नेपाली विकेटकिपर ब्याट्सम्यान विनोद भण्डारी स्वीडेनको नर्डिक स्म्याश टी-२० लिगमा भास्तेरास युनाइटेडले अनुबन्ध गरेका छन्। भण्डारीले यो विदेशी फ्रेन्चाइज क्रिकेट लिगमा पहिलो पटक भाग लिँदैछन्। उनी नेपालका घरेलु क्रिकेटमा त्रिभुवन आर्मी र नेपाल प्रिमियर लिगमा सुदूरपश्चिम रोयल्सबाट खेलिरहेका छन्।
भास्तेरास युनाइटेड क्लबले विनोदलाई अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव, नेतृत्व क्षमता र दबाबमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने खेलाडीको रूपमा स्वागत गरेको छ। क्लबले सामाजिक सञ्जालमार्फत भनेको छ, “विनोदले आफ्नो अनुभव र आक्रामक ब्याटिङले टोलीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।” यस टोलीमा इटालीका जीपी मिएडे, अस्ट्रेलियाका विल बोसिस्टो र यूएईका जाहूर खान लगायतका खेलाडीहरू पनि रहेका छन्। यो विनोदको नेपालबाहिरको पहिलो विदेशी फ्रेन्चाइज लिग हो।
वैज्ञानिकहरूको मत अनुसार काग अत्यन्त बुद्धिमान चरा हो, जसले मानिसको अनुहार चिन्ने, उपकरण निर्माण गर्ने र जटिल समस्या समाधान गर्ने क्षमता राख्छ। सामान्यतया कागलाई सामान्य, आवाज गर्ने वा फोहोर खाने चराका रूपमा मात्र हेरिन्छ। कतिपयले यसको आवाजलाई अशुभ संकेतका रूपमा पनि लिन्छन्। तर विज्ञानले कागलाई संसारकै सबैभन्दा बुद्धिमान चरामध्ये एक मान्दछ। काग मात्र खाना खोजेर जीवनयापन गर्ने चरा होइन, यसले मानिसको अनुहार सम्झन्छ, रिस उठाउने गर्छ, उपकरण बनाउँछ, समस्या समाधान गर्छ र साथीहरूसँग सूचना आदानप्रदान समेत गर्छ। आफ्ना मृत साथीहरू वरिपरि जम्मा भएर ‘शोक सभा’ जस्ता व्यवहार गर्ने यसको बानीले वैज्ञानिकलाई समेत चकित बनाएको छ।
विज्ञहरूको अनुसार कागको मस्तिष्क क्षमता कतिपय अवस्थामा बाँदर सरह देखिन्छ। नेपालका गाउँदेखि काठमाडौंको भीडभाडसम्म कागले आफूलाई सहजै अनुकूल बनाएको छ। फोहोरको थुप्रो, नदी किनार, खेतबारी, मन्दिर वरपर वा शहरका बिजुलीका तारहरू—जहाँसुकै काग सजिलै देख्न सकिन्छ। वाइल्ड फोटोग्राफर राजेश ढुंगानाका अनुसार काग संसारकै सबैभन्दा ‘अनुकूलनीय’ चरामध्ये एक हो। कागले नयाँ परिस्थिति छिट्टै बुझ्छ र खाना खोज्न नयाँ–नयाँ उपाय अपनाउँछ। जापानमा गरिएको एक अध्ययनमा कागले ओखर सडकमा राखेर गाडी गुड्न पर्खन्छ र ट्राफिक बत्ती रातो हुँदा सजिलै खान्छ।
कागले आफैं उपकरण बनाउँछ, जुन कुरा वैज्ञानिकहरूलाई चकित पार्ने प्रमाणित छ। कागले ढुंगा हालेर पानी माथि ल्याउने क्षमता पनि प्रदर्शन गरेको छ। यसले ‘कारण र परिणाम’ बुझ्न सक्छ। कागको शोक सभा भनेको कुनै काग मरेको अवस्थामा अन्य कागहरूले जम्मा भएर सोधपुछ गर्ने प्रक्रिया हो। कागको सबैभन्दा डरलाग्दो तर रोचक क्षमता भनेको मानिसको अनुहार सम्झने शक्ति हो। अमेरिकामा गरिएको अध्ययनले देखाएको छ कि कागले विशेष मास्क देख्नेबित्तिकै कराउन सुरु गर्छ। यसले देखाउँछ कि काग केवल स्मरण गर्ने मात्रै नभई सामाजिक जानकारी बाँड्ने जीव पनि हो।
नेपालमा कागको विशेष स्थान छ। तिहारको पहिलो दिन ‘काग तिहार’ मनाइन्छ, जहाँ कागलाई पूजा गरी खाना खुवाइन्छ। काठमाडौंजस्तो व्यस्त शहरमा पनि कागले आफूलाई सहजै अनुकूल बनाएको छ। कागले फोहोर सफा गर्छ, मरेका जनावर खान्छ, कीरा नियन्त्रण गर्छ र वातावरण सफा राख्न सहयोग पुर्याउँछ। कागको बुद्धिमत्ता र अनुकूलन क्षमताले यसलाई विशेष बनाउँछ।
बागमती प्रदेश प्रमुख दीपकप्रसाद देवकोटाले नागरिकहरूको सहज पहुँच र राज्यबाट प्राप्त हुने प्रतिफलको न्यायोचित वितरणले गणतन्त्रलाई सुदृढ बनाउन सक्ने बताएका छन्। गणतन्त्र दिवसको अवसरमा बागमती प्रदेश गणतन्त्र मूलसमारोह समितिद्वारा आयोजित कार्यक्रममा उहाँले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थामार्फत मुलुकको राष्ट्रिय एकता, भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौमिकतालाई अक्षुण्ण राख्दै दिगो शान्ति, सुशासन, विकास र समृद्धिको आकांक्षा पूरा गर्नु सबैको साझा दायित्व भएको उल्लेख गर्नुभयो।
उहाँले गणतन्त्र दिवसले सबैलाई आपसी सद्भाव, भ्रातृत्व र एकताको सूत्रमा बाँध्न थप ऊर्जा र प्रेरणा मिलोस् भन्ने कामना गर्दै गणतन्त्र स्थापनाका निमित्त आफ्नो अमूल्य जीवन उत्सर्ग गर्ने सम्पूर्ण सहिदप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नुभएको छ। सो अवसरमा नेपाल पत्रकार महासङ्घ ललितपुरका अध्यक्ष रामहरी कार्की, पत्रकार पोष्टराज अधिकारी, सुनिता विष्ट र युवराज श्रेष्ठलाई प्रति व्यक्ति ५० हजार रुपैयाँ नगदसहित ‘प्रदेश संस्थागत विकास पत्रकारिता’ पुरस्कार प्रदान गरिएको छ।
अमेरिकाले इरानको सैन्य तेल व्यवसायमा संलग्न आठ वटा ठूला ट्याङ्कर र १५ बढी व्यावसायिक संस्थाहरूमाथि नयाँ प्रतिबन्ध लगाएको छ। अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले इरानलाई आफ्नो सैन्य क्षमता र सशस्त्र बललाई बलियो बनाउन तेल राजस्व वृद्धिलाई रोक्नेतर्फ स्पष्ट संदेश दिएका छन्। गत फेब्रुअरी २८ देखि सुरु भएको युद्धले विश्वको २० प्रतिशत तेल र ग्यास ओसारपसार हुने महत्वपूर्ण समुद्री मार्गलाई बन्द गराएको छ।
१५ जेठ, काठमाडौं । अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम विस्तार गर्ने र हर्मुज जलमार्गबाट व्यावसायिक जहाजहरूको आवतजावत खुला गर्ने विषयमा प्रारम्भिक सहमति भइरहेकाबीच अमेरिकाले इरानको सैन्य तेल व्यवसायमाथि नयाँ प्रतिबन्धहरू घोषणा गरेको छ। अमेरिकाको ट्रेजरी विभागले विश्व बजारमा इरानी कच्चा तेल र पेट्रोलियम पदार्थ ओसारपसारमा संलग्न आठवटा ठूला ट्याङ्करमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ। प्रतिबन्धित जहाजहरूमा मार्शल आइल्याण्ड्सको झण्डा ओढेको ‘फ्लोरा’, कोमोरोसको झण्डा भएको कच्चा तेल वहक ‘ह्वान्कायो’ र पानामाको झण्डा रहेको ‘इल ग्याप’ रहेका छन्।
अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले जारी गरिएको विज्ञप्तिमा इरान सरकारलाई आफ्नो सैन्य शक्ति र सशस्त्र बल पुनः सशक्त बनाउन तेलबाट राजस्व वृद्धिलाई अनुमति नदिने स्पष्ट बताएका छन्। पछिल्लो युद्ध, जुन फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानविरुद्ध शुरू गरेका छन्,ले विश्वको २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास ओसारपसार हुने महत्वपूर्ण जलमार्गलाई बन्द गराएको छ र यसले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा गम्भीर प्रभाव पारिरहेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले युद्धविराम सम्झौतामा अन्तिम स्वीकृति दिन बाँकी रहेको बताएका छन्।
अमेरिकाले जहाजहरू बाहेक हङकङस्थित ‘वर्थ सिन इनर्जी लिमिटेड’, दुबईको ‘सिम्फनी सिपिङ एन्ड म्यारिटाइम म्यानेजमेन्ट इन्क’ र हङकङकै ‘मेहदियेभ ट्रेडिङ कम्पनी’ लगायत १५ भन्दा बढी व्यावसायिक संस्थाहरूमाथि पनि प्रतिबन्ध लगाएको छ। ट्रेजरी विभागका अनुसार प्रतिबन्धित थुप्रै इरानी संस्थाहरू विदेशीबाट पेट्रोलियम पदार्थ प्राप्त गर्न इरानी सेनाको तेल बिक्री प्रणाली प्रयोग गरिरहेका छन्। उदाहरणस्वरूप, वर्थ सिन इनर्जीले इरानी सशस्त्र बलको तेल बिक्री शाखा ‘सेपेहर इनर्जी जहान’बाट राष्ट्रिय इरानी तेल कम्पनीको लागि परिमार्जित पेट्रोलियम पदार्थहरू खरिद गर्दै आएको अमेरिकी अनुसन्धानले पुष्टि गरेको छ।
अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्न ठोस सम्झौतामा पुग्न अझै केही मुख्य विषयहरूमा सहमति हुन बाँकी रहेको बताएका छन् अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले। उपराष्ट्रपति भान्सले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्झौतामा कहिले हस्ताक्षर गर्ने र सम्झौता कहिले पूर्ण रूपमा लागू हुने भनी अहिलेसम्म स्पष्टता दिन नसकेको बताए। प्रस्तावित सम्झौताअनुसार दुई देशबीचको युद्धविरामलाई सुनिश्चित गर्ने प्रयास भइरहेको छ…
समाचार सारांश सैनिकमञ्च टुँडीखेलमा आयोजित गणतन्त्र दिवस समारोहमा ड्युटीमा खटिएका एक सैनिक जवान अचानक भुइँमा लडेका छन्। भुइँमा लडेका ती सैनिक जवानलाई तत्कालै सहयोगीहरूले सैनिकमञ्चमै रहेको उपचारस्थलमा लगेका थिए। नेपाली सेनाका प्रवक्ता राजाराम बस्नेतले ती सैनिकको खुट्टा जाम भएर लडेको र उनको अवस्था सामान्य रहेको बताए। १५ जेठ, काठमाडौं। सैनिकमञ्च टुँडीखेलमा गणतन्त्र दिवस २०८३ मूल समारोह जारी रहेको बेला एक जना सैनिक जवान लडेका छन्। ड्युटीमा खटिएका बेला भुइँमा अचानक लमतन्न परेका उनलाई अन्य सहयोगीहरूले उठाएका थिए। उनलाई सैनिकमञ्चकै उपचारस्थलमा लगिएको थियो। उनी सहयोगीहरूको सहायतामा हिँडेर उपचारस्थलसम्म पुगेका थिए। नेपाली सेनाका प्रवक्ता राजाराम बस्नेतले ती सैनिक जवान एकै ठाउँमा उभिएर बस्दा ‘खुट्टा जाम’ भएर लडेको जानकारी दिए। ‘कहिलेकाहिँ शरीरमा पानीको मात्रा कम हुँदा हुन्छ, कहिले खुट्टा जाम भएर पनि यस्तो हुन्छ,’ प्रवक्ता बस्नेतले भने, ‘उनको खुट्टा जाम भएको थियो। उनी होशमै थिए। हिँडेर उपचारस्थलमा गएका पनि देख्नुभयो होला।’ उक्त सैनिक जवानको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको प्रवक्ता बस्नेतले बताए। सैनिक जवानको परिचय यद्यपि खुलाएको छैन। फोटोहरू : चन्द्र बहादुर आले
संयुक्त राज्य अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित पामबीचमा एक महिलालाई कार चलाउँदै गर्दा दाहिने हातमा फोन समातेर गाडी हाँकेको आरोपमा एक प्रहरी अधिकृतले रोक्का गर्याे। क्याथ्लीन टोमसले आफ्नो दाहिने हात नभएको देखाए तापनि उनलाई ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गरेको आरोपमा मुद्दा दर्ता गरिएको थियो। यो घटना फेब्रुअरीमा भएको थियो।
तर यस साता ती प्रहरी अधिकृतले क्याथ्लीनविरुद्ध दर्ता गरिएको आरोप खारेज गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएका छन्। पामबीच काउन्टी शेरिफ कार्यालयले जानकारी दिंदै भनेका छन्, “अधिकृतले देखे अनुसार गाडी रोकेको थिए” तर थप जाँचपछि र नियम कुन तरिकाले उल्लङ्घन भयो भन्ने स्पष्ट नभएकाले मुद्दा फिर्ता लिने तयारी भइरहेको छ।
काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपको उपाधिका लागि आज कजाखस्तान र इरानबीच त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्डहलमा प्रतिस्पर्धा हुँदैछ। सेमिफाइनलमा कजाखस्तानले भारतलाई र इरानले नेपाललाई समान ३-० को सेटमा पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान सुरक्षित गरेका थिए। तेस्रो स्थानका लागि आज दिउँसो १ बजे सेमिफाइनलमा पराजित भएका नेपाल र भारतबीच खेल हुनेछ।
काठमाडौंमा जारी काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपको फाइनल खेल त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्डहलमा दिउँसो साढे ४ बजे शुरू हुनेछ। कजाखस्तानले भारतलाई २५-२१, २५-१७, २५-१४ को सेटमा हराएको थियो भने दोस्रो सेमिफाइनलमा इरानले नेपाललाई २५-२०, २५-१५, २५-११ को सेटमा हरायो।
साविक विजेता इरान र कजाखस्तान समूह चरणमा पनि भिडेका थिए। समूह बी को अन्तिम खेलमा इरानले कजाखस्तानलाई सोझो सेटमा हराएको थियो। फाइनलमा पनि त्यसै लयलाई कायम राख्दै च्याम्पियन बन्न इरानले लक्ष्य राखेको छ। कजाखस्तानी खेलाडी क्रिस्टिना बेलोभाले समूह चरणमा कमजोरीका कारण इरानसँग पराजित भएको बताएका छन्।
त्यस्तै तेस्रो स्थानका लागि सेमिफाइनलमा पराजित नेपाल र भारतबीच आज दिउँसो १ बजे खेल हुने छ। नेपालले समूह चरणको पहिलो खेलमै भारतसँग ३-२ को सेटमा पराजित भएको थियो। टोलीमा नयाँ खेलाडीहरू रहेका र पहिलो खेल भएकाले भारतविरुद्ध केही गल्ती भइसके पनि नेपालले अब भारतलाई हराएर तेस्रो स्थान कब्जा गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
सरकारले हालै काठमाडौंमा बागमती, मनोहरा, धोबीखोला नदी किनार र अन्य क्षेत्रमा सरकारी जग्गामा अतिक्रमण गरी बनेका घर, टहरा लगायत विभिन्न संरचनाहरू हटाइ खाली गराएको छ। यसरी खाली गरिएका स्थानहरूलाई सरकारले कसरी उपयोग गर्ने भन्नेमा सर्वसाधारणमा चासो छ। दीर्घकालीन रूपमा काठमाडौंलाई वातावरणीय रूपमा सफा राख्दै बस्नयोग्य शहरको रूपमा विकास गर्न यो अवसर उपयोगी हुन सक्छ। खुलेआम हरित क्षेत्रहरूको कमी भएको काठमाडौंमा हरियाली विस्तार गर्नु सबैभन्दा कम खर्चिलो र छिटो सुरु गर्न सकिने उपाय बन्न सक्छ। शहरी क्षेत्रमा वन तथा हरियालीले ढाकिएका क्षेत्रलाई समग्रमा ‘हरित क्षेत्र’ वा ‘शहरी वन’ भनिन्छ। यसले पार्क, सडक किनार, नदी किनार, कार्यालय परिसर र अन्य सार्वजनिक खुला क्षेत्र साथै निजी घरको परिसरमा रहेका रूख, फलफूलका बिरुवा र घाँस वा दुबोले ढाकिएको क्षेत्रसमेत जनाउँछ।
विश्वका उत्कृष्ट हरित क्षेत्र भएका शहरहरूमध्ये क्यानाडाको भ्यानकुभर, डेनमार्कको कोपनहेगन, सिङ्गापुर, अस्ट्रियाको भियना र नेदरल्यान्ड्सको एम्स्टर्डम छन्। एशियाली देशहरूमा चीनले फरेस्ट सिटिज, सिङ्गापुरले सिटी इन द गार्डेन, र जापानले कम्प्याक्ट हरित शहरको नीति अंगिकार गरेका छन्। शहरी क्षेत्रका हरित क्षेत्रहरूको वातावरणीय, आर्थिक र सामाजिक दृष्टिले ठूलो महत्व छ। तापक्रम घटाउन, वायु प्रदूषण न्यूनिकरण गर्न, छायाँ प्रदान गर्न, डुबान समस्या न्यूनिकरण गर्न, जैविक विविधता प्रवर्द्धन गर्न, शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य प्रवर्द्धन गर्न, र सामाजिक सम्बन्ध विस्तार गर्न हरियालीको योगदान महत्वपूर्ण छ।
पार्क वा हरियाली क्षेत्र वरिपरिका घर जग्गाको मूल्य अन्य ठाउँको तुलनामा बढी हुन्छ। अध्ययनले देखाएको छ, रूखबिरुवा रहेको क्षेत्रमा घरको मूल्य सात प्रतिशत र नजिकै पार्क भएको क्षेत्रमा २० प्रतिशत बढी हुन्छ। हरित क्षेत्रमा बसोबास गर्नेहरू छिटो रोगमुक्त हुन्छन्। अल्जाइमर र डिमेन्सिया जस्ता रोगमा पनि हरित क्षेत्रले सहायक भूमिका खेल्ने तथ्य देखिएको छ। हरित क्षेत्र भएका स्थानमा लुटपाट लगायत सामाजिक अपराधका घटनाहरू घट्छन्। यसले शहरको सौन्दर्य र आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि मद्दत गर्दछ। त्यसैले काठमाडौंलाई सफा, हराभरा र बस्नयोग्य शहर बनाउने क्रममा सम्बन्धित स्थानीय तहमार्फत खाली गरिएका अतिक्रमित क्षेत्रमा खेलकुद, शारीरिक व्यायाम, विश्राम तथा मनोरञ्जनका आधुनिक पार्क निर्माण गर्न उपयुक्त हुनेछ।
१४ जेठ, काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको सुरक्षा र थप सुदृढीकरणका लागि सबैले आफ्नो ठाउँबाट जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने बताएका छन्। गणतन्त्र दिवस–२०८३ को अवसरमा शुभकामना सन्देशमा सभापति थापाले नेपाली जनताको त्याग, बलिदान र समर्पणबाट प्राप्त यथार्थ ऐतिहासिक उपलब्धिलाई संरक्षण र सुदृढ बनाउनु आजको आवश्यकता भएको बताए।
नेपाली जनताको अभूतपूर्व त्याग, संघर्ष र बलिदानले जन्माएको २०६२/६३ को जनआन्दोलन सफलतापूर्वक सम्पन्न भई गणतन्त्र स्थापना भएको स्मरण गराउँदै थापाले शासन व्यवस्थाको संस्थागत सुदृढीकरण अनिवार्य भएको बताए। उनले उक्त व्यवस्थालाई बलियो बनाएर नेपाललाई सभ्य, समृद्ध, सुखी र समुन्नत राष्ट्र बनाउने आफ्नो दृष्टिकोण व्यक्त गरे।
थापाले लोकतान्त्रिक मूल्य, मान्यता, संस्कार र संस्कृतिमा आधारित न्यायपूर्ण तथा समतामूलक समाज निर्माणको साझा यात्रामा गणतन्त्र दिवसले सम्पूर्ण नेपालीहरूलाई नयाँ उत्साह र प्रेरणा दिने विश्वास व्यक्त गरे। कांग्रेस संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले पनि संविधानको संरक्षण र संघीय लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक शासन व्यवस्थाको सुदृढीकरणबाट मात्र नेपाललाई सभ्य, समुन्नत, सुखी र समृद्ध राष्ट्र बनाउन सकिने शुभकामना सन्देश दिएका छन्।
भारतको उत्तर प्रदेशको हमीरपुर जिल्लामा निर्माणाधीन पुल भत्किँदा ६ जना कामदारको मृत्यु भएको छ। बिहीबार राति निर्माणकार्य भइरहेका बेला पुल खस्दा ती कामदारहरूको ज्यान गएको हो। मृतकमध्ये दुई जनाको सम्बन्ध हमीरपुर जिल्लाबाट र चार जनाको बान्दा जिल्लाबाट रहेको छ।
दुर्घटनामा घाइते भएका तीन कामदारलाई उद्धार गरी उपचारका लागि अस्पतालमा भर्ना गरिएको छ। यस घटनापछि पुल निर्माणको गुणस्तर र सुरक्षा मापदण्ड सम्बन्धमा प्रश्न उठिरहेका छन्। जिल्ला प्रशासन र लोक निर्माण विभागका अधिकारीहरूले घटनास्थलको निरीक्षण गरी घटनाको अनुसन्धानका लागि आदेश दिएका छन्।
बिहीबार राति उत्तर प्रदेशका विभिन्न भागमा तीव्र आँधी, बर्षा र चट्याङ परेको थियो। मौसम विभागले खराब मौसमको पूर्वानुमान भन्दै सतर्कता अपनाउन भनिएको थियो।
१५ जेठ, काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड अस्वस्थ भएका छन् । यसकै कारण उनी सैनिकमञ्च टुँडीखेलमा सम्पन्न गणतन्त्र दिवस २०८३ को मुख्य समारोहमा सहभागी हुन सक्नुभएको छैन । प्रचण्डका प्रमुख स्वकीय सचिव गोविन्द आचार्यले जानकारी दिनुभयो कि ज्वरो आएको कारण संयोजक प्रचण्ड आफ्नै निवासमा आराम गरिरहेका छन् । ‘उहाँको स्वास्थ्य अवस्था हिजोदेखि नै ठीक थिएन । राति ज्वरो आयो । चिकित्सकहरूले आराम गर्न सल्लाह दिनुभएकोले उहाँ कतै जानु भएन,’ आचार्यले भने ।
पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको रक्षाका लागि संविधान, संसद, न्यायपालिका र स्वतन्त्र प्रेसको संरक्षण अत्यावश्यक रहेको बताएका छन्। उनले भने, “लोकतन्त्रका संस्थाहरू कमजोर भएमा समाज बलियो हुँदैन र अधिनायकवादको जोखिम बढ्छ।” ओलीले जनतामा असन्तुष्टि भए पनि त्यसलाई वैधानिक रूपमा सम्बोधन गर्न लोकतान्त्रिक प्रणालीको आवश्यकता रहेको उल्लेख गरे। १५ जेठ, काठमाडौं।
नेकपा एमालेका अध्यक्ष ओलीले भनेका छन्, “लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नहुने हो भने जनतालाई खुशी मिल्दैन।” उनले गणतन्त्र दिवसको अवसरमा फेसबुकमा लेख्दै भने, “लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नभए के-के गुमाउनु पर्छ भन्ने कुरा गणतन्त्र नभएमा मात्र समाजले महसुस गर्न सक्दछ।” उनले लोकतन्त्रका संस्थाहरूको रक्षा गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै भने, “गणतन्त्र दिवसको पावन अवसरमा हाम्रा सबैले उद्वेलित नहुँदै शान्त मनले लोकतन्त्र प्राप्तिका लागि भएका कठोर संघर्षहरू सम्झन र यदि लोकतन्त्र कमजोर भयो भने भविष्य कस्तो हुनेछ भनेर सोच्न म सबैलाई आग्रह गर्दछु।”
ओलीले जनताको निराशाबाट फाइदा उठाउने र संस्थाहरूमा अविश्वासको भावना फैलाउने प्रवृत्तिले लोकतान्त्रिक अधिकारहरू कमजोर बन्न सक्ने खतरा औंल्याए। उनले भने, “संविधान, संसद, न्यायपालिका र स्वतन्त्र प्रेसको अधिकार क्षेत्रमा कुनै पनि किसिमको अतिक्रमण हुनु हुँदैन र ती संस्थाहरूको संरक्षण गर्नै पर्दछ।” उनले परिवर्तनको गति सामाजिक चेतनामा भर पर्ने बताए र भने, “चाहेजस्तो द्रुत रूपमा परिवर्तन हुन नसक्दा प्रणालीप्रति असन्तुष्टि बढ्न सक्छ, तर ती असन्तुष्टिहरूलाई वैधानिक तरिकाले समाधान गर्न पनि लोकतान्त्रिक प्रणाली नै आवश्यक छ।”
१५ जेठ, काठमाडौं । इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्ज्यामिन नेतान्याहुले सेनालाई गाजाका थप क्षेत्र कब्जा गर्न निर्देशन दिएका छन्। समाचार एजेन्सी रोटर्सका अनुसार नेतान्याहुले प्रारम्भिक लक्ष्य प्यालेस्टाइनको ७० प्रतिशत भूभागमा नियन्त्रण हासिल गर्नु रहेको बताएका छन्। इजरायलको यो कदमलाई अक्टोबर २०२५ मा हमाससँग भएको युद्धविराम सम्झौताविपरित मानिएको छ।
गाजा समुद्र तटको किनारामा सानो क्षेत्रमा सीमित भइसकेको छ। इजरायलले पहिले नै गाजा पट्टीको करिब ६४ प्रतिशत क्षेत्रमा आफ्नो प्रभाब कायम गरेको अनुमान गरिएको छ। सन् २०२३ मा दक्षिणी इजरायलमाथि हमासको आक्रमणपछि सुरु भएको दुई वर्ष लामो इजरायली सैन्य अभियानका कारण सानो तटीय क्षेत्रको ठूलो भूमि खण्डहरमा परिणत भइसकेको छ।
राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले गत भदौको ‘जेनजी आन्दोलन’ सम्बन्धी प्रतिवेदनमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र मन्त्रीहरू रमेश लेखक र पृथ्वी सुब्बा गुरुङसमेतले “मानवअधिकार उल्लङ्घन गरेको पुष्टि भएको” भन्दै उनीहरूलाई नयाँ “पश्चदर्शी” कानुन बनाई सजाय गर्न सरकारलाई सिफारिस गरेको छ। तर आयोगले भनेजस्तै पुराना घटनामा कारबाही गर्नका लागि पश्चदर्शी कानुन बनाउन संविधानले उल्लेख गरेको छैन भने मानवअधिकार उल्लङ्घनसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय कानुनलाई आधार बनाएर बनाइए पनि पर्याप्त आधार नदेखिएको विज्ञहरूले बताएका छन्।
अपवादमा बन्नसक्ने कानुनका लागि बलियो आधार आयोगले देखाउन नसकेको हुँदा एकजना वरिष्ठ अधिवक्ताले आयोगको सिफारिसमा ‘अध्ययन अधूरो छ’ बताएका छन्। आयोगले पूर्व प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीसहित त्यतिबेलाका मन्त्रीहरू रमेश लेखक र पृथ्वी सुब्बा गुरुङले मानवअधिकार उल्लङ्घन गरेको तर उनीहरूलाई “सजाय गर्ने स्पष्ट व्यवस्था प्रचलित कानुनमा नरहेको” भन्दै सजायका लागि “पश्चदर्शी” कानुन बनाउन सिफारिस गरेको हो।
तर पुराना घटनामा नयाँ कानुन बनाएर कारबाही गर्न नमिल्ने र त्यस्ता घटनाका लागि मुकद्दमा संवैधानिक नहुने भन्दै विज्ञहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्। अपवादका लागि त्यस्तो कानुन बनाउन सकिने व्यवस्था नागरिक तथा राजनीतिक अधिकारसम्बन्धी अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिज्ञापत्र (आइसीसीपीआर) को धारा १५(२) मा छ भने पनि त्यसका लागि पर्याप्त आधार आयोगले उल्लेख गर्न सकेको छैन, अर्काे वरिष्ठ अधिवक्ता बताउँछन्। आयोगले भनेको के हो? सरकारले बुधबार बुझेको आयोगको प्रतिवेदनले ‘प्रचलित कानुनमा मानवअधिकार उल्लङ्घनकर्तालाई सजाय गर्ने स्पष्ट व्यवस्था नदेखिएकाले दण्डहीनता अन्त्य गर्न नयाँ कानुन आवश्यक पर्ने’ बताएका छन्।
