लेखक: space4knews

रुमेनियास्थित एउटा आवासीय भवनमा रुसी ड्रोन आक्रमण गरिएको र त्यहाँ आगो लागेको रुमेनियाको रक्षा मन्त्रालयले पुष्टि गरेको छ। सो घटनामा दुई जना घाइते भएका छन्। रूसी ड्रोनले युक्रेन सिमानासँगै पूर्वी सहर गालाट्समा प्रहार गरेको मन्त्रालयले जारी गरेको विवरणमा उल्लेख छ। रुमेनियाको आपतकालीन सेवा अनुसार ड्रोनमा रहेका सबै विस्फोटक सामग्री पड्किए र आवासीय भवनको तल्ला दशौं तलमा आगो लागेको छ। युक्रेन युद्धका क्रममा विगत चार वर्षदेखि रुसी ड्रोनहरू बारम्बार रुमेनियामा खसेका छन्। यद्यपि, यसले रुमेनियामा पहिलोपटक क्षति पुर्‍याएको हो। रुमेनिया नेटोको सदस्य राष्ट्र हो।

दुर्घटनामा घाइते भएका दुई जनाको उपचार भइरहेको र आगो निभाउने क्रममा करिब ७० जनालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको अधिकारीहरूले जनाएका छन्। रूसले यस घटनामा अहिलेसम्म कुनै प्रतिक्रिया दिएको छैन, तर रुमेनियाले यसलाई रुसी पक्षबाट तनाव बढाउने “गम्भीर र अनुत्तरदायी” घटनाका रूपमा व्याख्या गरेको छ। रुमेनियाको रक्षा मन्त्रालयले यस विषयमा नेटो महासचिवलाई जानकारी गराएको र “ड्रोन प्रतिरोध क्षमताको शीघ्र उपलब्धताको अनुरोध” गरेको बताएको छ।

नेटोका एक प्रवक्ताले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मा प्रकाशित विज्ञप्तिमा “रुसको लापरवाही”को आलोचना गरेका छन्। उनीहरूले नेटोले “ड्रोनसहित सबै खतराविरुद्ध आफ्नो रक्षा प्रणालीलाई निरन्तर सुदृढ पार्ने” प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। रुमेनियाको आकाशमा ड्रोन देखिन थालेपछि दुईवटा एफ-१६ लडाकु विमान परिचालन गरिएको रक्षा मन्त्रालयले जनाएको छ।

गालाट्स शहर ड्यान्यूब नदी नजिकै अवस्थित छ, जसले रुमेनिया र युक्रेनलाई अलग गरेको छ। रूसले यस नदीमा रहेका बन्दरगाहहरूलाई निरन्तर निशाना बनाउँदै आएको छ। यस वर्ष अप्रिलमा पनि गालाट्समा एक रुसी ड्रोन खसेको थियो, जसबाट केही भौतिक क्षति हुँदा पनि मानवीय क्षति भने भएको थिएन। रुमेनियाको रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, रूस-युक्रेन युद्ध सुरु भएयता अहिलेसम्म ४७ पटक रुसी ड्रोन वा तिनका अवशेषहरू रुमेनियामा खसेका छन्। यो वर्ष मात्र १२ पटक यस्ता घटनाहरू भएका छन्।

नेपाली विकेटकिपर ब्याट्सम्यान विनोद भण्डारी स्वीडेनको नर्डिक स्म्याश टी-२० लिगमा भास्तेरास युनाइटेडले अनुबन्ध गरेका छन्। भण्डारीले यो विदेशी फ्रेन्चाइज क्रिकेट लिगमा पहिलो पटक भाग लिँदैछन्। उनी नेपालका घरेलु क्रिकेटमा त्रिभुवन आर्मी र नेपाल प्रिमियर लिगमा सुदूरपश्चिम रोयल्सबाट खेलिरहेका छन्।

भास्तेरास युनाइटेड क्लबले विनोदलाई अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव, नेतृत्व क्षमता र दबाबमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने खेलाडीको रूपमा स्वागत गरेको छ। क्लबले सामाजिक सञ्जालमार्फत भनेको छ, “विनोदले आफ्नो अनुभव र आक्रामक ब्याटिङले टोलीलाई बलियो बनाउन मद्दत गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।” यस टोलीमा इटालीका जीपी मिएडे, अस्ट्रेलियाका विल बोसिस्टो र यूएईका जाहूर खान लगायतका खेलाडीहरू पनि रहेका छन्। यो विनोदको नेपालबाहिरको पहिलो विदेशी फ्रेन्चाइज लिग हो।

बागमती प्रदेश प्रमुख दीपकप्रसाद देवकोटाले नागरिकहरूको सहज पहुँच र राज्यबाट प्राप्त हुने प्रतिफलको न्यायोचित वितरणले गणतन्त्रलाई सुदृढ बनाउन सक्ने बताएका छन्। गणतन्त्र दिवसको अवसरमा बागमती प्रदेश गणतन्त्र मूलसमारोह समितिद्वारा आयोजित कार्यक्रममा उहाँले सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थामार्फत मुलुकको राष्ट्रिय एकता, भौगोलिक अखण्डता र सार्वभौमिकतालाई अक्षुण्ण राख्दै दिगो शान्ति, सुशासन, विकास र समृद्धिको आकांक्षा पूरा गर्नु सबैको साझा दायित्व भएको उल्लेख गर्नुभयो।

उहाँले गणतन्त्र दिवसले सबैलाई आपसी सद्भाव, भ्रातृत्व र एकताको सूत्रमा बाँध्न थप ऊर्जा र प्रेरणा मिलोस् भन्ने कामना गर्दै गणतन्त्र स्थापनाका निमित्त आफ्नो अमूल्य जीवन उत्सर्ग गर्ने सम्पूर्ण सहिदप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नुभएको छ। सो अवसरमा नेपाल पत्रकार महासङ्घ ललितपुरका अध्यक्ष रामहरी कार्की, पत्रकार पोष्टराज अधिकारी, सुनिता विष्ट र युवराज श्रेष्ठलाई प्रति व्यक्ति ५० हजार रुपैयाँ नगदसहित ‘प्रदेश संस्थागत विकास पत्रकारिता’ पुरस्कार प्रदान गरिएको छ।

अमेरिका र इरानबीच जारी युद्ध अन्त्य गर्न ठोस सम्झौतामा पुग्न अझै केही मुख्य विषयहरूमा सहमति हुन बाँकी रहेको बताएका छन् अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले। उपराष्ट्रपति भान्सले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सम्झौतामा कहिले हस्ताक्षर गर्ने र सम्झौता कहिले पूर्ण रूपमा लागू हुने भनी अहिलेसम्म स्पष्टता दिन नसकेको बताए। प्रस्तावित सम्झौताअनुसार दुई देशबीचको युद्धविरामलाई सुनिश्चित गर्ने प्रयास भइरहेको छ…

समाचार सारांश सैनिकमञ्च टुँडीखेलमा आयोजित गणतन्त्र दिवस समारोहमा ड्युटीमा खटिएका एक सैनिक जवान अचानक भुइँमा लडेका छन्। भुइँमा लडेका ती सैनिक जवानलाई तत्कालै सहयोगीहरूले सैनिकमञ्चमै रहेको उपचारस्थलमा लगेका थिए। नेपाली सेनाका प्रवक्ता राजाराम बस्नेतले ती सैनिकको खुट्टा जाम भएर लडेको र उनको अवस्था सामान्य रहेको बताए। १५ जेठ, काठमाडौं। सैनिकमञ्च टुँडीखेलमा गणतन्त्र दिवस २०८३ मूल समारोह जारी रहेको बेला एक जना सैनिक जवान लडेका छन्। ड्युटीमा खटिएका बेला भुइँमा अचानक लमतन्न परेका उनलाई अन्य सहयोगीहरूले उठाएका थिए। उनलाई सैनिकमञ्चकै उपचारस्थलमा लगिएको थियो। उनी सहयोगीहरूको सहायतामा हिँडेर उपचारस्थलसम्म पुगेका थिए। नेपाली सेनाका प्रवक्ता राजाराम बस्नेतले ती सैनिक जवान एकै ठाउँमा उभिएर बस्दा ‘खुट्टा जाम’ भएर लडेको जानकारी दिए। ‘कहिलेकाहिँ शरीरमा पानीको मात्रा कम हुँदा हुन्छ, कहिले खुट्टा जाम भएर पनि यस्तो हुन्छ,’ प्रवक्ता बस्नेतले भने, ‘उनको खुट्टा जाम भएको थियो। उनी होशमै थिए। हिँडेर उपचारस्थलमा गएका पनि देख्नुभयो होला।’ उक्त सैनिक जवानको स्वास्थ्य अवस्था सामान्य रहेको प्रवक्ता बस्नेतले बताए। सैनिक जवानको परिचय यद्यपि खुलाएको छैन। फोटोहरू : चन्द्र बहादुर आले

संयुक्त राज्य अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित पामबीचमा एक महिलालाई कार चलाउँदै गर्दा दाहिने हातमा फोन समातेर गाडी हाँकेको आरोपमा एक प्रहरी अधिकृतले रोक्का गर्‍याे। क्याथ्लीन टोमसले आफ्नो दाहिने हात नभएको देखाए तापनि उनलाई ट्राफिक नियम उल्लङ्घन गरेको आरोपमा मुद्दा दर्ता गरिएको थियो। यो घटना फेब्रुअरीमा भएको थियो।

तर यस साता ती प्रहरी अधिकृतले क्याथ्लीनविरुद्ध दर्ता गरिएको आरोप खारेज गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएका छन्। पामबीच काउन्टी शेरिफ कार्यालयले जानकारी दिंदै भनेका छन्, “अधिकृतले देखे अनुसार गाडी रोकेको थिए” तर थप जाँचपछि र नियम कुन तरिकाले उल्लङ्घन भयो भन्ने स्पष्ट नभएकाले मुद्दा फिर्ता लिने तयारी भइरहेको छ।

सरकारले हालै काठमाडौंमा बागमती, मनोहरा, धोबीखोला नदी किनार र अन्य क्षेत्रमा सरकारी जग्गामा अतिक्रमण गरी बनेका घर, टहरा लगायत विभिन्न संरचनाहरू हटाइ खाली गराएको छ। यसरी खाली गरिएका स्थानहरूलाई सरकारले कसरी उपयोग गर्ने भन्नेमा सर्वसाधारणमा चासो छ। दीर्घकालीन रूपमा काठमाडौंलाई वातावरणीय रूपमा सफा राख्दै बस्नयोग्य शहरको रूपमा विकास गर्न यो अवसर उपयोगी हुन सक्छ। खुलेआम हरित क्षेत्रहरूको कमी भएको काठमाडौंमा हरियाली विस्तार गर्नु सबैभन्दा कम खर्चिलो र छिटो सुरु गर्न सकिने उपाय बन्न सक्छ। शहरी क्षेत्रमा वन तथा हरियालीले ढाकिएका क्षेत्रलाई समग्रमा ‘हरित क्षेत्र’ वा ‘शहरी वन’ भनिन्छ। यसले पार्क, सडक किनार, नदी किनार, कार्यालय परिसर र अन्य सार्वजनिक खुला क्षेत्र साथै निजी घरको परिसरमा रहेका रूख, फलफूलका बिरुवा र घाँस वा दुबोले ढाकिएको क्षेत्रसमेत जनाउँछ।

विश्वका उत्कृष्ट हरित क्षेत्र भएका शहरहरूमध्ये क्यानाडाको भ्यानकुभर, डेनमार्कको कोपनहेगन, सिङ्गापुर, अस्ट्रियाको भियना र नेदरल्यान्ड्सको एम्स्टर्डम छन्। एशियाली देशहरूमा चीनले फरेस्ट सिटिज, सिङ्गापुरले सिटी इन द गार्डेन, र जापानले कम्प्याक्ट हरित शहरको नीति अंगिकार गरेका छन्। शहरी क्षेत्रका हरित क्षेत्रहरूको वातावरणीय, आर्थिक र सामाजिक दृष्टिले ठूलो महत्व छ। तापक्रम घटाउन, वायु प्रदूषण न्यूनिकरण गर्न, छायाँ प्रदान गर्न, डुबान समस्या न्यूनिकरण गर्न, जैविक विविधता प्रवर्द्धन गर्न, शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्य प्रवर्द्धन गर्न, र सामाजिक सम्बन्ध विस्तार गर्न हरियालीको योगदान महत्वपूर्ण छ।

पार्क वा हरियाली क्षेत्र वरिपरिका घर जग्गाको मूल्य अन्य ठाउँको तुलनामा बढी हुन्छ। अध्ययनले देखाएको छ, रूखबिरुवा रहेको क्षेत्रमा घरको मूल्य सात प्रतिशत र नजिकै पार्क भएको क्षेत्रमा २० प्रतिशत बढी हुन्छ। हरित क्षेत्रमा बसोबास गर्नेहरू छिटो रोगमुक्त हुन्छन्। अल्जाइमर र डिमेन्सिया जस्ता रोगमा पनि हरित क्षेत्रले सहायक भूमिका खेल्ने तथ्य देखिएको छ। हरित क्षेत्र भएका स्थानमा लुटपाट लगायत सामाजिक अपराधका घटनाहरू घट्छन्। यसले शहरको सौन्दर्य र आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटन प्रवर्द्धनमा पनि मद्दत गर्दछ। त्यसैले काठमाडौंलाई सफा, हराभरा र बस्नयोग्य शहर बनाउने क्रममा सम्बन्धित स्थानीय तहमार्फत खाली गरिएका अतिक्रमित क्षेत्रमा खेलकुद, शारीरिक व्यायाम, विश्राम तथा मनोरञ्जनका आधुनिक पार्क निर्माण गर्न उपयुक्त हुनेछ।

१४ जेठ, काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको सुरक्षा र थप सुदृढीकरणका लागि सबैले आफ्नो ठाउँबाट जिम्मेवार भूमिका निर्वाह गर्नुपर्ने बताएका छन्। गणतन्त्र दिवस–२०८३ को अवसरमा शुभकामना सन्देशमा सभापति थापाले नेपाली जनताको त्याग, बलिदान र समर्पणबाट प्राप्त यथार्थ ऐतिहासिक उपलब्धिलाई संरक्षण र सुदृढ बनाउनु आजको आवश्यकता भएको बताए।

नेपाली जनताको अभूतपूर्व त्याग, संघर्ष र बलिदानले जन्माएको २०६२/६३ को जनआन्दोलन सफलतापूर्वक सम्पन्न भई गणतन्त्र स्थापना भएको स्मरण गराउँदै थापाले शासन व्यवस्थाको संस्थागत सुदृढीकरण अनिवार्य भएको बताए। उनले उक्त व्यवस्थालाई बलियो बनाएर नेपाललाई सभ्य, समृद्ध, सुखी र समुन्नत राष्ट्र बनाउने आफ्नो दृष्टिकोण व्यक्त गरे।

थापाले लोकतान्त्रिक मूल्य, मान्यता, संस्कार र संस्कृतिमा आधारित न्यायपूर्ण तथा समतामूलक समाज निर्माणको साझा यात्रामा गणतन्त्र दिवसले सम्पूर्ण नेपालीहरूलाई नयाँ उत्साह र प्रेरणा दिने विश्वास व्यक्त गरे। कांग्रेस संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले पनि संविधानको संरक्षण र संघीय लोकतान्त्रिक गणतान्त्रिक शासन व्यवस्थाको सुदृढीकरणबाट मात्र नेपाललाई सभ्य, समुन्नत, सुखी र समृद्ध राष्ट्र बनाउन सकिने शुभकामना सन्देश दिएका छन्।

१५ जेठ, काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड अस्वस्थ भएका छन् । यसकै कारण उनी सैनिकमञ्च टुँडीखेलमा सम्पन्न गणतन्त्र दिवस २०८३ को मुख्य समारोहमा सहभागी हुन सक्नुभएको छैन । प्रचण्डका प्रमुख स्वकीय सचिव गोविन्द आचार्यले जानकारी दिनुभयो कि ज्वरो आएको कारण संयोजक प्रचण्ड आफ्नै निवासमा आराम गरिरहेका छन् । ‘उहाँको स्वास्थ्य अवस्था हिजोदेखि नै ठीक थिएन । राति ज्वरो आयो । चिकित्सकहरूले आराम गर्न सल्लाह दिनुभएकोले उहाँ कतै जानु भएन,’ आचार्यले भने ।

पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको रक्षाका लागि संविधान, संसद, न्यायपालिका र स्वतन्त्र प्रेसको संरक्षण अत्यावश्यक रहेको बताएका छन्। उनले भने, “लोकतन्त्रका संस्थाहरू कमजोर भएमा समाज बलियो हुँदैन र अधिनायकवादको जोखिम बढ्छ।” ओलीले जनतामा असन्तुष्टि भए पनि त्यसलाई वैधानिक रूपमा सम्बोधन गर्न लोकतान्त्रिक प्रणालीको आवश्यकता रहेको उल्लेख गरे। १५ जेठ, काठमाडौं।

नेकपा एमालेका अध्यक्ष ओलीले भनेका छन्, “लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नहुने हो भने जनतालाई खुशी मिल्दैन।” उनले गणतन्त्र दिवसको अवसरमा फेसबुकमा लेख्दै भने, “लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नभए के-के गुमाउनु पर्छ भन्ने कुरा गणतन्त्र नभएमा मात्र समाजले महसुस गर्न सक्दछ।” उनले लोकतन्त्रका संस्थाहरूको रक्षा गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै भने, “गणतन्त्र दिवसको पावन अवसरमा हाम्रा सबैले उद्वेलित नहुँदै शान्त मनले लोकतन्त्र प्राप्तिका लागि भएका कठोर संघर्षहरू सम्झन र यदि लोकतन्त्र कमजोर भयो भने भविष्य कस्तो हुनेछ भनेर सोच्न म सबैलाई आग्रह गर्दछु।”

ओलीले जनताको निराशाबाट फाइदा उठाउने र संस्थाहरूमा अविश्वासको भावना फैलाउने प्रवृत्तिले लोकतान्त्रिक अधिकारहरू कमजोर बन्न सक्ने खतरा औंल्याए। उनले भने, “संविधान, संसद, न्यायपालिका र स्वतन्त्र प्रेसको अधिकार क्षेत्रमा कुनै पनि किसिमको अतिक्रमण हुनु हुँदैन र ती संस्थाहरूको संरक्षण गर्नै पर्दछ।” उनले परिवर्तनको गति सामाजिक चेतनामा भर पर्ने बताए र भने, “चाहेजस्तो द्रुत रूपमा परिवर्तन हुन नसक्दा प्रणालीप्रति असन्तुष्टि बढ्न सक्छ, तर ती असन्तुष्टिहरूलाई वैधानिक तरिकाले समाधान गर्न पनि लोकतान्त्रिक प्रणाली नै आवश्यक छ।”