समाज कल्याण परिषद् अन्तर्गत भृकुटीमण्डपमा वर्षौंदेखि भाडा नतिरेका २० वटा सटलमा तालाबन्दी गरिएको छ। ५६ वटा भाडा नतिरेका सटलमध्ये २० सटलमा समाज कल्याण परिषद्का कर्मचारीले सुरक्षाकर्मीको सहयोगमा तालाबन्दी गरेका छन्। तालाबन्दी गरिएका सटलमा रिपोर्टस क्लब र अन्य विभिन्न संस्थाका कार्यालयहरू समावेश छन्। ३० चैत, काठमाडौं। समाज कल्याण परिषद् अन्तर्गत रहेको भृकुटीमण्डपमा भाडामा भए पनि वर्षौंदेखि भाडा नतिरेका २० वटा सटलमा तालाबन्दी गरिएको छ। वर्षौंदेखि भाडा नतिरेका व्यक्तिहरूका पसल वा संस्थाका कार्यालयहरूमा ताला लगाइएको छ। भाडा नतिरेका ५६ सटलमध्ये आज समाज कल्याण परिषद्का कर्मचारीले सुरक्षाकर्मीहरूको सहयोगमा २० सटलमा तालाबन्दी गरेका छन्। यसमा रिपोर्टस क्लबदेखि अन्य विभिन्न संस्थाका कार्यालयहरू पनि छन्।
३० चैत, काठमाडौं । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले महिला आरक्षण विधेयकको सन्दर्भमा भारतको संसद् नयाँ इतिहास रच्न लागेको बताएका छन् । सोमबार दिल्लीस्थित विज्ञान भवनमा आयोजित ‘नारी शक्ति बन्दन सम्मेलन’मा सम्बोधन गर्दै उनले राज्यका विधानसभादेखि राष्ट्रिय संसदसम्म महिला प्रतिनिधित्वका लागि दशकौँको पर्खाइ अब समाप्त हुन लागेको बताउनुभयो । प्रधानमन्त्री मोदीले आगामी अप्रिल १६, १७ र १८ लाई यस प्रतीक्षाको अन्त्य हुने महत्वपूर्ण क्षणका रूपमा वर्णन गर्नुभयो ।
सन् २०२३ मा नयाँ संसद भवनमा ‘नारी शक्ति बन्दन अधिनियम’ को रूपमा पहिलो कदम चालिएको सम्झाउँदै उनले समयमै यसलाई लागु गर्न र लोकतन्त्रमा महिलाको सहभागिता सुनिश्चित गर्न अप्रिल १६ देखि संसद्को बजेट अधिवेशनमा विशेष बैठक आयोजना गरिने जानकारी दिनुभयो । उहाँले यस निर्णयलाई २१ औं शताब्दीका महत्वपूर्ण निर्णयमध्ये एक भएको दाबी गर्दै अब महिलाहरूका लागि संसदसम्म पुग्ने बाटो अझ सहज बन्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । पछिल्ला सरकारी योजनाले महिलालाई आर्थिक रुपमा पनि सशक्त बनाएको र हालको समयमा उनीहरूको भूमिकालाई अझै नजरअन्दाज गरिनुहुँदैन भन्ने उहाँको धारणा थियो ।
३० चैत, काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले सामाजिक सञ्जालमा आफ्ना सम्पत्ति विवरणसम्बन्धी दिएको टिप्पणी हटाएका छन् । मन्त्रीहरूको सम्पत्ति कल्पनाभन्दा धेरै भएको भन्दै व्यापक आलोचना भएपछि उनले जवाफमा सरकारमा आउनुअघि अधिग्रहीत सम्पत्ति कुनै ‘पाप’ नभएको बताएका थिए । तर, उक्त अभिव्यक्तिमा बढेको आलोचनापछि गुरुङले सम्बद्ध पोस्ट सामाजिक सञ्जालबाट हटाएका छन् ।
आइतबार प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)सहित सबै मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरिएको थियो । त्यस विवरणमा सुन, चाँदी र विभिन्न गरगहनाहरूमा विशेष ध्यान दिइएको थियो र सामाजिक सञ्जालमा ती सामग्रीमा तीव्र आलोचना भएको छ । आलोचनाको वृद्धि भएपछि गुरुङले आफ्नो आधिकारिक इन्स्टाग्राम खाता मार्फत प्रतिक्रिया दिएका थिए ।
गुरुङले भने, कुनै पनि व्यक्ति गरिब भएर जन्मनु गल्ती नभएको तर मृत्यु हुँदा गरिब हुनु गल्ती हुने बताएका थिए । ‘तिमी जन्मँदा गरिब हुनु तिम्रो गल्ती होइन, तर तिमी मर्दा गरिब हुनु तिम्रो गल्ती हो,’ उनले इन्स्टाग्राम स्टोरीमा लेखेका थिए, ‘सरकारमा आउनुअघि अधिग्रहीत सम्पत्ति भ्रष्टाचारविहीन हो भने त्यो कुनै पाप होइन, तर सरकारमा आएर भ्रष्टाचार गरेर कमाउनु पाप हो ।’ उनले ह्यासट्याग सहित ‘चेतना भया’ लेखेर पनि आफ्नो सन्देश प्रवाहित गरेका थिए ।
नेपालले २०८२ सालमा सीमित मात्रामा अन्तर्राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको थियो। नेपाल पुलिस क्लबले काभा महिला क्लब भलिबलमा तेस्रो स्थान हासिल गरेको थियो भने हेल्प नेपालले काभा पुरुष क्लब भलिबलमा कांस्य पदक जितेको थियो। ३० चैत, काठमाडौं। भलिबल नेपालको राष्ट्रिय खेल हो। धेरैलाई यो कुरा थाहा छ भने केहीलाई थाहा छैन पनि। राष्ट्रिय खेलको रूपमा घोषणा भएको झण्डै एक दशकसम्म पुगेको भए पनि भलिबलले आफ्नो राष्ट्रिय खेलको पहिचानलाई गर्विलो बनाउन खास प्रगति गर्न सकेको छैन। त्यसैले २०८२ सालमा पनि भलिबलका लागि विशेष गरी ‘वाउ’ गर्ने जस्तो केही भएन, तर कोर्टमा भने भलिबल सक्रिय रह्यो। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सीमित सहभागिता र प्रतियोगितामा मात्रै खेल हुँदा पनि घरेलु प्रतिस्पर्धा भने लगातार भइरहे। नेपाल भलिबल संघले आयोजना गर्ने नवौं एनभीए भलिबल च्याम्पियनसिप, फ्रेञ्चाइज महिला भलिबल लिग (इडब्लुभीएल) पोखरामा हुने चर्चित भलिबल प्रतियोगिता टाइगर कप लगायतका राष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरू सम्पन्न भए। नवौं एनभीए च्याम्पियनसिपबाट छनोट भएका उत्कृष्ट ८ पुरुष र ६ महिला टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्ने पीएम कप एनभीए लिग चैत २०८२ मा गर्ने भनिए पनि प्राविधिक कारणवश यो प्रतियोगिता वैशाख २०८३ मा सरेको छ।
२०८२ मा नेपालले धेरै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा भाग लिन सकेन। नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता मुख्यतया सेन्ट्रल एसियन भलिबल एसोसिएसन (काभा) द्वारा आयोजना गरिएका प्रतियोगितामा सीमित रह्यो। यस वर्ष असोजमा नेपालको पुरुष टोलीले बंगलादेशको ढाकामा भएको काभा पुरुष भलिबल कप प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको थियो। अक्टोबर २२ देखि २८ सम्म चल्ने उक्त प्रतियोगितामा नेपाल ६ टोलीमध्ये पाँचौं स्थानमा टुंगियो। नयाँ खेलाडी समावेश गरी बनाइएको टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय खेल अनुभवमा कमजोरी देखायो। यस्तै, माघमा नेपाल पुलिस क्लबले माल्दिभ्समा भएको काभा महिला क्लब भलिबलमा सहभागिता जनायो। साविक विजेता भएको नेपाल पुलिस क्लब यस पटक फाइनल पुग्न सकेन। सेमिफाइनलमा पराजित भएपछि तेस्रो स्थानको खेलमा श्रीलंकन क्लबलाई हराउँदै नेपाल पुलिस क्लब तेस्रो भयो। साउनमा माल्दिभ्समै भएको काभा पुरुष क्लब भलिबलमा नेपालको हेल्प नेपालले पनि तेस्रो स्थान हासिल गर्दै कांस्य पदक जितेको थियो। ६ क्लब सहभागी उक्त प्रतियोगितामा हेल्प नेपालले ४ खेल जित्यो र १ खेलमा हार्यो। तर सेट रेसियोमा पछि परेपछि फाइनल पुग्न सकेन। नेपाल भलिबल संघका अध्यक्ष जितेन्द्र बहादुर चन्दले विदेशी भूमिमा नेपालको कुनै पनि भलिबल टोलीले जितेको यो दोस्रो पदक भएको जानकारी दिए। पूर्वमा सन् २०१७ मा नेपालको पुरुष राष्ट्रिय टोलीले माल्दिभ्समा भएको काभा सेन्ट्रल जोन प्रतियोगितामा कांस्य पदक हात पारेको थियो।
नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार मधेश बाहेकका प्रदेशहरूमा २.५ देखि १० आना क्षेत्रफलका साना जग्गाहरूको कारोबार बढी हुने देखिएको छ। मधेश प्रदेशमा २० आना भन्दा बढी क्षेत्रफल भएका ठूला जग्गाहरूको कारोबार बढी र कुल कारोबार क्षेत्रफलमा मधेश प्रदेश अग्रस्थानमा रहेको छ। घरजग्गा कर्जा आर्थिक वर्ष २०७७/७८ देखि २०८१/८२ सम्म ७२.४१ प्रतिशतले वृद्धि भईसकेको छ र केन्द्रीय बैंकले घरजग्गा मूल्य सूचकाङ्क प्रकाशित गर्ने तयारीमा रहेको छ।
चैत ३०, काठमाडौं– मधेश बाहेकका प्रदेशहरूमा साना टुक्रा भएका जग्गाहरूको कारोबार बढी हुने तथ्यांकहरूले देखाएका छन्। मधेश प्रदेशमा भने जग्गा खेतीपातीमा उपयुक्त भएकाले ठूलो क्षेत्रफलका जग्गाजन्य कारोबार बढी हुने गरेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको घरजग्गाको पछिल्लो अवस्थाको अध्ययन प्रतिवेदन अनुसार, जग्गा कारोबारका आधारमा मधेश बाहेक सबै प्रदेशहरूमा २.५ देखि १० आना क्षेत्रफलका साना प्लटहरू बढी कारोबार हुने पाइएको छ। तर मधेश प्रदेशमा २० आना भन्दा माथि ठूला प्लटहरूमा कारोबार बढी देखिएको छ।
कुल कारोबार भएको जग्गाको क्षेत्रफलका आधारमा मधेश प्रदेशको हिस्सा सर्वाधिक रहेको छ, त्यसपछि कोशी र लुम्बिनी प्रदेश रहेका छन्। कुल कारोबार मूल्यको आधारमा बागमती प्रदेश अग्रस्थानमा रहेको छ। महानगर र उपमहानगरपालिकामा ५ देखि १० आना क्षेत्रफल भएका प्लटहरू सबैभन्दा बढी कारोबार भएका छन्। केन्द्रीय बैंकले भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभाग र आन्तरिक राजस्व विभागबाट सङ्कलित तथ्यांकहरूका आधारमा रियल इस्टेट कारोबार सम्बन्धी तथ्यांक त्रैमासिक रूपमा प्रकाशन गर्दै आएको छ।
केन्द्रीय बैंकले राजीनामा कारोबारका आधारमा रियल इस्टेट कारोबारको प्रवृत्ति विश्लेषण गरिरहेको छ। यसमा कारोबारको संख्या, मूल्य, कारोबार क्षेत्रफल, राजस्व संकलन र बैंकबाट रियल इस्टेट क्षेत्रमा गएको कर्जा लगायतका तथ्यांकले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछन्। अध्ययनमा रियल इस्टेट कारोबारलाई राष्ट्रिय, प्रादेशिक, महानगरपालिका तथा उपमहानगरपालिकाको स्तरमा विश्लेषण गरिन्छ। त्रैमासिक तथ्यांकअनुसार घरजग्गा कारोबारमा मौसमी प्रवृत्ति देखिएको छ। आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा कारोबार न्यून हुन्छ भने तेस्रो र चौथो त्रैमासमा उच्च देखिएको छ।
सुन्तला र खैरो रङको कम्बो सेट लुगा लगाएका, क्याप लगाएका ८ जना संगीतमा झुमिरहेका देखिन्छन्। उनीहरू गाउँले परिवेशमा छन्, सडकमा छन्, चौतारीमा छन्। बजा बजाउँदै गाएका छन्, नाचेका छन्। र, उनीहरूलाई हेर्ने/सुन्ने दर्शकहरू पनि उल्लेख्य संख्यामै छन्। यो दृश्य कथाघेराको ‘बाटै बाटो’ नामक सडक नाटक मञ्चनको हो। कथा घेरा काठमाडौंमा अवस्थित नाटकघर हो। यही नाटकघरको टोली गत ११ चैतदेखि पश्चिम नेपालमा छ। अहिले उनीहरूको यस नाटकका क्लिपहरू सामाजिक सञ्जालमा राम्रै शेयर भइरहेका छन्।
कथाघेराकी निर्देशक तथा नाटक टोलीकी नेतृत्वकर्ता आकांक्षा कार्कीका अनुसार यस नाटकमा महिला उद्यमशीलतालाई मुख्य विषयवस्तु बनाइएको छ। महिलाको हातमा सीप बसाइयो भने सबैलाई कल्याण हुन्छ, महिलाले गर्न नसक्ने केही छैन, समान अवसर नभएको कारण मात्रै महिलाहरू पछाडि परेका हुन् जस्ता विषयहरू नाटकमा समावेश गरिएको उनले बताइन्। अहिले यो टोली सल्यानको सल्ली बजारमा आफ्नो अन्तिम प्रदर्शन गर्न तयार छ। यो नाटकमा घरभित्र र बाहिरको काम गर्दै आएका अथवा आफैं केही गर्न चाहने तर समाज र परिवारबाट साथ सहयोग नपाएका पात्रहरूको कथा रहेको निर्देशक कार्कीले सुनाइन्।
नाटकले लैङ्गिक समानता र अवसरको कुरा गर्ने पनि उनको भनाइ छ। अहिलेसम्म कथाघेराको टोलीले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ६ स्थान र कर्णाली प्रदेशमा ५ स्थान गरी कुल ११ स्थानमा नाटक प्रदर्शन गरिसकेको छ। आजको प्रदर्शनपछि टोली काठमाडौं फर्किन तयारीमा छ। कथाघेराको यो नाटकलाई धेरैले सामाजिक सञ्जालमा प्रशंसा गरिरहेका छन् भने केहीले आलोचनात्मक टिप्पणीहरू पनि गरिरहेका छन्। विशेषत: नाटकमा प्रयोग भएको ‘नपूज, नढोग’ भन्ने शब्दलाई ‘धर्म र परम्परामा आक्रमण’ भन्दै नकारात्मक टिप्पणी भइरहेको छ। यस विषयमा कार्कीले यी शब्दहरूलाई तोडमोड गरेर गलत अर्थ लगाउन खोजिएको बताइन्। यी शब्दहरू प्रतीकात्मक मात्र रहेको उनको भनाइ छ। सडकमा मञ्चन गरिएको यो नाटक २ वैशाखमा युट्युबमा पनि उपलब्ध गराइने निर्देशक कार्कीले जानकारी दिइन्।
सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले आइतबार पूर्वसभामुख देवराज घिमिरे र अग्निप्रसाद सापकोटासँग सिंहदरबारस्थित कार्यकक्षमा भेटघाट गरेका छन्। भेटमा नेपालको संसदीय अभ्यास, विगतका अनुभवहरू, संघीय संसदको प्रभावकारी सञ्चालन र विधायन प्रक्रियाको सुदृढीकरणसम्बन्धी विषयमा विचारविमर्श भएको सभामुखको सचिवालयले जानकारी दिएको छ। ३० चैत, काठमाडौं। सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्याल पूर्वसभामुखहरूसँग छलफलमा जुटेका छन्। उनले आइतबार सिंहदरबारस्थित आफ्नो कार्यकक्षमा पूर्वसभामुख देवराज घिमिरे र अग्निप्रसाद सापकोटासँग भेट गरेका छन्। सो भेटमा संसदीय अभ्यास, अनुभव आदानप्रदान, संघीय संसदको प्रभावकारी सञ्चालन र विधायन प्रक्रियाको बलियोकरण विषयमा गम्भीर छलफल भएको सभामुखको सचिवालयले जनाएको छ।
प्रतिनिधिसभाको नयाँ नियमावली तयार हुँदै गर्दा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेविरुद्ध विचाराधीन मुद्दाका कारण उनको सांसद पद निलम्बन गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा निर्णय लिन कतिपयले माग गरेका छन्। सहकारी प्रकरणमा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दा दायर भएपछि अघिल्लो प्रतिनिधिसभामा निलम्बनमै रहेका रास्वपा सभापति लामिछानेले नयाँ निर्वाचनपछि आएको प्रतिनिधिसभाको पहिलो बैठकमा पार्टीको तर्फबाट सम्बोधन गरेका थिए।
अदालतमा विचाराधीन सम्पत्ति शुद्धीकरणको मुद्दा टुंगो लाग्न बाँकी रहँदा लामिछाने पुनः चितवन २ बाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएका छन्। अघिल्लो संसद्मा निलम्बनमै रहेका लामिछाने कानुनी व्यवस्था यथावत् रहेको अवस्थामा कसरी संसद् प्रवेश गरे भन्ने विषयमा कतिपयले प्रश्न उठाएका छन्। सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन, २०६४ को दफा २७ ले सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी मुद्दा दायर भएको पदाधिकारी, कर्मचारी वा राष्ट्रसेवकलाई ‘स्वतः निलम्बित’ गरिने व्यवस्था गरेको छ।
संसद्मा प्रतिनिधित्व नभएको गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष दिनेश प्रसाईले पनि यही विषय उल्लेख गर्दै लामिछानेको निलम्बनबारे निर्णय लिन माग गरेका छन्। यद्यपि केही कानुनविद्हरूले नयाँ संसद्ले आफ्नो नियम आफैँ बनाउन पाउने भएकाले मुद्दा चलिरहेको अवस्थामा आरोपित व्यक्ति स्वतः निलम्बन नहुने तर्क प्रस्तुत गरेका छन्। तीमध्ये लामिछानेको पक्षमा वकालत गर्दै आएका वरिष्ठ अधिवक्ता तथा पूर्वमहान्यायाधिवक्ता सुशील पन्त पनि छन्। “अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दा चलाउँदा र सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा चलेपछि निलम्बन हुने भन्ने छ। त्यो स्वतः लागू हुने अवस्था संसद्मा छैन,” निर्वाचनअघि पन्तले बताए।
कोशी प्रदेश सरकारले स्थापना गरेको समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले २० हजार रुपैयाँभन्दा कम बचत भएका २८७ सदस्यको २८ लाख ५७ हजार रुपैयाँ बचत फिर्ता गरेको छ। समितिले ऋणीहरूबाट रकम संकलन गर्दै १ लाख रुपैयाँसम्मको बचत फिर्ता गर्ने तयारीमा छ र ऋणले नपुगेको अवस्थामा सहकारी र सञ्चालकको सम्पत्ति लिलाम गरिनेछ। प्रदेश सरकारले २०८१ पुस २३ गते अम्बे कोशी सहकारीलाई समस्याग्रस्त घोषणा गरी व्यवस्थापन, ऋण असुली र धितो लिलाम प्रक्रिया अघि बढाएको छ। ३० चैत, विराटनगर।
इटहरीस्थित समस्याग्रस्त अम्बे कोशी बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेडका साना बचतकर्ताले बचत रकम फिर्ता पाउन थालेका छन्। कोशी प्रदेश सरकारले गठन गरेको समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले २० हजार भन्दा कम बचत भएका सदस्यहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर बचत रकम फिर्ता गरेको हो। समितिका अध्यक्ष भरतबहादुर थापाका अनुसार, २० हजार रुपैयाँभन्दा कम बचत भएका २८७ साना बचतकर्ताको २८ लाख ५७ हजार रुपैयाँ उनीहरूको बैंक खातामा पठाइसकिएको छ।
समस्याग्रस्त अम्बे कोशी सहकारीको व्यवस्थापन जिम्मेवारी प्रदेश सरकारले गठन गरेको समितिले लिएपछि सहकारीले लगानी गरेको ऋणमध्ये १ करोड ८७ लाख रुपैयाँ असुल गरेको थियो। सहकारीले असुल गर्नुपर्ने कुल ऋण ४२ करोड ६० लाख रुपैयाँभन्दा बढी रहेको छ। बचत रकम फिर्ताका लागि समितिमा २४ करोड ८८ लाख रुपैयाँ बराबरको निवेदन परेको छ। समिति सदस्य जीवन काफ्लेका अनुसार ऋणीहरूबाट रकम असुली प्रक्रिया अघि बढिरहेको कारण पहिलो चरणमा २० हजार रुपैयाँसम्मको रकम फिर्ता गरिसकेको र अब १ लाख रुपैयाँसम्मको बचत फिर्ता गर्ने तयारी भइरहेको छ। उनले भने, “ऋणले नपुगेको अवस्थामा सहकारी तथा सञ्चालकहरूको सम्पत्ति लिलाम गरी बचत रकम फिर्ता गरिनेछ।”
प्रदेश सरकारले २०८१ पुस २३ गते अम्बे कोशी सहकारीलाई समस्याग्रस्त घोषणा गरेको थियो। समस्याग्रस्त घोषणा गरेपछि सरकारी समितिले जिम्मा लिएर सहकारीको सम्पत्ति व्यवस्थापन, ऋण असुली र धितो लिलाम प्रक्रिया अगाडि बढाएको हो। कोशी प्रदेशका उद्योग, कृषि तथा सहकारी मन्त्री इस्राइल मन्सुरीले प्रदेश सरकारको पहलमा यो पहिलो पटक बचत रकम फिर्ता गर्ने काम सुरु भएको बताएका छन्। उनले भने, “देशमै पहिलो पटक हो यो काम, पहिलो चरणमा २० हजार रुपैयाँसम्म र त्यसपछि छिट्टै एक लाख रुपैयाँसम्मको बचत फिर्ता गर्ने तयारी छ।”
लिनक्स कर्नेलको नयाँ संस्करण ‘लिनक्स ७.०’ आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको छ। लिनस टोरभाल्ड्सले अघिल्लो संस्करण ‘६.१९’ पछि संस्करण संख्या ७.० मा अपग्रेड गर्दै यस नयाँ कर्नेल रिलिज गरेका हुन्। यस संस्करणमा सेल्फ-हिलिङ एक्सएफएस, नयाँ एआई एजेन्ट इन्टरयाक्सन, नवीन हार्डवेयर समर्थन र सुरक्षा सुधारहरू समावेश गरिएको छ। यो नयाँ कर्नेल विशेष गरी आउँदै गरेको ‘युबुन्टु २६.०४ एलटीएस’ को मुख्य आधारका रूपमा काम गर्नेछ।
यस संस्करणका मुख्य विशेषताहरूले कम्प्युटरको कार्यक्षमता र सुरक्षालाई नयाँ स्तरमा पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ। सेल्फ-हिलिङ एक्सएफएस फाइल सिस्टममा साना त्रुटिहरूलाई आफैं पत्ता लगाएर समाधान गर्न सक्षम छ, जसले डाटा गुम्ने जोखिमलाई घटाउँछ।
एआई एजेन्ट इन्टरयाक्सनका लागि नयाँ किबोर्ड बटनहरूको लागि एचआईडी कोडहरू थपिएका छन्, जसले भविष्यमा आउने ल्यापटपहरूमा एआई एजेन्टसँग सहज संवाद गर्न सहयोग पुर्याउनेछ। नयाँ हार्डवेयर समर्थनमा इन्टेलको ‘नोभा लेक’, ‘क्रेसेन्ट आइल्यान्ड’ र एएमडीका नयाँ ग्राफिक्स कार्डहरूको पूर्ण समर्थन उपलब्ध गराइएको छ।
सुरक्षा र प्रदर्शन सुधारमा पनि विशेष ध्यान दिइएको छ। वर्षौंसम्म लुकेको एक्स.५०९ सर्टिफिकेट कोडको सुरक्षा त्रुटि सुधारिएको छ भने एएमडी जेन ३ प्रोसेसरमा देखिएका केही प्राविधिक समस्याहरूलाई समेत समाधान गरिएको छ। साथै, आर्मरी ड्राइभरमा आसुसका नयाँ उपकरणहरूको ड्राइभर समर्थन थप गरिएको छ, जसले गेमिङ ल्यापटप प्रयोगकर्ताहरूलाई फाइदा दिनेछ। लिनक्स ७.० को रिलिजपछि अब ७.१ संस्करणको विकास प्रक्रिया पनि सुरु भइसकेको छ।
नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री प्रदीप पौडेलले पार्टीले क्रियाशील सदस्यता खारेज नगरी त्यसलाई अद्यावधिक गर्ने बताएका छन्। पौडेलले सदस्यता अद्यावधिकले पार्टीलाई गाउँ–गाउँसम्म अगाडी लैजाने र जिम्मेवार बनाउने उल्लेख गरेका छन्। उनले भोलि (मंगलबार) देखि सम्पूर्ण क्रियाशील सदस्यहरूलाई सदस्यता अद्यावधिक गर्न आग्रह गरेका छन्। ३० चैत, काठमाडौं।
महामन्त्री पौडेलले सोमबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत सदस्यता अद्यावधिक सम्बन्धमा स्पष्ट पारेका छन्। उनले भने, “नेपाली कांग्रेसले अहिलेसम्मको क्रियाशील सदस्यता खारेज गर्न लागेको हो? भन्ने धेरैले मलाई प्रश्न गर्नुभएको छ, त्यसैले यो कुरा लेख्दैछु। हामीले क्रियाशील सदस्यता खारेज गर्ने होइन, अद्यावधिक गर्दैछौं।”
पौडेलका अनुसार, अद्यावधिक हुने क्रियाशील सदस्यहरूले कांग्रेसलाई गाउँ–गाउँसम्म जोड्नेछन् र समर्पित सदस्यहरूको पुनःसक्रियताले पार्टीलाई अझ जिम्मेवार र बलियो बनाउनेछ। उनले थपे, “पहिले भएका गल्तीहरू हटाउनका लागि यस पटक हामीले प्राविधिक पक्षमा विशेष ध्यान दिएर क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक प्रक्रिया अघि बढाइरहेका छौं।”
महामन्त्री पौडेलले भोलि (मंगलबार)देखि कांग्रेसका सम्पूर्ण क्रियाशील सदस्यहरूलाई सदस्यता अद्यावधिक गर्न र शुभेच्छुक एवं कांग्रेसमा आस्था राख्नेहरूलाई क्रियाशील सदस्यता लिन आग्रह गरेका छन्।
नेपाली नयाँ वर्ष २०८३ को अवसरमा काठमाडौंको ठमेलमा ‘ठमेल सडक महोत्सव’ आयोजना गरिने तयारी चलिरहेको छ। ठमेल पर्यटन विकास परिषद्ले त्रिदेवी मार्गस्थित सडकमा ३२ वटा स्टल राखेर खाना र वस्तु प्रदर्शनी गर्ने योजना बनाएको छ। साँझ ६:०० बजेदेखि सांस्कृतिक कार्यक्रम सञ्चालन गरिने र राति १२:३० बजे महोत्सव सम्पन्न हुने परिषद्ले जानकारी दिएको छ।
संघीय राजधानी काठमाडौंको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य ठमेलमा ‘ठमेल सडक महोत्सव’ आयोजना गर्न लागिएको हो। परिषद्को उपाध्यक्ष सहदेव धमलाले (विमल) नयाँ वर्षलाई अन्तर्राष्ट्रिय रुपमा चिनाउन महोत्सव आयोजना गर्न लागिएको जानकारी दिएका छन्। ‘नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्यामा ठमेलको सडकमा विभिन्न स्टल राखेर खाना र वस्तु प्रदर्शनी गर्नुका साथै मौलिक सांस्कृतिक कार्यक्रम पनि प्रस्तुत गरिनेछ,’ उपाध्यक्ष धमलाले भने।
उनका अनुसार त्रिदेवी मार्गस्थित सडकमा ३२ वटा स्टल राखेर खानाका प्रवर्द्धन र सामान बिक्री गरिनेछ। साथै, साँझ ६:०० बजेदेखि विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजना गरी नयाँ वर्ष स्वागत गरिनेछ र राति १२:३० बजे महोत्सव समापन गरिने छ। नेपालको पर्यटक क्षेत्रका लागि मुख्य गन्तव्य मानिने ठमेलमा आउने विदेशी पर्यटकमध्ये ८० प्रतिशतले यस ठाउँको भ्रमण गर्ने गरेको उल्लेख गर्दै, उक्त महोत्सवमा स्थानीय तथा विदेशी पर्यटकको उल्लेखनीय सहभागिता रहने परिषद्ले जनाएको छ।
भरतपुर महानगरपालिका–४ रामघाटस्थित नारायणधाम आश्रमले १८ वर्षका लागि वार्षिक रु ७२ हजारमा जग्गा भाडामा लिएर कुरिलो खेती गर्दै आएको छ। आश्रमका व्यवस्थापक तारानाथ पौडेलका अनुसार, कुरिलो खेती पूर्ण रूपमा प्राङ्गारिक तरिकाले भइरहेकाे छ र यसले आश्रम सञ्चालनमा आर्थिक सहयोग पुर्याइरहेको छ। पौडेलका अनुसार कुरिलोको मुख्य सिजन चैत, वैशाख र जेठ महिना हो र यसले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता वृद्धि गर्ने औषधीय गुण राख्दछ।
आश्रमअन्तर्गत सञ्चालित पशु तथा कृषि फार्ममार्फत कुरिलो, अम्बा, भुइँकटहरलगायतका बालीहरू पूर्ण रूपमा प्राङ्गारिक तरिकाले उत्पादन भइरहेका छन्। सोमध्ये १५ कट्ठामा कुरिलो खेती गरिन्छ। यसबाट आएको आम्दानीले आश्रम सञ्चालनमा आर्थिक समर्थन पुर्याउने पौडेलले बताए। प्राङ्गारिक उत्पादन भएकाले बजार खोज्नुपर्ने अवस्था नहुँदा फार्म र आश्रमबाटै सहज रूपमा बिक्री हुने गरेको उनले बताए।
कुरिलो औषधीय गुणयुक्त बाली भएकाले यसले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ। यसमा कुनै रासायनिक मल वा विषादी प्रयोग नगरिएको छ र गाईको गोबर तथा गौमुत्रबाट तैयार गरिएको मल प्रयोग गरिन्छ। कुरिलो खेतीमा करिब आठ लाख रुपैयाँ लगानी गरिएको छ। उत्पादनबाट आएको आम्दानीले खर्च कटाएर आश्रम सञ्चालनमा सहयोग पुगिरहेको पौडेलले जानकारी दिए। सिजन अनुसार कुरिलोको मूल्य प्रतिकिलो ५०० देखि १२०० रुपैयाँसम्म हुन्छ भने हरेक दिन करिब २० केजी बिक्री हुने गर्छ।
व्यवस्थापक पौडेलका अनुसार कुरिलोको मुख्य सिजन चैत, वैशाख र जेठ महिना हो। यहाँ यो बाली चार वर्षदेखि निरन्तर उत्पादन हुँदै आएको छ र उचित हेरचाह गरेमा १०–१२ वर्षसम्म उत्पादन दिन सकिन्छ। प्राङ्गारिक खेती गर्दा रोग, कीरा तथा झारको समस्या बढी देखिने हुँदा बेला–बेलामा कृषि विकास कार्यालय चितवनका प्राविधिक सहयोगमा खेती व्यवस्थित बनाइँदै आएको छ। कुरिलो रोपेको करिब ६ महिनापछि उत्पादन लिन सकिन्छ। यसको बीउ बजारमा सजिलै उपलब्ध हुन्छ र माघ, फागुन र चैत महिना रोपाइँका लागि उपयुक्त मानिन्छ। अहिले आश्रममा करिब २० जना आश्रित र आगन्तुकका लागि निशुल्क भोजनको व्यवस्था छ। साथै आश्रममा पालन गरिएको गाईले प्राङ्गारिक मल उत्पादनमा सहयोग पुऱ्याइरहेको छ।
३० चैत, काठमाडौं । पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको पित्तथैलीको शल्यक्रिया आज आयोजना हुँदैछ। उपचारमा संलग्न चिकित्सकहरूले यसअघि नै आजको मिति तोकेका थिए। पूर्वतयारी अनुसार ओलीलाई अपरेसन थिएटरमा लगेका छन्। डा. पलेस्वाँ जोशी लाखे नेतृत्वको टोलीले उनको शल्यक्रिया गरी पित्तथैलीमा रहेका पत्थरी निकाल्नेछ। ओलीको पित्तथैलीमा २२ एमएमको ढुंगा रहेको छ।
यसअघि नयाँ सरकार गठन भएको भोलिपल्टै ओली जेनजी आन्दोलन दमन गरेको आरोपमा पक्राउ परेका थिए। पक्राउ परेको दिनदेखि नै उनी त्रिवि शिक्षण अस्पतालमा भर्ना छन्। ओलीको गिरफ्तारी पछि उनकी पत्नी राधिका शाक्य गैरकानुनी हिरासतमा राखिएको भन्दै सर्वोच्च अदालतमा बन्दी प्रत्यक्षीकरणको निवेदन दिइसकेकी छिन्। सर्वोच्च अदालतले २३ चैत बेलुका पूर्वप्रधानमन्त्री ओली र तत्कालीन गृहमन्त्री रमेश लेखकमाथि भइरहेको अनुसन्धान २६ चैत बिहीबारसम्म टुंग्याउन आदेश दिएको थियो। यदि बिहीबारसम्म अनुसन्धान पूरा नभएमा शर्तसहित छोड्न आदेश दिएको थियो। सोही अनुसार प्रहरीले ओलीलाई अस्पतालबाट उनकी पत्नी राधिका शाक्यको जिम्मा लगाएको थियो। थुनामुक्त भएका भए पनि शल्यक्रियाका लागि उनी अस्पतालमै छन्।
३० चैत, पेरिस । मध्य पूर्वमा जारी तनाव निर्णायक चरणमा प्रवेश गरेको देखिन्छ। अमेरिका र इरानबीचको वार्ता असफल भएपछि सैन्य दबाब, तेल बजारमा मूल्य वृद्धिको संकेत र क्षेत्रीय द्वन्द्वहरू बढ्दो क्रममा छन्, जसले युद्धको जोखिमलाई अझ बढाएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग वार्ता भए वा नभए पनि आफूलाई फरक नपर्ने बताएका छन्। फ्लोरिडाबाट फर्केर मेरिल्यान्डस्थित जोइन्ट बेस एन्ड्रुजमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै उनले भने, “इरानसँग सम्झौता नभए पनि अमेरिका आफ्नो रणनीतिमा दृढ रहनेछ।”
यसैबीच, पाकिस्तानमा सप्ताहन्तमा भएका वार्ता निष्कर्षविहीन हुँदा कूटनीतिक प्रयासहरू कमजोर देखिएका छन्। तनावमा वृद्धि गर्दै अमेरिकी सेनाले सोमबारदेखि इरानी खाड़ी बन्दरगाहहरूमा नाकाबन्दी लागू गर्ने घोषणा गरेको छ। युएस सेन्ट्रल कमान्डका अनुसार होर्मुज जलडमरूमध्य आसपासका इरानी बन्दरगाहहरूमा आवतजावत गर्ने जहाजहरूमा निगरानी र नियन्त्रण गरिनेछ। तीव्रता बढे पनि अन्य देशका जहाजहरूको स्वतन्त्र आवागमनमा असर नपारिने जनाइएको छ। यो रणनीतिक केन्द्र, जुन विश्वको करिब पाँचौँ भाग तेल आपूर्ति गर्छ, यस्तो कदमले विश्व बजारमा अस्थिरता ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
इरानले उक्त कदमलाई अस्वीकार गर्दै कडा प्रतिक्रिया जनाएको छ। रिभोलुसनरी गार्ड्सले होर्मुज क्षेत्रमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण रहेको दाबी गर्दै कुनै पनि भड्काउने कार्यको कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएको छ। इरानी नौसेनाका प्रमुखले अमेरिकी कदमलाई ‘हास्यास्पद’ भने र आफ्नो सेनाले क्षेत्रका सबै गतिविधिमा निगरानी राखिरहेको बताएका छन्। इरानी संसदका अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर गालिबफले पनि देश कुनै दबाबमा नझुक्ने बताएका छन्। उनका शब्दहरू अनुसार, “युद्ध थोपे हामी लड्नेछौं, र संवाद आउँदा त्यसैमा अघि बढ्नेछौं।” विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले वार्ता सम्झौतासँग ‘इन्च मात्र टाढा’ पुगेको दाबी गरे र अन्तिम समयमा अमेरिकाले अडान परिवर्तन नगर्ने आरोप लगाएका छन्।
यसैबीच, तनावको प्रत्यक्ष प्रभाव ऊर्जा बजारमा देखिएको छ। अमेरिकी कच्चा तेलको मूल्य प्रतिवार्षिक १०० डलर नाघेको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ब्रेन्ट तेलको मूल्य तीव्र रूपमा वृद्धि भएको छ। विश्लेषकहरूले खाड़ी क्षेत्रमा आउने अवरोध जोखिमले आपूर्ति अस्थिर भएपछि मूल्य बढेको बताएका छन्।
क्षेत्रीय स्तरमा पनि द्वन्द्व शान्त हुने संकेत छैन। लेबनानका प्रधानमन्त्री नवाफ सलामले इजरायल–हिजबुल्लाह युद्ध अन्त्य गर्ने प्रयास जारी रहेको बताएका छन्। उनले इजरायली सेनालाई फिर्ता गराउने, कैदिहरूलाई मुक्त गराउने र ध्वस्त संरचनाको पुनःनिर्माण गर्ने लक्ष्यमा काम भइरहेको उल्लेख गरेका छन्। तर, इजरायलले आफ्नो सैन्य कारबाही निरन्तरता दिने संकेत दिएको छ। प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले दक्षिण लेबनान भ्रमण क्रममा हिजबुल्लाहबाट आउने खतरा नियन्त्रणमा आएको तर “सुरक्षा क्षेत्रभित्र झन् युद्ध जारी” रहेको स्वीकार गरेका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघीय शान्ति मिशन युनिफिलले इजरायली ट्याङ्कहरूले आफ्ना गाडीहरूमा दुई पटक ठक्कर दिंदै दक्षिण लेबनानका केही मार्ग अवरुद्ध गरेको जानकारी दिएको छ, जसले अन्तर्राष्ट्रिय चिन्ता बढाएको छ। लेबनानमा जारी आक्रमणमा कम्तीमा पाँच जनाको मृत्यु भइसकेको र कुल मृतक संख्या दुई हजार ५५ पुगेको त्यहाँको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ। इजरायलले हाल लागू गरिएको युद्धविरामलाई लेबनानमा लागू नगर्ने र हिजबुल्लाहविरुद्ध कारबाही जारी राख्ने पुनःअडान दोहोर्याएको छ।
