Skip to main content

लेखक: space4knews

दुई वर्षपछि सार्वजनिक भाषण गरिन् शेख हसिना: ‘म डिसेम्बरमा फर्कन्छु’

२० साउन, काठमाडौं । सन् २०२४ को हिंसात्मक विद्यार्थी आन्दोलनपछि देश छाडेर भारतमा निर्वासित बंगलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले दुई वर्षपछि पहिलोपटक सार्वजनिक रूपमा आफ्नो धारणा व्यक्त गरेकी छन्। बुधबार साँझ भर्चुअल माध्यमबाट आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा हसिनाले आफ्नो विचार राखेकी हुन्। यो पत्रकार सम्मेलन भिडिओमार्फत नभई अडिओ स्वरूपमा सम्पन्न भयो। हसिनाको पत्रकार सम्मेलन नयाँ दिल्लीबाट फरेन करेस्पोन्डेन्ट्स क्लब अफ साउथ एसियाले आयोजना गरेको थियो, जसमा उनले लामो समयपछि सहभागिता जनाइन्।

पत्रकार सम्मेलनमा हसिनाले स्वदेश फर्कने योजना, आफ्नो दल आवामी लिग, बंगलादेशको वर्तमान राजनीति तथा २०२४ को विद्यार्थी आन्दोलनसम्बन्धी धारणा सार्वजनिक गरेकी छन्। हसिनाले पत्रकार सम्मेलनमा यसै वर्ष डिसेम्बरमा बंगलादेश फर्किने घोषणा पुनः दोहोर्‍याइन्, जुन कुरा पूर्वमा समेत समाचारमा आएको थियो। ‘म आफ्ना जनतामाझ डिसेम्बरमा फर्कनेछु,’ हसिनाले भनिन्। उपयुक्त समयमा फर्कने मिति सार्वजनिक गरिने उनले जनाइन्।

‘यो त्यो बंगलादेश होइन’ हसिनाले आफूलाई मनगढन्ते मुद्दा र फर्जी आरोपमा फसाउने प्रयास हुनसक्ने बताइन्, तर हिम्मत नभएको र जनताप्रतिको दायित्वले उनलाई डराउन नसक्ने उनको भनाइ थियो। गत दुई वर्षमा बंगलादेशले ठूलो तनाव र पीडा भोग्नु परेको उनले उल्लेख गरिन्। उनले भनिन्, ‘यो त्यो बंगलादेश होइन जुन हामीले निर्माण गरेको थियौं। यो त्यो बंगलादेश होइन जसका लागि १९७१ मा ३० लाख मानिसहरूले बलिदान दिएका थिए।’

‘विद्यार्थी आन्दोलन शान्तिपूर्ण थिएन’ हसिनाले सन् २०२४ जुलाई र अगस्टमा भएको विद्यार्थी आन्दोलन शान्तिपूर्ण नभएको टिप्पणी गरिन्। ‘सत्य यो हो कि त्यो कुनै शान्तिपूर्ण विद्यार्थी आन्दोलन थिएन,’ उनले भनिन्, ‘सुरूबाटै मेरो सरकारले वार्ता र कानुनी प्रक्रिया अपनाएर शान्तिपूर्ण समाधान खोज्ने प्रयास गरिरहेको थियो।’ उनी केही संगठित समूहहरूले विद्यार्थी आन्दोलनलाई हिंसात्मक राजनीतिक उपकरणमा रूपान्तरण गर्न खोजेको दाबी पनि गरिन्। ‘जो विद्यार्थीका मागलाई एउटै हिंस्रक राजनीतिक हतियार बनाउन चाहन्थे,’ हसिनाले भनिन्। हसिनाले यी विचारहरू कुनै एक व्यक्तिको रूपमा नभई बंगलादेशका जनताको हितका लागि अभिव्यक्त गरेको पनि स्पष्ट पारिन्, ‘जसले आफ्नो जीवन बंगलादेशका जनतासँग बिताएको छ र आफ्नो देशबाट दूर जान बाध्य भएको छ, तर म मेरो जनतासँग कहिल्यै अलग भएकी थिइनँ।’

बंगलादेशमा शेख हसिनाको सरकारी आवासमा ‘जुलाई जनविद्रोह स्मारक संग्रहालय’ उद्घाटन

बंगलादेशको ढाकामा पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाको सरकारी आवास गणभवनलाई ‘जुलाई जनविद्रोह स्मारक संग्रहालय’को रूपमा उद्घाटन गरिएको छ। सन् २०२४ को जुलाई–अगस्ट महिनामा भएको छात्र आन्दोलनमा मारिएका नागरिकहरुको सम्झनामा अन्तरिम सरकारले यो संग्रहालय स्थापना गरेको हो। संयुक्त राष्ट्रको प्रतिवेदन अनुसार उक्त आन्दोलनका क्रममा सुरक्षा बलले अत्यधिक बल प्रयोग गर्दा १४ सय भन्दा बढी नागरिकको मृत्यु भएको थियो।

बुधबार ‘गणभवन’मा ‘जुलाई जनविद्रोह स्मारक संग्रहालय’को औपचारिक उद्घाटन गरिएको छ। जुलाई–अगस्ट २०२४ को छात्र आन्दोलनका दौरान निधन भएका नागरिकहरुको सम्मानमा यो संग्रहालय बनाइएको हो। समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार प्रधानमन्त्री तारिक रहमानले राजधानी ढाकाको शेर–ए–बांग्ला नगरस्थित गणभवनमा संग्रहालयको उद्घाटन गरेका हुन्। उक्त कार्यक्रम ५ अगस्टमै आयोजना गरिएको थियो।

सन् २०२४ मा आजकै दिन शेख हसिनाले देश छाडेर भारत गएकी थिइन्। संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार कार्यालयको फेब्रुअरी २०२५ को प्रतिवेदन अनुसार १५ जुलाईदेखि १५ अगस्ट २०२४ सम्मको छात्र आन्दोलन (जुलाई जनविद्रोह)का समयमा १४ सय नागरिकको मृत्यु भएको थियो। प्रतिवेदनमा हसिनाको सरकारले प्रदर्शनकारी विरुद्ध सुरक्षा बलकाबीच असाध्यै बल प्रयोग गरेको उल्लेख गरिएको छ। सरकारी रोजगारीमा आरक्षण व्यवस्थालाई लिएर सुरु भएको विरोध प्रदर्शनपछि शेख हसिनाले ५ अगस्ट २०२४ मा देश त्याग्नु परेको थियो। त्यसको तीन दिनपछि मोहम्मद युनुसले अन्तरिम सरकारका मुख्य सल्लाहकारको रूपमा काम थालिरहेका थिए। संग्रहालय स्थापना र गणभवन संरक्षण गर्ने प्रक्रिया युनुस नेतृत्वको अन्तरिम सरकारले सुरु गरेको थियो।

नेपालका १३६ खेलाडि २०औँ एसियन गेम्समा प्रतिस्पर्धा गर्दै

जापानमा आयोजना हुन लागेको २०औँ एसियन गेम्समा नेपालका १३६ खेलाडीले २२ बुँदे विभिन्न खेलमा प्रतिस्पर्धा गर्ने भएका छन्। राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले खेलाडी र प्रशिक्षकसहित कुल १६८ सदस्यीय टोली घोषणा गरेको छ। टिम खेलमा नेपालले कबड्डी, भलिबल र क्रिकेटमा सहभागिता जनाउनेछ।

२० साउन, काठमाडौं। आगामी सेप्टेम्बर १९ देखि अक्टोबर ४ सम्म जापानमा हुने २०औँ एसियन गेम्समा नेपालका १३६ खेलाडीले भाग लिनेछन्। राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)का खेलकुद विकास विभाग प्रमुख सरोजकुमार पोखरेलले २२ खेलमा सहभागिता जनाउने खेलाडीहरुको संख्या अन्तिम टुङ्गो लागेको जानकारी दिएका छन्।

यस पटक नेपालले कराते, कबड्डी, आर्चरी, एथलेटिक्स, ब्याडमिन्टन, बक्सिङ, साइकलिङ, गल्फ, जुडो, स्क्वाश, स्वीमिङ, टेबल टेनिस, टेनिस, कुस्ती, भलिवल, क्यानोइ स्लालोम, डान्स एन्ड स्पोर्ट्स, स्केटबोर्ड, तेक्वान्दो र उसुमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। यद्यपि, अन्तिम समयमा इ-स्पोर्ट्स प्रतियोगितामा समावेश हुन सकेन।

अघिल्लो १९औं एसियन गेम्स २०२३ मा चीनको हान्झाउमा भएको थियो जहाँ नेपालबाट २५३ खेलाडीले २९ खेलमा सहभागिता जनाएका थिए। यस पटक नेपालले स्वर्ण पदकसहित दोहोरो अंकमा पदक जित्ने ठूलो लक्ष्य राखेको छ। अहिलेसम्म नेपालले एसियन गेम्सबाट ३ रजत र २३ कांस्य पदक मात्र जित्न सफल भएको छ।

तपाईंको व्यवहारले बालबालिकाको प्रवृत्तिमा प्रभाव पार्न सक्छ

खाना खाने टेबल, परिवारसँग बस्ने कोठा वा सुत्ने कोठालाई सम्भव भएसम्म मोबाइलरहित क्षेत्र बनाउनुहोस्। अभिभावकको अत्यधिक मोबाइल प्रयोगले बालबालिकाको भावनात्मक विकास, व्यवहार र सामाजिक सीपमा गहिरो नकारात्मक असर पारिरहेको छ। डिजिटल युगमा बालबालिकाको स्क्रिन टाइमबारे धेरै चर्चा हुने गर्छ। बच्चा धेरै मोबाइल चलाउँछन्, टेलिभिजन हेरिरहेका हुन्छन् वा भिडियो गेम खेलिरहेका हुन्छन् भन्ने चिन्ता अधिकांश अभिभावकमा हुन्छ। तर पछिल्ला वर्षहरूमा विशेषज्ञहरूले अर्को महत्त्वपूर्ण पक्षतर्फ ध्यानाकर्षण गराएका छन्। समस्या बच्चाको स्क्रिन टाइममा मात्र सीमित छैन, अभिभावकको अत्यधिक मोबाइल प्रयोगले पनि बच्चाको व्यवहार, भावनात्मक विकास र सामाजिक सीपमा गहिरो असर पारिरहेको छ। बाल मनोविज्ञानमा यसलाई ‘टेक्नोफेरेन्स’ भनिन्छ। यसको अर्थ हो, प्रविधिका कारण अभिभावक र बच्चाबीचको प्रत्यक्ष संवाद तथा सम्बन्धमा अवरोध आउनु। मोबाइलले समय मात्र होइन, बच्चाले पाउनुपर्ने ध्यान र आत्मीयता पनि खोस्न थालेको विज्ञहरूको भनाइ छ।

मोबाइलमा व्यस्त अभिभावकलाई देख्दा बच्चाले के महसुस गर्छ? सानो बच्चाले आफ्ना भावना शब्दभन्दा बढी अनुहारको हाउभाउ, आँखाको सम्पर्क र अभिभावकको प्रतिक्रियाबाट बुझ्ने गर्छ। जब बच्चाले केही देखाउन खोज्छ, कुरा गर्न आउँछ वा खेल्न बोलाउँछ, तर अभिभावक भने मोबाइलको नोटिफिकेसन हेर्न, सामाजिक सञ्जाल स्क्रोल गर्न वा च्याटमा व्यस्त हुन्छन्, बच्चाले आफूभन्दा मोबाइल बढी महत्त्वपूर्ण रहेछ भन्ने सन्देश अवचेतन रूपमा ग्रहण गर्न थाल्छ। यो अवस्था बारम्बार दोहोरिँदा बच्चाले आफूलाई उपेक्षित, बेवास्ता गरिएको र कम महत्त्वको महसुस गर्न सक्छ। दीर्घकालमा यसले उनीहरूको आत्मविश्वास, भावनात्मक सुरक्षा र व्यवहारमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्छ।

अभिभावकको अत्यधिक मोबाइल प्रयोगले बच्चामा पर्ने मुख्य असर १. भावनात्मक सम्बन्ध कमजोर हुन सक्छ। बच्चा रोएको, हाँसेको वा नयाँ कुरा सिकेको बेला अभिभावकले तुरुन्त प्रतिक्रिया नदिँदा उनीहरूमा भावनात्मक असुरक्षाको भावना विकास हुनसक्छ। बच्चाले आफूलाई नबुझिएको र एक्लो महसुस गर्न थाल्छ। बाल विकासका लागि अभिभावकको प्रत्यक्ष ध्यान र आत्मीय प्रतिक्रिया अत्यन्त आवश्यक मानिन्छ। २. चिडचिडापन र जिद्दी व्यवहार बढ्न सक्छ। बच्चाले ध्यान पाउन विभिन्न उपाय अपनाउँछ। यदि सहज रूपमा अभिभावकको ध्यान प्राप्त भएन भने उनीहरूले कराउने, जिद्दी गर्ने, सामान फाल्ने वा नकारात्मक व्यवहार देखाएर ध्यान तान्ने प्रयास गर्न सक्छन्। ३. सामाजिक तथा भाषिक विकासमा असर पर्न सक्छ। बच्चाले बोल्ने शैली, अनुहार हेरेर प्रतिक्रिया दिने तरिका, संवाद गर्ने सीप र सामाजिक व्यवहार सबैभन्दा पहिले घरमै सिक्छ। यदि अभिभावकको ध्यान सधैँ मोबाइलतर्फ केन्द्रित रह्यो भने बच्चाले आवश्यक संवाद र अन्तर्क्रिया कम पाउँछ।

बच्चालाई ‘मोबाइल धेरै नचलाऊ’ भन्नुभन्दा पहिले अभिभावकले आफ्नै बानीमा परिवर्तन ल्याउनु आवश्यक हुन्छ। मोबाइल प्रयोग पूर्णरूपमा बन्द गर्नु समाधान होइन। काम, अध्ययन र दैनिक जीवनका लागि स्मार्टफोन आवश्यक नै हुन्छ। तर यसको प्रयोगमा सन्तुलन कायम गर्नु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। घरमा ‘नो–फोन जोन’ बनाउनुहोस्। खाना खाने समयमा सबै सदस्यले मोबाइल टाढा राख्ने बानी बसाल्नु राम्रो हुन्छ। बच्चासँग हुँदा मोबाइललाई प्राथमिकता नदिने, बच्चासँग खेल्ने, पढाइमा सहयोग गर्ने वा उनीहरूको कुरा सुन्ने बेला मोबाइललाई साइलेन्ट मोडमा राख्नुहोस्। परिवारको ‘डिजिटल डिटक्स’ समय तय गर्ने दिनमा कम्तीमा १–२ घण्टा परिवारका सबै सदस्यले मोबाइल, ट्याबलेट वा टेलिभिजनबाट टाढा रहने समय छुट्याउन सकिन्छ।

यदि कार्यालयको अत्यावश्यक कामका कारण मोबाइल हेर्नैपर्ने अवस्था छ भने बच्चालाई स्पष्ट रूपमा भन्नुहोस्, ‘म पाँच मिनेट काम सकाएर तिमीसँग खेल्छु।’ यसले बच्चाले आफूलाई बेवास्ता गरिएको होइन भन्ने बुझ्छ। बच्चालाई सबैभन्दा धेरै चाहिने कुरा तपाईंको समय हो। महँगा खेलौना, नयाँ ग्याजेट वा धेरै नियमभन्दा पनि बच्चालाई अभिभावकको पूर्ण ध्यान आवश्यक हुन्छ। यदि आफ्नो बच्चालाई स्क्रिनको लतबाट जोगाउन, भावनात्मक रूपमा बलियो बनाउन र स्वस्थ सामाजिक विकास गराउन चाहेमा त्यसको सुरुआत आफ्नै मोबाइल प्रयोगको बानीबाट गर्नुपर्छ।

मेटाले मोदीको भिडियो हटाउँदा भारत सरकारसमक्ष माफी माग्यो

प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भिडियो मेटाले गल्तीले हटाएपछि मेटाका एक वरिष्ठ कार्यकारीले भारत सरकारसमक्ष औपचारिक रूपमा माफी मागेका छन्। भारतीय संसदीय प्यानलले माफी नमान्दा कारबाही गर्ने अघोषित चेतावनी दिएपछि मेटाका प्रतिनिधिले आईटी मन्त्री अश्विनी वैष्णवसँग भेटेर माफी मागेका हुन्। मेटाले प्रधानमन्त्री मोदीको भिडियो प्राविधिक त्रुटिबाट हटाइएको भए पनि पछि प्लेटफर्ममा पुनःस्थापित गरिएको स्पष्ट पारेको छ। २० साउन, काठमाडौं।

गत महिना फेसबुकबाट प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको भिडियो छोटो समयको लागि हटाइएको विषयमा बुधबार फेसबुक कम्पनी मेटाका एक वरिष्ठ कार्यकारीले माफी मागेका छन्। हिन्दुस्तान टाइम्सका अनुसार, भारतको संसदीय प्यानलले मेटा प्रमुख मार्क जुकरबर्गलाई प्रधानमन्त्री मोदीको भिडियो हटाएकोमा माफी माग्न तीन दिनको समय दिएको थियो। माफी नआए कारबाही गर्ने चेतावनी दिएका केही घण्टापछि मेटाका अधिकारीले माफी माग्नु भएको हो।

फेसबुक, इन्स्टाग्राम र व्हाट्सएपको मूल कम्पनी मेटाका वरिष्ठ विश्वव्यापी कार्यकारीहरूले आईटी मन्त्री अश्विनी वैष्णवसँगको भेटमा माफी मागेका विषयमा जानकार व्यक्तिहरूले जानकारी दिएका छन्। मेटाका ग्लोबल अफेयर्स अफिसर जोएल कपलान वैष्णवलाई भेट्न गएको टोलीको सदस्य थिए र उनले आईटी सचिव एस कृष्णनसँग पनि छुट्टै भेट गरेका थिए।

प्रधानमन्त्री मोदीको भिडियो हटाएकोमा माफी माग्नुको साथै भाजपा सांसद निशिकांत दुबे नेतृत्वको सूचना प्रविधि सम्बन्धी संसदीय स्थायी समिति मार्फत बाल यौन दुर्व्यवहार सामग्री, महिलाविरुद्ध अपमानजनक सामग्री राख्ने मध्यस्थकर्ता प्लेटफर्महरू विरुद्ध कारबाहीको माग पनि गरिएको छ। भारतीय युवालाई सम्बोधन गर्दै र पेपर चुहावट विरुद्ध कडा कारबाही गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै प्रधानमन्त्री मोदीले हालै फेसबुक पोस्टमा छोटो समय प्रतिबन्ध लगाइन पछि भारत सरकारले मेटाको ध्यानाकर्षण गराएको थियो। मेटाले सामग्री त्रुटिवश हटाइएको भएता पनि पछि पुन: प्लेटफर्ममा राखिएको जनाएको छ।

काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा विश्वस्तरीय अनुवाद कार्यशाला, बुकर पुरस्कार विजेता अनुवादकले प्रदान गर्ने प्रशिक्षण

काठमाडौँ विश्वविद्यालयले शिकागो विश्वविद्यालयसँगको सहकार्यमा २६ देखि २८ भदौसम्म धुलिखेलमा तीनदिने अन्तर्राष्ट्रिय अनुवाद कार्यशाला आयोजना गर्न लागेको छ। यस कार्यक्रममा अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार विजेता डेजी रकवेलसहितका विश्वप्रसिद्ध अनुवादकहरूले प्रशिक्षण दिनेछन्। उक्त कार्यशालामा २४ जना सहभागी छनोट गरिनेछ। निःशुल्क आयोजना हुने यस कार्यशालाले नेपाली साहित्यको अंग्रेजी अनुवाद प्रवर्द्धन गर्दै नयाँ अनुवादकहरूको क्षमता विकासमा सहयोग पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

कार्यशाला काठमाडौँ विश्वविद्यालयको भाषा तथा जनसञ्चार विभाग र शिकागोको ‘दक्षिण एसियाली साहित्य अनुवाद परियोजना’ (एसएएलटी) को संयुक्त आयोजनमा सञ्चालन हुनेछ। आयोजकका अनुसार, नेपाली र दक्षिण एसियाली भाषाका साहित्यलाई अंग्रेजीमा अनुवाद गर्न इच्छुक अनुवादकहरूलाई लक्षित गरी कविता र गद्य अनुवादका विभिन्न पक्षहरूमा प्रशिक्षण दिइनेछ। सो कार्यशालाका लागि आवेदन साउन २४ गतेसम्म खुला गरिएको छ।

कार्यशालामा अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार विजेता अनुवादक डेजी रकवेल र दीपा भस्थीसहित विश्वप्रसिद्ध अनुवादकहरूले प्रशिक्षण दिनेछन्। रकवेलले भारतीय लेखक गीतान्जली श्रीको उपन्यास ‘टम्ब अफ स्यान्ड’ अंग्रेजीमा अनुवाद गरेकी थिइन्, जुन सन् २०२२ को अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार विजेता थियो। दीपा भस्थीले भारतीय लेखिका बानु मुश्ताकको कथा संग्रह ‘हार्ट ल्याम्प’ अंग्रेजीमा अनुवाद गरेकी थिइन्, जसले सन् २०२५ को अन्तर्राष्ट्रिय बुकर पुरस्कार प्राप्त गरेको थियो।

अन्य प्रशिक्षकहरूमा अनुवादक जेसन ग्रुनेबाम र ड्यानियल हान समेत सहभागी हुनेछन्। ग्रुनेबाम शिकागो विश्वविद्यालयअन्तर्गत एसएएलटी परियोजनाका सह-निर्देशक हुन् भने हान साहित्य अनुवाद क्षेत्रमा विश्वव्यापी रूपमा परिचित अनुवादक हुन्। यस निःशुल्क कार्यशालामा छनोट भएका सहभागीलाई आवश्यकताअनुसार यात्रा खर्च तथा बसोबासको सुविधा उपलब्ध गराइनेछ। आवेदनका क्रममा सहभागीहरूले आफ्नो अनुवाद नमुना, अनुवाद शैली र कार्यशालामा सहभागी हुन चाहनुको कारण पनि प्रस्तुत गर्नुपर्नेछ। काठमाडौँ विश्वविद्यालयका अनुसार यो कार्यशालाले नेपाली साहित्यको अंग्रेजी अनुवाद प्रवर्द्धन गर्ने र नयाँ पुस्ताका अनुवादकहरूको क्षमता विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ।

नेतान्याहुबाट ट्रम्पको गाजासम्बन्धी योजना अस्वीकार

इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले हमास पूर्ण रूपमा निःशस्त्र नभएसम्म गाजाबाट इजरायली सेना पछि नहट्ने बताएका छन् र अमेरिकी प्रशासनद्वारा प्रस्तुत मस्यौदा प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेका छन्। शान्ति बोर्डले पनि गाजामा हतियारको पूर्ण विघटन नभएसम्म इजरायली रक्षा बलहरू ‘पहेँलो रेखा’बाट पछि नहट्ने प्रतिबद्धता पुनः पुष्टी गरेको छ। प्रधानमन्त्री नेतान्याहु र शान्ति बोर्डका दूत निकोले म्लादेनोभबीच गाजामा सशस्त्र नियन्त्रण हटाएर स्थिर नागरिक प्राधिकरण स्थापना गर्ने विषयमा उच्चस्तरीय वार्ता सम्पन्न भएको छ।

२० साउन, वासिङ्टन – इजरायली प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नेतृत्वको प्रशासनले प्रस्तुत गरेको गाजाको निःशस्त्रीकरण र इजरायली सैन्य फिर्तासम्बन्धी मस्यौदा योजना सार्वजनिक रूपमा अस्वीकार गरेका छन्। नेतान्याहुले हमास पूर्ण निःशस्त्र नभएसम्म इजरायली सेना उक्त क्षेत्रबाट पछि नहट्ने स्पष्ट रूपमा बताएका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत् सार्वजनिक गरेको भिडियोमा गाजा पट्टीमा राष्ट्रिय सुरक्षा र सैनिक उपस्थितिलाई जोड दिएका छन्। आफ्नो सुरक्षामा अडिग रहँदै, उनले हमास पूर्ण रूपमा निःशस्त्र नभएसम्म वर्तमान स्थिति परिवर्तन नहुने बताए।

नेतान्याहुले इजरायली सेनालाई दिइएको जनादेश पुनः पुष्टि गर्दै, आफ्ना देश र नागरिकको सुरक्षा गर्न आवश्यक सबै कदम चाल्न निर्देशन दिइएको पनि बताए। यसअगाडि गाजाको सङ्क्रमण ढाँचाको कार्यान्वयन सम्बन्धी प्रमुख स्पष्टीकरणमा शान्ति बोर्डले पनि गाजा पट्टीमा सम्पूर्ण हतियार विघटन नहुँदासम्म इजरायली रक्षा बल (IDF) ‘पहेँलो रेखा’ पछाडि नहट्ने कुरा जनाइसकेको छ।

पहेँलो रेखाले मध्यपूर्वमा दक्षिणी लेबनानको सीमाबाट लगभग १० किलोमिटर उत्तरतिर फैलिएको सैन्य क्षेत्रलाई जनाउँछ। अल जजिराका अनुसार इजरायली अधिकारीहरूले हिजबुल्लाह उन्मूलन प्रयास उजागर गर्दै आक्रमण गर्ने अधिकार सुरक्षित राख्नु र त्यस क्षेत्रमा नियन्त्रण कायम राख्न चाहनु आफ्नो प्राथमिकता रहेको देखाएका छन्।

उच्च प्रतिनिधि निकोले म्लादेनोभ, शान्ति बोर्ड प्रतिनिधिमण्डल र प्रधानमन्त्री नेतान्याहु र उनको वरिष्ठ टोलीबीच भएको उच्चस्तरीय र रचनात्मक बैठक पछि यो घोषणा सार्वजनिक भएको हो। प्रत्यक्ष शर्तहरू राख्दै शान्ति बोर्डले इजरायलका हालका गतिशीलताहरूद्वारा युद्धविरामको समयसीमामा भएका अनुमान र विरोधाभासी रिपोर्ट विरुद्ध उपयुक्त कदम चालिएको उल्लेख गरेको छ। प्रारम्भिक वा आंशिक गलत रिपोर्टहरूलाई खारेज गर्दै, शान्ति बोर्डले हमाससँगको प्रतिबद्धता कायम राख्दै थप बल प्रयोग हुनु अघि पूर्ण निःशस्त्रीकरण आवश्यक रहेको बताएका छन्।

गलत रिपोर्टप्रति ध्यानाकर्षण गराउँदै, पहेँलो रेखाभन्दा बाहिरको इजरायली फिर्ता हमासको पूर्ण निःशस्त्रीकरणपछि मात्र सम्भव हुने बताइएको छ। शान्ति बोर्डका प्रमुख दूत निकोले म्लादेनोभ र प्रधानमन्त्री नेतान्याहुको बैठकमा गाजामा सशस्त्र नियन्त्रण हटाएर स्थिर नागरिक प्राधिकरणतर्फ व्यापक सङ्क्रमण कार्यान्वयन गर्ने विषयमा केन्द्रित छलफल भएको थियो।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले नया गाजा सम्झौताअन्तर्गत हमासलाई निःशस्त्र गराउने शान्ति सम्झौता बोर्डको कामलाई ‘ठूलो सफलता’ ठहर गरेपछि यो घटनाक्रम व्यहोरा निक्लिएको हो।

क्यानडामा डढेलोबाट बच्न कार चढेर भाग्ने क्रममा जोडी आगोको बीचमा फसे

क्यानडाको ब्रिटिश कोलम्बियामा डढेलोबाट बच्न कार चढेर भाग्ने क्रममा एउटा जोडी आगोको बीचमा फसेको छ। पछिल्लो समय अमेरिकाको पश्चिमोत्तर क्षेत्र र क्यानडाका विभिन्न ठाउँमा डढेलो फैलिएको छ, जसका कारण लाखौँ मानिसहरु विस्थापित भएका छन्।

ओडीआई विश्वकप छनोट प्रतियोगिता फेब्रुअरी–मार्चमा हुने

सन् २०२७ को आईसीसी एकदिवसीय विश्वकपका लागि छनोट प्रतियोगिता आगामी वर्ष फेब्रुअरी २२ देखि मार्च २३ सम्म सञ्चालन हुने भएको छ। आईसीसीले विश्वकप छनोटको मिति सार्वजनिक गरे पनि प्रतियोगिता आयोजना हुने स्थलको टुङ्गो भने अझै लगाएको छैन। दक्षिण अफ्रिका, जिम्बाब्वे र नामिबियामा हुने विश्वकपमा कुल १४ टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्ने तालिका तय गरिएको छ। २० साउन, काठमाडौं।

आईसीसीले प्रतियोगिताको मिति टुंग्याए पनि आयोजना स्थल भने अझै तय गरेको छैन। आईसीसीले यसअघि सार्वजनिक गरेको नयाँ विश्वकप ढाँचाअनुसार १० टोली सहभागी हुने छनोट प्रतियोगिताको विजेताले सिधै १४ टोली सम्मिलित विश्वकपमा स्थान बनाउनेछ। छनोट प्रतियोगितामा दोस्रो, तेस्रो र चौथो हुने टोलीले विश्वकपको पहिलो चरण ‘सुपर सिरिज’ खेल्नेछन्। तीन टोलीमध्ये उत्कृष्ट एक टोलीले मुख्य १२ टोलीको चरणमा स्थान बनाउनेछ।

सन् २०२७ को विश्वकप अक्टोबर ४ देखि नोभेम्बर २१ सम्म दक्षिण अफ्रिका, जिम्बाब्वे र नामिबियाका १२ रंगशालामा आयोजना हुनेछ। छनोट प्रतियोगितामा आयोजक दक्षिण अफ्रिका र जिम्बाब्वेबाहेक सेप्टेम्बर ३०, २०२६ सम्मको आईसीसी एकदिवसीय वरीयतामा रहेका सबैभन्दा पुछारका दुई पूर्ण सदस्य राष्ट्र, विश्वकप लिग–२ का शीर्ष चार टोली तथा विश्वकप छनोट प्लेअफबाट आउने चार टोली सहभागी हुनेछन्।

विश्वकप छनोट प्लेअफमा लिग–२ का पुछारका चार टोली र च्यालेन्ज लिगका चार टोली गरी आठ टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। त्यहाँबाट शीर्ष चार टोलीले विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा स्थान बनाउनेछन्। च्यालेन्ज लिगमा १२ टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिनेछ। प्रत्येक समूहका टोलीले तीन चरणको राउन्ड रोबिन खेल्नेछन्। दुवै समूहका शीर्ष दुई टोली छनोट प्लेअफमा पुग्नेछन्। हाल वेस्ट इन्डिज आईसीसी एकदिवसीय वरीयताको १०औं स्थानमा छ। सेप्टेम्बरमा भारतसँग हुने दुई ओडीआईपछि विश्वकपमा सिधा छनोट हुने नहुने टुंगो लाग्नेछ। यदि शीर्ष आठभित्र पर्न नसके वेस्ट इन्डिजले पनि विश्वकप खेल्न छनोट प्रतियोगिता पार गर्नुपर्नेछ। वेस्ट इन्डिज सन् २०२३ को विश्वकपमा छनोट हुन असफल भएको थियो। त्यसबेला हरारेमा भएको छनोट प्रतियोगितामा नेदरल्यान्ड्ससँग सुपर ओभरमा पराजित हुँदै वेस्ट इन्डिज विश्वकपबाट बाहिरिएको थियो। -क्रिकइन्फोबाट

हरियो खुर्सानी र धनियाँ लामो समय ताजा राख्ने तरिकाहरू

वर्षातको मौसममा ओसिलोपनका कारण छिट्टै बिग्रने धनियाँ र हरियो खुर्सानीलाई विशेष ध्यान दिएर राख्दा यी सामग्रीहरूलाई लामो समयसम्म ताजा राख्न सकिन्छ। वर्षातमा धेरै ठाउँमा पानी भरिने र हावामा उच्च आर्द्रता रहन्छ। यसले गर्दा बजारबाट ल्याइएका तरकारीहरू छिट्टै बिग्रने सम्भावना हुन्छ। धनियाँ र हरियो खुर्सानी त हाम्रो भान्साको अनिवार्य सामग्री हुन्। यी दुवै सागसब्जीहरू छिटो बिग्रने र ओइलिने समस्या हुँदछ। यद्यपि, केही सरल उपायहरू अपनाएमा घरमा ल्याइएका धनियाँ र खुर्सानीलाई लामो समयसम्म ताजा राख्न सकिन्छ।

धनियाँलाई लामो समय ताजा राख्नका लागि धनियाँको जरालाई पानीमा भिजाएर राख्न सकिन्छ। धनियाँको मात्रा अनुसार एउटा जग, बट्टा वा कुनै भाँडोमा धनियाँ राखेर त्यसको डाँठसम्म पानीले भिजाउनुपर्छ। यस प्रकार राख्दा धनियाँ लामो समयसम्म ताजा रहन्छ। धनियाँका डाँठहरू पूर्ण रुपमा पानीमा डुबाउने प्रक्रिया आवश्यक हुन्छ। अन्य केही उपायहरू पनि छन्। धनियाँलाई टिस्यु पेपरमा बेरेर राख्दा बाक्लो टिस्यु पेपर वा नरम कागजले पोखिएको पानी सोस्ने र छिटो बिग्रनबाट बचाउने काम गर्छ। हावा नछिर्ने कन्टेनरमा राख्नुभन्दा पहिले धनियाँ राम्ररी सफा गरी त्यसमाथि टिस्यु, कागज वा सफा कपडा राखेर भण्डारण गर्नुपर्छ जुन लाभदायक हुन्छ।

खुर्सानीलाई कसरी ताजा राख्ने? खुर्सानीको डाँठहरू हटाएर फ्रिजमा राख्दा खुर्सानी छिटो बिग्रनबाट बच्छ। डाँठहरूमा बढी ओसिलोपन रहन्छ जसले गडबडी उत्पन्न गर्न सक्छ, त्यसैले डाँठहरू हटाउनु उचित हुन्छ। बजार वा बारीबाट सिधै ल्याइएको खुर्सानीमा हिलो, दाग वा फोहोर लाग्न सक्छ। यस अवस्थामा धोएर पानी सुकाएर मात्र फ्रिजमा राख्नुपर्छ, जसले ताजापनलाई लामो समयसम्म कायम राख्न मद्दत गर्दछ। हरियो खुर्सानीलाई हावा नछिर्ने कन्टेनरमा राख्दा तल्लो भागमा पेपर वा सफा कपडा राखेर कन्टेनर राम्ररी बन्द गर्नुपर्छ, यसले खुर्सानीलाई ताजा राख्न सहयोग गर्छ। ध्यान दिनुपर्ने कुरा के हो भने धनियाँ टिप्दा जरासहित टिप्नु उपयुक्त हुन्छ। बजारबाट जानाजान जरासहितको धनियाँ किन्दा दीर्घकालसम्म ताजा राख्न सजिलो हुन्छ। खुर्सानी संङ्कलन गर्दा एउटै ठाउँमा धेरै राख्ने र बारम्बार निकाल्ने-फेरि राख्ने चलनले बिग्रने खतरालाई बढाउँछ, त्यसैले साना- साना भागमा छुट्टाछुट्टै भाँडो वा स्थानमा राखेर आवश्यकतानुसार मात्र निकालेर प्रयोग गर्दा ताजापन बढी टिक्छ।

शिक्षक आन्दोलनको चेतावनी: सरकारको प्रतिक्रिया के हो?

प्राचीन ग्रीक कथामा राजा सिसिफसले पहाडमाथि ठूलो ढुङ्गा ओसार्न खोजेको तर हरेक पटक ढुङ्गा माथि पुर्‍याउँदा त्यो तल्लो भागमा ढुङ्गा स्लाइड भएर फेरि तल जान्थ्यो र पुनः मेहनत गर्नुपर्ने अवस्था आउने प्रसङ्ग छ। अहिले शिक्षक आन्दोलनको बहससँगै विद्यालय शिक्षा विधेयकको अवस्था पनि त्यहि जस्तो दोहोरिँदो स्थिति भोग्दै गएको छ। अघिल्लो पटक पटक पटक विधेयक पास गराउन भएका आन्दोलन र सहमतिहरू अहिले फेरि सून्यमा पुग्न लागेको भन्दै शिक्षकहरू असन्तुष्ट छन्।

शिक्षा विधेयकको कथा तीन वर्ष अगाडि २०८० भदौ २७ गते संसद्मा दर्ता गरिएको विद्यालय शिक्षा विधेयक पारित गराउन शिक्षकहरूले बारम्बार आन्दोलन गरे। संविधान २०७२ सालमा लागू भए पनि त्यसअनुसारको शिक्षा विधेयक ल्याउन आठ वर्षसम्म लाग्यो। देशभरिबाट जम्मा भएका हजारौं शिक्षकले राजधानी काठमाडौँका सडकमा धेरै सातासम्म दबाब बनाएपछि सरकारले शिक्षक महासङ्घसंग २०८२ वैशाख १७ गते नौबुँदे सहमति गर्यो। सोही वर्ष असार १५ गतेभित्र उक्त विधेयक पारित गर्ने सहमति भएको थियो। तर विधेयक पारित हुनु पर बिर्सौं, जेन जी आन्दोलनपछि संसद्‌ नै विघटन भयो र शिक्षा समितिबाट पारित भइसकेको विधेयक पनि निरस्त्र बन्यो। अहिले शिक्षक महासङ्घले नयाँ प्रतिनिधिसभामा पुनः विधेयक दर्ता गर्न माग राखेको छ।

महासङ्घका अध्यक्ष लक्ष्मीकिशोर सुवेदीले भने, “अघिल्लो भदौमा बर्षौको प्रयासपछि प्रतिनिधिसभाको शिक्षा समिति र उपसमितिबाट पारित भई विधेयक तलाको सदनमा पेस हुन तयार भएको थियो। भदौ २६ मा प्रतिनिधिसभामा छलफलका लागि पेस गर्ने भनिएको थियो।” तर जेन जी आन्दोलनका कारण भदौ २४ मा सरकारले विस्थापित भयो भने तुरुन्तै प्रतिनिधिसभा विघटनमा पुग्यो। “अहिलेसम्म नयाँ सरकारले विधेयकको मस्यौदा तयार गरेको छैन, संसद्मा दर्ता गरेको पनि छैन। प्रारम्भिक कामसमेत भइरहेको छैन,” अध्यक्ष सुवेदीले रोष पोख्दै भने।

सरकारका यी कदमहरूले हाम्रो घाउमा सोझै नुन छर्किएको आरोप उनीहरूले लगाएका छन्। “सरकारले हालैको बजेटमा करिब २१ प्रतिशत तलब वृद्धि गरेको छ। तर बालकक्षाका शिक्षक, विद्यालय कर्मचारी र शिक्षण सिकाइ अनुदान प्राप्त शिक्षकलाई उक्त सुविधा वञ्चित गरिएको छ,” सुवेदीले भने। उनका अनुसार वञ्चित हुने शिक्षकहरूमा झन्डै ३० हजार बालशिक्षक, ३० हजार कर्मचारी र १० हजार शिक्षण सिकाइ अनुदानका शिक्षकहरू छन्। शिक्षा मन्त्रालयले गत महिना शिक्षा (दशौँ संशोधन) नियमावली, २०८३ सार्वजनिक गरेको थियो। यसका प्रावधानहरूले शिक्षकहरू कमज़ोर हुने महासङ्घको धारणा छ।

सरकारको प्रतिक्रियामा शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्रालयले विद्यालय शिक्षा विधेयकलाई पुनः संसद्मा पेस गर्ने गरी काम भइरहेको जनाएको छ। मन्त्रालयका प्रवक्ता सहसचिव शिवकुमार सापकोटाले भने, “समय निर्धारण भइसकेको छ। केही परिवर्तनहरु सरकारमा, जनताको अपेक्षा र सरकारको दृष्टिकोण अनुसार आएका छन्।” शिक्षक महासङ्घले पुराना सहमति कार्यान्वयनसहित मागहरू सरकारसमक्ष पेश गर्ने तयारीमा रहेको र त्यसपछि आन्दोलनको कार्यक्रम ल्याउने निर्णय गरेको छ।

निर्वासनमा रहँदा पनि शेख हसिनाको राजनीतिक सक्रियता कायम

समाचार सारांश बङ्गलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले निर्वासनमा भए तापनि स्वदेश फर्कने प्रतिबद्धता दोहोर्‍याउँदै राजनीतिक सक्रियता जारी रहने सङ्केत दिएकी छन्। उनको सम्भावित पुनरागमनले अवामी लिगका कार्यकर्ताहरूको मनोबल वृद्धि गर्ने र वर्तमान सरकारमाथि राजनीतिक दबाब सिर्जना गर्ने रणनीति हुनसक्छ भन्ने विश्लेषकहरूको अनुमान छ। बङ्गलादेश सरकारले हसिनालाई स्वदेश फर्केपछि कानूनी प्रक्रिया अघि बढाउने र उनलाई सुपुर्दगीको लागि भारतलाई औपचारिक अनुरोध समेत गरिसकेको छ। २० साउन, ढाका (रासस/एएफपी) ।

बङ्गलादेशकी पूर्वप्रधानमन्त्री शेख हसिनाले स्वदेश फर्कने आफ्नो प्रतिबद्धता दोहोर्‍याउँदै निर्वासनमा रहे पनि देशको राजनीतिमा सक्रिय रहने सङ्केत दिएकी छन्। विश्लेषकहरूले उनको पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई अवामी लिगका समर्थकहरूलाई एकजुट राख्ने, दलको राजनीतिक प्रभाव कायम गर्ने र राष्ट्रिय राजनीतिमा आफ्नो सान्दर्भिकता बचाएर राख्ने प्रयासको रूपमा अर्थ लगाएका छन्। भारतमा निर्वासनमा रहेका ७८ वर्षीया हसिनाले जुलाईमा एएफपीसँगको कुराकानीमा वर्षको अन्त्यसम्म बङ्गलादेश फर्कने इच्छा व्यक्त गरेकी थिइन्। उनले आफू पक्राउ पर्न, जेल जान वा ज्यान गुमाउन समेत सक्ने सम्भावना रहे पनि जनताको आग्रहका कारण स्वदेश फर्कने चाहना व्यक्त गरेकी छन्।

हेलिकप्टरमार्फत भारत गएको दुई वर्ष पूरा हुने अवसरमा बुधबार उनले ‘शेख हसिनाको घर फर्कने’ शीर्षकको नयाँ दिल्लीस्थित कार्यक्रममा टेलिफोनमार्फत सम्बोधन गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ। ढाकास्थित नर्थ साउथ विश्वविद्यालयका राजनीति विज्ञानका प्राध्यापक मोहम्मद जलाल उद्दीन सिकदरका अनुसार हसिना अझै पनि अवामी लिगका लागि प्रभावशाली राजनीतिक प्रतीक हुन् र उनको सम्भावित पुनरागमन दलको अस्तित्वसँग जोडिएको विषय बनेको छ। अवामी लिगका एक वरिष्ठ नेताले पनि पार्टीका धेरै नेता तथा कार्यकर्ता पक्राउ परेको कारण हसिनाले आफू फर्कने चाहना व्यक्त गर्नु उनीहरूप्रति जिम्मेवारीको अभिव्यक्ति भएको बताएका छन्।

उनका अनुसार यसले दलभित्रको मनोबल कायम राख्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। ढाकाबाट प्रकाशित ‘प्रथम आलो’ दैनिकले हसिनाको स्वदेश फर्कने घोषणा पार्टीमाथिको प्रतिबन्ध हटाउन दबाब सिर्जना गर्ने, कार्यकर्तालाई उत्साहित बनाउने र राजनीतिक स्थान पुनः स्थापित गर्ने रणनीतिको भाग हुनसक्ने विश्लेषण गरेको छ। यद्यपि अवामी लिगका पूर्व वरिष्ठ नेता र हालका आलोचक महमुदुर रहमान मन्नाले उक्त धारणा अस्वीकार गर्दै पार्टीलाई पुनर्गठन गर्न अन्य नेताहरूलाई अवसर दिन सकिने अवस्था भए पनि हसिनाले त्यसो नगरेको टिप्पणी गरेका छन्।

विश्लेषक सिकदरका अनुसार हसिनाको सम्भावित पुनरागमनले प्रधानमन्त्री तारिक रहमान नेतृत्वको वर्तमान सरकारलाई थप राजनीतिक दबाबमा पार्न सक्छ। उनले हसिना स्वदेश फर्किए कानूनी प्रक्रियामा पर्ने सम्भावना रहे पनि त्यसले राजनीतिक अस्थिरता निम्त्याउन सक्छ भनी अपेक्षा गरेका छन्। यसैबीच प्रधानमन्त्रीका सल्लाहकार झाहेद उर रहमानले सरकारले हसिनालाई स्वदेश फर्केको अवस्थामा स्वागत गर्ने र कानून अनुसार न्यायिक प्रक्रिया अघि बढाइने स्पष्ट पारे। उनका अनुसार बङ्गलादेशले भारतसँग हसिनाको सुपुर्दगीको लागि औपचारिक अनुरोध गरिसकेको छ।

हसिना ढाकास्थित अदालतमा उपस्थित नभएपछि उनीविरुद्ध उक्साहट, हत्या गराउन आदेश दिएको र अत्याचार रोक्न असफल भएको आरोपमा फैसला सुनाइएको थियो। हसिनाको सम्भावित पुनरागमनको विषय बङ्गलादेश र भारतबीच सुधारोन्मुख सम्बन्धमा संवेदनशील विषयका रूपमा हेरिएको छ। ढाकाले उनको सुपुर्दगीको लागि पटक–पटक आग्रह गर्दै आएको छ भने भारतले कानूनी प्रक्रियाअनुसार अध्ययन भइरहेको जनाएको छ। भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ता रणधीर जयस्वालले ‘शेख हसिनाको घर फर्कने’ कार्यक्रममा भारत सरकारको कुनै संलग्नता नरहेको र सरकारले उक्त कार्यक्रममा व्यक्त विचारको समर्थन नगर्ने स्पष्ट पारेका छन्। तर बङ्गलादेशका केही विश्लेषकहरूले हसिनाको मुद्दा दुई देशबीचको कूटनीतिक सम्बन्धमा प्रभाव पार्ने विषयका रूपमा प्रयोग हुन सक्ने टिप्पणी गरेका छन्। ढाकास्थित ‘अमर देश’ दैनिकका सम्पादक महमुदुर रहमानले यस विषयलाई नयाँ दिल्ली र ढाकाबीच शक्तिसन्तुलनसँग जोडिएको राजनीतिक विषयको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

‘फुटबल जोगाऔं…’ भन्दै खेलाडीहरूको सहमति अपील

एस्तो अवस्थामा नेपाल फुटबल खेलाडी संघले राष्ट्रिय टोलीका खेलाडीहरूको सन्देशसहित सामूहिक भिडियो सार्वजनिक गर्दै नेपाली फुटबल बचाउनुपर्ने माग उठाएका छन्। नेपाली राष्ट्रिय महिला तथा पुरुष फुटबल खेलाडीहरूले अखिल नेपाल फुटबल संघको निलम्बनले सिर्जना गरेको संकट समाधान गर्दै फुटबल बचाउन सामूहिक अपिल गरेका छन्। फिफाद्वारा एन्फा निलम्बनमा पर्दा खेलाडी, प्रशिक्षक र रेफ्रीहरूको भविष्य अनिश्चित भएपछि तत्काल समाधानको लागि सरोकारवाला निकायहरूसँग उनीहरूले माग गरेका छन्।

खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलले निलम्बन फुकुवाका लागि फिफासँग निरन्तर सम्पर्कमा रहेको र समस्या समाधानका प्रयासहरू जारी रहेको जानकारी दिनुभएको छ। २० साउन, काठमाडौं – नेपाली राष्ट्रिय महिला र पुरुष फुटबल टोलीका खेलाडीहरूले नेपाली फुटबल जोगाऔं भन्दै सामूहिक अपील गरेका छन्। हाल अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) फिफाको निलम्बनमा परेको र नेपाली फुटबल गतिविधि ठप्प रहेका कारण खेलाडी, प्रशिक्षक र रेफ्रीहरूको भविष्य अनिश्चित छ।

नेपाल फुटबल खेलाडी संघले राष्ट्रिय टोलीका खेलाडीहरूको सन्देशसहितको सामूहिक भिडियो सार्वजनिक गर्दै नेपाली फुटबल बचाउनुपर्ने आवाज उठाएका छन्। उनीहरूले फिफा, एएफसी, राष्ट्रिय खेलकुद परिषद (राखेप) र नेपाल सरकारसँग नेपाली फुटबल जोगाउन पहल गर्न आग्रह गरेका छन्। फुटबल खेलाडी संघले सार्वजनिक गरेको सामूहिक भिडियोमा राष्ट्रिय टोलीका अधिकांश खेलाडीहरूको सन्देश समावेश छ, जसमा रोहित चन्द, पुरुष खेलाडीहरू सहित महिला टोलीकी सावित्रा भण्डारी, एन्जिला तुम्बापो लगायतका सन्देश छन्।

तर राष्ट्रिय पुरुष फुटबल टोलीका कप्तान किरण चेम्जोङ भने त्यो भिडियोलाई अनभिज्ञ छन् र उनले छुट्टै भिडियो सन्देश आफ्नो फेसबुकमा सेयर गरेका छन्, जसमा रोहित चन्द र महिला टोलीकी सदस्य प्रीति राईको सन्देश पनि राखिएको छ। हाल कतारमा रिह्याब गराइरहेकी महिला टोलीकी कप्तान सावित्राले भिडियोको सुरुमै शीर्ष डिभिजनको लिग नहुँदा खेलाडीहरू प्रभावीत भएको उल्लेख गरेकी छिन् भने अन्त्यमा सनिश श्रेष्ठले आफूहरूलाई फुटबल खेल्ने अवसर चाहिएको र आफ्ना सपनालाई जगेर्ना गर्ने अवसर मागेका छन्। फुटबलसँग सम्बन्धित खेलाडीदेखि प्रशिक्षक र रेफ्रीहरूको करियर समाप्त हुन लागेको भन्दै उनीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन् र फिफादेखि नेपालसम्म सबै सरोकारवाला निकायलाई छिटो समाधानका लागि अनुरोध गरेका छन्।

एन्फामा तेस्रो पक्षको हस्तक्षेप भएकाले विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले २५ जनवरीमा एन्फालाई निलम्बन गरेको छ। अर्को सूचना नआएसम्म निलम्बन जारी रहने फिफाले जनाएको छ। एन्फा निलम्बन हुँदा नजिकिरहेको साफ च्याम्पियनसिपमा नेपालको सहभागिताबाट अनिश्चय देखिएको छ। साफ च्याम्पियनसिप बंगलादेशमा नोभेम्बर ४ देखि सुरु हुँदैछ र यसको ड्र भइसकेको छ। नेपाल ड्रमा समावेश छैन। तर सेप्टेम्बर १ भित्र फिफाले निलम्बन फुकुवाको निर्णय गरेमा नेपाल समूह ए मा रहँदै साफ च्याम्पियनसिप खेल्न पाउनेछ।

यस्तै, शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलले मंगलबार सञ्चारकर्मीहरूसँग अन्तरक्रियामा निलम्बन फुकुवाका लागि फिफासँग निरन्तर संपर्कमा रहेको र निकास निकाल्ने प्रयास भइरहेको बताएका थिए। फुटबलर्स म्यान टुगेदरले पनि नेपाली फुटबल विवाद समाधानका लागि तदर्थ समिति गठन गर्नुपर्ने भन्दै फिफा अध्यक्षलाई पत्र लेखेको छ र आफूहरू मध्यस्थता गर्न तयार रहेको जनाएको छ।

अमेरिकाले जापानी येनको स्थिरतामा जोड दिदै

अमेरिकी वित्तमन्त्री स्कट बेसेन्टले जापानी येनको स्थिरता समग्र एसियाली अर्थतन्त्रका लागि अत्यन्त आवश्यक रहेको बताएका छन्। कमजोर येनका कारण क्षेत्रीय मुद्राबजारमा अस्थिरता आउन सक्ने भन्दै अमेरिका र जापानले संयुक्त हस्तक्षेपमार्फत येनको समर्थन गरेका छन्। सन् १९९८ यता पहिलो पटक गरिएको यस संयुक्त हस्तक्षेपले अमेरिकी ऋण बजारमा पर्न सक्ने अनावश्यक दबाबलाई कम गर्ने उद्देश्य राखेको छ। २० साउन, वासिङ्टन (रासस/एएफपी) ।

बेसेन्टले कमजोर येनका कारण क्षेत्रीय मुद्राबजारमा अस्थिरता फैलिन सक्ने चेतावनी दिएका छन्। यसैले, संयुक्त राज्य अमेरिका र जापानले एकसाथ यो मुद्रा समर्थनका लागि हस्तक्षेप गरेको स्पष्ट पारेका छन्। सिएनबीसीसँगको मङ्गलबारको अन्तर्वार्तामा बेसेन्टले सन् १९९० को दशकको अन्त्यतिरको एसियाली वित्तीय सङ्कटलाई सम्झँदै अत्यधिक कमजोर येनले अन्य एसियाली मुद्रामाथि पनि दबाव पुग्न सक्ने बताए।

गत साता, सन् १९९८ यताकै पहिलो पटक अमेरिका र जापानले संयुक्त रूपमा येनको खरिदमार्फत हस्तक्षेप गरेका थिए। उक्त हस्तक्षेपअघि येन अमेरिकी डलरको तुलनामा करिब १६४ येन प्रतिडलर सम्म कमजोर भएर लगभग चार दशकयताकै न्यून अवस्थामा पुगेको थियो। बेसेन्टले जापानको अर्थतन्त्रको आकार, विश्व व्यापारमा यसको भूमिका र अन्तर्राष्ट्रिय बचत बजारमा जापानको योगदानलाई ध्यानमा राख्दा स्थिर येन विश्व अर्थतन्त्रका लागि आवश्यक रहेको बताए।

विश्लेषकहरूले ट्रम्प प्रशासनको अमेरिकी व्यापार घाटा घटाउने नीति र सन् २०२५ को व्यापार सम्झौतासँग यस कदमलाई जोडेर हेरेका छन्। संयुक्त हस्तक्षेपपछि वासिङ्टन र टोकियोले आवश्यक परे पुनः बजारमा हस्तक्षेप गर्ने सङ्केत दिएका छन्। बुधबारसम्म येन गत महिनाको न्यून विन्दुभन्दा करिब चार प्रतिशतले मजबूत भएको छ। गोल्डम्यान स्याक्सका अनुसन्धानकर्ताहरूले संयुक्त हस्तक्षेपले तुरुन्त प्रभाव पार्न सक्ने भए पनि विश्व आर्थिक अवस्था र जापानको घरेलु नीतिमा ठोस परिवर्तन नभएसम्म यसको दीर्घकालीन प्रभाव नहुने विश्लेषण गरेका छन्।

फिफाका अध्यक्ष इन्फान्टिनोले आकस्मिक बैठक आह्वान गरे

फिफाका अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले मोरक्कोमा वरिष्ठ पदाधिकारीहरूको आकस्मिक बैठक बोलाएका छन्। फिफाका ग्लोबल रणनीति तथा सुशासन सल्लाहकार कार्लोस कोर्डेरोले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिएका छन्। २० साउन, काठमाडौं। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा) का अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले आफ्नो विवादास्पद व्यावसायिक योजना फिर्ता लिएपछि उत्पन्न विवाद समाधानका लागि बुधबार मोरक्कोमा वरिष्ठ पदाधिकारीहरूको आकस्मिक बैठक आह्वान गरेका छन्। फिफाको व्यावसायिक र प्रतियोगिता सञ्चालन सम्बन्धी अधिकार निजी संस्थालाई हस्तान्तरण गर्ने उद्देश्यले ल्याइएको ‘फिफा फरवार्ड इन्टरप्राइज’ योजना व्यापक आलोचनापछि रद्द गरिएको थियो।

सेम जानकारी अनुसार बैठकमा फिफाका महासचिव माटियास ग्राफस्ट्रोम, मुख्य वित्त अधिकृत थोमस पेयर, कानुनी प्रमुख एमिलियो गार्सिया सिल्भेरो, प्रमुख सदस्य संघ प्रमुख एल्खान मम्मादोभ, सञ्चार निर्देशक ब्रायन स्वान्सन लगायतका शीर्ष अधिकारी सहभागी हुनेछन्। फिफाका मुख्य ग्लोबल फुटबल विकास अधिकारी र आर्सनलका पूर्व प्रशिक्षक आर्सेन वेङ्गरले योजना फिर्ता लिनु अत्यावश्यक र सही निर्णय भएको बताएका छन्। उनले उक्त योजनामा आफू कुनै रूपमा संलग्न नरहेको स्पष्ट गर्दै त्यसको जानकारी सञ्चारमाध्यमबाट मात्र पाएको उल्लेख गरेका छन्। वेङ्गरले फिफाले पारदर्शिता, इमानदारी र स्वतन्त्रताको आधारमा फुटबलको सेवा गर्नुपर्ने बताए।

यसैबीच महासचिव ग्राफस्ट्रोमले आन्तरिक इमेलमार्फत पछिल्लो घटनाक्रमलाई ‘दुःखद र निन्दनीय’ भनेका छन्। जोर्डन फुटबल संघका अध्यक्ष प्रिन्स अलीले पुरस्कार रकम रोक्ने र इन्फान्टिनोको पुनःनिर्वाचनलाई समर्थन गर्न दबाब दिने तरिकालाई ‘ब्ल्याकमेल’ नभई नियतपूर्ण प्रयास भएको आरोप लगाएका छन्। विवादका बीच फिफाका ग्लोबल रणनीति तथा सुशासन सल्लाहकार कार्लोस कोर्डेरोले पदबाट राजीनामा दिएका छन्। उनले उक्त योजनालाई ‘फुटबलका लागि खराब सम्झौता’ ठानेर यसले ‘फुटबलको भविष्य जोखिममा पार्ने’ बताएका थिए। युरोपेली फुटबल सङ्घ (युइएफए) ले पनि योजनासम्बन्धी कागजात सुरक्षित गर्न फिफालाई कानुनी कारबाहीको चेतावनी दिएको छ।