लेखक: space4knews

नेपाली कांग्रेसका नेता अर्जुननरसिंह केसीले संसदीय दलको नेता चयनका लागि स्पष्ट र निश्चित मापदण्ड निर्धारण गर्नुपर्ने बताएका छन्। कांग्रेसले वैशाख २ गते संसदीय दलको नेता चयन प्रक्रिया सुरु गर्ने र वैशाख ४ गते निर्वाचन कार्यान्वयन गर्ने घोषणा गरिसकेको छ। केसीले संसदीय दलको नेता चयन योग्यतामा आधारित र न्यायोचित ढंगले गरिनुपर्ने र ढिलाइ नगर्न सुझाव दिएका छन्। २९ चैत, काठमाडौं।

केसीले सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत यसबारेमा आफ्नो धारणा व्यक्त गरेका हुन्। उनले भनेका छन्, “प्रतिनिधिसभा प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कांग्रेसको संसदीय दलको नेता चयनमा पार्टीभित्रको छलफल र बाह्य चासो स्वाभाविक हो। तर ‘को’ र ‘कस्तो’ नेता चाहिन्छ भन्ने स्पष्ट मापदण्ड तोक्न आवश्यक छ।”

उनले थपे, “मेरो कारणले ढिलाइ भएको भन्ने केही आवाजहरू आएका छन्, साथै सम्बन्ध र नेताहरुका भावनाहरू सार्वजनिक भएका छन्। यो दुवै असत्य र भ्रमपूर्ण हो। मैले पार्टीभित्र र सार्वजनिक रूपमा पनि भनेको छु – सहमतिको मापदण्ड बनाऔं र सकेसम्म सर्वसम्मतिमा चयन गरौं।”

केसीले भने, “संसदीय दलको नेता पद केवल एक पद मात्र होइन, प्रभावकारी प्रतिपक्षी भूमिका निर्वाह गर्ने जिम्मेवारी हो। त्यसकारण ढिलाइ हुनुहुँदैन, परिपक्व र सक्षम निर्णय लिन आवश्यक छ। यदि सहमति नहोस् भने तुरुन्त निर्वाचनमार्फत निर्णय गरौं, अब ढिलाइ नगरौं।”

फिल्म ‘राम नाम सत्य’ले नयाँ वर्ष २०८३ को अवसरमा सुरुवाती दुई दिनमा राम्रो व्यापार गरेको वितरक गोविन्द शाहीले जानकारी दिनुभएको छ। अभिनेता विराज भट्टले काठमाडौंका विभिन्न हलहरूमा दर्शकको हुटिङ र समर्थन पाएर उत्साहित हुनु भएको छ। फिल्ममा विराज भट्ट, सुशील श्रेष्ठ, दिव्या रायमाझी लगायतका कलाकारले अभिनय गरेका छन् र माइकल चन्दले निर्देशन गरेका छन्।

काठमाडौं । नेपाली नयाँ वर्ष २०८३ को अवसरमा प्रदर्शनमा आएको फिल्म ‘राम नाम सत्य’ले सुरुवाती दुई दिनमा उत्कृष्ट ओपनिङ गरेको वितरक गोविन्द शाहीले जानकारी दिएका छन्। शुक्रबारको तुलनामा शनिबारको व्यापारमा वृद्धि भएको शाहीले बताएका छन्। माइकल चन्दको निर्देशनमा तयार भएको यो फिल्मको एक्सन, कथावस्तु र कलाकारहरूको अभिनयलाई दर्शकले मन पराएका छन्। दर्शकले फिल्मको एक्सनलाई बलिउडसँग तुलना गरेका छन्।

शनिबार अभिनेता विराज भट्ट काठमाडौंका विभिन्न हलहरूमा पुगे। अष्टनारायण हलमा १२ सयभन्दा बढी दर्शक विराजलाई घिरेका थिए। अष्टनारायणको हजार सिट भएको हलमा दर्शक पूरै भरिएपछि ५ सय सिट भएको अर्को हलमा फिल्म पनि लगाइएको थियो। विराज पुगेपछि दर्शकहरूले हुटिङ गर्दै उत्साह व्यक्त गरेका थिए। उपेन्द्र शाही र श्वेता बिमलीको निर्माणमा तयार भएको यो फिल्म हेरेर निस्केका दर्शकले सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएपछि विराज भट्ट उत्साहित देखिएका छन्। उनले भने, ‘मलाई सुरुवाती दुई दिनमा फिल्मको व्यापार कस्तो होला भन्ने थाहा थिएन। तर, दर्शकले फिल्मलाई मन पराउनु भएको छ। यसले हामीलाई धेरै उत्साहित बनाएको छ।’

निर्माताहरू नयाँ वर्षको दिनमा फिल्मको कमाई अझ बढ्ने आशा गरिरहेका छन्। काठमाडौं बाहिरका हलहरूमा पनि फिल्मको व्यापार राम्रो रहेको वितरक कुवेर फिल्म्सले बताएको छ। यो फिल्ममा विराजसँगै सुशील श्रेष्ठ, दिव्या रायमाझी, सुपुष्पा भट्ट, सुनील थापा, प्रशान्त ताम्राकार, आयुष सिंह ठकुरी, खुशी कार्की लगायतका कलाकारहरूको अभिनय रहेको छ। माइकल इन्टरटेन्मेन्ट हाउसको प्रस्तुति रहेको फिल्मका कार्यकारी निर्माता किशोर भट्ट, राजेन्द्र भट्ट र अर्जुन सुनार हुन्। सह-निर्माता तेजराज चटौत र दमन बहादुर चन्द सह-निर्माताको रूपमा संलग्न छन्। मोती कार्की क्रियटिभ निर्माता हुन् भने राजेन्द्र आचार्य लाइन प्रोड्यूसरको रूपमा कार्यरत छन्। काफिया फिल्म्स र कुवेर सिने डिष्ट्रिब्युसनले वितरण गरेको यो फिल्ममा बाबुल गिरी, अर्जुन पोखरेल, एसडी योगी र नवाज अन्सारीको संगीत रहेको छ।

पाल्पामा दुई वर्षदेखि बन्द रहेको अक्सिजन प्लान्ट मर्मतसम्भार गरी पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको छ। अक्सिजन प्लान्ट सञ्चालन भएपछि पाल्पा अस्पतालसहित जिल्लाका अन्य अस्पताललाई अक्सिजन सिलिण्डर आपूर्ति सहज हुने छ। संघीय सरकारले २०७८ जेठमा एक करोड ५० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरी प्लान्ट सञ्चालनका लागि उपकरण खरिद गरेको थियो।

दक्ष जनशक्तिको व्यवस्थापन र मर्मतसम्भार गरी प्लान्ट पुनः सञ्चालनमा ल्याइएको हो। कोरोनाको समयमा संघीय सरकारबाट बजेट विनियोजन भई पाल्पा अस्पतालमा निर्माण गरिएको अक्सिजन प्लान्ट केही वर्षयता बिग्रिएर थन्किएको थियो। अहिले प्लान्ट सञ्चालनमा आएसँगै अक्सिजन अभावको समस्या समाधान हुने भन्दै स्थानीयले खुसी व्यक्त गरेका छन्।

यसअघि यहाँ अक्सिजन प्लान्ट नहुँदा बुटवल, भैरहवाबाट ल्याउनुपर्ने बाध्यता थियो। जिल्लामा अक्सिजन प्लान्ट सञ्चालन भएपछि अन्य अस्पतालका साथै सबै बिरामीलाई सजिलो भएको तानसेन नगरपालिकाकी उपप्रमुख प्रतिक्षा गाहा सिञ्जालीले बताइन्। प्लान्ट सञ्चालनपछि पाल्पा अस्पतालमा भर्ना हुने बिरामी मात्र नभई लुम्बिनी मेडिकल कलेज, मिसन अस्पताल, रामपुर अस्पताल तथा जिल्लाका निजी मेडिकल र क्लिनिकहरूलाई समेत अक्सिजन सिलिण्डर आपूर्ति गर्न सहज हुने उनले विश्वास व्यक्त गरिन्।

जिल्लामा मासिक चार सयदेखि पाँच सय अक्सिजन सिलिण्डर खपत हुने गरेको छ। प्लान्टमा अक्सिजन सिलिण्डर सानोको तीन सय ५० रुपैयाँ र ठूलाको छ सय ५० रुपैयाँसम्ममा खरिदबिक्री हुँदै आएको पाल्पा अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष अजयमान कर्माचार्यले जानकारी दिए। जिल्लामा अक्सिजन उत्पादन हुँदा यहाँका अस्पतालहरूको ढुवानी खर्च र समयको बचत समेत हुने उनको भनाइ छ।

पाल्पा अस्पताललाई सुविधायुक्त, विश्वसनीय र भरपर्दो बनाउन अक्सिजन प्लान्ट महत्वपूर्ण रहेको समितिका अध्यक्ष कर्माचार्यले बताए। उनले भने, ‘अक्सिजनको अभावमा कुनै पनि बिरामीले अकालमा ज्यान गुमाउनु नपरोस् भन्ने हाम्रो मुख्य उद्देश्य रहेको छ।’ अक्सिजन प्लान्ट सञ्चालन भएसँगै अस्पतालले आगामी वैशाख दोस्रो साताभित्र शल्यक्रिया सेवा सुरु गर्ने योजना बनाएको अस्पतालका निमित्त मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा राजेन्द्र पौडेलले बताए।

संघीय सरकारअन्तर्गत अर्थ मन्त्रालयले २०७८ सालको जेठमा अक्सिजन प्लान्ट सञ्चालनका लागि एक करोड ५० लाख रुपैयाँ बजेट स्वीकृत गरेको थियो। सरकारले स्वीकृत गरेको रकमबाट अक्सिजन उत्पादन गर्ने उपकरण खरिद गरी प्लान्ट सञ्चालनमा ल्याइएको थियो। प्लान्टका लागि अस्पताल नजिकै २६ लाख रुपैयाँ लागतमा भवन निर्माण गरिएको छ। कोभिडका बेला प्लान्ट सञ्चालनमा आउँदा सहज भए पनि त्यसयता बन्द भएपछि दीर्घरोगीहरू मर्कामा पर्दै आएका थिए।

वैवाहिक बलात्कारलाई अपराधको श्रेणीमा राख्न लगातार इन्कार गरिँदै आएको भारतमा एउटा नयाँ वेब सिरिजले उक्त गम्भीर मुद्दालाई पुन: चर्चाको केन्द्रमा ल्याएको छ। ‘चिरैया’ नामको उक्त वेब सिरिज मार्च महिनामा ‘जियो-हटस्टार’मा प्रसारित भयो। ‘चिरैया’ साना चराहरूलाई जनाउने हिन्दी शब्द हो। अहिलेसम्म लाखौँले उक्त श्रृंखला हेरिसकेका छन् र यो उक्त नेटवर्कमा पछिल्ला महिनाहरूकै लोकप्रिय वेब सिरिज बनेको छ। सामान्यतया वर्जित (ट्याबू) मानिने विषयलाई उजागर गरेको भन्दै समीक्षकहरूले यसको प्रशंसा गरेका छन्। यसले सहमति (कन्सेन्ट) र स्त्रीद्वेषी सोचबारे सामाजिक सञ्जालमा बहस पनि जन्माएको छ। तर सँगसँगै केही टिप्पणीकारहरूले यसलाई “पुरुषविरोधी” र “वैवाहिक सम्बन्धको पवित्रता कमजोर पार्ने प्रयास” भनेर आलोचना समेत गरेका छन्।

उक्त वेब सिरिजकी लेखिका दिव्य निधि शर्माका अनुसार यसको कथा कमलेश र पूजा नामका दुई महिलाहरूको वरिपरि घुम्छ। अभिनेत्री दिव्या दत्ता कमलेशको भूमिकामा छिन्। उनी “महिलाहरूले खाना पकाउने र घरधन्दामा रुचि राख्नुपर्छ” भन्ने सोच भएकी मध्यम उमेरकी गृहिणी हुन्। त्यस्तै प्रशन्ना पूजाको भूमिका छिन्। पूजा शिक्षित र सामाजिक रूपमा सचेत छिन् र लैङ्गिक समानता र सम्मानको कुरा गर्छिन्। कमलेशद्वारा आफ्नै छोरा झैँ हुर्काइएका देवर अरुणसँग पूजाको विवाह भएपछि उनीहरूको संसार भद्रगोल हुन्छ। अरुण पूजाका निम्ति उत्तम जोडी हुने ठानिएको हुन्छ तर विवाहको रातमै उसले बलात्कार गरेपछि पूजाको सुखद दाम्पत्य जीवनको सपना चकनाचुर हुन्छ।

सरकारी तथ्याङ्क अनुसार, विवाहितमध्ये लगभग ६.१ प्रतिशत भारतीय महिलाहरूले यौन हिंसाको सामना गरेका छन्। तर भारत, अभियानकर्मीहरूको वर्षौँको पैरवीका बावजुद पाकिस्तान, अफगानिस्तान र साउदी अरबसहित ती तीन दर्जन देशहरूमा पर्दछ जहाँ वैवाहिक बलात्कारलाई अपराध घोषित गरिएको छैन। अभियानकर्मीहरूले हालैका वर्षहरूमा वैवाहिक बलात्कारलाई अपराध घोषित गर्न माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा कैयौँ निवेदन दिएका छन्। तर सरकार, धार्मिक समूहहरू र पुरुष अधिकारकर्मीहरूले औपनिवेशिक युगको कानुन संशोधन गर्ने कुनै पनि योजनाको विरोध गर्दै आएका छन्।

अभिनेत्री दत्ताका अनुसार यो वेब सिरिजको मुख्य विषय “सहमति” हो र त्यसमा पनि विशेषगरी विवाहभित्रको सहमति, जसलाई धेरैले अत्यन्तै विशेष सम्बन्धका रूपमा हेर्छन्। “वैवाहिक बलात्कारबारे कुरा गर्न अझै पनि धेरै कठिन छ। यस्तो अनुभवबाट गुज्रने धेरै महिलाहरू यो केवल आफ्नो मात्रै भोगाइ होला भन्ने ठान्छन्। सँगसँगै उनीहरूलाई यसबारे बोले समाजमा बदनाम भइन्छ र घरव्यवहार बिग्रिन्छ भन्ने पनि लाग्छ,” उनले भनिन्।

२९ चैत, काठमाडौं । सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने विरुद्ध विभिन्न जिल्ला अदालतहरूमा चलेको मुद्दाको आरोपपत्र संशोधनप्रति महान्यायाधिवक्ताको निर्णयमा जटिल कानुनी प्रश्न देखिएको व्याख्या गरेको छ। जटिल कानुनी प्रश्न उठेका मुद्दाहरू तीन वा बढी न्यायाधीशहरू समावेश हुने पूर्ण इजलासमा पेश गर्नुपर्नेछ। न्यायाधीश विनोद शर्मा र अब्दुल अजीज मुसलमानको संयुक्त इजलासले यस मुद्दामा जटिल कानुनी प्रश्न देखिएको निष्कर्ष निकालेको हो।

हालका महान्यायाधिवक्ता सविता भण्डारी बरालका दुई निर्णय संविधान र कानुनी व्यवस्थासँग मेल नखाने भन्दै वरिष्ठ अधिवक्ता दिनेश त्रिपाठीसहित तीन जनाले सर्वोच्च अदालतमा छुट्टाछुटै रिट निवेदन दर्ता गराएका थिए। त्यहीअनुसार सर्वोच्चले मुद्दामा ‘जटिल कानुनी प्रश्न’ रहेको देखेको छ। संविधानले महान्यायाधिवक्तालाई मुद्दा फिर्ता लिन अधिकार दिएको छ भने मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिताले अभियोगपत्र संशोधन गर्न अनुमति दिएको छ तर सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा फिर्ता नहुने अवस्थाले अन्यौल सिर्जना गरेको पनि सर्वोच्चले स्पष्ट पारेको छ।

‘विशेष ऐनअनुसारको पूर्ण दाबी संशोधन गरी कायम नरहने गरी अभियोगपत्र संशोधन गरिएको विषयमा यस अदालतबाट स्पष्ट व्याख्या र न्यायिक दृष्टिकोण स्थापित भएको देखिएन।’ सर्वोच्चले आदेशमा उल्लेख गरेको छ, ‘त्यस कानुनी प्रश्न पूर्ण इजलासले निरुपण गर्नुपर्ने भएकाले प्रस्तुत रिट निवेदनहरू पूर्ण इजलासमा पेश गर्नू।’

रवि लामिछानेसहित विभिन्न व्यक्तिहरू विरुद्ध चितवन जिल्ला अदालतमा सहकारी ठगी, र काठमाडौं, रुपन्देही, कास्की र पर्सा जिल्ला अदालतहरूमा सहकारी ठगी, संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा दायर गरिएको छ। ती मुद्दा विचाराधीन रहँदा सम्पत्ति शुद्धीकरण ऐन, २०६४ र संगठित अपराध निवारण ऐन, २०७०लाई बेवास्ता गर्दै उक्त ऐनको अस्तित्व समाप्त गर्ने गरी अभियोग र मुद्दा ‘निर्देशित अनुसन्धान गरिएको’ र ‘थप ठोस अनुसन्धान बिनाकै’ अभियोगपत्र दायर गरिएको छ।

सहकारी संस्थामा काम नगर्ने व्यक्तिहरूमाथि समेत सहकारी ठगी, संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी कसूर थप गरी पूरक अभियोगपत्र दायर गरिएको पाइन्छ। मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता, २०७४ को दफा ३६ अनुसार अभियोगपत्र संशोधन गरिएको थियो। उक्त दफाको अनुचित प्रयोग गरी अर्को दफा ११६ अनुसार मुद्दा फिर्ता लिन नपाइने सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा समेत फिर्ता हुने गरी महान्यायाधिवक्ताबाट ३० पुस २०८२ मा अभियोगपत्र संशोधन सम्पन्न गरिएको थियो।

हुम्लाको चंखेली गाउँपालिका-५ अन्तर्गत पर्ने नेप्का गाउँ करिब एक हप्तादेखि सञ्चार सेवाबाट वञ्चित भएको छ। नेपाल टेलिकमको टावर बिग्रिएको कारण त्यहाँका ६७ घरधुरीका बासिन्दाहरू सञ्चार सेवाबाट बाहिर परेका छन्। २९ चैत, हुम्ला।

नेप्का गाउँमा सञ्चार सेवा प्रभावित भएको छ। टेलिकमको टावरले सञ्चालन सुरु गरेको समयदेखि बाहिर रहेका आफन्तसँग सम्पर्क विच्छेद भएको भन्दै चंखेली गाउँपालिका-५ की मंगला तामाङले गुनासो व्यक्त गरिन्। वडा नं ५ का अध्यक्ष हर्कधन तामाङले समेत ६७ घरपरिवार सञ्चारविनाको अवस्थामा रहेको जानकारी गराए।

उनीहरूले भने, “नेटवर्क आउन र जान केही समस्या भए पनि करिब एक हप्तादेखि नेटवर्क पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा छैन।” नेपाल टेलिकम हुम्लाका प्रमुखसँग नेटवर्क समस्या सम्बन्धी जानकारी लिन खोज्दा पनि सम्पर्कमा पुग्न नसकिने अवस्थाले वडा अध्यक्ष तामाङले समस्या उजागर गरे।

२९ चैत, काठमाडौं । स्वास्थ्यमन्त्री निशा मेहताले सबै सरकारी अस्पतालहरूमा चाँडै डिजिटल रूपमा रिपोर्ट निकाल्ने व्यवस्था लागू गरिने बताएकी छन्। आइतबार काठमाडौंको वीर अस्पतालको अनुगमनका क्रममा बिरामी र उनीहरूको आफन्तहरूले गरेका गुनासोहरू सुनिंदै मन्त्री मेहताले उपचारका क्रममा डिजिटल रिपोर्ट प्रणाली सुरु गर्न लागिएको जानकारी दिइन्। अस्पतालमा उपचारका लागि आउनेहरूले स्वास्थ्य परीक्षणको रिपोर्ट आउन ढिलाइ हुँदा समस्या भोग्नु परेको गुनासो गरेका थिए।

अस्पताल प्रशासनले भने दैनिक ५ हजार बिरामीले बहिरंगे सेवा लिने भएकाले रिपोर्ट तयार हुन ढिलाइ भएको स्पष्ट पारेको छ। मन्त्री मेहताले अब स्वास्थ्य परीक्षण रिपोर्ट लिनका लागि अस्पताल जान नपर्ने गरी चाँडै योजना लागू गरिने उल्लेख गरिन्। साथै उनले अस्पतालमा उपचार गराउनेहरूले बाहिरबाट औषधि किन्न नपरेपछि व्यवस्था मिलाउन अस्पताल प्रशासनलाई सचेत गराइन्।

अस्पताल अनुगमनपछि सञ्चारकर्मीहरूसँग संक्षिप्त प्रतिक्रिया दिँदै मन्त्री मेहताले समग्र स्वास्थ्य क्षेत्रको सुधारका योजना चाँडै सार्वजनिक गरिने बताएका छन्। सरकारले दिएको निर्देशनअनुसार सार्वजनिक बिदाको दिन आइतबार पनि अस्पतालहरूमा बहिरंगे सेवा सञ्चालनमा रहेको छ।

धनकुटा नगरपालिकामा मुख्य बसोबास रहेको आठपहरिया समुदायले बिसु चाड आठ दिनसम्म मनाउने गर्छन्। चाडको पहिलो दिन भूमिपूजा गरी खेतीपातीको आधार मानिने जमिनको पूजा गरिन्छ। चाडमा धनुषबाण प्रतियोगिता, वनभोज, पितृपूजा लगायत सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ। २९ चैत, धनकुटा। मुलुकभरि धनकुटा नगरपालिकामा मात्र मुख्य बसोबास रहेको सीमांतकृत आठपहरिया समुदायको महत्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्व बिसु वा बैशाखे चाडको अहिले रौनक छ। नयाँ वर्षको आगमनसँगै मनाइने यस पर्वमा सुख-शान्ति, उन्नति र आपसी मेलमिलापको कामना गर्दै एक-अर्कामा शुभकामना आदान–प्रदान गरिन्छ। आठ दिनसम्म मनाइने यस चाडलाई आठपहरिया समुदायले वर्षकै पहिलो र प्रमुख पर्वका रूपमा विशेष धुमधामसहित मनाउने गर्छन्। यसपटक तिथी घटबढका कारण चाड चैत महिनामा परेको छ।

बिसु चाड रामनवमीपछि दोस्रो सोमबारदेखि सुरु भई आठ दिन अर्थात तेस्रो सोमबारसम्म मनाइन्छ, किराती आठपहरिया समाजका केन्द्रीय अध्यक्ष अष्टबहादुर आठपहरियाले जानकारी दिए। चाडको पहिलो दिन सोमबार भूमिपूजाको रूपमा गरेर खेतीपातीको आधार मानिने जमिनको पूजा गरिन्छ। दोस्रो दिन मंगलबार आठपहरियाको देवस्थल मार्गाथानको सरसफाइ र लिपपोत गरिन्छ भने तेस्रो दिन मार्गाथानमा कुखुरा र सुंगुरको बलि चढाउने परम्परा छ। चौथो दिन राँगा र सुंगुरको भोज (भेजो) आयोजना गरिन्छ अनि पाँचौं दिन पितृपूजा गरिन्छ। छैटौँ दिन वल्लोपल्लो गाउँका बुढापाका र युवाहरू भेला भएर संयुक्त रूपमा वनभोज आयोजना गरि रमाइलोपूर्वक चाड मनाइन्छ। तर हालसालै वनभोज जाने चलन घट्दै गएको छ।

सातौँ दिन “ताराआप्मा” अर्थात् धनुषबाण प्रतियोगिता आयोजना गरिन्छ। विशेषगरी धनकुटाको बिहीबारे हटिया नजिकै रहेको मार्गाथान क्षेत्रमा यो प्रतियोगिता हुन्छ। यस क्रममा युवायुवतीहरूले लक्ष्यमा बाण प्रहार गरी आफ्नो सीप प्रदर्शन गर्छन्, जसले चाडमा थप रौनक ल्याउँछ। विगतमा धनुषबाण प्रतियोगिता जित्नेलाई पैसाको माला लगाउन थालिन्थ्यो, तर अहिले माला लोप भएर केही पुरस्कार दिइन्छ, अध्यक्ष आठपहरियाले बताए। उनले समयसँगै यस अभ्यासमा परिवर्तन आएको भए पनि सांस्कृतिक महत्व अझै जीवित रहेको बताए। आठौँ र अन्तिम दिन मार्गाथानमा विशेष पूजा गरी वर्षभरि अन्नपात र बालीनाली राम्रो होस् भनी कामना गर्दै चाडको समापन गरिन्छ, किराती आठपहरिया समाजका केन्द्रीय उपाध्यक्ष सुर्य आठपहरियाले बताए।

त्यसैगरी बैशाख पूर्णिमासम्म रोटेपिङ र लिंगेपिङ खेल्ने र कुलपितृको पूजा गरेर पर्वलाई पूर्णता दिने चलन भए पनि हालसालै यो प्रचलन घट्दै गएको उनको भनाइ छ। यस क्रममा देश-विदेश साथै टाढा रहेका आठपहरिया युवा आफ्नो जन्मथलो फर्किने परम्पराले गाउँलाई थप जीवित बनाउँछ। चाडमा विशेष गरी महिलाहरूको सुख-समृद्धिका लागि घर र कोठेबारीमा पूजा गर्ने चलन छ। आठपहरिया समुदायले बिसु चाडपछि भदौरे अर्थात् न्वागी र मंसिरे अर्थात् वाडाङ्मेट चाडहरू पनि विशेष रूपमा मनाउने गर्छन्। आठपहरियाले सबैभन्दा ठूलो चाड वाडाङ्मेटलाई मान्छन्। वाडाङ्मेटमा पहिलो सन्तान जन्मेको खुसीमा र वर्षभरि बाबु वा आमा गुनाउनेहरूको सन्तानहरूले तीन दिन पैदल यात्रा गरेर सुनसरीको वराहक्षेत्र नजिकै रहेको कोकाहा खोला पुगेर केस, दाढी, मुन्डन गरी सामूहिक रूपमा बरखी फुकाउँछन्। आफ्नै मौलिक पहिरनमा पुरुषहरूले इष्टकोट र दौरा सुरुवाल लगाउँछन् भने महिलाहरू म्याख्ली, सिन र हारि धारण गर्छन्। धनकुटा नगरपालिकामा मात्र मुख्य बसोबास रहेको आठपहरिया जातिको जनसंख्या करिब ६ हजारको हाराहारीमा रहेको छ।