लेखक: space4knews

सर्वोच्च अदालतले चैत १२ मा सर्दु जलाधार क्षेत्रभित्र पर्ने ३४८ विघा ५ कट्ठा १५ धुर जग्गा जलाधारकै नाममा कायम गरी भूमाफियाले मालपोत र नापीसँग मिलेर गरेको अवैध जग्गा कारोबारलाई अस्वीकृत गरेको छ। यस फैसलापछि धरान उपमहानगरपालिकाका चार हजार घरधुरीमा करिब १० हजार परिवारको सट्टाभर्ना प्रक्रिया रोकिएर ठूलो तनाव कायम छ।

२७ चैत, सुनसरी । सर्वोच्च अदालतले सर्दु जलाधार क्षेत्रको जग्गा कायम गरेपछि जलाधार क्षेत्रमा सक्रिय भूमाफियाको दुरुपयोग र चलखेललाई अन्त्य गर्ने ठोस र आधिकारिक आधार तयार भएको छ। धरानको खानेपानीको प्रमुख स्रोत मानिने सर्दु जलाधारमा भूमाफियाहरूले व्यापक रुपमा चलखेल गर्दै आएका थिए। जलाधारका जग्गासम्बन्धी मुद्दाहरू जिल्ला अदालतदेखि उच्च अदालत हुँदै सर्वोच्चसम्म पुगेका १५ भन्दा बढी मुद्दाको लामो प्रक्रियापछि चैत १२ गतेको पूर्ण इजलासले करिब २४ बर्ष पुराना सन्दर्भहरूलाई घटाउँदै रद्द गर्दै सबै विषय टुंगो लगाएको हो।

सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरू सारंगा सुवेदी, टेकप्रसाद ढुंगाना र बालकृष्ण ढकालको पूर्ण इजलासले सर्दु जलाधार जग्गा कायम गरेको र जलाधारको पक्षमा फैसला सुनाएको छ। फैसलाको पूर्णपाठ हाल आउन बाँकी छ।

‘बाढगरा ९ क, घोपा ७ घ र ङ रोक्का फुकुवा तथा सर्दु जलाधार सिमांकन पहल समिति’ का संयोजक हरिबहादुर कार्की र सहसंयोजक टिकाराम राईले जानकारी दिए अनुसार सर्वोच्च अदालतले बाढगरा ९ को ख, ग, घ, ङ र च र घोपाका ७ विभिन्न खण्डहरूमा पर्ने ३४८ विघा ५ कट्ठा १५ धुर जग्गालाई जलाधारकै नाममा निषेधाज्ञा जारी गरी मुद्दा फिर्ता गरेको छ।

संयोजक कार्कीका शब्दमा, ‘सर्वोच्च अदालतको यो फैसला भूमाफियाहरूको खेल र गतिविधिलाई रोक्न निर्णायक भूमिका निर्वाह गर्नेछ। अब कसैको पनि गैरकानुनी अधिकार लाग्ने छैन। मालपोत, नापी कर्मचारी र केही राजनीतिक नेताहरूसँग मिलेर गरिएको अवैध जग्गा खरिद-बिक्रीलाई अदालतले पूर्ण रूपमा अवैध घोषणा गरी जलाधार कायम गरिदिएको छ। यो धरानको ठूलो जीत हो।’

तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–१६ जहदागाउँस्थित इँट्टाभट्टाको पर्खाल भत्किने क्रममा ३० वर्षीय तीर्थराम पासवानको मृत्यु भएको छ। सो घटनामा पर्खालमा च्यापिएर ३६ वर्षीय देशराज पासवान गम्भीर रूपले घाइते भएका छन्। घाइतेलाई प्राथमिक उपचारपछि कोहलपुर शिक्षण अस्पतालमा लगिएको छ। २९ चैत, दाङ।

दाङका प्रहरी प्रवक्ता एवं प्रहरी नायब उपरिक्षक रेशम बोहराका अनुसार, स्थानीय सेवा इँट्टाभट्टाको पर्खाल भत्किँदा तीर्थराम पासवानको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। त्यही पर्खालमा च्यापिएर देशराज पासवान गम्भीर घाइते भएका छन्।

भारतीय सांगीतिक इतिहासकी सबैभन्दा चर्चित र बहुमुखी गायिकामध्ये आशा भोसले नेपाली संगीत क्षेत्रमा पनि अत्यन्तै महत्वपूर्ण छिन्। मातृभाषा फरक भए तापनि उनले धेरै नेपाली गीतहरूमा स्वर दिएका छन्, जुन उनको बहुमुखी प्रतिभाको प्रमाण हो। सन् १९४३ मा मराठी फिल्म ‘माझा बल’बाट सुरु भएको उनको सांगीतिक यात्रा एक समयमा नेपाली संगीतलाई विशेष योगदान पुर्‍याएको थियो। नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा पनि उनको प्रभाव व्यापक थियो। उनले नारायण गोपाल, रञ्जित गजमेर, सम्भुजित बास्कोटा, कुसुम गजमेर, तुलसी घिमिरे, किरण खरेल, यादव खरेलजस्ता संगीतकारहरूसँग सहकार्य गरेकी छिन्। यहाँ उनले गाएका केही प्रसिद्ध नेपाली गीतहरूको सूची प्रस्तुत गरिएको छ।

१. साउने झरीमा.. रञ्जित गजमेरको संगीत र कुसुम गजमेरको शब्द रहेको यस गीतमा आशा भोसलेले आवाज दिएकी छिन्।
२. बसन्त नै बस्न खोज्छ यहाँ… ६ दशकभन्दा पुरानो माइतीघर फिल्मको लोकप्रिय गीत ‘माइतीघर.. माइतीघर…’ अझै पनि स्कूल, कलेजका कार्यक्रम तथा विभिन्न समारोहहरूमा चर्चित छ। संगीत जयदेवले भरेका हुन् भने शब्द किरण खरेलका छन्।
३. मोहनी लाग्ला है… फिल्म ‘चिनो’मा रहेको यस गीतमा आशा भोसले र नारायण गोपालले संयुक्त रूपमा स्वर दिएका छन्। गीतमा रञ्जित गजमेरको संगीत र कुसुम गजमेरको शब्द छ।
४. पहाडको माथि माथि.. फिल्म ‘लाहुरे’ को यस गीतमा पनि आशा भोसले र नारायण गोपालको स्वर सुन्न सकिन्छ। गीतको शब्द कुसुम गजमेर र तुल्सी घिमिरेले लेखेका हुन् भने संगीत रञ्जित गजमेरको हो।
५. को होला मेरो मायालु…. फिल्म ‘मायालु’मा समावेश यो गीतमा आशा भोसलेले स्वर दिएकी छिन्। रञ्जित गजमेरको संगीत र कुसुम गजमेरको शब्दयुक्त यो गीत लोकप्रिय छ।
६. आज हाम्रो भेट भाको दिन… यस गीतमा आशा भोसले र उदित नारायण झाको आवाज समेटिएको छ। पछिल्लो समयमा फिल्म ‘ब्रेकअप’मा पनि प्रयोग गरिएको यो गीतमा शिला बहादुर मोक्तानले संगीत भरेका छन् भने चेतन कार्कीले शब्दहरू लेखेका छन्।
७. माया त माया हो… यस गीतमा पनि आशा भोसले र नारायण गोपालको स्वर सुन्न पाइन्छ। गीतमा रञ्जित गजमेरको संगीत र कुसुम गजमेरको शब्द छ।
८. गैरी खेतको शिरै हान्यो… यस गीतलाई विशेष गरी विद्यालयहरूमा नाच्नका लागि मनपराइन्छ। संगीत सम्भुजित बास्कोटाले भरेका छन् भने शब्द यादव खरेलले लेखेका हुन्।
९. यति धेरै माया दियौ.. आशा भोसले र प्रकाश श्रेष्ठको दोहोरी स्वर सुनिने गीतमा चेतन कार्कीले शब्द र मोहनहरी सिंहले संगीत भरेका छन्।
१०. टाढा भै नदेउ फेरि… फिल्म ‘मायालु’को यस गीतमा आशा भोसले र प्रेमध्वज प्रधानको संयुक्त स्वर सुन्न पाइन्छ। रञ्जित गजमेरले संगीत संयोजन गरेका छन्।

सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले देश र जनताका लागि पूर्ण तटस्थ भएर काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। उनले संविधान संशोधन र नयाँ कानुन निर्माणमा निष्ठा र निष्पक्षता अपनाउने बताएका छन्। साथै, अर्यालले ‘फास्ट ट्रयाक’ विधिबाट कानुन निर्माण प्रक्रियालाई तीव्र रूपमा अगाडि बढाउने र बूढीगण्डकी जलाशययुक्त आयोजनाको कार्यान्वयनमा सरकारलाई निरन्तर दबाब दिने प्रतिवद्धता व्यक्त गरेका छन्।

२९ चैत, मलेखु (धादिङ) । नेपाल पत्रकार महासङ्घले यहाँ आयोजित पत्रकार भेटघाटमा सभामुख अर्यालले भने, कानुन बनाउने र कार्यान्वयन गर्ने कार्यमा निष्ठा र निष्पक्षताको साथ लाग्ने उनको विश्वास छ। संविधान संशोधन तथा नयाँ कानुन बनाउन सहजकर्ता भूमिका निर्वाह गर्दै, उनले देश र जनतालाई केन्द्रविन्दुमा राखेर काम गर्ने बताए। अर्यालले भने, ‘विकास, समृद्धि र खुशी एक दिन पनि ढिला नगरी प्राप्त गर्नुपर्छ भन्ने मेरो बुझाइ हो, त्यसैले सबैले महसुस गर्ने गरी काम पूरा गर्नेछु।’ जनता प्रत्यक्ष लाभ पाउनेगरी ‘फास्ट ट्रयाक’ विधिबाट कानुन निर्माण प्रक्रिया अघि बढाउने प्रतिबद्धता पनि उनले व्यक्त गरे। साथै, बूढीगण्डकी जलाशययुक्त आयोजना कार्यान्वयनका लागि सरकारमा निरन्तर दबाब दिने उनको सङ्कल्प रहेको छ।

इरान, अमेरिका र इजरायलबीच ४० दिने युद्धपछि एउटा अनौठो निष्कर्ष निस्किएको छ- इरानका लागि सबैभन्दा शक्तिशाली अस्त्र परमाणु क्षमताभन्दा पनि रणनीतिक रूपमा होर्मुज जलमार्गमाथिको नियन्त्रण हुन सक्छ। सुरुदेखि नै यस युद्धलाई भीषण बमबारी र मुख्य नेता तथा महत्वपूर्ण स्थलहरूमा प्रहार गरेर इरानमा सत्तापलट गर्ने प्रयासको रूपमा हेरिएको थियो। प्रतिक्रिया स्वरूप इरानले अमेरिकाका खाडी क्षेत्रका साझेदार देशहरूमा क्षेप्यास्त्र र ड्रोन आक्रमण गर्‍यो। सैन्य दबाब बढेपछि उसले आफ्नो ध्यान पर्सियाली खाडीलाई विश्व बजारसँग जोड्ने सानो जलमार्गमा आवतजावतमा प्रभाव पार्ने विषयमा केन्द्रित गरायो। छिट्टै त्यहाँका अमेरिकी साझेदारहरू, जो तेल र ग्यासको निरन्तर आपूर्तिमा निर्भर छन्, मा ठूलो दबाब सिर्जना गरियो।

इस्लामिक रेभोल्युशनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) का अधिकारीहरूले जलमार्गको नियन्त्रणले पारंपरिक सैन्य कारबाहीभन्दा धेरै रणनीतिक लाभ दिने कुरा बुझेका छन्। विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिमा धम्की दिएर इरानले अमेरिकालाई आफ्नो नीतिमा परिवर्तन गर्न बाध्य पार्‍यो। अन्ततः उक्त जलमार्गको पुनः सञ्चालन र सुरक्षा सुनिश्चित गर्ने विषय अमेरिकी वार्तामा मुख्य सर्त बन्यो। आक्रमण भए जलमार्ग बन्द गर्ने धम्की दिइरहे पनि यसअघि इरानले कहिल्यै पूर्ण रूपमा जलमार्ग अवरुद्ध गरेको थिएन। १९८० देखि १९८८ सम्मको इरान-इराक युद्धमा पनि तेल ट्याङ्करहरूमा आक्रमण भए तापनि जलमार्ग बन्द भएन।

अहिले केही इरानी कमाण्डर र अधिकारीहरूले होर्मुज जलमार्गमाथि इरानको नियन्त्रणको भविष्यबारे छलफल गरिरहेका छन्। इरानी संसदको राष्ट्रिय सुरक्षा आयोगले मस्यौदा गरेको प्रस्तावमा जलमार्गबाट आवतजावत गर्ने पानीजहाजहरूबाट शुल्क लिने विषय समावेश छ। एक सांसदले इरानले प्रत्येक तीन ब्यारल तेलमा एक डलर शुल्क लिने प्रस्ताव गरेको बताएको छ। इरानको सरकारी सञ्चार माध्यमले युद्धबिरामपछि आफ्नो विजयको संकेत दिएका छन्। कुवेतस्थित इरानी दूतावासले इरानका पूर्व सर्वोच्च नेताको “जब अल्लाहको विजय हुन्छ” शीर्षकको भिडियो पोस्ट गरेको छ।

आईआरजीसीसँग सम्बन्धित फार्स समाचार संस्थाले भनेको छ, “इरानको युद्धबिराम योजनामा आर्थिक प्रतिबन्ध हटाइने, युद्ध क्षतिको क्षतिपूर्ति दिने र अमेरिकी फौजको फिर्ती हुने छ।” वरिष्ठ इरानी अधिकारीहरूले पनि यस्तै अभिव्यक्ति दिएका छन्। इरानका उपराष्ट्रपतिको वक्तव्यमा युद्धका सुरुवाती समयमा मारिएका सर्वोच्च नेता अली खामेनेईतर्फ संकेत गर्दै “खामेनेई सिद्धान्त” को जीत भएको उल्लेख गरिएको छ। तर विजयको यो दाबी भौतिक यथार्थभन्दा कमजोर देखिन्छ। इरानी सेनाले गम्भीर क्षति भोगेको छ। वर्षौंसम्म जारी अमेरिकी आर्थिक प्रतिबन्धले कमजोर अर्थतन्त्र अझ कमजोर बनाएको छ। युद्ध अवधिमा कम्तीमा १३ जनालाई मृत्युदण्ड दिइएको छ।

यी सबै कदमहरूले संस्थाभित्र आन्तरिक विरोधको गहिरो चिन्ता झल्किन्छ। शान्तिवार्ता पछि जलमार्ग खोलेर सञ्चालन गर्न अमेरिकाले मुख्य माग राखेको थियो – तर यस माग पुरा हुनु सजिलो देखिँदैन। बुधबारको चेतावनीमा इरानले आईआरजीसीको अनुमति बिना जलमार्ग प्रयोग गर्ने जहाजलाई “लक्षित गरिने र नष्ट गरिने” चेतावनी दिएको छ। ह्वाइट हाउसकी प्रेस सचिव क्यारोलाइन लेभिटले यस “अस्वीकार्य” अवस्थाबारे राष्ट्रपति ट्रम्पलाई जानकारी गराएको बताइन्। इरानका उपविदेशमन्त्री सैइद खातिब्जादेहले बिहीबारको अन्तरवार्तामा भने, इरानले जलमार्गमा “सुरक्षित आवतजावतका लागि सुरक्षा” व्यवस्था गर्नेछ। उनले यो जलमार्ग हजारौं वर्षदेखि खुला रहेको र अमेरिकी आक्रमणभन्दा पहिले नै खुला रहेको बताए।

तर उनले भने, “जब अमेरिका आक्रामकता छोड्नेछ तब मात्र जलमार्ग पुनः खुल्नेछ।” उनले इजरायलको लेबननमाथिको आक्रमणलाई संकेत गर्दै यस्तो बताएका हुन सक्छन्। खातिब्जादेहले इरानले “अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता र कानुनको पालना गर्ने” स्पष्ट पारे। तर उनले भने, जलमार्ग अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री क्षेत्रभित्र नपर्ने र त्यस कारण सुरक्षित आवतजावत “इरान र ओमानको सद्भावमा निर्भर” रहने दाबी गरे। जलमार्ग अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री कानुन र संयुक्त राष्ट्रसंघ समुद्री कानुन सम्बन्धी महासन्धि (यूएनसीएलओएस) अन्तर्गत संचालित छ, जसले गैर-सैन्य समुद्री यातायात सुरक्षा व्यवस्थापन गर्दछ।

काठमाडौं महानगरपालिकाले इन्धन कटौती पछि सवारी साधनहरूलाई वारीवारी चलाउन ‘कार पुलिङ’ कार्यक्रम सुरु गरेको छ। कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले इन्धन अभावले सिर्जना गरेको समस्याको समाधानका लागि यो कार्यक्रम लागू गरिएको जानकारी गराइन्। ‘कार पुलिङ’ कार्यक्रमअन्तर्गत एउटै क्षेत्रमा आवतजावत गर्ने कर्मचारीहरूको समूह बनाएर सवारी साधन साझा गरिने छ र यसले इन्धनको खपत घटाउने महानगरपालिकाको विश्वास छ। २९ चैत, काठमाडौं।

काठमाडौं महानगरपालिकाले आफ्ना कर्मचारीलाई उपलब्ध गराइएको सवारी साधन अनावश्यक रूपमा चलाउने प्रवृत्ति कम गर्न ‘कार पुलिङ’ कार्यक्रम कार्यान्वयनमा ल्याएको छ। कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले इन्धन कटौतीपछि देखा परेका समस्या समाधानका लागि यस कार्यक्रम शुरु गरिएको जानकारी दिइन्। इन्धन अभावले निम्त्याउन सक्ने दीर्घकालीन नकारात्मक प्रभावलाई नियन्त्रण गर्नका लागि यो निर्णय गरिएको उनले बताइन्। उनले भने, ‘विश्वभरि इन्धन अभाव छ। हालको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दा, सवारी साधनलाई पहिलेझैं नियमित रूपमा सञ्चालन गर्दा अत्यावश्यक काम र सेवाका लागि पनि आवश्यक इन्धन उपलब्ध नहुन सक्छ। यस्तो समस्या टार्न इन्धनको खपत कम गर्नु अनिवार्य छ। त्यसैले हामीले ‘कार पुलिङ’ कार्यक्रम लागू गरेका हौँ।’

महानगरपालिकाले ४८ औँ कार्यपालिका बैठकमा इन्धन कोटा कटौती गर्ने निर्णय गरिसकेको छ। ‘कार पुलिङ’ कार्यक्रममा कर्मचारीहरूलाई उनीहरूको बसोबास क्षेत्र अनुसार एक समूहमा समेटिएको छ। समूहका सदस्यहरूले आफ्ना सवारी साधन एकअर्कासँग साझा गरी कार्यालय आउजाउ गर्न सक्नेछन्। यसले कार्यालय जान आउने सवारी साधनको संख्या र इन्धन खपत दुवैलाई घटाउने महानगरपालिकाको विश्वास छ।

२९ चैत्र, सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेलले निर्माणाधीन प्रदेश रङ्गशालाको काम छिटो सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएका छन्। प्रदेश खेलकुद विकास परिषद्को बैठकमा सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री कँडेलले रङ्गशालाको काम पूरा गरेर दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको तयारीमा जुट्न निर्देशन दिएका हुन्। रङ्गशाला निर्माणका लागि बजेट समेत विनियोजन भइसकेको जानकारी दिँदै मुख्यमन्त्री कँडेलले बाँकी काममा ढिला हुन नहुने उल्लेख गरे। रङ्गशाला निर्माणको बाँकी काम सम्पन्न गरी हस्तान्तरणको व्यवस्था मिलाउन निर्माण व्यवसायी र सरोकारवाला पक्षलाई सक्रिय हुन आग्रह गरे।

‘अब कुनै पनि कारण देखाएर काम रोक्ने अवस्था हुनुहुँदैन। सबै पक्षले मिलेर छिटोभन्दा छिटो निर्माण सम्पन्न गर्नुपर्छ,’ उनले भने। उनले निर्माण व्यवसायीलाई कार्यतालिका अनुसार काम अघि बढाउन र बाँकी रहेका कामहरू निश्चित समयभित्र पूरा गर्न निर्देशन दिए। निर्माण कार्यको प्रभावकारी अनुगमन र समन्वय आवश्यक ठहर गर्दै जिम्मेवार निकायहरूलाई आफ्नो भूमिकामा गम्भीर हुन सचेत गराए। रङ्गशाला सम्पन्न भएपछि कर्णाली प्रदेशमा खेलकुद क्रियाकलाप विस्तार हुने र नयाँ अवसर सिर्जना हुने विश्वास व्यक्त गरे।

मुख्यमन्त्री कँडेलले खेलकुद क्षेत्रको समग्र विकासका लागि दीर्घकालीन योजना आवश्यक रहेको बताए। खेलाडीहरूको क्षमता अभिवृद्धि, नियमित प्रशिक्षणको व्यवस्था, आवश्यक पूर्वाधार निर्माण तथा प्रतियोगिताहरूको निरन्तर सञ्चालनमा ध्यान दिनुपर्नेमा पनि जोड दिए। मुख्यमन्त्री कँडेलले आगामी दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता लक्षित गर्दै आवश्यक तयारीमा जुट्न निर्देशन दिएका छन्। प्रतियोगिता सफलतापूर्वक सञ्चालन गर्न पूर्वाधार, खेलमैदान, आवास तथा व्यवस्थापन पक्षहरू समयमै सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताए। कर्णालीका विभिन्न जिल्लामा आवश्यक खेल पूर्वाधार निर्माण गर्न स्पष्ट योजना, लागत अनुमान र बजेटसहित संघीय सरकार समक्ष प्रस्ताव पेश गर्न सम्बन्धित निकायलाई निर्देश दिए। हाल बजेट तयारीको चरणमा रहेको उल्लेख गर्दै खेलकुद क्षेत्रका योजनाहरू योजना बैठकमा समावेश गर्न आग्रह गरे। चालु आर्थिक वर्षको बजेट प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने र उपलब्ध स्रोतको अधिकतम सदुपयोग गर्न जोड दिए। कुनै पनि कार्यक्रमको परिषद् बैठकबाट अनुमोदन लिएपछि मात्र कार्यान्वयनमा लैजानुपर्ने स्पष्ट पारे। कुन खेल कहाँ सञ्चालन गर्ने भन्ने विषय यसै वर्ष र आगामी वर्षका लागि स्पष्ट रूपमा निर्धारण गरी सोहीअनुसार बजेट व्यवस्थापन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

प्राकृतिक प्रकाश र रातको अँध्यारोमा बस्दा सुत्ने समय करिब दुई घण्टा अगाडि सर्छ र हृदय रोग र डिप्रेसनको जोखिम कम हुन्छ। राम्ररी निदाउन नसक्नु पछिल्लो जीवनशैलीको एउटा प्रमुख समस्या बन्दै गएको छ। अत्यधिक स्क्रिन टाइम, तनाव र असन्तुलित खानपानका कारण धेरैमा निद्राको समस्या देखा पर्दछ। तथापि, अनिद्राबाट ग्रसित व्यक्तिहरूका लागि प्रकृतिसँगको निकटता अर्थात् क्याम्पिङ एउटा प्रभावकारी समाधान हुन सक्छ भन्ने अध्ययनहरूले देखाएका छन्। ओछ्यानको कमीकमजोरी र बाहिरी वातावरणका चुनौतीहरू हुँदाहुँदै पनि चराहरूको चिरबिर र प्राकृतिक प्रकाशले निद्राको गुणस्तर उल्लेखनीय रूपमा सुधार गर्दछ भन्ने दावी गरिन्छ।

विशेषगरी अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ कोलोराडो बोल्डरका प्रोफेसर केनेथ राइट र उनको टोलीले यस विषयमा अनुसन्धान गर्दै आएका छन्। राइट स्लिप एण्ड क्रोनोबायोलोजी ल्याबोरेटरीका निर्देशक हुन् र विगत १५ वर्षदेखि क्याम्पिङ, प्राकृतिक प्रकाश र मान्छेको जैविक घडीबीचको सम्बन्धमा विभिन्न चरणमा अध्ययन गरिरहेका छन्। उनका अनुसार, धेरै मानिस सूर्य अस्ताएपछि धेरैबेर सुत्ने गर्छन्, जसले शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पुर्‍याउँछ। तथापि, क्याम्पिङले हाम्रो शरीरको जैविक घडीलाई पुनः सेट गर्न सक्षम हुन्छ।

क्याम्पिङमा जाने धेरैजसोले निद्रा राम्रो भएको टिप्पणी गर्दछन्। हाल नेपालमा पनि यो अभ्यास विस्तार हुँदै गएको छ। विशेष गरी शहरी क्षेत्रमा यो संस्कार बढ्दै गएको छ। यद्यपि, क्याम्पिङ गर्दा केही अपनाउनुपर्ने तरिकाहरू छन्। धेरैले रूखमुनी टेन्ट टाँग्ने गर्छन् किनभने सजिलो हुन्छ; तर यो उपयुक्त होइन। वर्षा हुँदा रूखबाट झर्ने ठूलो थोपाले थप आवाज निकालेर सुत्न समस्या हुन सक्छ। जमिनको चिसोबाट बच्न राम्रो इन्सुलेशन प्याड प्रयोग गर्नुपर्छ। यदि क्याम्पिङ सम्भव नभएमा, घरमै साँझको बेला मधुरो वा रातो प्रकाश प्रयोग गरेर प्राकृतिक वातावरण महसुस गर्न सकिन्छ।

२९ चैत, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाका सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्याल आज आफ्नो गृह जिल्ला धादिङतर्फ जाँदैछन्। सभामुख पद सम्हालेपछि यो उहाँको पहिलोपटक आफ्नै गृह जिल्लामा पुग्ने अवसर हो। अर्याल धादिङको ज्वालामुखी गाउँपालिका-३ अमराईका वासिन्दा हुन्। साथै, उनी गत निर्वाचनमा काठमाडौं-९ क्षेत्रबाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए।

अहिले अर्याल आफ्नो गाउँपालिकालाई नेपालकै पहिलो नमूना सफा र स्वच्छ गाउँपालिका घोषणा गर्न धादिङ आइरहेका छन्। आज बराहकाली माध्यमिक विद्यालयमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा ज्वालामुखी गाउँपालिकालाई नेपालकै पहिलो नमूना सफा र स्वच्छ गाउँपालिका घोषणा गरिनेछ। सभामुख अर्याल स्वयं उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिको रूपमा उपस्थित भएर घोषणा गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ।

पाकिस्तानको इस्लामाबादमा सम्पन्न शान्ति वार्ता विफल हुनुको कारण अमेरिकी र इरानी पक्षले फरक-फरक व्याख्या प्रस्तुत गरेका छन्। इरानका सरकारी सञ्चार माध्यमले भनेका छन् कि “अमेरिकाका अनुचित मागहरू”ले युद्ध अन्त्य गर्ने वार्ता विफल भएको हो। “इरानी प्रतिनिधिमण्डलका विभिन्न प्रयासहरूका बाबजुद अमेरिकी पक्षले अगाडि सारेका अनुचित मागहरूले वार्तामा प्रगति हुन पाएनन्। यसकारण वार्ता असफल भयो,” इरानको सरकारी प्रसारक आईआरआईबीले टेलिग्राममा प्रकाशित गरेको पोस्टमा उल्लेख छ।

अर्कोतर्फ अमेरिकी पक्षले आफूहरू वार्तामा “लचिलो” र “सहयोगी” रहेको बताएका छन्। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आग्रह अनुसार “सद्भावका साथ वार्तामा जान र सम्झौताका लागि आफ्नो तर्फबाट सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रयास गर्ने” निर्देशन उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले दिएका छन्। “हामीले प्रयास गर्‍यौं, तर दुर्भाग्यवश कुनै प्रगति हासिल गर्न सकिएन,” उनले थपे। अमेरिकी उपराष्ट्रपति भान्सले इस्लामाबादमा पत्रकारहरूलाई भने, “हामीले गर्नसक्ने अन्तिम र उत्कृष्ट प्रस्तावसहित फर्कनेछौं। इरानले स्वीकार्छ वा नगर्छ, त्यो हाम्रो लागि हेर्नु पर्ने कुरा हो।”

दुई हप्ते युद्धविरामका सन्दर्भमा अब के कदम चालिनेछ वा थप वार्ता हुनेछन् कि हुँदैनन् भन्ने कुरा अस्पष्ट छ। पाकिस्तानका विदेशमन्त्रीले नतिजापछि प्रतिक्रिया दिँदै भने, “दुवै पक्षले युद्धविरामप्रतिको प्रतिबद्धतालाई निरन्तरता दिन अत्यावश्यक छ,” वक्तव्यमार्फत् बताएका छन्। “हामी आशा गर्छौं कि यो क्षेत्र र वरपर दीर्घकालीन शान्ति र समृद्धिका लागि सकारात्मक प्रयास जारी रहनेछन्,” सामाजिक सञ्जाल एक्समा राखिएको वक्तव्यमा भनिएको छ।

इस्लामाबादस्थित संवाददाता क्यारी डेभिसका अनुसार, वार्ता असफल भएको भान्सको घोषणापछि वार्ता स्थल र वरिपरि निराशा छाएको छ। दुवै पक्षबीच शान्ति सम्झौता हुने संभावना कम रहेको धारणा धेरैको थियो, किनभने अमेरिकी र इरानी अडानमा ठूलो अन्तर देखिएको थियो। तर दुवै पक्षका वरिष्ठ सदस्यहरू सहभागी भएका कारण सम्झौताका लागि गम्भीरता देखिने आशा थियो। वार्ताको असफलतापछि इस्लामाबादमा ‘इस्लामाबाद टक्स’ लेखिएका होर्डिङ बोर्डहरू हटाउन थालिएको देखियो। संवाददाता क्यारी डेभिस भन्छिन् कि निराशा वार्तास्थलदेखि धेरै टाढासम्म महसुस गरिनेछ।