अमेरिकाका पूर्वराष्ट्रपति जो बाइडेनले आफ्ना जीवनी लेखकसँग भएका निजी कुराकानीका अडियो रेकर्डिङ र लिखित सामग्रीहरू सार्वजनिक हुनबाट रोक लगाउन अमेरिकी न्याय विभागविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्। यो मुद्दा पूर्वराष्ट्रपति बाइडेनले गोप्य सरकारी कागजात सुरक्षित राख्न नसकेको विषयमा विशेष अनुसन्धानकर्ता रोबर्ट हुरले गरेको छानबिनसँग सम्बन्धित छ। सन् २०१६ र २०१७ मा भएका यी कुराकानीका रेकर्डिङलाई सो अनुसन्धानको मुख्य प्रमाणका रूपमा लिइएको छ। विशेष अनुसन्धानकर्ता हुरले बाइडेनले आफ्ना लेखक मार्क ज्वोनित्जरलाई गोप्य डायरीका अंश पढेर सुनाएको निष्कर्ष निकालेका थिए। यद्यपि बाइडेनले आफूले कुनै गोप्य जानकारी साझा नगरेको दाबी गर्दै आएका छन्।
यसअघि अनुसन्धानका क्रममा बाइडेनले कतिपय कुराहरू बिर्सिएको बताउने प्रसङ्गमा हुरले उनीमाथि जानाजानी गल्ती गरेको प्रमाणित गर्न गाह्रो हुने टिप्पणी गरेका थिए। अमेरिकी न्याय विभागले आगामी जुन १५ भित्र ती रेकर्डिङका परिमार्जित अंश अमेरिकी संसद् र ‘हेरिटेज फाउन्डेसन’ लाई उपलब्ध गराउने तयारी गर्दा बाइडेनले यो कानुनी कदम चालेका हुन्। हेरिटेज फाउन्डेसनले सूचना को हक सम्बन्धी कानुनअन्तर्गत ती सामग्री माग्दै अदालतमा निवेदन दिएको थियो। यस कानुनी विवादबारे पूर्वराष्ट्रपति बाइडेनका प्रतिनिधि र न्याय विभागले अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
काठमाडौँ महानगरपालिकाले क्रिकेट, ब्याडमिन्टन र पौडी प्रतियोगिताहरु सञ्चालनका लागि सम्बन्धित तीन खेल संघहरूसँग सम्झौता गरेको छ। सम्झौताअनुसार महानगरपालिकाले क्रिकेट प्रतियोगिताका लागि ७५ लाख, ब्याडमिन्टनका लागि ३० लाख र पौडी प्रतियोगिताका लागि १० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउनेछ। कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले स्थानीय तहमा खेलकुद प्रवर्द्धन गर्दै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका खेलाडी उत्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ सहकार्य गरिएको जानकारी दिइन्।
सम्झौताले बागमती प्रदेश क्रिकेट संघसँग ‘पिएल सिंह टी ट्वान्टी क्रिकेट कप’, काठमाडौँ जिल्ला ब्याडमिन्टन संघसँग काठमाडौँ महानगर कप वडा स्तरीय ब्याडमिन्टन प्रतियोगिता, र नेपाल पौडी संघसँग काठमाडौँ महानगरपालिका मेयर कप पौडी प्रतियोगिता सञ्चालन गर्ने सहमति तयार गरेको छ। बुधबार काठमाडौँ प्लाजामा भएको सम्झौतामा कार्यवाहक प्रमुख डंगोल, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सरोज गुरागाईं र सामाजिक समितिका संयोजक रामकुमार के.सी.ले सहभागिता जनाएका थिए।
सम्झौताअनुसार क्रिकेट प्रतियोगिताका लागि ७५ लाख, ब्याडमिन्टनका लागि ३० लाख र पौडीका लागि १० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराइनेछ। संघहरूले २० प्रतिशत लागत सहभागिता व्यहोर्नुपर्नेछ। क्रिकेट प्रतियोगिता असार ५ गतेभित्र, ब्याडमिन्टन असार २ गतेभित्र र पौडी प्रतियोगिता जेठ २३ र २४ गते आयोजना गरिनेछ। कार्यक्रममा काठमाडौँ, ललितपुर, पोखरा, भरतपुर, विराटनगर र वीरगञ्जका खेलाडीहरू सहभागी हुनेछन्।
सम्झौतापछि कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले स्थानीय तहमा खेलकुद प्रवर्द्धन गर्दै राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका खेलाडी उत्पादन गर्ने लक्ष्यसहित सहकार्य गरिएको उल्लेख गरिन्। सामाजिक समितिका संयोजक के.सी.ले सहकार्य र लगानी वृद्धि गर्ने प्रतिबद्धता देखाए। नेपाल पौडी संघका अध्यक्ष श्रेष्ठले महानगरपालिकाको सहयोगले ठूलो टेवा पुगेको बताए भने ब्याडमिन्टन संघका अध्यक्ष थापाले महानगरपालिकाले गर्व गर्न सक्ने प्रतियोगिता आयोजना गरिने बताए।
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले संसद्मा प्रस्तुत गर्नुभएको आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार चालु आर्थिक वर्षको आर्थिक वृद्धिदर ३.८५ प्रतिशतमा सीमित रहने अनुमान छ। नेपालमा वैकल्पिक ऊर्जासहित ९९.१ प्रतिशत जनसंख्यामा विद्युत्को पहुँच पुगेको छ भने कुल जडित क्षमता ४ हजार १ सय ५ मेगावाट पुगेको छ। नवीनतम आर्थिक सर्वेक्षण अनुसार नेपालको निरपेक्ष गरीबी २०.२७ प्रतिशत कायम छ भने बहुआयामिक गरीबी १७.४ प्रतिशतमा झरेको छ। १३ जेठ, काठमाडौं।
अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ को दस्तावेज संसद्मा प्रस्तुत गर्दा नयाँ प्रयोग गरे। साविकमा अर्थ मन्त्रालयले आर्थिक सर्वेक्षण पुस्तिकालाई निलो कभर (गाता) मा ल्याउने गरेको थियो। अर्थ मन्त्रालयका अनुसार यसपालि आर्थिक सर्वेक्षणबाटै परिवर्तनको आभास दिन खोजिएको थियो। सोही क्रममा नेपाली कागज प्रयोग गरी गाता आकर्षक बनाइयो। आकर्षक गाताभित्रका तथ्यांक केलाउँदा भने नेपालको अर्थ–सामाजिक अवस्थामा मिश्रित नतिजा पाइन्छ। अर्थतन्त्रको अधिकांश सूचक कमजोर देखिन्छन्। तर, सामाजिक सूचक भने सन्तोषजनक अवस्थामा रहेको तथ्यांकले देखाएको छ।
चालु आव २०८२/८३ मा सरकारले साढे ६ प्रतिशत हाराहारी आर्थिक वृद्धि लक्ष्य राखेको थियो। तर, अर्थतन्त्र विस्तार ३.८५ प्रतिशतमा सीमित रहने अनुमान अर्थ मन्त्रालयले गरेको छ। गत आव आर्थिक वृद्धिदर ४.४३ प्रतिशत थियो। यस वर्ष प्रदेशहरूको आर्थिक वृद्धिदर समेत कमजोर छ। बागमती र गण्डकी बाहेक सबै प्रदेशको आर्थिक वृद्धिदर राष्ट्रिय औसतभन्दा तल छ। अर्थमन्त्री वाग्लेका अनुसार विश्व भूराजनीतिक तनाव, पश्चिम एसियामा जारी युद्ध र इन्धन मूल्यमा भएको भारी वृद्धि लगायत कारण मुलुकको अर्थतन्त्रमा समेत असर परेको छ।
गुगलले मानिसहरूको दीर्घकालीन र स्वस्थ जीवन सुनिश्चित गर्ने स्वास्थ्य प्रविधि क्षेत्रमा नयाँ योजनाहरू घोषणा गरेको छ। कम्पनीले यसै महिनामा ‘गुगल हेल्थ एप’, ‘गुगल हेल्थ कोच’ र ‘फिटबिट एयर’ बजारमा सार्वजनिक गरेको छ। यसको मुख्य उद्देश्य प्रयोगकर्तालाई आफ्नो स्वास्थ्यसम्बन्धी डाटामाथि पूर्ण नियन्त्रण दिनु र तिनीहरूलाई व्यवस्थित रूपमा व्यवस्थापन गर्ने सुविधा प्रदान गर्नु हो।
यस प्रविधिका प्रमुख विशेषताहरूमा सबै उपकरणबाट सङ्कलित डाटालाई एउटै सुरक्षित स्थानमा समेट्ने सुविधा समावेश छ। हालको अवस्थाको भने, व्यक्तिहरू आफ्नो स्वास्थ्य ट्र्याक गर्नका लागि विभिन्न एपहरू, स्मार्टवाच, डिजिटल स्केल र चिकित्सकका रिपोर्टहरू फरक-फरक हेर्नुपर्ने अवस्था रहेको छ। गुगल हेल्थ एपले यी सबै विवरणहरूलाई एउटै सुरक्षित ठाउँमा एकीकृत गर्नेछ। प्रयोगकर्ताले ‘माईफिटनेसपाल’ एपमा राखेको खाद्य विवरण, स्मार्टवाचबाट सङ्कलित व्यायाम डाटा, स्मार्ट स्केलमा नापिएको तौल तथा फिटबिट एयर प्रयोग गरेर प्राप्त निद्रा डाटाहरू यस एपमा जोड्न सक्नेछन्।
‘गुगल हेल्थ कोच’ ले प्रयोगकर्तालाई व्यक्तिगत र उपयोगी सुझावहरू (रेकमन्डेशन) प्रदान गर्नेछ जुन उनीहरूको स्वास्थ्य लक्ष्य पुरा गर्न सहयोगी हुनेछ। यो एप ‘हेल्थ कनेक्ट’ र ‘एप्पल हेल्थ’ जस्ता प्लेटफर्महरूसँग जोड्न सकिने गरी विकास गरिएको छ र विभिन्न उपकरण र एपहरूसँग सहज रूपमा काम गर्नेछ। अमेरिकी प्रयोगकर्ताहरूले आफ्नो मेडिकल रेकर्ड र ल्याब रिपोर्टहरू पनि यसमा सुरक्षित रूपमा समायोजन गर्न सक्नेछन्। गुगलले यो सुविधा चाँडै अरू देशहरूमा पनि विस्तार गर्ने योजना बनाएको छ।
गुगलले यो प्रणालीलाई खुला इकोसिस्टमको रूपमा विकास गरेको छ जसले प्रयोगकर्तालाई आफ्ना स्वास्थ्य डाटा अन्य एपहरू वा परिवारका सदस्यहरूसँग साझा गर्न स्वतन्त्रता दिन्छ। भविष्यमा, प्रयोगकर्ताले ‘एप्पल हेल्थ’ र ‘स्मार्ट हेल्थ लिङ्क्स’ मार्फत आफ्ना चिकित्सकहरूलाई सिधै मेडिकल रेकर्ड पठाउन सक्ने सुविधा थपिनेछ। स्वास्थ्यसम्बन्धी डाटा अत्यन्त संवेदनशील भएकाले गुगलले त्यसको सुरक्षा र गोपनीयताको विशेष ध्यान दिएको छ। प्रयोगकर्ताले आफ्नो डाटा कहिले राख्ने, कसलाई देखाउने र कहिले मेटाउने भन्ने स्वतन्त्रता पाउनेछन्। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, गुगल हेल्थ एपमा भएका प्रयोगकर्ताका व्यक्तिगत स्वास्थ्य डाटाहरू गुगलले कुनै विज्ञापन प्रयोजनका लागि प्रयोग गर्ने छैन।
समाचार सारांश राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले भदौ २३ र २४ को घटनामा ओली, लेखक र गुरुङलाई मानव अधिकार उल्लंघनकर्ताका रूपमा किटान गरेको छ। आयोगले कारागारबाट कैदीबन्दी बाहिर पठाउने कार्यमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेलाई शंकाको दायरामा राखी सुक्ष्म अनुसन्धान गर्न सिफारिश गरेको छ। सदस्य लिली थापाको संयोजकत्वमा गठित समितिले बुधबार घटनाको विस्तृत छानबिन प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो। १३ जेठ, काठमाडौं। राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले भदौ २३ को प्रदर्शनमा भएको दमन र भोलिपल्टको घटनाबारे छानबिन गरी प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको छ। आयोगकी सदस्य लिली थापाको संयोजकत्वमा भदौ २३ र २४ को घटनामा मानव अधिकार उल्लंघनका विषयमा अनुसन्धान गर्न समिति गठन गरिएको थियो। उक्त समितिले बुधबार प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो। समितिको प्रतिवेदनका आधारमा आयोगले त्यसबेला सरकारको नेतृत्वमा रहेका ओली, लेखक र गुरुङलाई मानव अधिकार उल्लंघनकर्ताका रूपमा किटान गरेको छ। आन्दोलनका क्रममा कारागारबाट कैदीबन्दी बाहिर पठाउने कार्यमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने संलग्न भएको किटानी गर्दै उनलाई शंकाको दायरामा राखी सुक्ष्म अनुसन्धान गर्न सिफारिस गरिएको छ। यस्तो छ आयोगको प्रतिवेदन:
अमेरिकाको टेक्सस राज्यको ३५औँ डेलिगेट्स क्षेत्रको डेमोक्र्याटिक पार्टीको चुनावी प्रतिस्पर्धामा मौरिन गालिन्डो पराजित भएकी छन्। प्रगतिशील सेक्स थेरापिस्ट समेत रहेकी गालिन्डोमाथि यहुदीविरोधी (एन्टीसेमिटिक) टिप्पणी गरेको आरोप लागेको थियो। आफ्नै पार्टीभित्रबाट तीव्र विरोध र भर्त्सना खेपेपछि उनी मंगलबार भएको आन्तरिक प्रतिस्पर्धामा पराजित भएकी हुन्। गालिन्डोको पराजय र उनका प्रतिस्पर्धी जोनी गार्सियाको जितले राष्ट्रिय तथा टेक्ससका डेमोक्र्याट नेताहरूलाई ठूलो राहत मिलाएको छ।
केही समयअघि सामाजिक सञ्जालमा एक पोस्ट गर्दै गालिन्डोले आइस डिटेन्सन सेन्टरलाई ‘अमेरिकी जायोनी’ (इजरायल समर्थक) र मानव तस्करीमा संलग्न पूर्व अध्यागमन अधिकारीहरूका लागि जेल बनाउन नीतिहरू ल्याउने बताएकी थिइन्। उनको यो अभिव्यक्तिको डेमोक्र्याटिक पार्टीका नेताहरूले एकमत भएर विरोध जनाउँदै उनीसँगको सम्बन्ध तोडेका थिए। यसैबीच, विपक्षी रिपब्लिकन पार्टीले गालिन्डोलाई गोप्य रूपमा सहयोग गरेको आरोपसमेत लागेको थियो। रिपब्लिकन पार्टीसँग सम्बन्ध रहेको आशङ्का गरिएको ‘लिड लेफ्ट’ नामक संस्था गालिन्डोलाई जिताउन ९ लाख डलरभन्दा बढी खर्च गरेको पाइएको थियो।
गालिन्डोले आफू यहुदीविरोधी नभएको दाबी गरेकी छन्। उनले आफ्नो प्रस्ताव यहुदी जायोनीहरूको लागि नभएर विशेष गरी अर्बपति जायोनीहरूको लागि मात्र भएको स्पष्ट गरेकी थिइन्। यसअघि मार्च महिनामा भएको प्रारम्भिक चुनावमा पहिलो स्थानमा रहेकी गालिन्डो यस पटक भने दोस्रो स्थानमा रहेका गार्सियासँग पराजित भएकी हुन्। गार्सियालाई जिताउन ‘ब्लु डग एक्सन पिएसी’ले १० लाख डलरभन्दा बढी खर्च गरेको छ। साथै पूर्व यातायात मन्त्री पिट बुटिजज र टेक्ससका कयौँ सांसदहरूले पनि खुला समर्थन देखाएका थिए। अब हुने मुख्य चुनावमा गार्सियाको प्रतिस्पर्धा डोनाल्ड ट्रम्पको समर्थन पाएका रिपब्लिकन उम्मेदवार कार्लोस डे ला क्रुजसँग हुनेछ।
आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमा सांसदका निर्वाचन क्षेत्र केन्द्रित योजना समावेश गर्न सरकारले प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसदहरूसँग रणनीतिक सडक र पुल कार्यक्रम मागेको छ। सर्वोच्च अदालतले संसदीय क्षेत्र पूर्वाधार विकास कार्यक्रमलाई रोक लगाउन अन्तरिम आदेश दिए पनि सरकारले घुमाउरो तरिकाले योजना मागेर बजेटमा समावेश गर्न लागिरहेको छ। नेकपा एमालेका प्रमुख सचेतक ऐन महरले सरकारले नीतिगत सुझाव नलिएर केवल योजना माग्नु सांसदहरूप्रति असम्मान भएको बताए। १३ जेठ, काठमाडौं। यस वर्ष पनि घुमाउरो तरिकाले बजेटमा ‘सांसद विकास कोष कार्यक्रम’ समावेश गरिने भएको छ। सरकारले आगामी आर्थिक वर्षको बजेट पूर्वतयारी क्रममा सांसदहरूसँग निर्वाचन क्षेत्र केन्द्रित योजना मागेर यसलाई बजेटमा राख्ने तयारीमा छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय र अर्थ मन्त्रालयका सम्बन्धित अधिकारीहरूका अनुसार सांसदहरूसँग योजना संकलन गर्ने कार्य तत्कालीन सहरी विकास मन्त्रालय (हालको पूर्वाधार विकास मन्त्रालय) ले गरेको हो। यसलाई अधिकारीहरूले जनता माग सुन्ने र समाधान गर्ने प्रक्रिया भनेका छन्। ‘जुन पार्टीबाट बाजीमार्फत निर्वाचित भए पनि जनता सांसदलाई आफ्नो माग सुनाउँछन्। जनताको आवश्यकता अनुसार योजना संकलन गरिएको हो,’ एक सरकारी अधिकारी भन्छन्, ‘यसलाई अन्यथा बुझ्नु उचित हुँदैन।’ यस योजनाअन्तर्गत प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसदहरूबाट तीन वटा रणनीतिक सडक र तीन वटा पुल योजना संकलित गरिएको छ। समानुपातिक सांसदहरूबाट प्राथमिकताका आधारमा एउटा योजना संकलित छ। कति रकमको योजना दिनुपर्ने भन्ने सीमा तय गरिएको थिएन। सरकारले आग्रह अनुसार नेपाली कांग्रेसका सांसद योगेश गौचन थकालीले ६ वटा योजना पेश गरेका छन्। ‘नयाँ र पुराना दुवै गरी ६ योजना बुझाएको छु,’ थकालीले भने, ‘अघिल्ला कार्यान्वयन भइरहेका र सुस्त परियोजनाहरूलाई अघि बढाउन निर्देशन दिएको छु.’
पहिले सांसदको छनोटअनुसारका योजनामा रकम विनियोजन गर्ने चलन थियो। २०७० सालमा सुशील कोइराला प्रधानमन्त्री हुँदा पूर्वाधार विकास कोषको अवधारणा सुरुवात भयो। त्यसपछि नाम परिवर्तन गरी सांसद विकास कोष राखियो। समयक्रममा सांसदको मुख्य काम के हो भन्ने बहस सुरु भयो। सांसदले विकास योजना माग्ने होइन, कानुन निर्माणमा लाग्नुपर्छ भनेर आलोचना भयो। त्यसपछि नाम फेरि ‘स्थानीय पूर्वाधार विकास साझेदारी कार्यक्रम’ राखियो। यस कार्यक्रमअन्तर्गत संघीय संसद् निर्वाचन क्षेत्रमा ६ करोड र प्रदेशमा ६ करोड रुपैयाँ दरले बजेट विनियोजन हुँदै आएको थियो। तर विकासको नाममा रकम कार्यकर्ताहरूमा बाँडेर दुरुपयोग भएको भन्दै आलोचना जारी रह्यो। अधिक आलोचनापछि तत्कालीन अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलले २०७८/७९ सालको बजेटबाट सांसद विकास कोष अन्तर्गत रकम हटाए र कार्यक्रम खारेज भयो। तर सांसदहरूको दबावपछि तत्कालीन अर्थमन्त्री डा. प्रकाशशरण महतले २०८०/८१ को बजेटमार्फत सांसद विकास कोष पुनः स्थापित गरे। महतले ‘संसदीय पूर्वाधार विकास कार्यक्रम’ अन्तर्गत निर्वाचन क्षेत्रमा ५-५ करोड रुपैयाँ छुट्याए। सोअनुसार २७५ सांसदका लागि १३ अर्ब ७५ करोड विनियोजन भएको थियो। तर कार्यक्रम कार्यान्वयन हुन सकेन। संसदीय पूर्वाधार विकास कार्यक्रमविरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा दायर भयो। ६ भदौ २०८० मा सर्वोच्चको संवैधानिक इजलासले योजना आयोग, मन्त्रालयहरूको क्षेत्राधिकार र विकास अवधारणा, स्वार्थ टाढा गर्ने, सुशासन र जवाफदेहिताको मापदण्डमा ध्यान दिँदै कार्यक्रममा अन्तरिम रोक आदेश जारी गर्यो। सर्वोच्चको आदेशविरुद्ध संसद्मै प्रश्न उठ्यो। तत्कालीन सांसदहरू रमेश लेखक, श्यामकुमार घिमिरे, महेश बर्तौला, सूर्य थापा र अम्मरबहादुर थापाले मुद्दा खेप्नुपर्यो। अदालतविरुद्ध अस्विकार गरेको आरोपमा मुद्दा दायर भए पनि आर्थिक वर्षभित्र कुनै निर्णय भएन। अहिले पनि सांसदहरूले सांसद विकास कोषको माग जारी राखेका छन्। सर्वोच्चको आदेश पछि पनि योजना मागेर तिनीहरूलाई बजेट विनियोजन गरिँदै छ। तत्कालीन अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले सांसदहरूसँग योजना मागेर बजेट तयार पारेका थिए। त्यतिबेला सांसदका लाखौंका योजनामा समेत बजेट छुट्याइएको थियो। यस पटक पनि त्यही शैलीमा सांसदहरूसँग योजना मागेर बजेटमा समावेश गरिँदैछ। तर योजनामा रकमको कुनै सीमा उल्लेख गरिएको छैन। प्रकाशशरण महतले २०८० सालमा कार्यविधि ल्याएर संघले ३ करोड, प्रदेशले १ करोडभन्दा माथिका, पालिका तहले १ करोडभन्दा कम रकमको योजना मात्र ल्याउन पाउने व्यवस्था गरेका थिए। तर अहिलेसम्म यो लागू हुन सकेको छैन। अर्थात्, सांसदहरू अझै पनि विधायिकी भूमिकामा रहँदै योजना छनोट र बजेट कार्यान्वयनमा संलग्न छन्। सुशासनको सिद्धान्तविपरीत समाजशास्त्रका प्राध्यापक डा. दीपेश घिमिरेका अनुसार दुई मुख्य कारणले सांसदलाई विकास कार्यमा जोड्दा यस्तो स्थिति कायम भएको हुन सक्छ। पहिलो, सांसदको मुख्य काम नीति निर्माण गर्नु हो भन्ने व्यापक जनचेतना छैन। जनता सडक बनाउने र विकास योजना ल्याउन चाहन्छन्। दोस्रो, यस्ता कार्यक्रमहरूमा करिब १०% प्रशासनिक खर्च हुन्थ्यो जसले कार्यकर्ता परिचालन गर्न मद्दत गर्थ्यो। सांसदले चयन गरेका योजनामा काम उपभोक्ता समितिमार्फत गर्दा पनि कार्यकर्तालाई व्यवस्था गर्ने प्रवृत्ति देखिएको उनले बताए। ‘पहिले यस्ता कार्यक्रममार्फत सांसदहरूले ‘मैले विकास ल्याएँ’ भन्ने र कार्यकर्ता परिपोषण गर्ने दुवै काम गर्थे।’ तर यस्ता योजनाहरु निरन्तरता दिन खोज्नु गलत भएको घिमिरेको तर्क छ। ‘सांसदको काम कानून बनाउनु हो, सरकारलाई उत्तरदायी बनाउनुपर्छ। चेक र ब्यालेन्समा काम गर्नु हो,’ उनले भने, ‘आफ्नो जिम्मेवारीभन्दा फरक काम गर्नु सुशासनविपरीत हो। यो अभ्यास गलत छ।’ उनले यस्ता योजनाहरूको अन्त्य र सरकार तथा सांसदहरूलाई अघि बढ्न आग्रह गरे। हालको सरकार जेनजी आन्दोलनको पृष्ठभूमिमा आएको हो। जेनजी आन्दोलनले सुशासन र भ्रष्टाचार नियन्त्रणको माग राखेर आन्दोलन गरेको थियो। त्यसै निरन्तरता स्वरूप प्रतिनिधिसभा निर्वाचन भई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी दुई तिहाइ बहुमतसहित बलियो शक्ति बनेको हो। रास्वपा संसदीय दलका नेता वालेन्द्र शाह (बालेन) शक्तिशाली सरकार हाँकिरहेका छन्। यस बेला सरकारसँग नीतिगत सुधार गर्न कुनै बाधा छैन। डा. घिमिरे भन्छन्, ‘पुनः सांसदलाई योजना छनोट गर्ने अधिकार दिइयो भने यो सुशासनको सिद्धान्त विपरीत हुन्छ। यसलाई रोक्न सरकारले अगाडि नबढ्नु नै सुशासनतर्फको कदम हुनेछ।’ नीतिगत विषयमा विपक्षीको बेवास्ता बजेटका विषयमा व्यक्तिगत रूपमा सांसदहरूसँग योजना माग भए पनि सरकारले विपक्षी दलसँग सामूहिक छलफल गरेको छैन। नेपाली कांग्रेसकी प्रमुख सचेतक बासना थापाले भनिन्, ‘पहिले विपक्षी दलसँग औपचारिक छलफल हुन्थ्यो तर यस पटक त्यो भएन।’ उनले विपक्षीका सुझावले सरकारलाई फराकिलो रूपमा विषय बुझ्न मद्दत पुग्ने विश्वास व्यक्त गरिन। ‘निर्णय सरकारले गर्ने तर कसरी अघि बढ्ने भन्ने बुझ्न जरुरी छ,’ उनले भनिन्। व्यक्तिगत रूपमा प्रधानमन्त्री बालेन सांसदहरूसँग प्रदेशगत छलफलमा बसेका थिए। १६ चैतमा उनले कोशी र कर्णाली प्रदेशका सांसदहरूसँग, १७ चैतमा सुदूरपश्चिम, १८ चैतमा मधेस प्रदेश, २० चैतमा गण्डकी प्रदेश र २३ चैतमा लुम्बिनी प्रदेशका सांसदहरूसँग छलफल गरेका थिए। २ वैशाखमा समानुपातिक सांसदहरूसँग पनि बसेर चालु र आगामी आर्थिक वर्षका प्राथमिकताका विषयमा सुझाव मागेका थिए। प्रधानमन्त्री बालेनले सांसदहरूलाई मुख्य रूपमा तीनटै कुरा अनुरोध गरेका थिए- पहिलो- यस वर्ष शासकीय सुधारमा सरकारको मुख्य जोड रहनेछ, त्यसरी सुझाव दिनुहोस्। दोस्रो- बजेट वितरणमा असमानता नहोस्, त्यसरी रणनीतिक योजना दिनुहोस्। तेस्रो- तत्काल समाधान गर्नुपर्ने समस्या भए समन्वय गर्न। सांसदहरूको योजना प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यलयले संकलन गरी प्राथमिकताका आधारमा बजेटमा समावेश गर्दै आएको छ। तर एमालेका प्रमुख सचेतक ऐन महरले बताएअनुसार यसरी लिइएका सुझाव र ‘केही योजना देऊ’ भनेर मागिएका योजनाले जनताको वास्तविक आवश्यकता पूरा गर्न सक्दैन। ‘हामीलाई नीतिगत छलफल चाहिन्छ, पूर्वाधारमा कसरी अघि बढ्ने, गेम चेन्जर योजना के हुन सक्छन् भनेर,’ उनले प्रश्न गरे। ‘शिक्षा, स्वास्थ्य, विद्युतिकरणमा सरकारले कसरी काम गर्ने भनेर विपक्षीको भूमिका पनि महत्वपूर्ण हुन्छ।’ महरले भन्छन्, ‘सरकारले विपक्षीको पूरै बेवास्ता गरेको छ। ‘तीन सडक र तीन पुलको योजना ल्याऊ भनेको छ, के त्यत्ति नै हो हामी सांसद हुँदा ?’ उनले थपे, ‘निर्वाचन क्षेत्रका सम्पूर्ण समस्याबारे सोधिएको छैन, केवल सडक कार्यक्रममा सीमित गर्नु सांसदको अपमान हो।
महेंद्र राजमार्ग अन्तर्गत रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा बसको ठक्करबाट मोटरसाइकल चालक २६ वर्षीय शेख गुलामको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ। प्रहरीले दुर्घटनामा संलग्न बस र चालक मकवानपुरका लक्ष्मीभक्त ओझालाई नियन्त्रणमा लिएको छ। १३ जेठ, रौतहट।
महेंद्र राजमार्गअन्तर्गत रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा बसको ठक्करबाट मोटरसाइकल चालकको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा ना२५प १०८० नम्बरको मोटरसाइकल चालक चन्द्रपुर नगरपालिका–१ पौराइका २६ वर्षीय शेख गुलाम रहेका छन्। पूर्वबाट पश्चिमतर्फ जाँदै गरेको ना५ख ७२४८ नम्बरको यात्रुबाहक बसले विपरीत दिशाबाट आउँदै गरेको उक्त मोटरसाइकललाई बुधबार ठक्कर दिएको प्रहरीले जनाएको छ।
बस चालक मकवानपुरको गढी गाउँपालिका–३ का लक्ष्मीभक्त ओझा र ठक्कर दिने बसलाई इलाका प्रहरी कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरले नियन्त्रणमा लिएको र शेखको शवलाई चन्द्रनिगाहपुर अस्पतालमा राखिएको जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालयका ट्राफिक प्रहरी निरीक्षक राजेन्द्र थापामगरले जानकारी दिए।
नेपालका युवा प्रविधि उद्यमीहरूले विकास गरेको ‘वायुदृष्टि’ संयुक्त राष्ट्रसंघको उत्कृष्ट ६० विश्वव्यापी नवप्रवर्तन सूचीमा समावेश भएको छ। विश्वभरका ९०० भन्दा बढी प्रविधिमूलक नवप्रवर्तनमध्ये प्रतिस्पर्धा गर्दै यो नेपाली नवप्रवर्तन उत्कृष्ट सूचीमा पर्न सफल भएको हो। बोट्स इन्डस्ट्रिजले विकास गरेको यस प्लेटफर्मले एआई प्रविधिको माध्यमबाट वायु गुणस्तरको वास्तविक समय जानकारी उपलब्ध गराउँछ। १३ जेठ, काठमाडौं। नेपालका युवा प्रविधि उद्यमीहरूले विकास गरेको ‘वायुदृष्टि’ संयुक्त राष्ट्रसंघद्वारा प्रकाशित उत्कृष्ट विश्वव्यापी नवप्रवर्तन सूचीमा समावेश भएको छ। जलवायु–प्रविधि (क्लाइमेट–टेक) क्षेत्रमा काम गर्दै आएको यस नेपाली नवप्रवर्तनलाई संयुक्त राष्ट्रसंघको आर्थिक तथा सामाजिक मामिला विभाग (यूएन डेसा) ले तयार पारेको ‘एसटीआई सोलुसन्स बुक २०२६’ मा राखिएको हो।
विश्वभरबाट प्राप्त ९०० भन्दा बढी प्रविधिमूलक तथा डिजिटल नवप्रवर्तनबीच प्रतिस्पर्धा गर्दै ‘वायुदृष्टि’ उत्कृष्ट ६० नवप्रवर्तनको सूचीमा पर्न सफल भएको हो। दिगो विकास लक्ष्य (एसडीजी) हासिल गर्न योगदान पुर्याउने, व्यावहारिक तथा विश्वभर विस्तार गर्न सकिने समाधानका रूपमा यसको छनोट गरिएको यूएन डेसाको आधिकारिक वेबसाइटमा उल्लेख छ। नेपालमा विकास गरिएको यो प्लेटफर्मले वायु प्रदूषणलाई वैज्ञानिक र सहज तरिकाले सर्वसाधारणसम्म पुर्याउने उद्देश्य राखेको छ। कम लागतका वायु गुणस्तर मापन उपकरण, भू–उपग्रहबाट प्राप्त डाटा, जमिनमा जडित सेन्सर तथा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को प्रयोगमार्फत यसले वास्तविक समयको वायु गुणस्तर जानकारी उपलब्ध गराउँदै आएको छ। ‘वायुदृष्टि’ बोट्स इन्डस्ट्रिज प्राइभेट लिमिटेड अन्तर्गत विकास गरिएको हो। यसका संस्थापक नुवाकोट शिवपुरी गाउँपालिका–७ का सक्रिय पाण्डे तथा सहसंस्थापक श्रीषा पाण्डे हुन्।
फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘जे’ मा पूर्व विजेता अर्जेन्टिना, अल्जेरिया, अस्ट्रिया र जोर्डन रहेका छन्। यस समूहमा अल्जेरिया १२ वर्षपछि र अस्ट्रिया २८ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएका छन् भने जोर्डन पहिलो पटक सहभागी हुँदैछ। अर्जेन्टिना लियोनेल मेस्सीको कप्तानीमा उपाधि रक्षा गर्ने प्रयासमा हुनेछ भने अल्जेरिया र अस्ट्रिया चुनौती दिने सम्भावना बलियो छ।
समूह ‘जे’ सबैभन्दा सहज र बहुआयामिक समूह मानिन्छ। अर्जेन्टिना, १२ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको अल्जेरिया, २८ वर्षपछि पुनः विश्वकप खेल्न आएको अस्ट्रिया र पहिलो पटक विश्वकप खेल्दै गरेको जोर्डन यसमा समावेश छन्। कागजमा हेर्दा अर्जेन्टिनाको बाटो सजिलो देखिए पनि यो समूहमा अपसेट हुने सम्भावना उच्च छ, विशेष गरी अल्जेरिया र अस्ट्रियाले चुनौती दिन सक्छन्।
अर्जेन्टिना उपाधि रक्षा गर्ने अभियानमा रहँदा कप्तान लियोनेल मेस्सीको भूमिका निर्णायक रहने छ। प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले टोलिलाई लचिलो ४-३-३ वा ४-४-२ प्रणालीमा तयार गरेका छन्, जसमा उच्च दबाब र छिटो ट्रान्जिसन उनको रणनीतिक मुख्य आधार हो। मेस्सीको वरिपरि टिमले आक्रमण गर्दै जुलियन अल्भारेज र लाउतारो मार्टिनेज जस्ता खेलाडीहरूसँग बलियो आक्रमण शक्ति प्रदर्शन गर्ने अपेक्षा छ।
अल्जेरिया, २०१४ पछि पहिलो पटक विश्वकपमा फर्किएको, अफ्रिकाको शक्तिशाली टोलीको रूपमा आएको छ। प्रशिक्षक भ्लादिमिर पेटकोभिचको टिम आक्रमक खेल समेट्न खोज्ने छ। अस्ट्रिया, २८ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको, प्रशिक्षक राल्फ राङ्निकको उच्च दबाब शैलीमा प्रस्तुत हुनेछ। जोर्डनको विश्वकप यात्राले सबैभन्दा प्रेरणादायी कथाहरू मध्ये एक तयार पारेको छ।
चिनियाँ निर्माण उपकरण निर्माता कम्पनी एसडीएलजीले वातावरणमैत्री र किफायती विद्युतीय लोडर सार्वजनिक गर्दै नेपालको विद्युतीय निर्माण उपकरण क्षेत्रमा प्रवेश गरेको छ। एसडीएलजीका महाप्रबन्धक सी डोङले नेपालमा विद्युतीय लोडर सफल भएमा यसलाई बंगलादेश, श्रीलंका र माल्दिभ्सका लागि उदाहरणीय बजार बनाइने बताएका छन्। उनले नेपालमा विद्युतीय लोडरका लागि उच्च खरिद लागत र चार्जिङ पूर्वाधारको अभाव मुख्य चुनौती रहेको उल्लेख गरे। नेपाल हरित पूर्वाधार र दिगो निर्माण अभ्यासतर्फ अघि बढिरहेको अवस्थामा विश्वव्यापी निर्माण उपकरण उत्पादकहरूले यहाँलाई विद्युतीय हेभी मेसिनरीका लागि एक आशाजनक बजारको रूपमा हेर्न थालेका छन्।
एसडीएलजीले परम्परागत डिजेल चल्ने मेसिनको तुलनामा वातावरणमैत्री र किफायती विकल्प ल्याउने लक्ष्यसहित आफ्ना विद्युतीय लोडरमार्फत नेपालको ईभी निर्माण उपकरण क्षेत्रमा भर्खरै प्रवेश गरेको छ। हालैको नेपाल भ्रमणका क्रममा महाप्रबन्धक सी डोङले कम्पनीको महत्त्वाकांक्षा, विद्युतीय निर्माण मेसिनरीको भविष्य, पूर्वाधार र मूल्य निर्धारण चुनौतीहरू, साथै नेपाललाई दक्षिण एसियाली बजारहरूमा कम्पनी विस्तारको प्रवेशद्वार बनाउन सकिने सम्भावनाबारे अन्तर्वार्ता दिएका छन्।
डोङले एसडीएलजीको दीर्घकालीन दृष्टिकोण, ईभी लोडर प्रविधिमा भएको प्रगति, र आगामी वर्षहरूमा नेपालले किन हरित निर्माण समाधानहरू अपनाउन सक्छ भन्ने कुरामा विश्वास व्यक्त गरेका छन्। उनले भने, “हामीले यहाँ तीन मोडेल सार्वजनिक गरिसकेका छौं र बजारबाट सकारात्मक प्रतिक्रिया पाइरहेका छौं।” उनले नेपालमा ईभी लोडरको सफलताले बंगलादेश, श्रीलंका र माल्दिभ्सका लागि आदर्श बजारको रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्ने विश्वास व्यक्त गरे।
डोङले भने, “सबभन्दा ठूलो चुनौती सुरुको मूल्य र पूर्वाधारको पहुँचमा छ।” उनले एसडीएलजीले नेपालमा बजारमा प्रवेश गर्ने निर्णय गर्नुअघि गहिरो अनुसन्धान गरेको र ग्राहकको आवश्यकतालाई बुझेर व्यावसायिक योजना तयार गरेको बताएका छन्। उनले भविष्यमा स्थानीय पूर्वाधार परियोजनाका लागि यिनको मात्रा थप उपलब्ध गराउने योजना रहेको पनि जानकारी दिए।
नेपाली सेनाले बाजुराको खप्तडमा आयोजित गङ्गादशहरा मेलाको अवसरमा तीन दिनको नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरेको छ। शिविरमार्फत २२९ महिला र २२७ पुरुष गरी कुल ४५६ जना तीर्थालु र पर्यटक लाभान्वित भएका छन्। चार जिल्लाको सङ्गमस्थल खप्तडमा भएको यस वर्षको मेलामा करिब ५ हजार ६ सय श्रद्धालु भक्तजन सहभागी भएका थिए। १३ जेठ, बाजुरा।
नेपाली सेनाले धार्मिक तथा पर्यटकीय क्षेत्र खप्तडमा नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर सम्पन्न गरेको छ। खप्तडमा लागेको गङ्गादशहरा मेलाको अवसरमा नेपाली सेनाले शिविर सञ्चालन गरेको थियो। खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जमा रहेको समरजीत गुल्म खप्तड व्यारेक बाजुराले खप्तड आउने तीर्थालु तथा पर्यटकहरूमा लेक लाग्ने र बिरामी हुने जोखिमलाई ध्यानमा राखेर मेला अवधिभर शिविर आयोजना गरेको सेनाले जनाएको छ।
खप्तडमा प्रत्येक वर्ष जेठ शुक्ल दशमीका दिन गङ्गादशहरा मेला लाग्ने गर्दछ। यो वर्ष जेठ १०, ११ र १२ गते गङ्गादशहरा मेला आयोजना गरिएको थियो। मेलाको अवसरमा आयोजित नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविरमा साढे ४ सय बढीले सेवा लिएको समरजीत गुल्म खप्तड व्यारेक बाजुराका गुल्मपति अनुपम अर्यालले बताए।
उनका अनुसार स्वास्थ्य शिविरमा २२९ महिला र २२७ पुरुष गरी जम्मा ४५६ जना तीर्थालु र पर्यटकलाई तीन दिनसम्म नि:शुल्क स्वास्थ्य परीक्षण, उपचार र औषधि वितरण गरिएको छ। पर्यटक तथा भक्तजनहरूको स्वास्थ्य समस्याहरूलाई ध्यानमा राख्दै नेपाली सेनामा कार्यरत प्राविधिक उपसेनानी डाक्टर कामना मल्लसहितको चिकित्सकीय टोलीले नि:शुल्क स्वास्थ्य सेवा प्रदान गरेको सेनाले जानकारी दिएको छ। अक्सिजन आवश्यक बिरामीहरूको लागि अक्सिजन व्यवस्थापन समेत गरिएको थियो।
सेनाले मेलामा आएका सहभागिहरूलाई बस्ने, खानपान लगायत अन्य कुनै समस्या नहोस् भनेर पूर्ण व्यवस्था मिलाएको थियो। सेनाले हरेक वर्ष भक्तजनहरूको सुरक्षाका लागि नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर आयोजना गर्दै आएको छ। बाजुरा, बझाङ, अछाम र डोटी गरी चार जिल्लाको सङ्गमस्थल खप्तडमा लागेको गङ्गादशहरा मेलामा यसवर्ष पनि सुदूरपश्चिमसहित देशभरिबाट भक्तजन र पर्यटक सहभागी भएका थिए।
समरजीत गुल्म खप्तड व्यारेकका अनुसार यस वर्षको मेलामा करिब ५ हजार ६ सय श्रद्धालु उपस्थित भएका थिए। समरजीत गुल्म, खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्ज कार्यालय, मध्यवर्ती क्षेत्र व्यवस्थापन समिति, खप्तड पर्यटन व्यवस्थापन समिति लगायतका सरोकारवाला संघसंस्थाहरूको समन्वयमा मेला सुरक्षित र व्यवस्थित रूपमा सम्पन्न भएको जनाइएको छ। यस वर्षको गङ्गादशहरा मेलामा खप्तड त्रिवेणी मन्दिरमा धार्मिक पूजाआजा, भलिबल प्रतियोगिता, घोडा दौड, देउडा लगायतका सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालन गरिएको थियो। खप्तड राष्ट्रिय निकुञ्जमा गङ्गादशहरा मेलासँगै त्रिवेणी मन्दिर, खप्तड बाबाको आश्रम, नाग ढुङ्गा, पाटन, खापर दह, केदार ढुङ्गा, सहस्रलिङ आदि धार्मिक र पर्यटकीय स्थलहरू प्रमुख आकर्षणका केन्द्रहरू मानिन्छन्। भू–स्वर्गका रूपमा परिचित खप्तड प्राकृतिक सौन्दर्य र धार्मिक आस्थाको समिश्रण हो।
सर्वोच्च अदालतले चलचित्र ‘लालीबजार’ को प्रदर्शन रोक्न माग गरिएको रिटमा विपक्षीलाई कारण देखाऊ आदेश जारी गरेको छ। न्यायाधीश शान्तिसिंह थापाको एकल इजलासले बुधबार बसन्ती नेपालीको रिटमा सुनुवाइ गर्दै विपक्षीलाई छलफलका लागि बोलाएको छ। चलचित्र ‘लालीबजार’ विरुद्ध उच्च अदालत पाटनमा दायर अर्को मुद्दाको सुनुवाइ पनि जारी छ।
काठमाडौं। चलचित्र ‘लालीबजार’ सम्बन्धी नयाँ रिट निवेदनमा सर्वोच्च अदालतले विपक्षीलाई कारण देखाऊ आदेश जारी गरेको छ। न्यायाधीश शान्तिसिंह थापाको एकल इजलासले बुधबार उक्त आदेश दिएको हो। नेपालगञ्जकी बसन्ती नेपालीले फिल्मको प्रदर्शन रोक्न अन्तरिम आदेशको माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरेकी थिइन्। अदालतले अन्तरिम आदेश दिने वा नदिने विषयमा छलफलका लागि अर्को मितिमा विपक्षीलाई समन जारी गरेको छ। ५ जेठमा उक्त फिल्मको प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै रिट दायर गरिएको थियो। रोशनी नेपालीले दायर गरेको फिल्म ‘लालीबजार’ सम्बन्धी अर्काे मुद्दाको सुनुवाइ उच्च अदालत पाटनमा आज भैरहेको छ।
संयुक्त राज्य अमेरिकाका स्वास्थ्यमन्त्री रोबर्ट एफ केनडी जूनिअरले खाली हातले एक जोडी सर्प समातेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेको छ। वन्यजन्तुविज्ञहरूले सर्वसाधारणलाई यस प्रकारको कार्य नगर्न सर्तक गराएका छन्। उक्त भिडिओमा केनडीले आफ्ना साथी डा मेहमट ओजको फ्लोरिडाको समुद्र किनारमा रहेको घरबाट ‘ब्ल्याक रेसर’ जातका सर्पहरू हटाएको विवरण पनि प्रस्तुत गरेका छन्।
भिडिओमा एक महिलाले केनडीलाई बारम्बार प्रश्न गर्दै सर्पहरू छोडिदिन अनुरोध गरिरहेकी छिन्। उनी केनडीकी पत्नी तथा अभिनेत्री शेरिल हाइन्स हुन्। अमेरिकी ‘न्यासनल पार्क सर्भिस’ का अनुसार ‘ब्ल्याक रेसर’ सर्पहरू विषरहित हुन्छन् र आफूलाई खतरा नभएमा मानिसलाई हानी पुर्याउँदैनन्।
काठमाडौँमा जारी काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपमा कीर्गिस्तानले श्रीलङ्कालाई ३–१ सेटको नतिजासहित पराजित गर्दै पाँचौं स्थान हात पारेको छ। बुधबार त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्डहलमा सम्पन्न खेलमा कीर्गिस्तानले पहिलो सेट गुमाएपछि पुनः सक्रिय हुँदै जीत सुनिश्चित गर्यो। श्रीलङ्का यस प्रतिस्पर्धामा पराजित भएसँगै छैटौं स्थानमा सिमित भयो।
१३ जेठ, काठमाडौं। काठमाडौंमा जारी काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिप अन्तर्गत कीर्गिस्तानले पाँचौं स्थान प्राप्त गरेको छ। बुधबार भएको पाँचौं स्थानका लागि खेलमा कीर्गिस्तानले श्रीलङ्कालाई ३-१ को सेटमा पराजित गर्दै प्रतियोगिता पाँचौं स्थानमा समाप्त गरेको हो। त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशाला कभर्डहलमा सम्पन्न खेलमा पहिलो सेट श्रीलङ्काले २५-१५ ले जिते तापनि कीर्गिस्तानले त्यसपछि लगातार तीन सेटमा विजय हासिल गर्दै नतिजा आफ्नो पक्षमा ल्यायो।
कीर्गिस्तानले दोस्रो सेट २५-२३, तेस्रो सेट २५-२३ र चौथो सेट २५-१५ ले जित्दै खेल आफ्नो पक्षमा पुऱ्यायो। समूह एमा कीर्गिस्तानले दुई हार र एक जितसँगै तेस्रो स्थान हासिल गरेको थियो। त्यसपछि वरियताका लागि आयोजित खेलमा समूह बी को चौथो स्थानमा रहेको बंगलादेशलाई पराजित गरेको थियो। श्रीलङ्कालाई हराएपछि कीर्गिस्तानले पाँचौं स्थान प्राप्त गरेको छ भने श्रीलङ्का छैटौं स्थानमा सिमित भएको छ।
