लेखक: space4knews

फेब्रुअरी महिनाको अन्त्यमा अमेरिका, इजरायल र इरानबीच सुरु भएको युद्धको प्रभाव मध्यपूर्वमै सीमित नभई अन्य क्षेत्रहरूमा पनि फैलिएको छ। यस द्वन्द्वले समुद्री व्यापार अवरुद्ध गरेको छ र विश्व भरि वस्तु आपूर्ति प्रभावित बनेको छ। तेलको मूल्य वृद्धि हुँदा मुद्रास्फीति बढेर विश्व बजारहरू अस्थिर बनेका छन्। अनिश्चित आर्थिक समयमा लगानीकर्ताले जोखिमयुक्त बजारबाट पैसा निकालेर तुलनात्मक सुरक्षित मानिएका अमेरिकी डलरमा लगानी गर्छन्। यसले अनेक देशका मुद्रामा प्रभाव पारेको छ; केहि मुद्राहरू सस्तिए भने कतिपयमा उतारचढाव भएको छ र केहि मुद्राहरू बलियो भएका छन्।

ब्राजिलका अर्थशास्त्री र एपीसीई परामर्शदाता संस्थाका प्रमुख आन्द्रे पर्फेइतोका अनुसार, “तेलको मूल्यले सबैमा असर गर्छ… मुद्राको उतारचढावले यो प्रभावलाई बढाउन वा घटाउन सक्छ।” मुद्राको मूल्य परिवर्तनले कुनै देश र त्यसका नागरिकमा पर्न जाने प्रभाव अन्य धेरै आर्थिक तत्वहरूसँग सम्बन्धित हुन्छ। विशेष गरी इन्धन र खासगरी तेलको ठूलो मात्रामा आयात गर्ने देशहरूमा मुद्राका मूल्यले सबैभन्दा बढी प्रभाव पारेको छ। भारत, इन्डोनेशिया, फिलिपिन्स, थाईल्यान्ड र इजिप्टजस्ता देशहरू बढी प्रभावित भएका छन्।

इरान युद्ध सुरु भएपछि भारतीय रुपैयाँको विनिमय दर करिब ५ प्रतिशतले घटेको छ। तेल महँगिएसँगै रुपैयाँको मूल्य बारम्बार न्यूनतम स्तरमा पुगेको छ। केन्द्रीय बैंकहरूले ब्याजदर बढाउने र डलर भण्डार बिक्री गरेर आफ्नो मुद्रा बचाउने प्रयास गरेका छन्। इन्डोनेशियाको केन्द्रीय बैंकले यी दुवै उपायहरू अपनाएको छ। ब्याजदर बढ्दा बचतकर्ताहरूलाई बढी लाभ हुने भए पनि कर्जा तिर्ने खर्च महँगिन्छ।

केही देशका मुद्रामा भने उतार-चढाव भएका छन्। यस्ता देशहरूमा दक्षिण अफ्रिका, कोलम्बिया, चिली र मेक्सिको पर्दछन्। यी मुद्राहरू विश्व बजारको प्रवृत्तिअनुसार तलमाथि भइरहन्छन्। ब्राजिल र मलेशियाजस्ता ऊर्जा निर्यात गर्ने देशहरूले तेल महँगिएसँगै निर्यातबाट आय बढाएका छन्। गोल्डमन स्याक्स र ब्याङ्क अफ अमेरिकाजस्ता वित्तीय संस्थाले ब्राजिलका सरकारी ऋणपत्र र शेयरहरूमा उच्च माग देखिएको रिपोर्ट गरेका छन्।

चीनको मुद्रा स्थिर छ, जसको कारण सरकारको कडाइका नियमन र नीति हुन। इरान युद्ध सुरु भएयता रुसी रुबल सबैभन्दा राम्रो प्रदर्शन गर्ने मुद्रा बनेको छ। विकसित अर्थतन्त्रहरूमा, लगानीकर्ताहरू परम्परागत रूपमा सुरक्षित मानिने मुद्राहरूमा लगानी गर्दै आएका छन्। यद्यपि, अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ)ले इरान युद्धले आर्थिक वृद्धिलाई कम गर्ने र महँगीलाई बढाउने सङ्केत गरेको छ र विश्व अर्थतन्त्रलाई चुनौतीपूर्ण स्थितिमा लैजाने चेतावनी दिएको छ।

१३ जेठ, काठमाडौं । मौसमविद्हरूले शुक्रबार देशका धेरै ठाउँमा वर्षा हुने सम्भावना व्यक्त गरेका छन्। वर्षा बिहीबार साँझदेखि नै सुरु भएर शुक्रबार राति तुलनात्मक रूपमा बढी हुने अनुमान गरिएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका मौसमविद् रोजन लामिछानेका अनुसार शुक्रवार बिहान र दिउँसोभन्दा राति बढी वर्षा हुने सम्भावना छ। लामिछानेले भने, ‘शुक्रबार सातै प्रदेशमा वर्षा हुने सम्भावना देखिन्छ। हालसम्मको अवस्थाअनुसार हल्का देखि मध्यम खालको वर्षा हुने देखिन्छ।’

पश्चिम तराईमा अहिले तातो हावाको लहर चलेको छ, जहाँ पनि शुक्रबार वर्षा हुने भएकोले गर्मीबाट केही राहत पाउने विश्वास गरिएको छ। मौसमविद् लामिछानेका अनुसार नेपालमा हाल पश्चिमी वायु, स्थानीय हावा र पूर्वी भूभाग नजिकको न्यून चापीय क्षेत्रको प्रभाव छ, जसले बादल बढ्ने तथा मेघगर्जन र चट्याङ सहित वर्षा हुने पूर्वानुमान गरिएको हो। यसै कारण आज र भोलि केही जिल्लामा हावाहुरी चल्ने सम्भावना समेत छ।

केही मौसमविद्हरूले सुदूरपश्चिम, कर्णाली, लुम्बिनी र गण्डकीका केही स्थानमा भारी वर्षा हुने सम्भावना उल्लेख गरेका छन्। मौसमविद् विनोद पोखरेलले फेसबुकमा बिहीबार बेलुकादेखि शुक्रबारसम्म सुदूरपश्चिमदेखि बागमतीसम्म धेरै ठाउँमा भारी वर्षा हुन सक्ने बताएका छन्। अर्का मौसमविद् डा. धर्मराज उप्रेतीले पनि शुक्रबार कतिपय ठाउँमा भारी वर्षा हुने र बाढीको जोखिम हुन सक्ने सूचित गरेका छन्।

तर, जल तथा मौसम विज्ञान विभागको मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले यो समाचार तयार पार्दासम्म भारी वर्षाको सम्भावनाबारे कुनै आधिकारिक जानकारी जारी गरेको छैन। महाशाखाका मौसमविद् लामिछानेले भने, ‘अहिलेसम्म हल्का देखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ। हामीले भारी वर्षा हुने भनेका छैनौं। यदि भारी वर्षा हुने सम्भावना देखा परेमा भोलि नै अपडेट गर्नेछौं। वर्षा छिटोछिटो परिवर्तन हुने भएकाले अहिले भारी वर्षा निश्चित भन्न सक्दैनौं।’ उनका अनुसार पश्चिम नेपालबाट सुरु भएको वर्षा प्रणाली क्रमशः पूर्वतर्फ सर्दै जाने र सातै प्रदेशका जिल्लाहरूमा हल्का देखि मध्यम वर्षा हुने सम्भावना छ। उनले यस प्रणालीलाई नजिकबाट अनुगमन गरिरहेका छन्। मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार आज पूर्वी र मध्य भूभागमा मेघगर्जन र हावाहुरी सहित वर्षाको सम्भावना रहेको छ, भने पश्चिम नेपालको तराई जिल्लामा तातो हावाको लहर कायम रहने देखिन्छ।

१३ जेठ, काठमाडौं । नेपाली पर्वतारोहण गाइड तथा उच्च हिमाली क्षेत्रका चलचित्र निर्माता र प्रवर्द्धक पासाङ काजी शेर्पाले विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथा आरोहण गरी पोखरा एभेन्जर्सको झण्डा फहराएकी छन्। उनले आठौं पटक सगरमाथा आरोहण गर्दै मे २३, २०२६ बिहान ३:५० बजे नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) टोली पोखरा एभेन्जर्सको झण्डा फहराएकी हुन्।

पोखरा एभेन्जर्सले जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा खेलकुदमार्फत जलवायु परिवर्तन र हिमाली हिमनदीहरूको संरक्षणबारे चेतना जगाउने साझा प्रतिबद्धताको प्रतीकस्वरूप सगरमाथाको शिखरमा आफ्नो झण्डा फहराइएको जनाएको छ। अध्यक्ष त्रिपाठीले भने, “एभेन्जर्सले नेपाली खेलकुदको भावना र ग्रासरुट क्रिकेटको विकास प्रवर्द्धन गर्दै जलवायु परिवर्तन र हिमनदी संरक्षणका मुद्दाहरूमा निरन्तर सहयोग गरिरहेको छ। हामी यो अभियानलाई केवल शिखरमा पुग्न मात्र सीमित राख्न चाहँदैनथ्यौं, यसलाई ठूलो उद्देश्यका लागि समर्पित गर्न चाहन्थ्यौं। यो हाम्रो हिमनदी संरक्षणको महत्व बुझाउने र जलवायु परिवर्तनबारे चेतना जगाउने साथै क्रिकेटको विकासलाई प्रोत्साहित गर्ने एउटा आह्वान हो।”

लेबननको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार पछिल्लो इजरायली आक्रमणमा कम्तीमा ३१ जनाको मृत्यु भएको छ, जसमा धेरै बालबालिका पनि छन्।

अध्यक्ष मल्ल र स्थानीयले बरामद गरेका सामग्रीहरू। १३ जेठ, हुम्ला। बाजुराको हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष गोविन्द मल्लसहित चार जनाविरुद्ध काठ तस्करी गरेको आरोपमा हुम्लामा मुद्दा दर्ता भएको छ। हुम्ला जिल्लाको खार्पुनाथ गाउँपालिका–३ लाम्पाटा च्याचउर वन क्षेत्रमा काठ र वन्यजन्तु तस्करी गर्ने आरोपमा हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष मल्लसहित चार जनाविरुद्ध उजुरी दर्ता गरिएको हो। थला सामुदायिक वन क्षेत्रमा अध्यक्ष मल्लको योजनामा काठ तस्करी भएको दाबी गर्दै उजुरी दर्ता गरिएको छ।

डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका अनुसार, हिमाली गाउँपालिकाका अध्यक्ष मल्ल, वडा नम्बर ३ का नरबहादुर गुरुङ, वडासदस्य पेमा गारा गुरुङ र हिमाल गुरुङविरुद्ध उजुरी परेको छ। थला सामुदायिक वनका अध्यक्ष देवराज रावल लगायतको टोलीले ती चार जनाविरुद्ध उजुरी दर्ता गराएको डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका प्रमुख महेश कुमाइले जानकारी दिएका छन्। गोब्रे सल्लाका काठ काट्न प्रयोग हुने दुई थान स्वचालित आरा, ७०० थान रूखका फल्याङ्ग, जंगलमा भेटिएको राष्ट्रिय पक्षी डाँफेको आधा शरीरको भाग र दुर्लभ जनावरको छाला पेमा गुरुङको घरमा फेला परेको उजुरीमा उल्लेख छ। राष्ट्रिय वन्यजन्तु संरक्षण ऐन २०७९ र वन ऐन २०७६ अनुसार कानुनी कारबाहीको माग गर्दै उजुरी दर्ता गरिएको डिभिजन वन कार्यालय हुम्लाका प्रमुख कुमाइले बताएका छन्। उनका अनुसार अनुसन्धानका लागि अधिकारी तोकेर वन्यजन्तुको पहिचानका लागि राष्ट्रिय विधि विज्ञान प्रयोगशालामा पठाइएको छ। – नरजन तामाङ

मोरक्कोले फिफा विश्वकप २०२६ का लागि आफ्नो अन्तिम टोलीको घोषणा गरेको छ। चोटका बाबजुद कप्तान अचरफ हाकिमी टोलीमा समावेश भएका छन्, जबकि पूर्व चेल्सी विंगर हाकिम जिएच बाहिरिएका छन्। मोरक्को, जसको विश्व रैंकिङ आठौं स्थानमा छ, आगामी जुन १९ मा स्कटल्यान्डविरुद्ध खेल्दै आफ्नो विश्वकप यात्रा शुरू गर्नेछ।

अचरफ हाकिमी अप्रिलमा बायर्न म्युनिखविरुद्धको च्याम्पियन्स लिग सेमिफाइनल खेलमा घाइते भएकाले केही समय मैदानबाहिर थिए। तथापि, उनलाई विश्वकप टोलीमा स्थान दिइएको छ। टोलीमा नुसाएर मजराउई, इसा डियोप, ब्राहिम डियाज, सोफियान अम्राबात र बिलाल एल खान्नुस जस्ता महत्वपूर्ण खेलाडीहरू पनि छन्।

मोरक्को समूह ‘सी’ मा छ र समूह चरणमा स्कटल्यान्ड, ब्राजिल र हाइटीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। मोरक्कोको पहिलो खेल जुन १९ मा स्कटल्यान्डविरुद्ध हुनेछ। टोलीमा गोलकिपर यासिन बोनु, मुनिर मोहामेदी, अहमद तागनाउती, डिफेन्डर नुसाएर मजराउई, अचरफ हाकिमी, र मिडफिल्डर समिर एल मौराबेत लगायतका खेलाडीहरू समावेश छन्।

१३ जेठ, सिरहा । सिरहाको बरियारपट्टीस्थित छोटी भन्सार कार्यालय हटाउने निर्णयविरुद्ध आन्दोलित नागरिकहरूले मसाल जुलुससहित प्रधानमन्त्री वालेंद्र शाह (बालेन)को पुतला दहन गरेका छन्। सरकारी निर्णयविरुद्ध सडक आन्दोलन गरिरहेका स्थानीयवासी र व्यवसायीहरूले भन्सार पुनःस्थापनाको माग गरिरहेका छन्। प्रदर्शनका क्रममा उनीहरूले प्रधानमन्त्रीविरुद्ध नाराबाजीसमेत गरेका थिए। आन्दोलित नागरिकहरूका अनुसार, छोटी भन्सार बन्द गर्दा स्थानीय व्यापार, रोजगारी र राजस्व संकलनमा गम्भीर असर परेको छ। उनीहरूले सीमा क्षेत्रमा अनुगमन कमजोर भई तस्करी बढ्ने जोखिमसमेत देखिएको बताएका छन्।

मंगलबार साँझ निकालेको मसाल जुलुसमा ठूलो संख्यामा स्थानीयवासी सहभागी थिए। उनीहरूले निर्णय तत्क्षण फिर्ता नगरे अझै कडा आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका छन्। वडानम्बर ३ का अध्यक्ष एवं आन्दोलन संयोजक विनोद यादवले जनहितविपरीत निर्णय स्वीकार्य नहुने बताएका छन्। उनले आवश्यक परे पदबाट राजीनामा दिनसमेत तयार रहेको बताएका छन्। स्थानीय व्यापारी चन्देश्वर यादवका अनुसार भन्सार सञ्चालनका लागि स्थानीयले अनुदानमा जग्गा उपलब्ध गराएका थिए र उक्त कार्यालयबाट मासिक ८ देखि १० लाख रुपैयाँसम्म राजस्व संकलन हुँदै आएको थियो। स्थानिय अगुवाहरूले माग सम्बोधन नभए थप सशक्त आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिएका छन्।

१३ जेठ, काठमाडौं । नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबारका लागि विदेशी मुद्राको विनिमय दर निर्धारण गरेको छ । राष्ट्र बैंकका अनुसार आजका लागि अमेरिकी डलर एकको खरिददर रु १५२ दशमलव ०८ र बिक्रीदर रु १५२ दशमलव ६८ कायम भएको छ । साथै युरोपियन युरो एकको खरिददर रु १७७ दशमलव ०९ र बिक्रीदर रु १७७ दशमलव ७९, बेलायती पाउण्ड स्टर्लिङ्ग एकको खरिददर रु २०५ दशमलव २४ र बिक्रीदर रु २०६ दशमलव ०५ तथा स्वीस फ्राङ्क एकको खरिददर रु १९४ दशमलव ६४ र बिक्रीदर रु १९५ दशमलव ४१ निर्धारण गरिएको छ ।

त्यसैगरी, अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर रु १०९ दशमलव ०३ र बिक्रीदर रु १०९ दशमलव ४६, क्यानाडियन डलर एकको खरिददर रु ११० दशमलव १० र बिक्रीदर रु ११० दशमलव ५४, सिङ्गापुर डलर एकको खरिददर रु ११९ दशमलव ०६ र बिक्रीदर रु ११९ दशमलव ५३ कायम गरिएको छ । जापानी येन १० को खरिददर रु ९ दशमलव ५७ र बिक्रीदर रु ९ दशमलव ६१, चिनियाँ युआन एकको खरिददर रु २२ दशमलव ४२ र बिक्रीदर रु २२ दशमलव ५० तथा साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर रु ४० दशमलव ५३ र बिक्रीदर रु ४० दशमलव ६९ रहेको छ ।

कतारी रियाल एकको खरिददर रु ४१ दशमलव ७२ र बिक्रीदर रु ४१ दशमलव ८८, थाई भाट एकको खरिददर रु ४ दशमलव ६८ र बिक्रीदर रु ४ दशमलव ७० तथा यूएई दिर्हाम एकको खरिददर रु ४१ दशमलव ४० र बिक्रीदर रु ४१ दशमलव ५७ तोकिएको छ । मलेसियन रिङ्गिट एकको खरिददर रु ३८ दशमलव ४८ र बिक्रीदर रु ३८ दशमलव ६३, दक्षिण कोरियाली वन १०० को खरिददर रु १० दशमलव ०४ र बिक्रीदर रु १० दशमलव ०८, स्विडिस क्रोनर एकको खरिददर रु १६ दशमलव ३९ र बिक्रीदर रु १६ दशमलव ४६ तथा डेनिस क्रोनर एकको खरिददर रु २३ दशमलव ७० र बिक्रीदर रु २३ दशमलव ७९ कायम गरिएको छ ।

केन्द्रीय बैंकका अनुसार हङकङ डलर एकको खरिददर रु १९ दशमलव ४१ र बिक्रीदर रु १९ दशमलव ४९, कुवेती दिनार एकको खरिददर रु ४९५ दशमलव ८६ र बिक्रीदर रु ४९७ दशमलव ८२, बहराइन दिनार एकको खरिददर रु ४०३ दशमलव ४० र बिक्रीदर रु ४०४ दशमलव ९९ तथा ओमानी रियाल एकको खरिददर रु ३९५ दशमलव ०१ र बिक्रीदर रु ३९६ दशमलव ५७ कायम भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । भारतीय रुपैयाँ १०० को खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकेको छ । राष्ट्र बैंकले यो विनिमयदरलाई आवश्यकतानुसार जुनसुकै समयमा पनि संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ । वाणिज्य बैंकले तोक्ने विनिमयदर भने फरक हुनसक्ने र अद्यावधिक विनिमयदर केन्द्रीय बैंकको वेबसाइटमा उपलब्ध हुने जनाइएको छ ।

१२ जेठ, काठमाडौं । प्रतिनिधि सभा निर्वाचनको समयमा रास्वपा छोडेर नेपाली कांग्रेसमा प्रवेश गरेकी ममता शर्मालाई सभापति गगन थापाले केन्द्रीय सदस्यमा मनोनीत गरेका छन् । मंगलबार सभापति थापाले शर्मालाई केन्द्रीय कार्यसमिति सदस्यमा मनोनीत गरेका हुन् । कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालयका कार्यवाहक मुख्य सचिव कृष्णप्रसाद दुलालले शर्मालाई केन्द्रीय समिति सदस्य मनोनीत गरिएको जानकारी दिएका छन् । शर्मा रास्वपाको मधेश प्रदेशको संस्थापक सभापति थिइन् । निर्वाचनको समयमा उनी रास्वपाले विधि र विधान विपरीत काम गरेको भन्दै पार्टी छोडेर कांग्रेसमा प्रवेश गरेकी थिइन् ।

१२ जेठ, जनकपुरधाम । मधेश प्रदेश सरकारले मन्त्रिपरिषद्को विस्तार गरेको छ। मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादवको सिफारिसमा प्रदेश प्रमुख सुरेन्द्र लाभ कर्णले पाँच मन्त्रीहरूलाई नयाँ पदमा नियुक्त गरेका छन्। अर्थ मन्त्रालयमा नेकपाका युवराज भट्टराई, भौतिक पूर्वाधार मन्त्रालयमा एमालेका मोहम्मद समिर, श्रम तथा यातायात मन्त्रालयमा शारदादेवी थापा, युवा तथा समाज कल्याण मन्त्रालयमा लखनदास र शिक्षा तथा संस्कृति मन्त्रालयमा मनोज सिंह नियुक्त भएका छन्। त्यस्तै, कांग्रेसबाट स्वास्थ्य मन्त्रालयमा नगेन्द्र शाहलाई नियुक्त गरिएको छ। यसअघि यो मन्त्रालय जंगीलाल रायले सम्हाल्दै आएका थिए र उनलाई हटाइएको छ। नवनियुक्त मन्त्रीहरूले आजै पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका छन्।

कोशी प्रदेश सभाले संशोधनका लागि समय नदिई सरकारको नीति तथा कार्यक्रम पारित गरेपछि संसदमा विवाद उत्पन्न भएको छ। नेकपाका संसदीय दलका नेता इन्द्रबहादुर आङ्बोले सभामुखले संसदीय मूल्य र परम्पराविरुद्ध संशोधन गर्ने सांसदको अधिकार खोसेको आरोप लगाएका छन्। सभामुख र प्रतिपक्षी सांसदबीच प्रश्नोत्तर थपिदै सदन अवरुद्ध भएपछि बैठक बुधबार बिहान ११ बजेसम्मका लागि स्थगित गरिएको छ।

१२ जेठ, विराटनगर। संशोधनको समय नदिई कोशी प्रदेश सरकारको नीति तथा कार्यक्रम प्रदेशसभाबाट पारित भएको छ। ७ जेठमा संसद्मा पेश भएको नीति तथा कार्यक्रमको छलफल १० जेठदेखि सुरु भएको थियो। मंगलबार अपराह्न दोस्रो पटक बसेको प्रदेशसभा बैठकमा मुख्यमन्त्री हिक्मतकुमार कार्कीले सांसदहरूले उठाएका प्रश्नहरूको जवाफ दिँदा सभामुख अम्बरबहादुर थापाले नीति तथा कार्यक्रम निर्णायक रूपमा प्रस्तुत गरे। सभामुखले सर्वसम्मतिका आधारमा नीति तथा कार्यक्रम पारित भएको घोषणा गरे।

प्रतिपक्षी दलले संशोधनको समय नदिई पास गरेको भन्दै सदन अवरुद्ध गर्‍यो। संसदीय मूल्य-मान्यता र परम्पराविरुद्ध सभामुखले संशोधनका लागि समय दिन नचाहेर नीति तथा कार्यक्रम पारित गराएको भन्दै विरोधी नेकपाका सांसदहरूले अवरोध गरेका छन्। सो क्रममा सभामुखसँग प्रतिपक्षी सांसदहरूको लामो प्रश्नोत्तर भयो। सभामुख थापाले सर्वसम्मतिका आधारमा नीति तथा कार्यक्रम पारित भएको घोषणा गरेपछि विपक्षी सांसदहरूले सभामुखको भूमिकामाथि प्रश्न उठाए।

७ जेठमा प्रदेशसभामा पेश गरिएको नीति तथा कार्यक्रममाथि छलफल भए तापनि सभामुखले संशोधन प्रस्ताव दर्ताका लागि समय उपलब्ध नगराएको प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा संसदीय दलका नेता इन्द्रबहादुर आङ्बोले बताएका छन्। प्रतिपक्षीले प्रश्न उठाएपछि सभामुखले प्रदेशसभा नियमावली २०७४ अनुसार पास भएको भनेर जवाफ दिए। पूर्वमुख्यमन्त्री तथा नेकपा सांसद राजेन्द्र राईले संसदीय परम्पराको स्मरण गराउँदै सभामुखलाई प्रश्न सोधे, ‘विधेयक वा नीति तथा कार्यक्रम पढ्दै गर्दा हामीले संशोधन दर्ता गर्नुपर्ने हो कि सभामुखले हामीलाई समय दिनुपर्ने हो?’

सभामुख थापाले प्रदेशसभा नियमावली २०७४ को नियम ३७ को सहारा लिएर आफ्नो बचाउ गरे। उनले भने, ‘हरेक सम्माननीयले नियमावली अध्ययन गर्दै आउनुभएको हुन्छ, केही संशोधन भए आफैं पेश गर्नुहुन्छ भन्ने मान्यताअनुसार नियमावली सर्वसम्मतिले बनाइएको हो।’ उनका जवाफमा पनि प्रतिपक्षी सांसदले विरोध जनाए। प्रतिपक्षी दलका नेता आङ्बोले संशोधनको अधिकार खोसिएको बताए। ‘हिजोको दिनमा सभामुखले दिएको समय भित्र हामीले संशोधन हालेका थियौं,’ आङ्बोले भने, ‘प्रतिपक्षीहरू नीति तथा कार्यक्रममा सहमत छन् कि छैनन् भनेर कुन आधारमा भन्नुहुन्छ? सभामुखले संशोधनका लागि समय नदिई पास गर्नु हुँदैन।’

संसदीय परम्पराअनुसार नीति तथा कार्यक्रम वा विधेयकमा संशोधनका लागि सामान्यतया ७२ घण्टाको समय दिइन्छ, जसलाई आवश्यकताअनुसार घटाउन सकिन्छ। तर, कोशी प्रदेशमा समय नदिई हतारहतार प्रक्रिया अगाडि बढाएपछि विवाद उत्पन्न भयो। संसद्मा प्रश्नोत्तर बढ्दा सभामुख अप्ठ्यारोमा परेका थिए र बुधबार बिहान ११ बजेसम्म बैठक स्थगित गरे। ‘पहिलो पटक संशोधनबिना प्रदेशको नीति तथा कार्यक्रम सर्वसम्मतिमा पास भएको सुन्दा हामी चौकिएका छौं,’ आङ्बोले भने, ‘विपक्षीले विरोध गर्ने मुख्य कारण संशोधन प्रस्ताव हो, सरकारले किन हतार हतार गर्‍यो? सभामुखले किन यत्रो महत्वपूर्ण विषयमा हतार गरे?’