लेखक: space4knews

धनुषा जिल्लाका सबै निजी शैक्षिक संस्थाहरूले बढ्दो तनावलाई मध्यनजर गर्दै साउन १५ गते शुक्रबार पठनपाठन स्थगित गर्ने निर्णय गरेका छन्। निजी विद्यालयका छाता संगठनहरूले घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कडा कारबाहीको माग सरकारसमक्ष राखेका छन्। विद्यार्थीहरूको सुरक्षा र आवतजावतमा समस्या हुने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै यो निर्णय गरेका हुन्।

१४ साउन, जनकपुरधाम। बढ्दो तनावका कारण जनकपुरधाम तथा धनुषा जिल्लाका सबै शैक्षिक संस्थाहरू शुक्रबार बन्द हुने घोषणासहित निजी शैक्षिक संस्थाहरूका छाता संगठनहरूले विद्यालय तथा क्याम्पस एकदिनका लागि बन्द गर्ने निर्णय गरेका छन्। नेशनल प्याब्सन, प्याब्सन, एन–प्याब्सन र हिसान धनुषाले बिहीबार संयुक्त रुपमा जारी गरेको विज्ञप्तिमा घटनामा ज्यान गुमाउनेहरूलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकग्रस्त परिवारप्रति समवेदना व्यक्त गरिएको छ।

साथै घाइते नागरिक र सुरक्षाकर्मीहरूको छिटो उपचार भएको कामना गर्दै सरकारलाई घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कठोर कारबाहीको माग गरिएको छ। केही दिनदेखि विभिन्न स्थानमा सामाजिक सद्भावमा बाधा पुर्याउने गतिविधिहरू भइरहेकाले र विभिन्न संघ–संस्थाले बजार बन्दको आह्वान गरेकाले विद्यार्थीहरूको आवतजावतमा समस्या आउन सक्ने आशंकामा साउन १५ गते शुक्रबार सबै निजी विद्यालय र क्याम्पसमा पठनपाठन स्थगित गरिएको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

सांसद रमेश मल्लले प्रतिनिधिसभामा सल्यान र कोहलपुरमा श्रमिकको मृत्यु घटनाप्रति ध्यानाकर्षण गर्दै श्रमिक सुरक्षाको माग गरेका छन्। उनले मल र ग्यासको अभाव, विद्युत् कटौती, अस्पतालमा चिकित्सकको कमी, कृषि उत्पादनको उचित मूल्य र भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणमा ढिलाइ जस्ता विषय सरकारसमक्ष उठाएका छन्। जाजरकोट भूकम्पबाट प्रभावित सल्यानमा आवास पुनर्निर्माण सुस्त हुँदा नागरिकहरू अझै छानाविहीन बस्न बाध्य भएको उल्लेख गरेका छन्। १४ साउन, काठमाडौं।

नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)का सांसद रमेश मल्लले विभिन्न ६ विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। प्रतिनिधिसभाको बैठकमा आकस्मिक समयमा बोल्दै उनले सल्यान जिल्लाको माल्नेटा, हरले गाउँका दुई युवा कमल गिरी र घनश्याम गिरीले दाङमा निर्माणाधीन भवनको पानी ट्याङ्कीभित्र सिटरिङका सामग्री निकाल्ने क्रममा ज्यान गुमाउनु परेको बताए। त्यसपछि कोहलपुरमा यस्तै प्रकारको घटनामा तीन जना थारू दाजुभाइहरूको मृत्यु भएकोले निर्माण तथा बन्द संरचनाभित्र हुने काममा श्रमिक सुरक्षाको अवस्था अत्यन्त चिन्ताजनक रहेको भन्दै सरकारसँग ध्यानाकर्षण गराए।

यी घटनाको उचित छानबिन, पीडित परिवारलाई उचित क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने, कार्यस्थलमा सुरक्षा मापदण्ड अनिवार्य पालना गर्ने, श्रम निरीक्षण प्रणाली प्रभावकारी कार्यान्वयन गर्ने र प्रत्येक श्रमिकलाई योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा योजनामा अनिवार्य रूपमा संघीयता पुर्‍याउने व्यवस्था गर्न उनले सरकारसँग माग गरे।

यसैगरी, जनजीवनसँग सम्बन्धित ६ विषय उनले संसद्मा उठाएका छन्। १. किसानहरूले समयमै रासायनिक मल पाएका छैनन्। मलको आपूर्ति मात्र असन्तोषजनक नभई अत्यन्त न्यून छ। २. उपभोक्ताहरू खाना पकाउने ग्यास पाउन सकिरहेका छैनन्। ग्यासको आपूर्ति अत्यन्त असन्तोषजनक छ। ३. बारम्बार विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध हुने समस्याले नागरिकहरूलाई समस्या परेको छ। सञ्चार सेवामा पनि समस्याहरू यथावत् छन्। ४. सल्यान अस्पतालमा महिनौंदेखि चिकित्सक उपलब्ध छैनन्। म चौथोपटक सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँछु। ५. किसानहरूको व्यावसायिक आलु उत्पादन उचित मूल्य पाउन सकेको छैन। छिमेकी देशबाट आयातित आलुले बजार कब्जा गर्दा स्वदेशी किसानहरू मारमा परेका छन्। स्वदेशी कृषि उत्पादनको संरक्षण र उचित मूल्य निर्धारण गर्न प्रभावकारी नीति ल्याइसक्न आवश्यक छ। ६. जाजरकोट भूकम्पबाट प्रभावित सल्यानको दार्मा गाउँपालिकामा आवास पुनर्निर्माणको कार्य प्रगतिको शून्य छ। पालिकाले कानुनबमोजिम तयार गरेको म्यानीफेस्टो संघीय सरकारले स्वीकृत नगरेको छ। प्राविधिक पठाउन आग्रह गर्दा पनि तीन महिनासम्म कुनै पहल नगर्नु, सरकारी रवैयाका कारण नागरिकहरू अझै छानाविहीन बस्न बाध्य छन्। यस विषयमा नेपाल सरकारको गंभीर ध्यानाकर्षण आवश्यक छ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको पोल भाडा बक्यौता असुली प्रक्रिया वर्ल्डलिंक कम्युनिकेसन्सले भुक्तानी अघि बढाएपछि औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। वर्ल्डलिंकले स्वघोषणा र संयुक्त प्रमाणीकरणको आधारमा कर कटौती गरी भुक्तानी समायोजन गर्दै बाँकी बक्यौता रकम बुझाएको छ। ऊर्जा मन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले सेवा प्रदायकले कानुन अनुसार शुल्क तिर्नु पर्ने दायित्व भएको उल्लेख गर्दै यस कदमलाई सकारात्मक सुरुवातको रूपमा बताउनु भएको छ। १४ साउन, काठमाडौं।

लामो समयदेखि रोकिएको नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको विद्युत् पोल भाडा बक्यौता असुली प्रक्रिया सुरु भएको छ। इन्टरनेट सेवा प्रदायक कम्पनी वर्ल्डलिंक कम्युनिकेसन्सले विद्युत् प्राधिकरणको वितरण तथा ग्राहक सेवा निर्देशनालय, बागमती प्रदेश डिभिजनल कार्यालयमार्फत पोल भाडा बक्यौता भुक्तानी प्रक्रिया शुरू गरेको हो। वर्ल्डलिंकले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को स्वघोषणाको आधारमा निर्धारित पोल भाडाको कर कटौतीपछि भुक्तानी प्रक्रिया अघि बढाएको छ।

कम्पनीले २०८१/८२ वर्षका लागि संयुक्त रूपमा गरिएको पोल र डीबी बक्स प्रमाणीकरणको आधारमा हिसाब मिलाएर पहिले भएको दोहोरो भुक्तानी समेत समायोजन गरी बाँकी रकम भुक्तानी गरेको जनाएको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले राज्यको पूर्वाधार उपयोग गर्ने सबै सेवा प्रदायकले कानुन अनुसार समयमै शुल्क तिर्नुपर्ने दायित्व रहेको बताए। मन्त्री श्रेष्ठले वर्ल्डलिंकबाट सुरु भएको भुक्तानी प्रक्रिया सकारात्मक सुरुवात भएको बताउँदै अन्य सेवा प्रदायकले पनि आफ्नो दायित्व पूरा गर्ने विश्वास व्यक्त गरे।

सरकारले विधिको शासन र कानुनको निष्पक्ष कार्यान्वयनमा प्रतिबद्धता जनाएको उहाँले बताउनुभयो र कार्यान्वयनमा देखिने समस्या कानुनको सीमाभित्र समाधान गरिने पनि उल्लेख गर्नुभयो। कानुन कार्यान्वयनमा अनावश्यक राजनीतिक प्रभाव वा भ्रम सिर्जना गर्ने प्रयास प्रति सचेत रहनुपर्ने र सबैका लागि समान रूपमा कानुन कार्यान्वयन गर्ने सरकारको नीति रहेको मन्त्री श्रेष्ठले औंल्याए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जोर्डनमा अमेरिकी सैनिकमाथि मिसाइल प्रहार गर्ने इरानलाई कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्। इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले जोर्डनस्थित अमेरिकी सैन्य आधारलाई निशाना बनाएर ब्यालिस्टिक मिसाइल प्रहार गरेको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले इरानबाट प्रहार गरिएका सबै मिसाइलहरू सफलतापूर्वक रोकिएको जनाएको छ र हालसम्म कुनै मानवीय क्षति भएको छैन।

ट्रम्पले बुधबार बिहान इरानविरुद्ध आक्रामक र गालीगलौजपूर्ण भाषामा धम्की दिएका छन्। यसअघि इरानले राति अचानक जोर्डनमा रहेका अमेरिकी सैनिकहरूमाथि मिसाइल प्रहार गरेको थियो। ट्रम्पले फक्स न्युजका प्रमुख संवाददाता ट्रे यिङ्ग्स्टसँग भने, ‘हामी उनीहरूलाई उनीहरूको औकात देखाइदिनेछौं।’ उनले थप भने, ‘हामी उनीहरूमाथि धेरै जोर्दार हमला गर्नेछौं। उनीहरूले कडा जवाफ पाउनेछन्।’

जोर्डनमा तैनाथ अमेरिकी सैनिकहरूसँग इरानले हानेका ब्यालिस्टिक मिसाइल रोक्न र खसाल्न केही मिनेट मात्र समय थियो। ट्रम्पले यो कुरा बताएका छन्। अमेरिकी सैन्यकर्मीहरूले मिसाइल रोक्ने कारबाहीका क्रममा रियल टाइममा समन्वय गरिरहेको भिडियो आफूले हेरेको ट्रम्पले बताए। यसैबीच अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले इरानका सबै मिसाइलहरू सफलताका साथ रोकिएको जनाएको छ।

इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड्स कोरले जोर्डनस्थित मुवाफक अल-सलती एयर बेस र अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डको मुख्यालयलाई निशाना बनाएर ब्यालिस्टिक मिसाइल हानेको बताएको छ। आईआरजीसीले इरानको सरकारी समाचार एजेन्सी आईआरएनए मार्फत यो जानकारी दिएको हो। जोर्डनको सेनाले इरानका पाँचवटा मिसाइल रोकेर नष्ट गरेको बताएको छ। यस आक्रमणबाट तत्काल कोही हताहत भएको वा क्षति भएको कुनै खबर आएको छैन।

सुनसरीको देवानगञ्ज घटनापछि उत्पन्न परिस्थिति दृष्टिगत गर्दै बुटवलमा नागरिक समाजले सामाजिक सद्भाव कायम राख्न अपीलसहित र्‍याली आयोजित गरेको छ। सामाजिक अभियन्ता विरेन्द्र विकले घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कारबाही गर्न र मृतक परिवारलाई उचित राहत तथा क्षतिपूर्ति प्रदान गर्न सरकारसँग माग गरेका छन्। नागरिक समाजका अगुवाहरूले शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमाथि अनावश्यक बल प्रयोग नगर्न सरकारलाई सचेत गर्दै सबै पक्षलाई संयमता अपनाउन र राष्ट्रिय एकता बलियो बनाउन आह्वान गरेका छन्।

१४ साउन, बुटवल। सुनसरीको देवानगञ्ज गाउँपालिका–३, कप्तानगञ्जमा भएको घटनापछि उत्पन्न परिस्थिति मध्यनजर गर्दै बुटवलमा नागरिक समाजको अगुवाइमा सद्भाव र्‍याली निकालिएको छ। सामाजिक, धार्मिक तथा साम्प्रदायिक सद्भाव कायम राख्न अपील गर्दै ब्यानरसहित बुटवलको पुष्पलाल चोकदेखि ट्राफिकचोकसम्म र्‍याली गरिएको हो। र्‍यालीमा नागरिक समाजका अगुवा, मानवअधिकारकर्मी, सञ्चारकर्मी, व्यवसायिक संघसंस्थाका प्रतिनिधि, विभिन्न धार्मिक समुदायका अगुवा, कानून व्यवसायी आदिको बाक्लो उपस्थिती थियो।

राष्ट्रिय स्वतन्त्रताका लागि नागरिक मञ्चका अध्यक्ष अधिवक्ता पदम कार्की, सामाजिक अभियन्ता विरेन्द्र विक, मानवअधिकारकर्मी गोविन्द खनाल लगायतको नेतृत्वमा नेपालमा सदियौंदेखि कायम सामाजिक सद्भाव र राष्ट्रिय एकतालाई खल्बलिन नदिन र थप सुदृढ बनाउन र्‍यालीमा सहभागी सबै पक्षलाई अपील गरिएको छ। सुनसरीको देवानगञ्जमा गत साउन १० गते भएको घटनामा प्रहरीको गोली लागेर ओमप्रकाश महतोको मृत्यु भएको र सुरक्षाकर्मीसहित २० भन्दा बढी घाइते भएका थिए। त्यसपछि सुनसरीका विभिन्न ५ ठाउँमा कर्फ्यु लगाइएको छ। उक्त घटनाबाट प्रेरित विरोध प्रदर्शनहरू विराटनगर, सिरहा र सप्तरीमा पनि भएका छन्।

र्‍यालीपछि सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै सामाजिक अभियन्ता विरेन्द्र विकले घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी दोषीमाथि कानुन बमोजिम कडा कारबाही गर्न सरकारसँग आग्रह गरे। शान्तिपूर्ण रूपमा आफ्ना धारणा प्रकट गर्ने नागरिकमाथि अनावश्यक बलप्रयोग, दमन तथा मानवअधिकार उल्लंघन नगर्न पनि उनले सरकारलाई सचेत गराएका छन्। ‘सुरक्षा निकाय, राजनीतिक दल, धार्मिक तथा सामाजिक संघसंस्था, नागरिक अभियन्ता, बुद्धिजीवी र सञ्चारमाध्यम सबैले उच्च जिम्मेवारीका साथ संयमता अपनाउन र सामाजिक सद्भाव, धार्मिक सहिष्णुता र राष्ट्रिय एकतालाई थप बलियो बनाउन हाम्रो अपील छ,’ विकले भने, ‘मृतकका परिवारलाई उचित राहत तथा क्षतिपूर्ति र घाइतेहरूको सम्पूर्ण उपचारको जिम्मेवारी सरकारले लिनुपर्छ।’

नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले बिहीबारका लागि छापावाल सुनको मूल्य प्रतितोला दुई लाख ८४ हजार रुपैयाँ तोकेको छ। महासंघका अनुसार, सुनको मूल्य अघिल्लो दिनको तुलनामा प्रतितोला आठ सय रुपैयाँले वृद्धि भएको छ। चाँदीको मूल्य भने अघिल्लो दिनको तुलनामा प्रतितोला १० रुपैयाँले घटेर चार हजार ३१० रुपैयाँ कायम भएको छ। १४ साउन, काठमाडौं।

बिहीबार सुनको मूल्य तोलामा ८ सय रुपैयाँले वृद्धि भएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले सोदिनका लागि सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ८४ हजार रुपैयाँ तोकेको छ। अघिल्लो दिन यो मूल्य २ लाख ८३ हजार २ सय रुपैयाँ थियो। एक साताको अवधिमा सुनको मूल्य ७ हजार ३ सय रुपैयाँले घटेको छ। गत बिहीबार सुनको मूल्य २ लाख ९१ हजार ३ सय रुपैयाँ थियो।

चाँदीको मूल्य अघिल्लो दिनको तुलनामा प्रतितोला १० रुपैयाँले घटेको छ। अघिल्लो दिन चाँदीको मूल्य ४ हजार ३२० रुपैयाँ थियो भने आज त्यो ४ हजार ३१० रुपैयाँ कायम भएको छ। गत बिहीबार चाँदीको मूल्य ४ हजार ५०५ रुपैयाँ थियो।