१२ जेठ, काठमाडौं। प्रतिनिधिसभाको बैठकमा विपक्षीहरूले गरेको विरोधलाई सत्ता पक्षका रास्वपाका सांसद जगदीश खरेलले ‘तमासा’ भन्दै आएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। संसदमा प्रधानमन्त्रीको जवाफदेहिता र उपस्थितिको माग गर्दै निरन्तर विरोध गरिरहेका विपक्षी दलहरूलाई उनले आरोप लगाएपछि बैठक केहि समयका लागि स्थगित भएको छ। विरोधका बीच पनि संसदको कारबाही अघि बढिरहेको थियो।
कार्यसूची अनुसार पर्यटन विधेयकमाथिको सैद्धान्तिक छलफलमा भाग लिन रोस्टममा उपस्थित सांसद खरेलले सुरुमा विपक्षीहरूलाई आरोप लगाउन थालेपछि फ्लोरमा उनीविरुद्ध विरोध गरिरहेका सांसदहरू झन आक्रोशित भएका थिए। कांग्रेस सांसद नरेन्द्रकुमार केरूङले खरेलले गरेका अभिव्यक्तिमाथि प्रतिक्रिया जनाउँदै रोस्टर तर्फ अघि बढ्न खोजे। अहिले कांग्रेस प्रमुख सचेत वासना थापाले उनलाई थुम्थुम्याएर पछाडि हटाएकी थिइन्। यसअघि सभामुखले संसदमा अर्यादित शब्द प्रयोग गर्न नहुने भन्दै पटक–पटक रुलिङ दिएका थिए।
रास्वपा संसदीय दलका उपनेता गणेश पराजुलीदेखि एमाले संसदीय दलका नेता रामबहादुर थापासम्मको अभिव्यक्तिहरू संसदीय रेकर्डबाट हटाइइसकेको छ। खरेलले भने, ‘म आज गहिरोसँग महसूस गरें, आठवटा अध्यादेश सरकारले किन ल्याउनुपर्यो भन्ने कुरा बुझे’ उनले थपे, ‘संसद यसरी नै सञ्चालन हुँदै विगत वर्षदेखि हामीले २०७२ सालमा संविधान निर्माण भएको समयदेखि बनाउनु पर्ने कानून निर्माण गर्न नसकेको यो तमासाले स्पष्ट देखाएको छ।’ उनले विपक्षीहरूमाथि चोर औँला देखाउँदै विरोधलाई तमासा भने।
उनले थपे, ‘संसदीय तमासा जुन हामी देखाइरहेका छौं, सँधै सकारात्मक हुँदैन।’ जनताका कानुन बनाउने सन्दर्भमा विपक्षी दलका सांसदहरू पनि जिम्मेवार हुनुपर्ने उनले जोड दिए। ‘प्रधानमन्त्री उपस्थित हुने या नहुने कुराले कानुन बनाउने प्रक्रियामा अवरोध पुर्याउन सक्छ?’ खरेलले प्रश्न गरे। कलाकार रूपमा अभिव्यक्तिपछि विपक्षी सांसदहरू थप उग्र बने। त्यसपछि सभामुख अर्यालले प्रतिनिधिसभाको बैठक १५ मिनेटका लागि स्थगित घोषणा गरे।
विपक्षीको अवरोधका बीच सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले संसद्को कार्यसूची अघि बढाउनुभएको छ। विपक्षीहरूले प्रधानमन्त्री बालेन शाहको संसद् भेटघाटको माग गर्दै विरोध प्रदर्शन गरिरहेका छन्।
१२ जेठ, काठमाडौं। विपक्षीहरूको अवरोधका बाबजुद सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले संसद्को कार्यसूची अघि बढाउनुभएको हो। संसद्मा प्रधानमन्त्री बालेन शाहको उपस्थितिको माग गर्दै विपक्षीहरूले विरोध गरिरहेका छन्। विरोधका बाबजुद सभामुख अर्यालले कार्यसूची अगाडि बढाउनुभएको हो।
साथै, पर्यटनमन्त्री खडकराज पौडेलले पर्यटन विधेयक २०८२ माथि विचार गर्ने प्रस्ताव संसद्मा पेश गर्नुभएको छ। सभाको अन्य कार्यसूचीहरूमा पनि सभामुखले काम अगाडि बढाउनुभएको छ।
इजरायली सेनाले लेबनानभरि पुनः ठूलो हवाई आक्रमण सुरु गरेको छ। इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले हिजबुल्लाह विरुद्धको सङ्घर्ष अझ सख्त बनाउने घोषणा गरेपछि यो आक्रमण भएको हो। इजरायली सेनाले पूर्वी लेबनानको बेका उपत्यका लगायत अन्य स्थानहरूलाई निशाना बनाएको छ।
इरानको समर्थन प्राप्त लेबनानी सशस्त्र समूह हिजबुल्लाहले पनि जवाफी कारबाही गरेको छ। हिजबुल्लाहले इजरायली सेना, ट्याङ्क र ब्याराकहरूमा २२ वटा ड्रोन र रकेट प्रहार गरेको जनाएको छ। केही समयअघि दुई पक्षबीच ४५ दिनका लागि युद्धविराम गर्ने सहमति भएको थियो, तर द्विपक्षीय लडाइँ रोकिएको छैन।
प्रधानमन्त्री नेतान्याहुले इजरायल अहिले हिजबुल्लाहसँग युद्धरत रहेको बताएका छन्। उनले सेनालाई हिजबुल्लाह माथि घातक कारबाही गर्न निर्देशन दिएका छन्। हालसम्म ६०० भन्दा बढी लडाकु मारिएको इजरायलको दाबी छ। केही इजरायली मन्त्रीहरूले यो लडाइँलाई लेबनानको राजधानी बेरुतसम्म पु¥याउन खोजिरहेका छन्।
यो विवाद गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि सुरु भएको हो। इरानका सर्वोच्च नेता मारिएपछि उनको बदला लिन हिजबुल्लाहले इजरायलमाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको थियो। त्यसपछि इजरायलले लेबनानमा ठूलो आक्रमण र सेना परिचालन गर्यो। इजरायली आक्रमणमा लेबनानमा अहिलेसम्म ३ हजारभन्दा बढी व्यक्तिको ज्यान गएको छ। निरन्तरको बमबारीले लेबनानका १० लाखभन्दा बढी मानिसहरूलाई घर छोड्न बाध्य बनाएको छ।
फिफा विश्वकप २०२६ का लागि कोलम्बियाको अन्तिम टोली घोषणा गरिएको छ, जसमा कप्तान जेम्स रोड्रिग्वेज पनि छन्। ३४ वर्षीय मिडफिल्डर रोड्रिग्वेज यस सिजन स्वास्थ्य समस्याका कारण धेरै खेल खेल्न सक्नु भएका थिएनन्। मार्च महिनामा फ्रान्ससँगको मैत्रीपूर्ण खेलपछि उहाँ बिरामी परेर अस्पताल भर्ना हुनुभएको थियो। तर पूर्ण रूपमा स्वस्थ भएपछि उहाँलाई विश्वकप टोलीमा समावेश गरिएको हो।
कोलम्बियाले जून १ मा कोस्टारिका र जून ७ मा जोर्डनसँग मैत्रीपूर्ण खेलहरू खेल्नेछ। विश्वकपको समूह ‘के’ मा रहेको कोलम्बियाले जून १७ मा उज्बेकिस्तानसँग आफ्नो पहिलो खेल खेल्नेछ। त्यसपछि उनीहरूले डीआर कांगो र पोर्चुगलसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्।
कोलम्बियाको विश्वकप टोलीमा गोलकिपरका रूपमा कामिलो भार्गास, अल्भारो मोन्तेरो र डेभिड ओस्पिन् रहेका छन्। डिफेन्डरहरूमा डेभिन्सन सान्चेज, जोन लुकुमी, येरी मिना, विलेर डिट्टा, डानियल मुनोज, सान्टियागो आरियास, जोहान मोजिका र डेइभर माचाडो समावेश छन्। मिडफिल्डरको रूपमा रिचर्ड रियोस, जेफरसन लेर्मा, केभिन कास्टानो, जुआन कामिलो पोर्टिया, गुस्ताभो पुर्ता, जोन आरियास, होर्खे कारास्काल, जुआन फर्नान्डो क्विन्तेरो, जेम्स रोड्रिग्वेज र जामिन्टन काम्पाज छन्। फरवार्डमा जुआन कामिलो हेर्नान्डेज, लुइस डियाज, लुइस सुआरेज, कार्लोस आन्द्रेs गोमेज र जोन कोर्डोबा रहेका छन्।
प्रतिनिधि सभा सदस्य महावीर पुनले ग्रामीण क्षेत्रमा सञ्चार विस्तारका लागि कोषमा थन्किएको करिब १६ अर्ब रुपैयाँ तुरुन्त परिचालन गर्न माग गरेका छन्। ‘गाउँगाउँमा इन्टरनेट र टेलिफोन पुर्याउन बजेट नभएको होइन, भएको पैसा खर्च गर्न नसकिएको मात्र हो,’ उनले भने। काठमाडौंमा विगत दुई दशकदेखि ट्याक्सीको नयाँ दर्ता रोकिँदा सिन्डिकेट सक्रिय भएकोले सो व्यवस्था हटाउन सरकारलाई आग्रह गरे। १२ जेठ, काठमाडौं।
प्रतिनिधि सभा सदस्य महावीर पुनले ग्रामीण भेगमा सञ्चार सेवा विस्तारका लागि ग्रामीण दूरसञ्चार कोषमा थन्किएको रकम तुरुन्त परिचालन गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। प्रतिनिधि सभाको मंगलबारको बैठकमा विशेष समय लिएर बोल्दै सांसद पुनले कोषमा अर्बौँ रुपैयाँ मौज्दात रहे पनि सरकारले खर्च गर्न नसक्दा ग्रामीण जनता सञ्चार सुविधाबाट वञ्चित हुने अवस्था आएको बताए। ‘गाउँगाउँमा इन्टरनेट र टेलिफोन पुर्याउन बजेट नभएको होइन, भएको पैसा खर्च गर्न नसकिएको मात्र हो। सदनमा माग मात्र राख्नुभन्दा सञ्चार मन्त्रालय र प्राधिकरणलाई उक्त कोषको रकम परिचालन गर्न दबाब दिन आवश्यक छ,’ उनले भने।
सांसद पुनका अनुसार नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण अन्तर्गत रहेको ग्रामीण दूरसञ्चार कोषमा हाल करिब १६ अर्ब रुपैयाँ जम्मा भएको छ। उक्त कोष २०५३ सालदेखि सेवाग्राहीले टेलिफोन प्रयोग गरेबापत भुक्तानी गर्ने रकमको २ प्रतिशत कट्टी गरेर सङ्कलन गरिएको हो। सांसद पुनले काठमाडौं उपत्यकामा ट्याक्सीको नयाँ दर्ता प्रक्रिया रोक्दा सिन्डिकेट सक्रिय भएको भन्दै यो व्यवस्था हटाउन आग्रह गरे। वि.सं. २०५७ सालमा करिब ७ हजार ५ सय ट्याक्सी दर्ता रहेको थियो र २०७२ सालको भूकम्पपछि थप १ हजार ५ सय ट्याक्सी थपिएर हाल जम्मा ९ हजारको हाराहारीमा मात्र ट्याक्सी सञ्चालनमा रहेको उनले जानकारी गराए। विगत दुई दशकमा काठमाडौंको जनसंख्यामा उल्लेख्य वृद्धि भए तापनि ट्याक्सीको संख्या नबढ्नुले मिलेमतो र सिन्डिकेटलाई प्रोत्साहन गरेको उनको तर्क छ।
अर्घाखाँचीको सन्धिखर्क नगरपालिकाले आन्तरिक राजस्व कार्यालयसँग सहकार्य गर्दै स्थानीय तहबाटै करदाता सेवा सुरु गरेको छ। नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रमोद खनाल र आन्तरिक राजस्व कार्यालय कृष्णनगरका प्रमुख कर अधिकृत कृष्णप्रसाद न्यौपानेले सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेका छन्। यसअघि सामान्य कर सेवा लिन कपिलवस्तुको कृष्णनगरसम्म जानुपर्ने झन्झट सन्धिखर्कका ३५ सयभन्दा बढी करदाताका लागि अन्त्य भएको छ।
सन्धिखर्क नगरपालिकामा ३५ सयभन्दा बढी करदाता सेवाग्राही रहेका छन्। स्थानीय तहबाटै करसम्बन्धी सेवा सुरु भएपछि सेवाग्राहीहरू सहज, छिटो र झन्झटमुक्त सेवा पाउने भन्दै उत्साहित भएका छन्। नगरपालिकाले आयोजना गरेको कार्यक्रममा नगर प्रमुख कृष्णप्रसाद श्रेष्ठले ब्यानर वाचन गर्दै उद्घाटन गरेका थिए। कार्यक्रममा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रमोद खनाल र आन्तरिक राजस्व कार्यालय कृष्णनगरका प्रमुख कर अधिकृत कृष्णप्रसाद न्यौपानेले सम्झौतापत्रमा हस्ताक्षर गरी सेवा कार्यालयको शुभारम्भ घोषणा गरेका हुन्।
शुभारम्भकै अवसरमा कस्तुरी एग्रो रिसोर्ट एण्ड इभेन्ट्स प्रालिका सञ्चालक राजन आचार्यलाई स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) दर्ता प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गरिएको थियो। नगर प्रमुख कृष्णप्रसाद श्रेष्ठ र नगर उपप्रमुख मिश्रा आचार्यको उपस्थितिमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रमोद खनालले प्रमाणपत्र हस्तान्तरण गरी सेवाको औपचारिक शुरुआत गरेको जानकारी दिइएको छ। नगर प्रमुख कृष्णप्रसाद श्रेष्ठले स्थानीय सरकारले नागरिकको घरदैलोमै सेवा पुर्याउने उद्देश्यअनुसार कर सेवा सञ्चालन गरेको बताए।
उनले अब नागरिकले सामान्य कर सेवा लिन टाढा जान नपर्ने व्यवस्था भएको उल्लेख गर्दै आगामी दिनमा प्रविधिमैत्री, छिटो र प्रभावकारी सेवा विस्तार गरिने जानकारी दिए। प्रमुख कर अधिकृत कृष्णप्रसाद न्यौपानेले कर सेवा अब प्रविधिमार्फत अझ सरल, पारदर्शी र प्रभावकारी बनाइने बताए। नेपाल सरकार मन्त्रिपरिषद्को निर्णयअनुसार सेवाग्राहीका दरबन्दी सेवा कार्यालयहरू खारेज गरी ती कार्यालयबाट प्रदान गरिने आयकर सेवा स्थानीय तहबाटै सञ्चालन गर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनमा आएको जानकारी दिएका छन्।
प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत प्रमोद खनालले स्थानीय तहबाट सेवा सुरु भएसँगै नगरपालिकाप्रति नागरिकको विश्वास अझ मजबुत हुने विश्वास व्यक्त गरे। उनले भने, नगरपालिकाले सेवा प्रवाहलाई थप व्यवस्थित बनाउँदै करदातामैत्री वातावरण सिर्जना गर्ने लक्ष्य लिएको जनाएको छ। यसअघि सामान्य करसम्बन्धी सेवा लिन सेवाग्राहीहरूलाई कपिलवस्तुको कृष्णनगरसम्म जानुपर्थ्यो। अब आफ्नै नगरपालिकाबाट सेवा उपलब्ध हुन थालेपछि ठूलो राहत हुनेछ। नगरपालिकाले पहिलोपटक सञ्चालनमा ल्याएको कर सेवा कार्यालयले व्यवसायी, उद्योगी र सर्वसाधारणलाई प्रत्यक्ष लाभ पुर्याउने विश्वास गरिएको छ। कर सेवा स्थानीय तहबाट सञ्चालन भएपछि नागरिकमैत्री शासन व्यवस्था अझ मजबूत हुने अपेक्षा गरिएको छ।
समाचार सारांश अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो चार दिने औपचारिक भ्रमणका क्रममा भारत पुगेका छन् र उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँग छलफल गरेका छन्। इरान युद्धबाट उत्पन्न ऊर्जा संकटलाई घटाउन अमेरिकाले भारतलाई आफ्नो ऊर्जा बजारबाट तेल खरिद बढाउन र द्विपक्षीय व्यापार घाटा कम गर्न प्रस्ताव गरेको छ। इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनको बढ्दो प्रभावलाई सन्तुलनमा राख्न अमेरिका र भारतले रक्षा, प्रविधि र ‘क्वाड’ गठबन्धन अन्तर्गत रणनीतिक साझेदारीलाई अझै सुदृढ गर्ने योजना बनाएका छन्। १२ जेठ, काठमाडौं। यस वर्षको सुरुमा अमेरिकी उपविदेश मन्त्री क्रिस्टोफर ल्यान्डाउले नयाँ दिल्ली भ्रमण गरेका थिए। उनले भ्रमणका क्रममा उक्त विषयलाई स्पष्ट पार्दै भनेका थिए, ‘हामी भारतसँग २० वर्षअघि चीनसँग गरेका गल्ती दोहोर्याउने छैनौं।’ अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियो हाल नयाँ दिल्लीमा छन्। पदभार ग्रहण गरेपछि यो उनको पहिलो आधिकारिक भ्रमण हो। अझै पनि हरेक बैठकमा चीनसँगको तुलनामा रुबियोको उपस्थितिलाई जोडेर विश्लेषण गरिन्छ। अमेरिकाले पहिले पनि उदीयमान एसियाली शक्ति भारतको समर्थन गरेको थियो, तर पछिल्लो समय धोका पाएको अनुभव भएको विश्लेषण बजारमा देखिएको छ। भारतको चार दिने औपचारिक भ्रमणका क्रममा रुबियो र प्रधानमन्त्री मोदीले द्विपक्षीय सम्बन्धका विविध पक्षमा गम्भीर छलफल गरे। रुबियो शनिवार बिहान भारतको पूर्वी शहर कोलकाताबाट राजधानी दिल्ली आएका थिए। भ्रमणमध्येको जयपुर र आग्राको भ्रमण पनि सम्पन्न गरे। यो भेटवार्ता दुई ठूला एसियाली शक्तिहरूबीच सन्तुलन मिलाउने अमेरिकी प्रयासको उत्साहजनक नमूना मानिएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले चीनसँगको सम्बन्धलाई ‘जी-टु’ (दुई महाशक्तिको केन्द्र) भनेर सम्मान गरेका केही दिनमै रुबियो भारत आए। भेटवार्तापछि अमेरिकी विदेश मन्त्री रुबियोले प्रधानमन्त्री मोदीलाई ह्वाइट हाउस भ्रमणको निम्तो दिएका छन्। मोदीले भने शान्ति र सुरक्षा सम्बन्धी विषयमा महत्त्वपूर्ण छलफल भएको बताएका छन्। यसबाहेक, इरान युद्धले निम्त्याएको विश्वव्यापी ऊर्जा संकटले भारतलाई गहिरो असर गरेको सन्दर्भमा वार्ता अर्थपूर्ण मानिएको छ। भारतको ऊर्जा आवश्यकताको ८० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा आयातमा निर्भर छ। यो युद्धले भारतलाई ठूलो आर्थिक बोझ र चुनौती सामना गर्नुपरेको छ। भारतले आयात गर्ने कच्चा तेलमध्ये लगभग आधा हर्मुज जलमार्ग हुँदै आउँथ्यो। संवेदनशील समयमा दुई देशका नेताबीचको वार्ता रणनीतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ। रुबियोले मोदीसँग मध्यपूर्व क्षेत्रको अवस्थाबारे छलफल गरेका छन्। भेटवार्तापछि रुबियोका प्रवक्ताले जानकारी दिएका छन् कि अमेरिकाले इरानलाई विश्वव्यापी ऊर्जा बजारमा बाधा पुर्याउन नदिनेछ। उनीहरूले अमेरिकी ऊर्जा उत्पादनमा भारतको ऊर्जा विविधीकरण क्षमतालाई जोड दिएका छन्। यात्रा अघि मियामीमा रुबियोले पत्रकारहरूसँग भनेका थिए, ‘हामी भारतलाई जतिसुकै तेल किन्ने मन छ, त्यति नै बेच्न तयार छौं।’ उनले भेनेजुएलाको तेल सम्भावनाबारे पनि चर्चा गरे। अमेरिकाले भारतलाई आफ्नो ऊर्जा बजारमा तान्न चाहेको देखिन्छ, खासगरी जब भारत रूस र इरानबाट आयातमा निर्भर छ। अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमका अनुसार दिल्ली पनि अमेरिकाबाट ऊर्जा आयात बढाउन इच्छुक छ जसले दुवै देशको व्यापार घाटा कम गर्नेछ। भारतीय पक्षमा हालसम्म व्यापार घाटा रहेको छ जसले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई चिन्तित बनाएको छ। सन् २०२५ मा भारतसँगको अमेरिकी वस्तु व्यापार घाटा ५८.२ अर्ब डलर पुगेको थियो, जुन सन् २०२४ को तुलनामा २७.१ प्रतिशत बढी हो। तर आयातको अभाव धान्न अमेरिकाबाट आयात बढाउनु तर्कसंगत नदेखिन्छ। भारतलाई अमेरिकाबाट ऊर्जाको ढुवानी महँगो पर्न पुग्ने जोखिम पनि छ। ‘क्वाड’ सँगका वार्तामा रुबियोको चार दिने भ्रमण कार्यक्रममा ‘क्वाड्रिलेटरल सेक्युरिटी डाइअलग’ (क्वाड) का सदस्यहरूसँग छलफल समावेश थियो। यो इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रको समन्वयात्मक गठबन्धन हो। सन् २०२५ को मध्यतिर अमेरिकाले भारतीय सामानमा ५० प्रतिशतसम्म बढी ट्यारिफ लगाएको थियो जसमा २५% पारस्परिक ट्यारिफ र रूसबाट तेल खरिदमा थप २५% दण्डात्मक ट्यारिफ पर्छ। फेब्रुअरी २०२६ मा यसलाई घटाएर १८% मा सीमित गरिएको थियो। अमेरिकाको यस्तो ट्यारिफले भारत–अमेरिका सम्बन्धमा केही चिसोपन ल्यायो। नयाँ दिल्लीले रूसको तेल खरीद निरन्तरता दिएकोले अमेरिकाले आंशिक रूपमा यो कदम चाल्यो जसले भारतीय अधिकारीहरूमा आक्रोश र वासिङ्टनप्रतिको विश्वसनीयतामा चिन्ता पैदा गरायो। तर पछिल्लो समयमा व्यापारिक सहमति भयो जसले थोरै महसुल कम गर्यो र अमेरिकी उत्पादनहरूको भारतीय खरीद बढायो। ठूलो व्यापार सम्झौतासम्म पुग्न अझै वार्ता जारी छन्। तनावका बीच पनि भारत र अमेरिकाले रक्षा र प्रविधिमा सम्बन्ध बलियो पार्न जारी राखेका छन्। वासिङ्टनले भारतलाई इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा चीनलाई सन्तुलन दिने महत्वपूर्ण शक्ति मान्छ। जयशंकरसँग रहेको भेटमा रुबियोले भारतलाई वाशिङ्टनको सबैभन्दा महत्वपूर्ण रणनीतिक साझेदारमध्ये एक भने। उनले छिट्टै द्विपक्षीय व्यापार सम्झौता अन्तिम गर्ने भरोसा व्यक्त गरे। मंगलबार भारत, अष्ट्रेलिया र जापानका विदेश मन्त्रीहरूसँग पनि क्वाडको भूमिकाबारे छलफल हुनेछ। यी मुलुकहरू क्वाड गठबन्धनका सदस्य हुन्। चीनले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा आफ्नो सैन्य र आर्थिक प्रभाव विस्तार गरेपछि समुद्री सुरक्षा, आपूर्ति शृङ्खला र क्षेत्रीय रणनीतिको लागि क्वाड प्रभावशाली मञ्च बन्न पुगेको छ। क्वाडले दक्षिण चीन सागरमा चीनको गतिविधि बारम्बार आलोचना गर्दै विवादित इलाकाको सैन्यीकरण गरेको आरोप लगाउँदै आएको छ। चीनले भने क्वाडले आफ्नो उदय रोक्न प्रयास गरेको ठहर गरेको छ। पाकिस्तानको पेचिलो विषय इरान युद्धको क्रममा इरान र अमेरिकालाई ‘इस्लामवाद सम्झौता’को टेबलमा ल्याउन पाकिस्तानका सेना प्रमुख आसिम मुनिले सक्रिय भूमिका खेलेका थिए, जसले भारतीय असन्तुष्टि बढायो। ट्रम्प मुनिप्रति सकारात्मक थिए र उनलाई आफूले मनपर्ने फिल्ड मार्शल भनेका हुन्। तथापि, यो विषयले भारतलाई असन्तुष्ट बनाएको छ। इरान र अमेरिकाबीच शान्ति मध्यस्थतामा पाकिस्तानको प्रयासले इस्लामवाद र वाशिङ्टनलाई नजिक ल्याएको देखिन्छ। पाकिस्तानसँग लामो सिमाना साझा भएकाले अमेरिका रणनीतिक रूपमा पाकिस्तानलाई नजिक राख्न चाहन्छ। रुबियोले यस भ्रमणमा पाकिस्तानबारे सार्वजनिक टिप्पणी कम गर्ने सम्भावना देखिन्छ। उनी दिल्लीमा भएका भेटघाटहरूमा पाकिस्तानसम्बन्धी वार्ताहरू बन्द कोठाभित्र सीमित हुने विश्लेषकहरू बताउँछन्। अमेरिकाका लागि भारत किन महत्वपूर्ण? अमेरिकी कूटनीतिज्ञहरूले चीनसँगको तुलनामा भारतसँग सहकार्य बढी सहज हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। वैश्वीकरणमा अमेरिकी अन्धविश्वासले बेइजिङलाई अमेरिकी औद्योगिक आधार कमजोर बनाउने मौका दिएको छ। आशा गरिएको थियो चीन लोकतान्त्रिक बन्नेछ र विश्वव्यापी स्थिरतामा योगदान दिनेछ। तर चीनको शक्ति र महत्वाकांक्षा उपेक्षा गरिए जुन पछाडि अमेरिकाले चुनौती पाएको छ। चीनले इन्डो-प्यासिफिक क्षेत्रमा आक्रामक कदम चालिरहेको छ र विश्व व्यापार संगठनको दुरुपयोग गरेको छ। बिल द्रक्सेलले ‘द डिप्लोम्याट’मा लेखेका छन्, ‘चिनियाँ सरकारले निरन्तर उग्र कूटनीति (वाल्फ–वारियर डिप्लोमेसी) अपनाएको पाइएको छ, तर धेरै समयसम्म त्यसलाई बेवास्ता गरियो।’ चीनले आफ्नो आन्तरिक प्रणाली उदार बनाएको छैन र अन्तर्राष्ट्रिय प्रणालीमा साझेदार बनेको छैन। अमेरिका यसलाई सबैभन्दा शक्तिशाली राजनीतिक र आर्थिक प्रतिस्पर्धी मान्छ। धेरै विश्लेषकहरूलाई डर छ भारतले पनि चीनको मार्ग पछ्याउनेछ कि भन्ने। चीनको उत्पादनशक्ति र रणनीतिक लाभ स्पष्ट छ र भारतले पनि उद्योग आधार बलियो बनाउने आकांक्षा राखेको छ। प्रधानमन्त्री मोदीको आक्रामक शैलीले आशंका बढाएको छ। बिल द्रक्सेलले भनेका छन् कि भारत सांस्कृतिक र संरचनागत रूपमा विश्व व्यवस्थामा सुधारवादी शक्ति हो। ‘नयाँ दिल्लीले अन्तर्राष्ट्रीय व्यापार र संस्थाहरूको दुरुपयोग गर्दैन। भारतमा न्यायिक निगरानी छ र उद्योगहरूको पक्षपात विरुद्ध कानुनी बाधाहरू छन्। यी व्यवस्था पूर्ण नहुँदा पनि निरंकुश नियन्त्रणभन्दा फरक छन्। भारतले व्यवसायलाई ठूलो सरकारी अनुदान दिने चलन छैन,’ उनी लेख्छन्।
त्रिभुवन विश्वविद्यालयले नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)सँग छलफल गरी त्रिवि क्रिकेट मैदानको सम्झौता विस्तार गर्ने प्रक्रिया अघि बढाएको छ। त्रिवि क्रिकेट मैदानको २५ वर्षे भाडा सम्झौता क्यानसँग वैशाख महिनामा सकिएको थियो। रजिस्ट्रार महानन्द चालिसेले विश्वविद्यालयसँग सहमति र खेल तालिका पेश गर्नुपर्ने बताउनु भयो।
क्यानसँगको सम्झौता सकिएसँगै त्रिविले मैदान खाली गर्न पत्र पठाएको थियो। तर शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलले सार्वजनिक रूपमा क्यानसँग सम्झौता विस्तार हुने घोषणा गरेपछि त्रिवि लचक भएको थियो। रजिस्ट्रार चालिसेका अनुसार, विश्वविद्यालयसँग सहमति लिएपछि मात्रै प्रतियोगिता गर्ने गरी सम्झौता हुनेछ।
‘अर्को विकल्प नभएसम्म विश्वविद्यालयबाट अनुमति लिएर मात्रै प्रतियोगिता गर्नुपर्छ। क्यानले पहिले नै खेल तालिका बनाएर विश्वविद्यालयमा पेश गर्नुपर्छ र अनुमति पाएपछि प्रतियोगिता हुनेछ,’ उनले बताउनुभयो, ‘विश्वविद्यालयमा क्रिकेट भन्दा पठनपाठनलाई प्राथमिकता दिइन्छ।’ २५ वर्षे सम्झौतामा आधारित त्रिवि क्रिकेट मैदान भाडाका लागि क्यानसँग भएको सम्झौताले वैशाखमै समाप्त भएको छ। क्यानले सम्झौता विस्तारका लागि शिक्षा मन्त्रालयमा निवेदन पठाएको छ।
पर्सा अदालतको आदेश अनुसार मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंलाई साधारण तारेखमा रिहा गरिएको छ। प्रहरी टोलीले उनलाई वीरगञ्जस्थित होटल दियालोबाट नियन्त्रणमा लिएका थिए र साइबर तथा राज्यविरुद्धको कसूरमा मुद्दा दर्ता गरेको थियो। १२ जेठ, काठमाडौं।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका डीएसपी हरि बस्नेतका अनुसार, अदालती आदेश पश्चात उनी रिहा भएकी हुन्। दुर्गा प्रसाईं केही दिनअगाडि वीरगञ्जको होटल दियालोबाट पक्राउ परेकी थिइन्। उनीमाथि साइबर तथा राज्यविरोधी आरोपमा कानुनी कारबाही सुरु गरिएको थियो।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद अरविन्द साहले प्रतिनिधिसभामा किसान पेन्सन योजना लागू गर्न माग गरेका छन्। उनले रासायनिक मलको उपलब्धता, सिंचाइ सुविधा र कृषिमा विद्युतीकरणका लागि बजेटको व्यवस्था गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। १२ जेठ, काठमाडौंमा सोमबार प्रतिनिधिसभामा शून्य समयमा बोल्दै उनले भने, ‘कृषि बीमा लगायत मलखाद्यको सुनिश्चितता गरियोस्। साथै, किसान पेन्सन योजना पनि लागू गरियोस्।’
सांसद साहले सरकारले धानको न्यूनतम समर्थन मूल्य तोकिसकेको र रासायनिक मलको उपलब्धताको लागि काम गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए। उनले सिंचाइ सुविधा नपुगेका ठाउँमा सेवा पुर्याउन बजेटको व्यवस्था गर्नुपर्ने र कृषिमा विद्युतीकरणको विषयमा पनि ध्यान दिनुपर्ने बताए। यस पृष्ठभूमिमा उनले किसानको समस्यामा सरकारले ध्यान दिनुपर्नेमा जोड दिए।
विश्वभर महिलाहरूको आयु पुरुषहरूको तुलनामा लगभग पाँच वर्षले बढी हुन्छ। जीवनशैली र बानीहरूमा भिन्नता बाहेक, महिलाहरू र पुरुषहरूबीच केही जैविक र क्रमविकास सम्बन्धी फरकहरू पनि छन् जसका कारण महिलाहरू पुरुषहरूको भन्दा बढी बाँच्छन् भनी वैज्ञानिकहरूले ठहर गरेका छन्। यो प्रवृत्ति मानवजातिमा मात्र सीमित नरहेको, अन्य स्तनपायी प्रजातिहरूमा समेत पोथीहरू बढी बाँच्ने देखिने गरेका छन्, उनीहरूले औँल्याएका छन्।
आगामी सन् २०२६ को जुन–जुलाई महिनामा अमेरिकामा फिफा विश्वकप र मेजर लिग क्रिकेट एकै समयमा आयोजना हुने भएका छन्। दुबै प्रतियोगिताको फाइनल खेल सन् २०२६ जुलाई १९ मा एकै दिन आयोजना हुने करार भएको छ। विश्वकपका खेल क्यालिफोर्नियाको लेभाइज रंगशालामा र क्रिकेटका खेलहरू ओकल्याण्ड कोलिसियममा हुनेछ। १२ जेठ, काठमाडौं।
आगामी जुन-जुलाईमा अमेरिकामा दुई ठूला खेल प्रतियोगिता एकैसाथ सञ्चालन हुने भएका छन्। फिफा विश्वकप २०२६ चलिरहेका बेला मेजर लिग क्रिकेट २०२६ पनि सुरु हुने हुँदा उत्तर अमेरिकामा खेलकुदको वातावरण थप रोमाञ्चक बन्नेछ। मेजर लिग क्रिकेटको चौथो संस्करण जुन १९ मा सुरु भएर जुलाई १९ सम्म चल्नेछ। उक्त अवधिमा फिफा विश्वकप पनि जारी रहने भएकाले दुवै प्रतियोगिताबीच दर्शक, प्रायोजक र रंगशालाको प्रयोगमा प्रतिस्पर्धा देखिएको छ।
फिफा विश्वकप चार वर्षमा एकपटक आयोजित हुने र विश्व फुटबलको कुम्भ मेलाका रूपमा विचार गरिने भएकाले माहोल मुख्यतः फुटबलमै केन्द्रित हुने छ। यसको सबैभन्दा रोचक पक्ष जुलाई १९ मा देखापर्नेछ, जब फिफा विश्वकपको फाइनल र मेजर लिग क्रिकेटको फाइनल एकै दिन हुनेछ। मेजर लिग क्रिकेटको तालिकामा कुनै परिवर्तन नआएमा सोही दिन क्रिकेटको पनि फाइनल खेल हुने तय छ। दुवै प्रतियोगिता अमेरिकाको साँझको समयमा प्रसारण हुने भएकाले टेलिभिजन दर्शकहरूका लागि कडा प्रतिस्पर्धा हुनेछ।
साथै प्रायोजक कम्पनीहरूले आफ्नो लगानी दुई ठूला प्रतियोगितामा विभाजन गर्नुपर्ने अवस्था बनेको छ। आयोजकहरूले व्यवस्थापन सहज बनाउन खेलस्थलहरू फरक–फरक राखेका छन्। क्यालिफोर्नियाको सान्टा क्लारास्थित लेभाइज रंगशालामा विश्वकपका खेल हुनेछन् भने क्रिकेटका खेलहरू ओकल्याण्डस्थित ओकल्याण्ड–अलामेडा काउन्टी कोलिसियममा हुनेछन्। त्यहाँ मेजर लिग क्रिकेटका ११ खेल, प्लेअफ र फाइनलसमेत आयोजना गरिनेछ।
समाचार सारांश श्रम संस्कृति पार्टीका सांसद आरेन राईले सहकारी ठगीका आरोपी जिवी राई कहिले पक्राउ पर्छन् भनेर प्रतिनिधिसभामा प्रश्न उठाए। उनले प्रतिनिधिसभा बैठकमा बाँदर व्यवस्थापन, सुकुम्वासी समस्या समाधान र सहकारी पीडितको बचत फिर्ता गर्ने विषयमा सरकारको ध्यानाकर्षण गराए। सांसद राईले सहकारीमा डुबेको पैसा बचतकर्ताले कहिले र कसरी फिर्ता पाउँछन् भनी किसानका समस्या तत्काल समाधान गर्न आग्रह गरे। १२ जेठ, काठमाडौं।
सहकारी ठगीमा संलग्न रहेको आरोप लागेका जिवी राई कहिले पक्राउ पर्छन्? संसदमा यस्तो प्रश्न उठेको छ। श्रम संस्कृति पार्टीका सांसद आरेन राईले सरकारलाई यसबारे प्रश्न गरिरहेका छन्। सोमबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा बोल्दै उनले भने, ‘बाँदर व्यवस्थापन कहिले हुन्छ सरकारले? सुकुम्वासी र अव्यवस्थित बसोबासीलाई सरकारले छ भन्ने अनुभूति गराउने गरी व्यवस्थापन कहिले हुन्छ? जिवी राई कहिले पक्राउ पर्छन्?’
सहकारीमा डुबेको पैसा बचतकर्ताले फिर्ता पाउनुपर्ने तर सरकारले तिर्ने विषय के हो भनेर समेत प्रश्न गरेका छन्। किसानका समस्या व्यवहारमै समाधान गर्न उनले आग्रह गरेका छन्। सडक आयोजनाको अवस्थाबारे पनि ध्यान दिन सुझाव दिएका छन्।
मधेश प्रदेशका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीहरूले ‘घुमौं मधेश, बुझौं प्रदेश’ अभियान अन्तर्गत गण्डकी प्रदेशको भ्रमण गरेका छन्। यो यात्रा जेठ ८ गतेदेखि शुरु भएर सोमबार सम्पन्न भएको हो। जेठ २८ देखि ३१ गतेसम्म मधेशमा आयोजना हुने ‘मधेश टुरिजम मार्ट’मा गण्डकीका व्यवसायीलाई निमन्त्रणा गर्ने उद्देश्यले यो यात्रा गरिएको हो। भ्रमण टोलीले बन्दीपुर, पोखरा र सौराहाका स्थानीय व्यवसायीहरूसँग मधेशका पर्यटकीय क्षेत्र प्रवर्द्धन गर्ने विषयमा छलफल गरेको छ।
नेपाल एशोसियन अफ टुर्स एण्ड ट्राभल्स एजेण्ट्स (नाट्टा) मधेश प्रदेशका अध्यक्ष मोहन शर्मा लामिछानेले जानकारी दिएका छन् कि नेपाल होटल तथा पर्यटन व्यवसायी महासंघ मधेश प्रदेशको नेतृत्वमा ३५ जना व्यवसायीहरू गण्डकी यात्रामा सहभागी भएका थिए। यात्राको क्रममा गण्डकीका पर्यटन व्यवसायीहरूसँग सहकार्य गर्दै स्वदेशी र विदेशी पर्यटकहरूलाई मधेशका पर्यटकीय गन्तव्यसम्म लैजान सकिने सम्भावनाहरूमा पनि छलफल भएको महासंघका अध्यक्ष हिरा गौतमले बताए।
भ्रमण टोलीले बन्दीपुरमा गाउँपालिका अध्यक्ष सुरेन्द्रबहादुर थापा लगायत स्थानीय व्यवसायीहरूसँग अन्तर्क्रिया गरेको थियो। पोखरामा पोखरा भ्रमण वर्ष २०२५/२६ का संयोजक गोपीबहादुर भट्टराई र सौराहामा क्षेत्रीय होटल संघका उपाध्यक्ष गुणराज थपलियाको नेतृत्वमा स्थानीय व्यवसायीहरूसँग अन्तर–प्रदेश पर्यटन प्रवर्द्धन सम्बन्धि छलफल गरिएको थियो।
मधेशका विभिन्न पर्यटकीय गन्तव्यहरूको प्रवर्द्धनका लागि आयोजना हुन लागेको मधेश टुरिजम मार्ट बाराको पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज, धनुषाको जनकपुरधाम र सप्तरीको सखडा भगवतीलगायत स्थलहरूमा केन्द्रित रहने बताइएको छ। मार्टमा नेपालसहित भारतका विभिन्न शहरका होटल व्यवसायी, टुर्स अपरेटर र डिजिटल कन्टेन्ट क्रिएटरहरूलाई सहभागि गराउने योजना छ। नेपाल पर्यटन बोर्डको आयोजनामा, नाट्टा मधेश प्रदेशको संयोजन तथा विभिन्न स्थानीय तह र संघसंस्थाको सहकार्यमा आयोजना हुन लागेको मधेश टुरिजम मार्टले मधेश प्रदेशको पर्यटकीय गन्तव्य प्रचारप्रसारमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने नाट्टा मधेशका अध्यक्ष मोहन शर्माले बताएका छन्।
सेमिफाइनल खेल्ने चार टोलीको निर्णय भइसके पनि समूह चरणका खेलहरू अझै बाँकी छन्। बाँकी टोलीहरूले वरियताको निर्धारण गर्न खेल्ने भएकाले सेमिफाइनल १४ जेठमा मात्रै हुनेछ, समर्थकहरू त्यहीको प्रतिक्षामा छन्। काठमाडौंमा जारी काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपको सेमिफाइनलमा आयोजक नेपालले पूर्व विजेता इरानसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने निश्चित भएको छ। अर्को सेमिफाइनल खेलमा समूह ‘ए’ को विजेता भारतले समूह ‘बी’ को उपविजेता कजाखस्तानसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।
प्रतियोगितामा लगातार दुई जित हात पार्दै घरेलु टोली नेपाल एफआईभीबी विश्व वरियतामा ५४औं स्थानमा उक्लिएको छ। १२ जेठ, काठमाडौं। काठमाडौंमा भइरहेको काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपमा समूह चरण सम्पन्न भएसँगै सेमिफाइनलको समिकरण पूर्ण भएको छ। सेन्ट्रल एसियाको ८ टोली समावेश यस प्रतियोगितामा समूह ‘ए’ बाट भारत समूह विजेता र नेपाल उपविजेता तथा समूह ‘बी’ बाट इरान समूह विजेता र कजाखस्तान समूह उपविजेता बनेर सेमिफाइनल प्रवेश गरेका छन्।
मंगलबार सम्पन्न समूह चरणको खेलमा भारतले किर्गिस्तानलाई र इरानले कजाखस्तानलाई सोझा सेटमा हराएपछि सेमिफाइनल टुंगो लागेको हो। अब सेमिफाइनलमा समूह ‘ए’ को विजेता भारतले समूह ‘बी’ को उपविजेता कजाखस्तानसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ भने समूह ‘ए’ को उपविजेता घरेलु टोली नेपालले समूह ‘बी’ को विजेता इरानको सामना गर्नेछ। समूह ‘ए’ मा भारतले तीनै खेल जितेर ८ अंक जोड्यो। भारतले नेपालविरुद्धको खेल पाँच सेटसम्म गएपछि अंक बाँड्नुपरेको थियो। नेपाल दुई जित र एक हारसहित ७ अंकसहित दोस्रो स्थानमा रहयो।
समूह ‘बी’ मा भने इरानले कजाखस्तान, श्रीलंका र बंगलादेशलाई सबै ३-० को सेटमा पराजित गर्दै ९ अंकसहित शीर्ष स्थानमा रह्यो। कजाखस्तानले दुई जितबाट ६ अंक जोड्यो र दोस्रो भयो। श्रीलंका एक जित र दुई हारसहित ३ अंक प्राप्त गर्यो भने सबै खेल हारेको बंगलादेश भने अंकविहीन रहयो। दुवै समूहका शीर्ष दुई टोली सेमिफाइनलको मौका पाउँदा तलका दुई टोलीले वरियताको आधारमा प्लेअफ खेल्नेछन्।
यी खेल सकिएपछि बिहीबार सेमिफाइनल खेल हुनेछ। पहिलो सेमिफाइनल भारत र कजाखस्तानबीच बिहीबार दिउँसो साढे २ बजे सुरु हुनेछ भने दोस्रो सेमिफाइनल इरान र नेपालबीच बिहीबार साँझ ५ बजे सुरु हुनेछ। इरान यस प्रतियोगिताको पूर्व विजेता पनि हो। सन् २०२४ मा काभा महिला च्यालेञ्ज कपको नामबाट काठमाडौंबाट सुरु भएको यो प्रतियोगिताको तेस्रो संस्करण हो र यस पटक केही नाम परिमार्जन गरिएको छ।
पहिलो संस्करणमा चार टोली मात्रै सहभागी थिए, जसमा इरानले फाइनलमा घरेलु टोली उज्बेकिस्तानलाई हराएर उपाधि जितेको थियो। यस पटक दुई पूर्व विजेता भारत र इरान, एक पटक उपविजेता बनेको नेपाल र एफआईभीबी वरियतामा सबैभन्दा माथि रहेको कजाखस्तान सहभागी छन्। यी सबै टोलीले च्याम्पियन बन्ने लक्ष्यका साथ सेमिफाइनलको तयारी गरिरहेका छन्। नेपालका मुख्य प्रशिक्षक जगदीश भट्टले समूह चरणमा सबै खेलाडीलाई अवसर दिनुभएको र सेमिफाइनलको रणनीति त्यसैअनुसार बनाउने बताउनुभयो।
उनले इरानको टिम गुणस्तरीय र रक्षा प्रणाली राम्रो रहेको उल्लेख गर्नुभयो। सोमबार कजाखस्तानलाई हराएर समूह ‘बी’ को विजेता बनेपछि इरान टिम उत्साहित छ। घरेलु टोली नेपाललाई दर्शकको साथ हुने भएकाले खेल केही कठिन हुने इरानी सदस्य सेफिनुड दास्तबार्जनले बताइन्। उनले काभा महिला भलिबल च्याम्पियनसिपलाई एभीसी कपको तयारीको रूपमा लिएको र बाँकी दुई खेल जितेर उपाधि हात पार्ने लक्ष्य राखेको जनाइन्। अर्कोतर्फ कजाखस्तानकी क्रिस्टिना बेलोभाले आफ्नै गल्तीका कारण इरानसँग हार व्यहोर्नुपरेको र सेमिफाइनलका लागि गल्ती सुधारेर भारतविरुद्ध खेल्ने बताइन्।
सेमिफाइनल पुग्न सफल चार टिममध्ये एफआईभीबी वरियतामा कजाखस्तान सबैभन्दा उच्च स्थानमा रहेको छ भने भारत सबैभन्दा तल छ। कजाखस्तान ३६औं स्थानमा छन्, इरान ४४औं, नेपाल ५४औं र भारत ६२औं स्थानमा छ। यो प्रतियोगिता एफआईभीबी विश्व वरियता प्राप्त भएकाले नेपालले पनि पहिलो खेलपछि वरियतामा स्थान बनाएको थियो। भारतसँगको खेलपछि नेपालको रैंकिङ ६२औं थिए, तर पछि दुई खेल जितेर ५४औं स्थानमा पुगेको छ।
