सरकारले पेन्सन प्राप्त गर्न बैंक जानुपर्ने बाध्यता हटाउँदै ई-पेन्सन प्रमाणीकरण प्रणाली सुरु गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयले तयार गरेको यो प्रणाली शुक्रबार औपचारिक रूपमा संचालनमा आएको जानकारी दिएका छन्। यस प्रणालीले ३ लाख ५२ हजार ८ सय १६ पेन्सन प्राप्तकर्ताको नवीकरण प्रक्रिया सहज बनाउन र बैंक कमिसन शून्यमा झार्न मदद गर्ने मन्त्रालयले जनाएको छ।
२७ चैत, काठमाडौं। सरकारले पेन्सन लिन बैंक धाउनुपर्ने अवस्थालाई अन्त्य गरेको छ। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले आज ई-पेन्सन प्रमाणीकरण प्रणालीको सुरुवात गरेका छन्। यस प्रणालीको शुभारम्भसँगै करिब ३ लाख ५० हजार पेन्सनधारकहरूले पेन्सन नवीकरण गर्ने जटिल प्रक्रिया र बैंक छान्ने झन्झटबाट मुक्ति पाउनेछन्। सरकारले तिर्नुपर्ने बैंक कमिसन पनि शून्य हुने मन्त्रालयले जनाएको छ।
अर्थ मन्त्रालयका अनुसार अब निवृत्त व्यक्तिहरूलाई भौतिक रूपमा उपस्थित हुनुपर्ने छैन, उनीहरू घरमै बसेर सेवा लिन सक्नेछन्। भुक्तानीका लागि लाग्ने बैंक कमिसनको वार्षिक औसत भार करिब १५ करोड रुपैयाँ घट्ने अपेक्षा गरिएको छ। नगद प्रवाह अनुमानयोग्य हुने हुँदा ढुकुटीमा हुने दबाब व्यवस्थापन गर्न पनि सहज हुने छ। पेन्सन म्यानुअल रूपमा गणना गर्दा हुने मानवीय त्रुटिहरू पनि कम हुने मन्त्रालयले जनाएको छ। यस नयाँ योजनाबाट ३ लाख ५२ हजार ८ सय १६ सक्रिय र निष्क्रिय पेन्सनधारक लाभान्वित हुनेछन्।
पहिले नयाँ निवृत्त व्यक्तिले बैंक छान्ने क्रममा मात्र पेन्सन व्यवस्थापन कार्यालयमा अनिवार्य उपस्थित हुनुपर्ने बाध्यता थियो। निवृत्त व्यक्तिहरूले बैंकमा व्यक्तिगत रूपमा गएर प्रत्येक वर्ष आफ्नो खाता नवीकरण गर्नुपर्ने व्यवस्था थियो। पेन्सन रकम र कर गणना म्यानुअल रूपमा सञ्चालन हुन्थ्यो। समयमै नवीकरण नगरेको कारण नगद प्रवाहको पूर्वानुमान गर्न कठिनाइ हुन्थ्यो।
अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महरा, उनका छोरा राहुलसहित २९ जनामाथि भ्रष्टाचार सम्बन्धी मुद्दा दर्ता गरेको छ। अख्तियारको आरोप छ, पूर्वसभामुख महरा र उनका छोऱा राहुलले भन्सार कार्यालयमा बारम्बार सम्पर्क गरी भेप छुटाउन प्रयास गरेका थिए र सुन तस्करीमा पनि मिलेमतो गरेका थिए। प्रमुख भन्सार अधिकृत मुक्ति प्रसाद श्रेष्ठमाथि सुटकेसको पुन: चेकजाँच र भौतिक परीक्षण नगरेको कारण भ्रष्टाचार भएको आरोप पनि लगेका छन्। २७ चैत, काठमाडौं।
अख्तियारले भन्सारका कर्मचारीहरूले भेपमा लुकाइएको सुन पत्ता लगाउन नसकेको आरोप लगाएको छ। सुन ल्याउनेहरूमाथि तस्करीमा मिलेर काम गरेको आरोप पनि छ। सुन तस्करीमा संलग्नहरूमाथि यसअघि नै जिल्ला अदालत काठमाडौंमा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दा चलेको थियो। त्यही घटनामा अख्तियारले अर्को मुद्दा पनि दायर गरेको हो।
घटना १० पुस २०७९ मा त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट सुरु भयो, जब चिनियाँ यात्रु लि हाङ सुङ दुईवटा सुटकेस लिएर नेपाल आएका थिए। भन्सार जाँचका क्रममा ती सुटकेसमा ७३ वटा बट्टामा जम्मा ७३० वटा भेप (विद्युतीय चुरोट) फेला परे। भन्सार कर्मचारीहरूले भेपको भौतिक परीक्षण गर्नुपर्ने भनी जाँच रोक्यो र सामान नियन्त्रणमा लिए। तर अख्तियारले भन्सार कर्मचारीहरूले सामान रोकेपछि पुन: चेकजाँच नगरेको आरोप पनि लगाएको छ।
अख्तियारका अनुसार ती सामान प्रशासनिक भवनमा राखिएको थियो, जबकि तिनलाई गोदाममा राख्नुपर्ने थियो। बरामद भएका भेप व्यापारी उदयचन्दन श्रेष्ठले परीक्षण गर्दा धुँवा नआएपछि थप शंका गर्नु पर्नेमा भन्सार कर्मचारीहरूले मिलेमतो गरेको अख्तियारले दाबी गरेको छ। अख्तियारले पूर्वसभामुख महरा र उनका छोरा राहुलसँगको सम्पर्कले बदनियत देखाइएको भन्दै मुद्दा चलाएको हो।
इरानका सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनी पूर्ण रूपमा स्वस्थ रहेको दाबी उनका विशेष प्रतिनिधि अब्दुल मजीद हकिम इलाहीले गरेका छन्। इलाहीले खामेनी अहिले राम्रो अवस्थामा रहेको र दैनिक रूपमा विभिन्न प्रतिनिधिमण्डल तथा अधिकारीहरूसँग भेटघाट गरिरहेको बताएका छन्। उनले खामेनीद्वारा हस्ताक्षरित पछिल्ला कागजातहरू समेत देखेको र छिट्टै खामेनी सार्वजनिक रूपमा राष्ट्रका नाममा सम्बोधन गर्ने अपेक्षा व्यक्त गरेका छन्।
भारतका लागि खामेनीका विशेष प्रतिनिधि अब्दुल मजीद हकिम इलाहीले ‘तास’ सँग कुरा गर्दै सर्वोच्च नेताको स्वास्थ्यबारे फैलिएका हल्लाहरूको खण्डन गरेका हुन्। उनले खामेनी अहिले राम्रो अवस्थामा रहेको र दैनिक रूपमा आफ्नो कार्यालयबाट विभिन्न प्रतिनिधिमण्डल तथा अधिकारीहरूसँग भेटघाट गरिरहेको बताएका छन्। इलाहीले सर्वोच्च नेता खामेनी छिट्टै सार्वजनिक रूपमा आएर राष्ट्रका नाममा प्रत्यक्ष सम्बोधन गर्ने अपेक्षा समेत व्यक्त गरेका छन्।
सर्वोच्च नेताको स्वास्थ्यलाई लिएर भइरहेका विभिन्न आशंकाहरूबीच प्रतिनिधि इलाहीले आफूले खामेनीद्वारा हस्ताक्षरित पछिल्ला कागजातहरू समेत देखेको बताएका छन्। उनका अनुसार खामेनीले अघिल्लो दिन मात्र आफ्ना पिता तथा इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता अली खामेनीको मृत्यु भएको ४०औँ दिनको अवसरमा एक विशेष विज्ञप्ति जारी गरेका थिए। यसअघि ‘द टाइम्स’ ले इरानी सर्वोच्च नेता जीवितै रहे पनि अत्यन्तै नाजुक अवस्थामा रहेको र उनले शासन सञ्चालनका कुनै पनि निर्णय लिन नसक्ने दाबी गरेको थियो।
२७ चैत, काठमाडौं । श्रम संस्कृति पार्टीबाट निर्वाचित २५ वर्षीया सांसद रुबीकुमारी ठाकुर प्रतिनिधिसभाको उपसभामुख पदमा निर्वाचित भएकी छन् । शुक्रबार सम्पन्न उपसभामुख निर्वाचनमा उनले २२९ सांसदको मत प्राप्त गर्दा उनका प्रतिद्वन्द्वी राप्रपाकी सरस्वती लामाले ५ मत पाए । रुबीकुमारीको समर्थनमा श्रम संस्कृतिसँगै रास्वपा, नेपाली कांग्रेस र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका सांसदले पनि मतदान गरे । नेकपा एमालेका सांसदहरूले भने निर्वाचनमा भाग लिन सकेनन्।
निर्वाचन परिणाम घोषणा भएपछि रुबीलाई सबै सांसदहरूले बधाई दिएका छन् । बधाई दिँदा रुबी निकै खुसी मुद्रामा देखिइन् भने सांसदहरू पनि उत्साहित देखिए। उनीलाई सांसददेखि उपसभामुखसम्म पुर्याउन भूमिका निभाएकी श्रम संस्कृति पार्टीकी अध्यक्ष हर्कराज राई(साम्पाङ) पनि सांसदहरूको बधाई ग्रहण गर्दा रुबीसँगै उभिएर प्रसन्न देखिए।
सरकारले पेट्रोलियम पदार्थमा लाग्ने करमा ५० प्रतिशत छुट दिएको दुई दिनमै नेपाल आयल निगमले इन्धन मूल्यमा भारी वृद्धि गरेको छ। नयाँ मूल्य अनुसार पेट्रोल प्रतिलिटर १७ रुपैयाँ र डिजेल/मट्टीतेलमा २५ रुपैयाँ वृद्धि गरी पेट्रोल २१९ र डिजेल २०७ रुपैयाँ कायम गरिएको छ। उपभोक्ता अधिकारकर्मी माधव तिमल्सिनाले निगम र सरकारको कदमलाई ‘ठूलो खेल र बदमासी’ भनेका छन् र तत्काल हस्तक्षेपको माग गरेका छन्।
२७ चैत, काठमाडौं। सरकारले उपभोक्तालाई राहत दिन भन्दै पेट्रोलियम पदार्थमा लाग्दै आएको करमा ५० प्रतिशत छुट दिएको दुई दिन नबित्दै नेपाल आयल निगमले इन्धन मूल्यमा अचाक्ली वृद्धि गरेको छ। २४ चैतमा प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहको अध्यक्षतामा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकको निर्णय सार्वजनिक गर्दै संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासनमन्त्री प्रतिभा रावलले पेट्रोलियम पदार्थमा लाग्दै आएको करमा ५० प्रतिशत छुट दिएको सुनाएकी थिइन्।
सरकारको यो निर्णय सुनेर उपभोक्ताले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य घट्ने र केही राहत पाउने आशा गरेका थिए। मूल्य घट्ने आशामा बसेका उपभोक्तालाई निगमले उल्टै मध्यरातदेखि लागु हुने गरी इन्धनको मूल्यमा भारी वृद्धि गरेर महँगीको मारमा पारेको छ। निगमको यो निर्णयपछि सरकारले जनतालाई संकटको अवस्थामा राहत दिनुपर्नेमा उल्टै महँगीको मारमा धकेलेको भन्दै आक्रोश पोखिरहेका छन्।
धनगढीमा उपचारका लागि सेती प्रादेशिक अस्पताल लगिएको अवस्थामा भागेका लागूऔषध मुद्दाका थुनुवा मुकेश रानालाई भारततर्फ भाग्दै गर्दा पक्राउ गरिएको छ। रानालाई २४ चैतमा १३ ग्राम ब्राउन सुगरसहित पक्राउ गरिएको थियो र बिहीबार साँझ मिर्गी आएपछि उपचारका लागि अस्पताल लगिएको थियो। उपचारकै क्रममा प्रहरीले निगरानीमा रहेका राना राति करिब पौने ९ बजे अस्पतालबाट फरार भएका थिए र प्रहरीले उनको खोजी तीव्र पारेको थियो।
२७ चैत, धनगढी। उपचारका लागि सेती प्रादेशिक अस्पताल लगिएको अवस्थामा भागेका लागूऔषध मुद्दाका थुनुवालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। प्रहरीको निगरानीमा रहेका बेला शुक्रबार राति अस्पतालबाट भागेका धनगढी उपमहानगरपालिका–७ मनहेराका ३२ वर्षीय मुकेश रानालाई भारततर्फ भाग्दै गरेको अवस्थामा धनगढी–९ को बाङ्ग्रा कटानबाट पक्राउ गरिएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका प्रवक्ता योगेन्द्र तिमिल्सिनाले रानालाई भारततर्फ भाग्दै गरेको अवस्थामा अहिले साँझ ९ बजेतिर नियन्त्रणमा लिइएको जानकारी दिनुभएको छ।
उहाँका अनुसार रानालाई विज्ञान तथा प्रविधि प्राधिकरण (जिप्रक) तर्फ ल्याइँदैछ। रानालाई २४ चैतमा १३ ग्राम ब्राउन सुगरसहित प्रहरीले पक्राउ गरेको थियो। बिहीबार साँझ करिब ५ बजे मिर्गी आएर ढलेपछि उपचारका लागि अस्पताल लगिएको थियो। तर, उपचारकै क्रममा होस खुलेपछि प्रहरीको निगरानीमा रहेका राना राति करिब पौने ९ बजे अस्पतालबाट फरार भएका थिए। त्यसपछि प्रहरीले उनको खोजी तीव्र पारेको थियो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले नाटो महासचिव मार्क रुट्टेलाई भेटेर युरोपेली देशहरूले अमेरिकी सैन्य आधारको प्रयोगमा अवरोध पुर्याएको विषयमा कडा प्रतिक्रिया देखाएका छन्। ट्रम्पले इरानविरुद्धको युद्धमा युरोपेली सहयोगीहरूले आवश्यक समर्थन नगरेको आरोप लगाउँदै उनीहरूलाई दण्ड दिने चेतावनी दिएका छन्। उनले नाटोलाई ‘कागजी बाघ’ भन्दै अमेरिका यस गठबन्धनबाट बाहिरिने सम्भावनामा विचार गरिरहेको व्यक्त गरेका छन्।
ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा भएको भेटका क्रममा इरानविरुद्धको युद्धमा युरोपेली देशहरूले पर्याप्त सहयोग नगरेको भन्दै दण्डित गर्ने धम्की दिएका छन्। तर, त्यस सम्बन्धमा कस्तो कारबाही गर्ने भन्ने विषयमा उनले कुनै स्पष्ट विवरण दिएका छैनन्। उनी युरोपेली राजधानीहरूले अमेरिकाविरुद्ध आकाश सिमित गरेको र सैन्य आधार प्रयोगमा अवरोध पुर्याएकोमा असन्तुष्टि जनाएका छन्।
ट्रम्पले केही नाटो सदस्य देशहरूलाई लक्षित गर्दै भनेका छन्, “हामीलाई आवश्यक पर्दा तिमीहरू हाम्रो साथमा थिएनौ” भनि कडा आरोप लगाएका छन्। उनले बेलायत लगायत युरोपेली सहभागीहरूलाई इरानविरुद्धको युद्धमा सहभागी हुन अस्वीकार गरेको विषयमा तीव्र आलोचना गर्दै आएका छन्। अमेरिका र सबै युरोपेली युनियनका देशहरूले इरान विरूद्ध सैन्य कारबाही गर्न अस्वीकार गरेपछि ट्रम्पले तिनीहरूलाई ‘कायर’ भन्दै सदैव याद राख्ने चेतावनी दिएका छन्।
ट्रम्पले नाटो सैन्य गठबन्धनलाई ‘कागजी बाघ’ भनेका छन् र यसको प्रभावकारितामाथि प्रश्न उठाएका छन्। १ अप्रिलमा रोयटर्ससँगको अन्तर्वार्तामा उनले आफ्नो नाटोप्रतिको दृष्टिकोण नकारात्मक रहेको र अमेरिका यस गठबन्धनबाट बाहिरिने संभावना विचार गरिरहेको बताएका थिए। इरानसँगको युद्ध सुरु भएयता अमेरिका र यसको पुराना युरोपेली सहयोगीहरूको सम्बन्ध इतिहासकै सबैभन्दा कमजोर अवस्थामा पुगेको छ।
नेपाल हक्की संघले राष्ट्रिय पुरुष र महिला हक्की टिमका लागि नयाँ जर्सी सार्वजनिक गरेको छ। २७ चैत, काठमाडौंमा आयोजित कार्यक्रममा राष्ट्रिय खेलकुद परिषद (राखेप) का सदस्य राम चरित्र मेहता र नेपाल हक्की संघका अध्यक्ष अनिल प्रसाद शर्माले संयुक्त रूपमा जर्सी अनावरण गरेका छन्। पुरुष टिमका लागि रातो रंगको र महिला टिमका लागि गुलाबी रङ्गको जर्सी प्रस्तुत गरिएको छ।
जर्सी सार्वजनिक कार्यक्रममा राखेप सदस्य सचिव मेहताले हक्की संघको यस प्रयासको प्रशंसा गर्दै यसले हक्की खेललाई चिनाउन मद्दत गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। उनले राखेपले हक्की खेलको विकास र पूर्वाधार निर्माणका लागि निरन्तर सहयोग गर्दै आएको जानकारी दिए। नेपाल हक्की संघका महासचिव सुवर्ण श्रेष्ठले भने कि राष्ट्रिय टिमको जर्सी सार्वजनिक गर्दा नयाँ यात्रा सुरु गरिएको छ र यसले आगामी दिनमा हक्की खेलको बारेमा सकारात्मक सन्देश दिनेछ। उनले जर्सीको लागि प्रायोजक खोज्ने योजना रहेको जानकारी पनि गराए।
त्यही दिन हक्की संघले महिला र पुरुष राष्ट्रिय टिमका लागि २६-२६ खेलाडीको सूची पनि सार्वजनिक गरेको छ। गत फागुनमा काठमाडौंमा भएको राष्ट्रिय हक्की प्रतियोगितामा प्रदर्शनका आधारमा राष्ट्रिय टिम चयन गरिएको महासचिव श्रेष्ठले जानकारी गराइन।
नासाको आर्टेमिस-२ चन्द्रमाको मिशनका अन्तरिक्ष यात्रीहरूले पूर्ण सूर्यग्रहणको दृश्य अवलोकन गरी शनिबार पृथ्वीमा अवतरण गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। यस मिशनका अन्तरिक्ष यात्रीहरूले चन्द्रमाको अत्यन्त नजिकबाट अन्तरिक्षयानमै बसेर पूर्ण सूर्यग्रहणको दृश्य अवलोकन गरेपछि अब पृथ्वी फर्कने क्रममा छन्। शनिबार बिहान अवतरण गर्न लागेका अन्तरिक्ष यात्रीहरूको कमाण्डर रेड वाइजम्यानका अनुसार, ओरियन अन्तरिक्षयानका चालक दलले यस्तो दृश्य देखेका छन् जुन अहिलेसम्म कुनै मानिसले देखेका थिएनन्। आर्टेमिस मिसनका पाइलट भिक्टर ग्लोभरले भनेका छन् कि उनले देखेका दृश्यको वर्णन गर्न शब्द नै नपुग्ने छन्।
यस यात्राको क्रममा अन्तरिक्षयानले पृथ्वीबाट करिब २ लाख ५२ हजार ७५६ माइल अर्थात् ४ लाख ६ हजार ७७१ किलोमिटर दूरी तय गरेको थियो, जुन अहिलेसम्म कुनै मानिसले अन्तरिक्षमा तय गरेको सबैभन्दा लामो दूरी हो। चन्द्रमाको पछाडि पट्टिको भागमा पुगेपछि अन्तरिक्ष यात्री र नासाबीच करिब ४० मिनेटसम्म सम्पर्क विच्छेद भएको थियो। सम्पर्क पुनः स्थापित भएपछि मिशन विशेषज्ञ क्रिस्टिना कोचले अन्तरिक्षयानबाट प्रतिक्रिया दिइन् – पृथ्वीबाट फेरि आवाज सुन्दै अत्यन्त अद्भुत महसुस भयो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि अन्तरिक्ष यात्रीहरूसँग प्रत्यक्ष संवाद गरेका थिए र उनीहरूले इतिहास रच्नुभएकोमा गर्व व्यक्त गर्नुभयो।
अन्तरिक्ष यात्रीहरू अमेरिकाको पश्चिमी तट नजिक प्रशान्त महासागरमा अवतरण गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। नासाका एक अवकाशप्राप्त अन्तरिक्ष यात्री तथा अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनका पूर्व कमाण्डर टेरी भिर्ट्सले चिन्ताजनक तर यथार्थपरक धारणा व्यक्त गरेका छन्। उनका अनुसार, यस मिशनमा अन्तरिक्षयानका चालक दलले चन्द्रमाको गुरुत्वाकर्षण शक्तिको प्रयोग गरेर त्यसको परिक्रमा गर्नुपरेको थियो। उनले भनेका छन् कि आर्टेमिस मिशनका अन्तरिक्ष यात्रीहरू अन्तरिक्षमा अत्यन्त टाढा छन् र कुनै पनि आकस्मिक अवस्थाले चुनौती पुर्याएमा बचाउने विकल्प छैन।
नासाकी विज्ञान प्रमुख डाक्टर निकोला फक्सका अनुसार, अन्तरिक्ष यात्रीहरूले मिशनको यो महत्वपूर्ण चरणका लागि धेरै वर्षसम्म तयारी गरेका थिए र नासाको टोलीसँग मिलेर चन्द्र विज्ञानको गहिरो अध्ययन गरेका थिए। आर्टेमिस-२ मिशनका मुख्य सदस्यहरूमा तीन अमेरिकी अन्तरिक्ष यात्रीहरू रेड वाइजम्यान, क्रिस्टिना कोच र भिक्टर ग्लोभर साथै एक क्यानाडाली अन्तरिक्ष यात्री जेरेमी ह्यान्सेन पनि सहभागी छन्। चन्द्रमा पानीको खोजी र त्यहाँका खनिजहरूको अध्ययनले भविष्यमा मानव बसोबासका लागि महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउन सक्छ।
२७ चैत, काठमाडौं। उपसभामुखको रूपमा निर्वाचित भएपछि रुबीकुमारीले श्रम संस्कृति पार्टीको जिम्मेवारीबाट अलग हुन निर्णय गरेकी छन्। उनले पार्टी अध्यक्ष हर्क साम्पाङलाई शुक्रबार बुझाएको राजीनामा पत्रमा संविधान र कानुनले तोकेको तटस्थ भूमिका निभाउनका लागि पार्टी छोड्नुपर्ने उल्लेख गरिन्।
शुक्रबार राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीकी सरस्वती लामालाई हराउँदै रुबीकुमारी उपसभामुखको पदमा निर्वाचित भईन्। सदनमा उपस्थित २५६ मध्ये २२९ जनाले उनलाई समर्थन जनाए।
एमालेले प्रतिनिधिसभाको उपसभामुखमा श्रम संस्कृति पार्टीकी सांसद रुबीकुमारीलाई समर्थन नगरी तटस्थता अपनाएको छ। रुबीकुमारी उपसभामुख पदका लागि दुई तिहाइ मतको पूर्वसमर्थन बोकेको अवस्थामा कांग्रेस, रास्वपा र नेकपाले उनलाई समर्थन गरेका थिए। एमालेले तटस्थता छानेपछि नयाँ पुस्ता र समावेशीताको सन्देश दिन नसकेको मात्र होइन, राजनीतिक अवसर पनि गुमाएको छ। २६ चैत, काठमाडौं। श्रम संस्कृति पार्टीकी सांसद रुबीकुमारी प्रतिनिधिसभाको उपसभामुखमा निर्वाचित हुन लागेको बेला एमाले निर्वाचन प्रक्रियामा तटस्थ रह्यो। उनी पक्षमा उभिएको पनि थिइन, विपक्षमा पनि। पछिल्लो दशकदेखि एमाले हरेक राजनीतिक मोर्चामा स्पष्ट र ठोस लाइन लिएर उभिन्थ्यो। तर यसपटक उपसभामुख पदको निर्वाचनमा कुनै स्पष्ट कारण नखुलाइ तटस्थताको नीति अपनायो। यदि अरुको उम्मेदवारी स्वीकार्न नसक्ने हो भने आफ्नै उम्मेदवारी पनि दिन सक्थ्यो। तर एमालेले संसद् नियमावलीमा रहेको तटस्थ बस्न मिल्ने व्यवस्था प्रयोग गर्यो। नियमअनुसार गलत नहोला तर यसले एमालेलाई एउटा सन्देश दिन अवसरबाट वञ्चित गरायो।
एमाले सांसद मोहम्मद इस्तियाक राई भन्छन्, ‘सभामुखको हकमा जस्तो व्यापक समर्थन गरियो, उपसभामुखको विषयमा त्यो प्रयास भएन, त्यसैले हामी तटस्थ बस्यौं।’ उनका अनुसार अहिले सत्तापक्षले विपक्षी दलहरूप्रति जे व्यवहार गरिरहेको छ त्यसमा पनि एमाले असन्तुष्ट छ। अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीलाई पूर्वाग्रही रूपमा थुनेको आरोप लगाउँदै एमाले रिस फेर्न खोजेको देखिन्छ। संसदीय राजनीतिमा यस्ता क्षणहरू आउँछन् जुनबाट दलको वैचारिक उचाइ, राजनीतिक परिपक्वता र दूरदृष्टि नाप्न सजिलो हुन्छ। तर, तटस्थताको यो नीति छाँयोग्रस्त दृष्टि देखाउँछ।
रुबीकुमारी ठाकुरलाई प्रतिनिधिसभाको उपसभामुखमा समर्थन गर्नुले एमालेलाई धेरै फाइदा हुने थियो। उनी मात्र उपसभामुख बन्नका लागि उठाइएका उम्मेदवार होइनन्। उनको उम्मेदवारीले एउटा ठूलो सन्देश दिएको थियो। उनी मधेसको सीमा लागेको समुदायबाट उठेकी छिन्, आर्थिक रुपमा कमजोर परिवारबाट संघर्ष गर्दै राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गरेकी छन्, र नयाँ पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने अनुहार पनि हुन्। श्रम संस्कृति पार्टीबाट समानुपातिक सांसद बनेकी रुबीलाई राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले पनि समर्थन गरी उनले दुई तिहाइ मतको अतिदेखि पूर्वसमर्थन पाएकी थिइन्। संसदका प्रमुख दलहरू—रास्वपा, कांग्रेस र नेकपा उनको पक्षमा उभिएका थिए। यदि एमालेले पनि उनको समर्थन गरेको भए, उपसभामुखमा सर्वसहमति सम्भव थियो।
तर, एमालेले फरक बाटो छानेर तटस्थताको नीति अपनायो। राजनीतिमा तटस्थता सधैं निष्पक्षताको परिचायक हुँदैन; कहिलेकाहीँ यो अस्वीकारको अर्को रूप पनि हो। रुबीकुमारीप्रति व्यापक समर्थन रहेको र दुई तिहाइभन्दा बढी मतबाट निर्वाचित हुने अवस्था हुनुमा एमालेको तटस्थताले परिणाममा कुनै प्रभाव भने पर्दैनथ्यो। समर्थन गरेर, उनी उपसभामुख जस्तो तटस्थ भूमिका निर्वाह गर्ने पदलाई आफ्नो स्वामित्वमा लिन सक्थ्यो। यदि एमालेले रुबीलाई समर्थन गरेको भए, त्यो केवल एउटा व्यक्तिलाई पदमा पुर्याउने काम मात्र होइन, संसद्मा नयाँ दलहरूप्रति सहकार्यको सन्देश पनि बन्ने थियो।
पोखरामा चैत २५ गते साँझ शिवालय चोकबाट सभागृह चोकतर्फ हिंडिरहेकी सिर्जना पौडेल केसीलाई धारिलो हतियार प्रहार गरी हत्या गरिएको घटनामा भान्जा पक्राउ परेका छन्। प्रहरी अर्का एक जनाको खोजी गरिरहेको छ। सिर्जनाको पारिवारिक कलह र अंशमुद्दाको विवाद नै हत्याको कारण भएको प्रहरी अनुसन्धानले देखाएको छ। यस विषयमा थप अनुसन्धान जारी छ। (२७ चैत, पोखरा) पोखरामा चैत २५ गते साँझ बीच बजारमै भएको उक्त भयानक घटनाले धेरैलाई स्तब्ध बनाएको छ भने सुरक्षा प्रबन्धमाथि पनि प्रश्नहरू छन्। शिवालय चोकबाट सभागृह चोकतर्फ हिँड्दै गरेकी महिलाको कन्चटमा धारिलो हतियार प्रहार गरी एक समूह फरार भएको थियो। खुकुरी प्रहारबाट घाइते महिलाले सडकमै रन्थनिंदै मृत्यु बेरेकी छन्। मृतक पोखरा–५ की सिर्जना पौडेल केसी हुन्, जो एकल महिला थिइन् र पृथ्वीचोकमा जुत्ता पसल सञ्चालन गर्दै आएकी थिइन्। जेठी श्रीमतीले विष सेवन गरेर आत्महत्या गरेपछि कृष्ण केसीले ४ वर्षअघि सिर्जनालाई विवाह गरेका थिए। दुई वर्षअघि कृष्णको पनि निधन भएको थियो। उनीसँग हाल ३ वर्षकी छोरी छ। विवाह र श्रीमानको मृत्युपछि बढेको पारिवारिक कलह र अंश विवादकै कारण सिर्जनाको हत्या भएको प्रहरी निष्कर्षले देखाएको छ। हत्यामा भान्जा संलग्न रहेको देखिएपछि प्रहरीले उनलाई पक्राउ गरेको छ। भाञ्जा पहिला पनि लागूऔषध, अभद्र व्यवहार र चोरीका मामिलामा हिरासतमा रहेका थिए। खुकुरी प्रहार गरेर भाग्ने भाञ्जालाई प्रहरीले समातेको छ भने मोटरसाइकल चालकको खोजी जारी छ। प्रहरी अनुसन्धानले उक्त बीभत्स हत्यापछि भएका रहस्यहरू पत्ता लगाउँदै गइरहेको छ, जसले अनुसन्धानमा खटिएका प्रहरीलाई समेत चकित बनाएको छ।
जीवनका सुख-दुख साट्ने शपथ गरेर विवाह गरेका श्रीमान् दुई वर्षअघि नै बितेका थिए। त्यस एक वर्ष पहिले मात्रै छोरी जन्मिएकी थिइन्। छोरीले बाबुलाई चिन्नै पाइनन्, उनी श्रीमानको माया र सहयात्री थिइन्। पोखरा–मालेपाटनकी सिर्जना पौडेल केसीलाई थाहा थिएन कि उनको जीवन यति क्रूर र हृदयविदारक बन्नेछ। जेठी श्रीमतीले विष सेवन गरेर आत्महत्या गरेपछि मालेपाटनका व्यवसायी कृष्ण केसीले चार वर्षअघि सिर्जनालाई विवाह गरेका थिए। कृष्णले उनलाई जीवनभर साथ दिने वाचा गरेका थिए तर विवाहपछिको पारिवारिक कलह र विवादले तनाव सिर्जना गरेका थिए। दूई वर्षअघि श्रीमानको मृत्युपछि जेठीतिरका छोराछोरीसँगको विवाद झन् बढेको थियो र उनी अदालतमा अंश मुद्दा हालेकी थिइन्।
पोखरा मालेपाटनमा खसीबोकाको ताजा मासु बेच्ने व्यवसायी कृष्णले मालेपाटन र सेदीमा घरजग्गा जोडेका थिए। सिर्जना सेदीस्थित घरमा बसिन्थिन् र पृथ्वीचोकदेखि नागढुंगातर्फ स्याङ्जा जाने सडक किनारमा जुत्ता पसल चलाउथिन्। चैत २५ गते बुधबार साँझ उनी पसल बन्द गरी शिवालय चोक हुँदै सभागृह चोक तर्फ फर्किरहेकी थिइन्। सभागृह चोक नजिकिएपछि कसैले उनको कन्चटमा धारिलो हतियार प्रहार गर्यो। उनी रन्थाउँदै सडकमा धर्निइन् र टाउकामा गहिरो चोटबाट त्यहाँ ही मृत्यु भयो। उक्त घटनाले पोखरा र वरपरका मानिसहरूलाई स्तब्ध बनायो।
प्रहरीमाथि धेरै प्रश्न उठेका छन् कि किन एकल जीवन बिताउँदै सानो व्यवसाय गर्दै ३ वर्षकी छोरी हुर्काइरहेकी सिर्जनाको यस्तो हत्या भयो? घटनास्थलमा रहेका धेरै सिसीटीभी फुटेज नहुँदा आरोपित पत्ता लगाउन समस्या भएको भएता पनि प्रहरीले अन्ततः फरार भएको आफ्नै भाञ्जालाई पक्राउ गरेको छ। प्रारम्भिक अनुसन्धानमा भान्जाले आफूलाई हेपेर अपमानित गरिएकोले हत्या गरे भन्ने बयान दिएको छ। तर, परिवारका अन्य सदस्यको पनि योजना हुनसक्ने विश्वसनीय अनुमानका साथ प्रहरीले थप अनुसन्धान गरिरहेको छ। प्रहरीका अनुसार आरोपीहरू दिउँसोदेखि नै सिर्जनाको निगरानी गर्दै पछ्याइरहेका थिए। सभागृह चोक निस्कने सडकमा सटरहरू बन्द हुँदै गर्दा र लाइट कम भएको मौका छोपेर धारिलो हतियार प्रहार गरेको जानकारी प्राप्त भएको छ।
परिवारका तीन जना सदस्यलाई समेत सोधपुछको लागि ल्याइएको छ। उनीहरूको बयान र पारिवारिक अंश मुद्दाका विषयलाई ध्यानमा राख्दै प्रहरीले आरोपीको पहिचान गरेको हो। अहिले प्रहरीले घरभित्रैको सदस्यको योजना हुनसक्ने थप प्रमाणहरू छानबिन गरिरहेको छ। सिर्जनाको सबैभन्दा ठूलो विवाद सौतेनी छोरासँग रहेको पाइएको छ। तर, सो छोरालाई लागूऔषध मुद्दामा गिरफ्तार गरेर कारागारमा राखिएको छ। थप अनुसन्धान जारी छ र छोरासँग पनि योजना हुनसक्ने आशंका छ। कारागारमा रहेका उनले सिर्जनासँग सम्पत्ति विवाद थियो। परिवारसँगको अंश मुद्दा अहिले पनि अदालतमा विचाराधीन छ।
जेठी श्रीमतीले विष सेवन गरेर आत्महत्या गरेपछि कृष्णले सिर्जनालाई दोस्रो श्रीमतीको रूपमा विवाह गरेका थिए। ‘आमाको मृत्युको एक वर्षपछिको विवाहले परिवारमा तनाव पैदा गरेको र सोही कारण आमाले विष सेवन गरेको सोच्दा छोराछोरीले यस्तो बुझ्न थालेको बताए,’ प्रहरी स्रोतले भन्यो, ‘त्यै विवादबाट पारिवारिक कलह र झगडा सुरु भएको हो।’ दुई वर्षअघि कृष्णको मृत्यु पश्चात उक्त विवाद झन् बढेको थियो। श्रीमान कृष्ण मालेपाटनमा ताजा मासु बेच्ने व्यवसायी थिए। उनले पोखरामा दुईवटा घर किन्ने, अन्य जग्गा र सम्पत्ति जोड्ने काम गरेका थिए। उनका जेठी श्रीमतीबाट दुई छोरी र एक छोरा छन्। छोरा लागूऔषध कारोबारमा जेलमा छन् भने छोरीमध्ये एकको विवाह भइसकेको छ र अर्की अविवाहित छिन्।
सिर्जनाका माइतीले पनि उनको हत्यामा पारिवारिक सदस्य संलग्न रहेको आरोप लगाउँदै प्रहरीले छानबिन गर्न दबाब दिँदै आएका थिए। प्रहरीले घटनासम्बन्धी थप जानकारी दिन शुक्रवार दिउँसो पत्रकार सम्मेलन आयोजना गरेको छ। एसपी नवीन कार्कीले भने, ‘प्रहरीले घटनामा संलग्नलाई पक्राउ गरिसकेको छ र थप अनुसन्धान भइरहेको छ। एकपछि अर्को रहस्य खुल्दै गएको छ।’ एसपी कार्कीले थप भने, ‘यस घटनाको वर्तमान अवस्था पत्रकार सम्मेलनमै सबैलाई जानकारी गराउनेछौं।’
२७ चैत, काठमाडौं । चैत २९ र ३० गतेका लागि निर्धारित नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघको साधारणसभा तथा निर्वाचन उच्च अदालत पाटनको अन्तरिम आदेशका कारण रोकिएपछि नयाँ मिति सार्वजनिक गरिएको छ। महासंघको शुक्रबार बसेको पदाधिकारी बैठकले वैशाख २१ र २२ गते साधारणसभा र निर्वाचन गर्ने गरी नयाँ मिति तोकेको छ। त्यस्तै, वैशाख ९ गते कार्यकारिणी समितिको बैठक पनि आह्वान गरिएको छ। यसअघि निर्वाचन रोक्न दर्ता गरिएको रिट निवेदनमाथि सुनुवाइ गर्दै उच्च अदालत पाटनले साधारणसभा र निर्वाचन तत्कालका लागि रोक लगाउने अन्तरिम आदेश दिएको थियो।
रूसी विदेश मन्त्रालयका विशेष प्रतिनिधि रोडियन मिरोश्निकले युक्रेनी सेनालाई ‘यस्ट्र युद्धविराम’ को अवसरलाई सैन्य लाभ लिन प्रयोग नगर्न कडा चेतावनी दिएका छन्। रूसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले ११ अप्रिल दिउँसो ४ बजेदेखि ३० घण्टे युद्धविराम लागू गर्ने आदेश जारी गरिसकेका छन्। मिरोश्निकले भनेका छन्, “मानवीय आधारमा गरिएको यो निर्णयलाई सैन्य फाइदाका लागि दुरुपयोग गर्न दिइने छैन” र रूसले युद्धको सन्तुलन बिगार्न अनुमति नदिने बताएका छन्।
शुक्रबार ‘रोसिया-१’ टेलिभिजनमा बोल्दै, मिरोश्निकले युक्रेनले युद्धविराम अवधिलाई आफ्नो सेना पुनर्गठन गर्न वा युद्धको अवस्था परिवर्तन गर्न प्रयोग गर्न नहुने स्पष्ट पारेका छन्। ११ अप्रिल शनिबार दिउँसो ४ बजेबाट लागू हुने ३० घण्टे युद्धविरामको आदेश रूसी राष्ट्रपति पुटिनले पहिल्यै जारी गरिसकेका छन्। तर रुसी कूटनीतिज्ञ मिरोश्निकले किभबाट कुनै ‘अमैत्रीपूर्ण’ गतिविधि भए त्यसको कडा जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्।
उनले भनेका छन्, “रूसले युद्धमैदानमा सन्तुलन बिगार्न मद्दत गर्ने कुनै पनि प्रयास सहने छैन। मानवीय आधारमा गरिएको यो निर्णयलाई सैन्य लाभका लागि दुरुपयोग गर्ने युक्रेनी प्रयासलाई सफल हुन दिने छैन।” रुसी स्रोतले जानकारी दिएका अनुसार, युक्रेनी राष्ट्रपति भ्लादिमिर जेलेन्स्की लामो समयका लागि युद्धविराम चाहन्छन् जसले युद्धको वर्तमान सन्तुलनमा परिवर्तन ल्याउने अपेक्षा छ। तर मिरोश्निकले युद्धभूमिमा रूसले पाएको अग्रता साझा गर्ने कुनै योजना नरहेको स्पष्ट पारेका छन्।
यो युद्धविराम केवल अर्थोडक्स यस्ट्र पर्वको सन्दर्भमा गरिएको एक संक्षिप्त मानवीय कदम हो। सन् २०२६ को शुरुमा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गरेपछि मध्यपूर्व युद्ध उत्कर्षमा पुगेको छ। यसको प्रभावले युक्रेनले पश्चिमी देशहरूबाट प्राप्त सैन्य सहयोगमा केही कमी आएको विश्लेषण गरिएको छ। यस अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै यो संक्षिप्त युद्धविरामले दुवै पक्षलाई आफ्नो रणनीति पुनरावलोकन गर्ने अवसर दिएको छ, यद्यपि मास्कोले काभको सबै गतिविधिलाई नजिकबाट निगरानी गरिरहेको जनाएका छन्।
२७ चैत, काठमाडौं । नवनियुक्त दुई मन्त्रीहरूले पद तथा गोपनीयताको शपथ ग्रहण गरेका छन्। राष्ट्रपति निवास शीतलनिवासमा आयोजित विशेष समारोहमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले गौरीकुमारी यादव र रामजी यादवलाई मन्त्री पदको शपथ ग्रहण गराउनु भएको छ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले शुक्रबार नै उनीहरूलाई मन्त्रीको रूपमा नियुक्त गर्नुभएको थियो। उहाँले रामजी यादवलाई श्रम मन्त्री र गौरीकुमारी यादवलाई मन्त्री नियुक्त गर्नुभएको हो।
यसअघि हिजोमात्रै श्रम मन्त्रालयको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका दिपक साहलाई प्रधानमन्त्री शाहले पदमुक्त गर्नुभएको थियो। उद्योग मन्त्रालयको जिम्मेवारी भने प्रधानमन्त्री शाह आफैंले सम्हाल्दै आएका थिए। रामजी सप्तरी क्षेत्र नम्बर २ बाट निर्वाचित सांसद हुन् भने गौरीकुमारी महोत्तरी क्षेत्र नम्बर ४ बाट निर्वाचित सांसद हुन्।
