लेखक: space4knews

क्रेमलिनका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले रूस युरोपेली देशहरूसँग वार्ताका लागि अझै खुला रहेको बताएका छन्। उनले भने कि रूसले सम्बन्ध तोड्ने प्रयास कहिल्यै गरेको छैन। पेस्कोभले पत्रकारहरूसँग वार्तालाप गर्दै भने, “रूस संवादका लागि खुला छ, हामीले सम्बन्ध विच्छेदको सुरुवात कहिल्यै गरेका छैनौं।”

रूसी सेनाले युक्रेनी सशस्त्र बललाई सहयोग पुर्‍याउने ओडेसा र युज्नी बन्दरगाहका इन्धन भण्डारण र सैन्य सामग्रीहरूमा निरन्तर रूपमा आक्रमण जारी राखेको छ। रूसी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार, जुलाई १९ मा गेरान-४ ड्रोनको प्रयोग गरी ओडेसा बन्दरगाह बाहिर रहेका बल्क क्यारियर र जहाजहरूमा क्षति पुर्‍याइएको छ। मन्त्रालयले भनेको छ, “रूसी सेनाले युक्रेनी सेनालाई सहयोग पुर्‍याउने बन्दरगाहहरूमा आक्रमण निरन्तर रूपमा जारी राखेको छ।” ४ असार, काठमाडौं।

मस्कोले युक्रेनी सेनालाई सहयोग दिइरहेका बन्दरगाहहरूमा लगातार प्रहार गरिरहेको छ। रूसी रक्षा मन्त्रालयले युक्रेनी सशस्त्र बलको लागि राखिएका इन्धन र लुब्रिकेन्ट भण्डारण ट्याङ्कहरूमा क्षति पुगेको जनाएको छ। ओडेसा बन्दरगाहस्थित ती ट्याङ्कहरूमा हतियार र लोइटरिङ मुनिसनको प्रयोग गरेर आक्रमण गरिएको हो।

जुलाई २० राति रूसी सेनाले युक्रेनी सेनालाई सहयोग गर्ने बन्दरगाहहरूमा हमला जारी राख्यो। जुलाई १८ मा रूसी सेनाले नेप्च्युन कोस्टल मिसाइल सिस्टमको लन्चरमाथि प्रहार गरेको थियो। यो आक्रमण निकोलायेभ क्षेत्रमा इसकन्दर ब्यालिस्टिक मिसाइल र गेरान-४ सिकर ड्रोन प्रयोग गरेर गरिएको थियो।

रूसी सेनाले जुलाई १९ मा दिनभरि युक्रेनी बन्दरगाह र जहाजहरूमाथि लगातार आक्रमण गरेको थियो। गेरान-४ सिकर ड्रोनले ओडेसा बन्दरगाहको बाहिरी क्षेत्रमा लंगर लगाइरहेको एउटा बल्क क्यारियरमा प्रहार गरेको थियो। युज्नी बन्दरगाहमा पश्चिमी देशहरूले युक्रेनी सेनाका लागि पठाएका सैन्य उपकरण राखिएको गोदाममा पनि प्रहार भएको छ।

भारतीय कांग्रेसका अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खड्गेले सोमबार संसदमा सीजेपी प्रदर्शनकारीमाथि भएको लाठीचार्जको विषय उठाउनुभयो। उहाँले राज्यसभामा भन्नुभयो, ‘पेपर लिक प्रकरणमा जन्तर-मन्तरमा भेला भएका हजारौं बालबालिकामाथि लाठीचार्ज गरिएको छ। मोदी सरकार युवाहरुको आवाज दबाउने प्रयासमा छ।’

खड्गेले संसद भवन बाहिर मिडियासँग कुरा गर्दै बेरोजगारी र परीक्षा सञ्चालनमा सरकार असमर्थ रहेको भन्दै सरकार सत्तामा रहन योग्य नभएको टिप्पणी गर्नुभयो। सीजेपीले संसदमा युवाको मुद्दा उठाएकोमा खड्गेलाई धन्यवाद दिएको छ।

उहाँले थप्नुभयो, ‘जो विद्यार्थी र युवाहरु दिल्ली आएर आफ्नो आवाज उठाउन चाहन्छन्, तिनीहरुलाई मार्नु र दुख दिनु गलत हो। यस विषयमा हामीले सरकारको ध्यानाकर्षण बारम्बार गराएका छौँ तर सरकारलाई केही फरक परेको छैन। एकातिर बेरोजगारी छ भने अर्कोतिर सरकारले परीक्षा सञ्चालन गर्न समेत सकेको छैन।’

सीजेपीको ‘संसद मार्च’ का क्रममा प्रहरीले प्रदर्शनकारीमाथि लाठीचार्ज गरेको थियो र अश्रुग्यास प्रयोग गरिएको थियो।

दिल्लीमा कक्रोच जनता पार्टीको संसद् मार्च क्रममा प्रहरीद्वारा लाठीचार्ज गर्दा प्रदर्शनकारीहरू घाइते भएका छन्। शिक्षा मन्त्रीको राजीनामा माग्दै प्रदर्शनकारीहरू संसद् तर्फ अघि बढ्दा प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच झडप भएको छ। विपक्षी दलहरूले प्रश्नपत्र चुहावट र लाठीचार्ज विषय उठाउँदै संसद् बैठकमा अवरोध सिर्जना गरेका छन्। ४ साउन, काठमाडौं।

दिल्लीमा कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) ले आयोजना गरेको संसद् मार्चमा प्रहरीले लाठीचार्ज गरेको छ। प्रहरीले प्रदर्शनकारीमाथि लाठीचार्ज गर्दा धेरै मानिसहरू घाइते भएका छन्। यद्यपि, प्रदर्शनकारीहरू अघि बढ्दै संसद् मार्ग प्रहरी चौकीसम्म पुगेका छन्, भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन्। सोमबारको प्रदर्शनका लागि आइतबार राति ११ बजेदेखि नै मानिसहरू जन्तर-मन्तरमा भेला हुन थालेका थिए र उनीहरूले फुटपाथमा रात बिताए। सोमबार बिहान मार्च सुरु हुनासाथ प्रहरी र प्रदर्शनकारीबीच धकेलाधकेल भएको थियो। जन्तर-मन्तरका सबै प्रवेश र निकास स्थानहरूमा प्रहरीले ७ फिट अग्लो तीन तहको ब्यारिकेडिङ गरेको थियो। तर बढ्दो भिडले ब्यारिकेड तोड्दै अघि बढ्ने प्रयास गर्दा प्रहरीसँग झडप भएको हो।

प्रहरीले संसद्को नयाँ अधिवेशन शुरु भएकोले मार्चको अनुमति नदिएको जनाएको छ। जन्तर-मन्तरदेखि संसद् सम्म करिब पाँच हजार प्रहरी र र्यापिड एक्सन फोर्सका जवानहरू तैनाथ छन्। प्रदर्शनकारीहरू भने हातमा भारतीय झण्डा बोकेर नाराबाजी गर्दै संसद् तर्फ बढिरहेका छन्। प्रहरीले झण्डा बोकेको प्रदर्शनकारीलाई दमन गर्दा भागदौड भएको थियो र लाठीचार्जका क्रममा एक प्रदर्शनकारीले ‘मलाई हान’ भन्दै कराएको भिडियो सार्वजनिक भएको छ। आइतबार रातिदेखि नै कक्रोच जनता पार्टीका समर्थकहरू जन्तर-मन्तरमा भेला भएर रातभर धर्ना दिएका थिए। झण्डा र मोबाइलको फ्ल्यासलाइट बालेर उनीहरूले आफ्ना मागहरू र अभियन्ता सोनम वाङचुकको समर्थनमा नाराबाजी गरेका थिए।

सीजेपीको मुख्य माग शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा हो। यस धर्नामा वाङचुककी पत्नी गीताञ्जली आङ्मो पनि उपस्थित थिइन्। संसद् भित्र विपक्षी दलले प्रश्नपत्र चुहावट र राम मन्दिरको भेटी चोरी जस्ता मुद्दा उठाउँदै सरकारलाई प्रश्न गरेका छन्। राज्यसभाका विपक्षी नेता मल्लिकार्जुन खड्गेले जन्तर-मन्तरमा विद्यार्थीमाथि भएको प्रहरी लाठीचार्जको कडा विरोध गरेका छन्। उनले भने, ‘लाखौँ बालबालिकाको भविष्य दाउमा छ। उनीहरूको आवाज दबाउन सरकारले बल प्रयोग गरिरहेको छ।’ खड्गेको विरोधपछि राज्यसभाको कारबाही केही समयका लागि स्थगित गरिएको थियो। उता, लोकसभामा विपक्षी सांसदहरूले प्लेकार्ड र ब्यानर बोकेर हंगामा गरेपछि लोकसभाको कारबाही जम्मा १२ मिनेट मात्र चलेर १२ बजेसम्म स्थगित भयो। कांग्रेस सांसद मनिष तिवारीले महत्त्वपूर्ण विषयमा छलफल गर्न प्रश्नकाल र शून्यकाल स्थगित गर्न स्थगन प्रस्ताव दर्ता गराएका छन्। संसद् भवन बाहिर सञ्चारकर्मीहरूलाई सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भने, ‘मनसुन होस् या मनसुन सत्र, दुवै सक्रिय भएमा अत्यन्त उत्पादक हुन्छन्। संसद्मा तर्क र तथ्यसहित छलफल हुनुपर्छ।’ यसैबीच, प्रधानमन्त्री मोदीले विपक्षी नेता राहुल गान्धीको नाम नलिई उनलाई व्यंग्य गर्दै भारतका युवा स्टार्टअप ‘स्काईरूट’ ले अन्तरिक्षमा प्राप्त गरेको सफलताको प्रशंसा गरेका छन्। मोदीले भने, ‘त्यस स्टार्टअपमा काम गर्ने युवाहरूको औसत उमेर २८ वर्ष छ, म कुनै ५६ वर्षे नौजवानको कुरा गरिरहेको छैन। भारतका युवाहरूको क्षमता अन्तरिक्षजस्तै असीमित छ।’

अमेरिकी सेनाले इरानका सैन्य केन्द्रहरू, मिसाइल साइट र सञ्चार सञ्जालहरूलाई लक्षित गर्दै नौ दिनसम्म लगातार हवाई हमला जारी राखिरहेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपतिले इरानको आणविक मिसाइल निर्माण क्षमतालाई पूर्णरूपमा समाप्त पार्न सैन्य कारबाही भइरहेको बताएका छन्। इरानले खाडीका अमेरिकी ठाँउहरूमा प्रत्याक्रमण गरेपछि थप एक अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको छ र क्षेत्रीय युद्धको जोखिम बढेको छ। ४ साउन, काठमाडौं। अमेरिकी सेनाले सोमबार राति पनि इरानमाथि लगातार नवौँ दिन हवाई हमला जारी राखेको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डका अनुसार इरानका कमाण्ड सेन्टरहरू, एयर डिफेन्स प्रणाली, मिसाइल र ड्रोन प्रक्षेपण स्थल, समुद्री सम्पदा तथा सञ्चार सञ्जालहरूलाई लक्षित गरिएका छन्। अमेरिकी सेनाले इरानको दक्षिण-पश्चिमी शहर खुर्मोज, बुशहर, र होर्मोजगान तथा उत्तर-पश्चिमी शहर तबریزमा पनि हमला गरेको छ। चाबहार र बन्दर इमामजस्ता महत्वपूर्ण बन्दरगाह शहरहरू पनि आक्रमणको लक्ष्य बनेका छन्।

हमलापश्चात् उत्तर-पश्चिमी इरानको ‘तबریز मिसाइल फिल्ड’ मा आगलागी भएको खबर छ। स्थानीय बासिन्दाहरूले अमेरिकी हमला लगत्तै उक्त मिसाइल केन्द्रमा आगो लागेको बताएका छन्। उक्त मिसाइल केन्द्र इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) को एयरोस्पेस फोर्सले संचालित गर्दै आएको हो। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले इरानले होर्मुज जलमार्गलाई युद्धमा दबाब सिर्जना गर्न औजारको रूपमा प्रयोग गरेको उल्लेख गर्दै विश्वका अन्य राष्ट्रहरूलाई उक्त जलमार्गको सुरक्षाका लागि उपकरण वा कोष प्रदान गर्न अपील गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले हालको सैन्य कारबाहीको लक्ष्य इरानको आणविक मिसाइल निर्माण गर्ने सम्भावनालाई पूर्णरूपमा समाप्त पार्नु रहेको बताएका छन्।

उता, उत्तरी इराकमा खसालिएको एक इरानी ड्रोनलाई विष्फोट नगरी नियन्त्रित रूपमा नष्ट गर्ने क्रममा एक अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको छ भने अर्का एक सैनिक घाइते भएका छन्। यस घटनापछि यस युद्धमा मारिएका अमेरिकी सैनिकको संख्या १७ पुगेको छ। विभिन्न देशका अमेरिकी अखडामा इरानको प्रत्याक्रमण आईआरजीसीले जोर्डन, कुवेत, ओमान लगायत देशहरूमा रहेका अमेरिकी सैन्य क्षेत्रहरूमा धेरै ठूला हमलाहरू गरेको दावी गरेको छ र अभियान अझै जारी रहने चेतावनी दिएको छ। कुवेतमा विद्युत उत्पादन र पानी प्रशोधन संयन्त्रमा लगातार दोस्रो दिन हमला जारी छ।

उक्त हमलाले धेरै विद्युत उत्पादन युनिटहरूमा आगलागी गराएको र राहत कार्य जारी रहेको कुवेत सरकारले जनाएको छ। आईआरजीसीले कुवेतको अली अल-सलेम एयर बेसमा ड्रोन हमला गरी राडार प्रणाली र अमेरिकी एमक्यू-९ ड्रोन राखिएको ह्याङ्गरलाई नष्ट गरेको दाबी गरेको छ। बहराइनमा एयर रेड सायरन बजाइएको छ र त्यहाँ रहेका अमेरिकी दूतावासले मनामाको मध्य क्षेत्रमा इरानले हमला गर्न सक्ने सम्भावनाको आधारमा अमेरिकी नागरिकहरूलाई सतर्क रहन सुरक्षा सचेतना जारी गरेको छ।

इरानको आणविक ऊर्जा संगठनले खुजेस्तान प्रान्तमा निर्माणाधीन ‘डारखोविन आणविक ऊर्जा केन्द्र’ को साइटमा अमेरिकाले हमला गरेको आरोप लगाएको छ। अमेरिकी हमला र अत्यधिक गर्मीका कारण इरानमा विद्युत् संकट गहिरिएको छ। राजधानी तेहरान समेत धेरै क्षेत्रमा दैनिक लोडसेडिङ जारी छ, जसले जनजीवन र शिक्षा क्षेत्रमा नकारात्मक प्रभाव पार्दै आएको छ। इराकले आफ्नो तेल निर्यातका लागि होर्मुज स्ट्रेटमाथिको निर्भरता कम गर्न बसरादेखि टर्की र सिरिया सम्म नयाँ तेल पाइपलाइन निर्माण गर्ने योजना अघि बढाएको छ। पूर्व अमेरिकी रक्षा अधिकारी माइकल मुलरका अनुसार अमेरिका र इरान दुवैले एकअर्कालाई सम्झौता गर्न बाध्य पार्न सैन्य कारबाही बढाइरहेका छन्। अमेरिकाले इरानको आर्थिक मेरुदण्ड तोड्न पूर्वाधारहरूमा हमला गरिरहेको छ भने इरानले खाडी राष्ट्रहरूसँग आफ्नो सम्बन्ध बिगारेर पनि यसलाई ‘अस्तित्वको लडाइँ’ मानेर खाडीमा रहेका अमेरिकी अखडाहरूमा प्रत्याक्रमण गरिरहेको छ।