लेखक: space4knews

२२ चैत, काठमाडौं । सिन्धुलीको गोलन्जोर गाउँपालिका–६ मा आगलागी भएको छ। आइतबार साँझ गाउँपालिका–६ स्थित सुङ्गुरे भन्ने स्थानमा आगलागी भएको हो। वडाध्यक्ष रविन श्रेष्ठका अनुसार, आगलागी फैलँदै गएको छ। ‘आगलागी फैलँदै गएको छ। हावाहुरी नचलेको खण्डमा केही नहोला, तर चल्यो भने गाउँमा पनि पुग्न सक्ने अवस्था छ,’ श्रेष्ठले भने।

२२ चैत, काठमाडौं । काठमाडौंमा चैत १९ र २० गते दुई दिने अवधिमा समातिएका ७६ जना गुण्डागर्दी तथा अभद्र व्यवहार गर्नेहरुको हिरासत म्याद थपिएको छ । जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका अनुसार यी व्यक्तिहरुको हिरासत म्याद जिल्ला अदालत र जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंबाट आइतबार थप गरिएको हो ।

काठमाडौं परिसरका प्रवक्ता एसपी पवनकुमार भट्टराईकाे जानकारी अनुसार ७६ मध्ये ७० जनालाई अभद्र व्यवहार, तीन जनालाई जुवा खेलाउने तथा तीन जनालाई लुटपाटको घटनामा अनुसन्धान भइरहेको छ । प्रहरीले यस व्यक्तिहरुलाई सार्वजनिक सुरक्षामा असर पुर्याउने गरी गुण्डागर्दी गर्ने, जुवा खेल्ने-खेलाउने, त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको पार्किङ क्षेत्रमा यात्रुमाथि जोरजुलुम गर्ने, साथै सर्वसाधारण र विदेशी नागरिकलाई अश्लील क्रियाकलापका लागि सार्वजनिक स्थानमा मोलमोलाई गर्ने आरोपमा पक्राउ गरेको थियो ।

२२ चैत, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले ‘संविधान संशोधन बहसपत्र’ तयार पार्न गठन गरेको कार्यदल सक्रिय रूपमा काम गरिरहेको छ। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) नेतृत्वको सरकारले चैत १३ गते सार्वजनिक गरेको ‘शासकीय सुधार सम्बन्धी एक सय बुँदे कार्यसूची’को बुँदा नम्बर ४ अन्तर्गत यो कार्यदल गठन गर्ने व्यवस्था गरिएको थियो। उक्त कार्यसूचीमा देशको दीर्घकालीन राजनीतिक तथा संस्थागत सुधार र निर्वाचन प्रणाली लगायतका विषयमा राष्ट्रिय सहमति निर्माण गर्न प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले ७ दिनभित्र कार्यदल गठन गर्ने उल्लेख छ। साथै, बहस प्रक्रियालाई सहभागितामूलक, पारदर्शी र तथ्यमा आधारित बनाउन लक्ष्य राखिएको छ।

सोही योजनाअनुसार चैत १६ गतेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले प्रधानमन्त्रीका राजनीतिक सल्लाहकार असिम शाहको संयोजकत्वमा उक्त कार्यदल गठन गर्ने निर्णय गरेको थियो। कार्यदलमा संघीय संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनीतिक दलहरूले तोकेका एक–एक प्रतिनिधि, प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयको कानुन तथा मानव अधिकार हेर्ने सचिव, नेपाल कानुन आयोगका सचिव र प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयका कानुन तथा फैसला कार्यान्वयन हेर्ने सहसचिव सदस्य–सचिव रहने व्यवस्था छ।

प्रधानमन्त्रीका प्रेस तथा अनुसन्धान विज्ञ दीपा दाहालका अनुसार कार्यदलका सदस्यका लागि राजनीतिक दलहरूलाई नाम पठाउन पत्राचार भइसकेको छ र दलहरूबाट नाम प्राप्त हुने क्रम जारी छ। सदस्यहरूको टुङ्गो लाग्नासाथ यसै साताभित्र कार्यदलको बैठक बस्ने तयारी भइरहेको छ। उक्त बैठकमा सदस्यहरूका राय र सुझाव सङ्कलन गर्ने योजना छ। त्यसपछि कार्यदलले पूर्वराष्ट्रपति, संविधानविद्, कानुनी व्यवसायी, पूर्वप्रधानन्यायाधीश, सञ्चार माध्यम, धार्मिक संस्था, निजी क्षेत्र, जेनजी पुस्ताका अगुवा र स्थानीय तहका प्रतिनिधिहरूसँग चरणबद्ध रूपमा बृहत् छलफल गरी मात्रै संविधान संशोधन बहसपत्रलाई पूर्णता दिनेछ।

२२ चैत, बुटवल । लुम्बिनी प्रदेश सरकारको मन्त्रिपरिषद्ले आइतबार सम्पन्न गरेको बैठकले विभिन्न निर्णयहरू गरेको छ । बैठकले स्थानीय तहलाई उपलब्ध गराइने अनुदानको सीमा र सवारी करको वितरणसम्बन्धी प्रस्तावहरू अनुमोदन गरेको छ । सरकारका प्रवक्ता तथा कृषि, भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्री दिनेश पन्थीका अनुसार आगामी आर्थिक वर्ष २०८३–८४ का लागि प्रदेश सरकारले स्थानीय तहलाई प्रदान गर्ने वित्तीय समानीकरण अनुदान, पूरक अनुदान, विशेष अनुदान र सशर्त अनुदानको सीमा निर्धारणसम्बन्धी प्रस्ताव मन्त्रिपरिषद्ले स्वीकृत गरेको छ ।

बैठकले प्रदेशमा सङ्कलन हुने सवारी साधन करको वितरणसम्बन्धी प्रस्ताव पनि पारित गरेको छ । यसअनुसार आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ मा स्थानीय तहहरूलाई वितरण हुने सवारी साधन करको अनुमानित सीमा १ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ । साथै, प्रदेश सरकारले वि.सं. २०८३ का लागि थप सार्वजनिक र पर्व बिदाहरू पनि निर्धारण गरेको छ । हरितालिका तीज, माघे संक्रान्ति, प्रदेश स्थापना दिवस र वसन्त पञ्चमीको अवसरमा प्रदेशभर सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरिएको छ भने भूम्या पूजा, बड्का अत्तवारी, भगवती जात्रा र मगर दिवस जस्ता पर्वमा सम्बन्धित समुदायलाई बिदा दिने व्यवस्था गरिएको छ । बैठकले जीवनाशक विषादी निरीक्षकहरूको कार्यक्षेत्र निर्धारण गरेको छ । वरिष्ठ बाली संरक्षण अधिकृत मिलन गैरेलाई रुपन्देही, कपिलवस्तु, नवलपरासी (ब.सु.प), अर्घाखाँची, पाल्पा र गुल्मीमा विषादी निरीक्षकको कार्यक्षेत्र तोकिएको छ भने अधिकृत एलिजा श्रेष्ठलाई प्युठान, रोल्पा, रुकुमपूर्व, बाँके, बर्दिया र दाङका विषादी निरीक्षकको कार्यक्षेत्र तोकिएको छ ।

जर्मनीको फ्रान्कफर्ट सहर (प्राचीन नाम: निडा) मुनि एउटा महत्त्वपूर्ण र रहस्यमय रोमन धार्मिक स्थल फेला परेको छ। यस खोजले प्राचीन रोमनकालीन जर्मनीमा प्रचलित धार्मिक विधि र मानव बलिसम्बन्धी परम्पराहरूका बारेमा नयाँ तथ्य बाहिर ल्याउने विश्वास गरिएको छ। जर्मन रिसर्च फाउन्डेसन र स्विस नेशनल साइन्स फाउन्डेसनले यसका लागि १० लाख युरोभन्दा बढीको कोष स्वीकृत गरेका छन्। यो पुरातात्विक स्थल सन् २०१६ देखि २०२२ को बीचमा फ्रान्कफर्टको ‘रोमर स्टाडस्कुल’ नामक विद्यालय भवन निर्माणका क्रममा फेला परेको हो। ४ हजार ५ सय वर्ग मिटरभन्दा बढी क्षेत्रमा फैलिएको यो ठाउँ रोमन कालदेखि नै सुरक्षित अवस्थामा रहेको पाइएको छ।

उत्खननका क्रममा एउटा इनारभित्र मानव कङ्काल फेला परेको छ। यसका साथै त्यहाँ देवी डायनाको कास्य मूर्ति र सेप्टेम्बर ९, २४६ ईस्वी संवत् लेखिएको एउटा शिलालेख पनि भेटिएको छ। इनारभित्र कङ्काल र धार्मिक वस्तुहरू सँगै भेटिनुले त्यहाँ ‘मानव बलि’ दिइएको हुनसक्ने सम्भावना देखाएको छ, जुन यस क्षेत्रका लागि दुर्लभ घटना हो। यस परिसरमा ११ वटा ढुङ्गे भवन र ७० भन्दा बढी गहिरा खाडल भेटिएका छन्। यहाँ जुपिटर, मरकरी, डायना र एपोलो जस्ता धेरै देवी–देवताको पूजा गरिने सङ्केत मिलेको छ। खाडलहरूमा माछा, चरा र अन्य जनावरका हड्डी तथा बोटबिरुवाका अवशेष ठूलो मात्रामा फेला परेका छन्। यसले त्यहाँ देवतालाई बलि चढाएपछि सामूहिक रूपमा ‘धार्मिक भोज’ खाने गरिएको पुष्टि गर्दछ।

भित्तामा गरिएका रङ्गीन चित्रका टुक्रा र झ्याल–ढोकामा प्रयोग गरिएका धातुका सामग्रीले यो निकै भव्य र सजिएको मन्दिर रहेको देखाउँछन्। फ्रान्कफर्टको ‘निडा’ सहर सन् ७० को दशकमा सैन्य आधार इलाकाको रूपमा स्थापना भएको थियो र ईस्वी संवत् २८० तिर यो सहर खाली गरिएको थियो। युनिभर्सिटी अफ बासेल र गोएथे युनिभर्सिटीका विज्ञहरूले अब आगामी तीन वर्षसम्म यसको सूक्ष्म अध्ययन गर्ने छन्। फ्रान्कफर्टकी सांस्कृतिक आयुक्त डा. इना हार्टविगका अनुसार, यो खोज युरोपभरिकै लागि एउटा अतुलनीय पुरातात्विक उपलब्धि हो। यसले रोमन साम्राज्यको उत्तर–पश्चिमी प्रान्तहरूमा धर्म र शक्तिको सन्तुलन कसरी कायम हुन्थ्यो भन्ने कुरा प्रष्ट पार्ने छ।

नेपाली कांग्रेसका नेता र पूर्वऊर्जा मन्त्री दीपक खड्कामाथि सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी मुद्दाको अनुसन्धानको लागि थप ७ दिन म्याद थप गरिएको छ। २२ चैत, काठमाडौं – उनलाई अनुसन्धानको लागि यो थप म्याद दिइएको हो। खड्कालाई चैत १५ गते पक्राउ गरिएको थियो र आज दोस्रो पटक यो म्याद थप गरिएको हो। यसअघि काठमाडौं जिल्ला अदालतले उनलाई ७ दिन हिरासतमा राखेर अनुसन्धान गर्न अनुमति दिएको थियो।

पूर्वऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाइमन्त्री खड्कालाई भदौ २४ गतेको जनजीवन आन्दोलनको क्रममा उनको घरमा बरामद भएको रकमको अनुसन्धान गर्न नियन्त्रणमा लिइएको थियो। गृह मन्त्रालयका सुधन गुरुङले यस विषयमा जानकारी दिएका थिए। खड्काको घरमा जलेको अवस्थामा भेटिएको रकमको विषयमा सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले छानबिन गरिरहेको छ।

विभागले पहिलेदेखि नै खड्काको घरबाट जलेका नोटका केही टुक्रा र वरिपरिको खरानी सङ्कलन गरेको थियो। जनजीवन आन्दोलनका क्रममा प्रदर्शनकारीहरूले खड्काको घरमा तोडफोड र आगजनी गरेका थिए। आगजनीपछि उनका घरमा रहेका नेपाली र विदेशी नोटहरू जलेको भिडियोहरू सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका थिए। कतिपय सग्ला नोट प्रदर्शनकारीहरूले लगेका तस्बिर र भिडियोहरू पनि सार्वजनिक भएका थिए।

जिल्ला अदालत काठमाडौंले सर्वोच्च अदालतका शाखा अधिकृत महिमान सिंह विष्टलाई लिखतसम्बन्धी कसुरमा दोषी ठहर गरेको छ। विष्टले जारी गरेको नक्कली पत्रका आधारमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका नेता रेशम चौधरी पक्राउ परेका थिए। न्यायाधीश खिमानन्द भुषालको इजलासले विष्टलाई कैद र जरिवाना दिने विषयमा अर्को सुनुवाई गर्ने आदेश दिएको छ। २२ चैत, काठमाडौं।

सर्वोच्च अदालतका शाखा अधिकृत विष्टले जारी गरेको नक्कली पत्रका आधारमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका तत्कालीन संस्थापक नेता रेशम चौधरी पक्राउ परेका थिए। उक्त घटनापछि विष्ट पक्राउ परेका थिए। न्यायाधीश खिमानन्द भुषालको इजलासले उनलाई दोषी ठहर गर्दै कैद र जरिवाना लगाउने विषयमा अर्को सुनुवाई गर्न आदेश दिएको छ। तीन वर्षभन्दा बढी कैद सजाय हुने मुद्दा छुट्टै सुनुवाई गरिनुपर्नेछ।

गत वैशाख १७ गते सर्वोच्च अदालतका शाखा अधिकृत महिमान सिंह विष्टले जारी गरेको पत्रका आधारमा पार्टी एकीकरण घोषणापत्रमा पुगेका नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका संरक्षण र पूर्वसांसद रेशम चौधरी पक्राउ परेका थिए। अदालतमा विचाराधीन विषय टुंगो नलागेसँगै चौधरीलाई कैदमा पठाउने भनी जारी गरिएको पत्र अनधिकृत र गैरकानूनी भएको पत्ता लागेपछि केही घण्टाभित्रै चौधरी रिहा भएका थिए। त्यसपछि पत्र तयार गर्ने सर्वोच्च अदालतका शाखा अधिकृत विष्ट पक्राउ परेका थिए। कारागार र प्रहरीमा तत्काल अर्को पत्र पठाएर सर्वोच्च अदालतले रेशम चौधरीलाई रिहा हुने बाटो समेत तयार पारेको थियो।

२२ चैत, काठमाडौं । पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले शनिबार र आइतबार बिदा दिने सरकारको निर्णयको समर्थन गरेका छन्। पेट्रोलियम पदार्थको अभावलाई मध्यनजर गर्दै आजको मन्त्रिपरिषद् बैठकले हप्तामा दुई दिन (शनिबार र आइतबार) सार्वजनिक बिदा दिने निर्णय गरेको थियो। सरकारको यो निर्णयप्रति फेसबुकमा प्रतिक्रिया दिँदै भट्टराईले यसलाई वैज्ञानिक भनेर स्थायी रूपमा लागू गर्न उपयुक्त रहेको बताएका छन्।

‘कार्यालय समय बिहान ९ बजेदेखि साँझ ५ बजेसम्म र शनिबार–आइतबार बिदा गर्ने वर्तमान सरकारी निर्णय वैज्ञानिक र उचित छ,’ भट्टराईले लेखेका छन्, ‘यसलाई केवल पेट्रोलियम पदार्थको अभावका कारण अस्थायी रूपमा मात्र होइन, सार्वजनिक वार्षिक बिदा र पात्रोमा समेत समयानुकूल सुधार गरेर स्थायी रूपमा लागू गर्नु सबै हिसाबले लाभदायक र उपयोगी हुन्छ।’

उनले आफ्नो कार्यकालको मन्त्रिपरिषद्ले यस विषयमा निर्णय गरिसकेको तर विविध कारणले लागू गर्न नसकेको बताएका छन्। ‘पछिल्ला सरकारहरूले यसलाई बेवास्ता गरे पनि अहिलेको सरकारले आवश्यक संशोधन गरेर लागू गर्नुपर्छ,’ उनले भने। उनले दैनिक कार्यसमय विस्तार गरेर हप्तामा दुई दिन बिदा दिएर कुल कार्यसमय कम नहुने उल्टो बढ्ने बताएका छन्।

‘यसले कर्मचारी र श्रमिकहरूको कार्यक्षमता वृद्धि गर्नेछ, पारिवारिक सुख–शान्ति बढ्नेछ, इन्धनको बचत हुनेछ, सफा वातावरण निर्माणमा मद्दत पुग्नेछ,’ उनले बताए, ‘आन्तरिक पर्यटन वृद्धि हुनेछ।’ आइतबारको बिदाले अन्तर्राष्ट्रिय कार्यसमयसँग व्यावसायिक तालमेल गर्न सहज हुने उनको तर्क छ। यसले देश र समाजका लागि सबै दृष्टिले फाइदाजनक हुने डा. भट्टराईले उल्लेख गरेका छन्।

लेखक जानकारीबीसौँ शताब्दीको मध्यतिर पूर्वी भारतको बङ्गालमा रङ्गमञ्चका प्रसिद्ध ‘महिला स्टार’हरूमध्ये धेरै कलाकारहरू वास्तवमा पुरुष थिए। तिनमध्ये चपल भादुरी सबैभन्दा चर्चित थिए। उनी ‘चपल रानी’को रूपमा परिचित थिए। उनलाई ‘जात्रा’को रानी भनिन्थ्यो र कुनै बेला त्यो घुम्ती रङ्गमञ्चले ठूलो दर्शक समूहलाई आकर्षित गर्थ्यो। पुरुष कलाकारहरूले महिलाको भूमिका निर्वाह गर्ने परिपाटी उस समयमा युरोपदेखि जापान र चीनसम्मका विश्वभरका रङ्गमञ्चहरूमा सामान्य थियो। यो परिपाटी बङ्गालमा जात्राको रूपमा विकसित भयो। भले कम आम्दानी हुन्थ्यो, ग्रामीण क्षेत्रका खुलामञ्चमा हुने सङ्गीत र मिथकसहितका मेलो नाटकहरूको पहुँच तबका सिनेमासँग बराबरीको थियो। काव्य र भक्ति कथामा आधारित ती नाटकहरू खुला मञ्चमा प्रस्तुत गरिन्थे। ती प्रदर्शनमा चर्को आवाज, हाउभाउ र विशेष भेषभूषा देखिन्थ्यो। नयाँ पुस्तक “चपल रानी: द लास्ट क्वीन अफ बङ्गाल”मा लेखक सन्दीप रोयले भादुरीको स्टारडमदेखि अनजानपनसम्मको यात्रा अनुसरण गरेका छन्। यसले हराउँदै गएको यस्तो दुनियाँलाई प्रस्तुत गर्छ जहाँ लैङ्गिक पहिचान आफैँ एक अभिनय थिए। त्यस्ता जात्रामा महिलाको भूमिका पुरुषहरूले निभाउने चलन वर्षौंसम्म रह्यो। तिनलाई “पुरुष रानी” भनिन्थ्यो। तर यसको उत्कर्ष कालमा पनि यस विधालाई केही हदसम्म सामाजिक कलङ्कको रूपमा हेर्नेहरू थिए। उपनिवेशकालीन समयमा युरोपेली स्वादबाट प्रभावित कोलकाताको अभिजात वर्गले जात्रालाई प्रायः ‘गाउँले वा असंस्कृत’ ठान्थ्यो। १९औँ शताब्दीमा एक एङ्ग्लो-इन्डियन पत्रिकाले महिलाको भूमिका निभाउने पुरुषहरूको आवाजलाई अस्वाभाविक भन्दै स्यालको आवाजसँग तुलना गरिदिएको थियो। सन् १९५० को दशकमा भादुरी रङ्गमञ्च प्रवेश गर्दा त्यो संसार परिवर्तन हुँदै थियो। महिलाहरूले अभिनय गर्न थालिसकेका थिए, जसले पुरुष कलाकारहरूको लागि स्थान कम गर्दै गइरहेको थियो। तर पनि भादुरीले विशेष पहिचान बनाएका थिए। सन् १९३९ मा उत्तर कोलकातामा रङ्गमञ्च अभिनेत्री प्रभा देवीका सन्तानका रूपमा जन्मिएका भादुरी कलाकार समुदायमै हुर्किए। उनले १६ वर्षको उमेरमै अभिनय सुरु गरे। “मेरो हाउभाउ र स्वर केटीको जस्तो थियो,” पछि उनी भन्थे। मञ्चमा उनी पूरै रूपान्तरित हुन्थे। उनले रानी, देवी र देहव्यापार गर्ने महिलाहरूका भूमिका निपुणताका साथ निभाए। उनका पोसाकहरू ध्यानपूर्वक बनाइन्थे र कहिलेकाहीँ तत्कालै पनि तयार हुन्थे। वक्षलाई आकार दिन सुरुमा कपडाका टुक्रा प्रयोग गर्थे भने पछि स्पन्ज प्रयोग गर्न थाले। महिला बन्नका लागि विभिन्न क्रिमहरू प्रयोग गर्ने साथै स-साना कुराहरूमा पनि गम्भीर ध्यान दिन्थे। “स्त्रीत्व सदैव मेरो एउटा अंश थियो,” भादुरीले भने। उनका प्रस्तुतिहरू हास्य वा व्यङ्ग्यात्मक मात्र थिएनन्, न त कुनै नक्कल नै। ती गहिरो अनुभूतिमा डुबेर प्रस्तुत हुन्थे। क्वेर सङ्केतका पात्रहरूले प्रायः हाँस्यको विषय बनाउने वातावरणमा भादुरीको कामले फरक महत्त्व राख्थ्यो। रोय लेख्छन्, “समलैङ्गिक वा क्वेर पात्रहरूलाई प्रायः उपहासको रूपमा प्रस्तुत गर्ने भारतीय अभिनय क्षेत्रमा चपल भादुरीले महिलामा रूपान्तर भएर आफ्नो भूमिका इमानदारी र साहसका साथ निभाए।” रङ्गमञ्चबाहिर भादुरीको जीवन अझ जटिल रह्यो। त्यो समयमा मध्यम वर्गीय बङ्गाली समाज जटिल थियो, त्यसैले उनी खुलेरै समलिङ्गीन थिए भनेर चिनिएनन्, तर प्रशंसाले भरिपूर्ण थिए। प्रशंसक र प्रेमीहरूबाट स्नेहपूर्ण पत्रहरू र प्रेम प्रस्तावहरू आइरहेका थिए। भादुरी छनौटमा सावधान थिए र त्यसलाई गर्व गर्थे। तर स्पष्ट रूपमा भनेका थिए, “म प्रेमका लागि माफी माग्दिन।” उनका पार्टनरले विवाह गरे र सन्तानसमेत भयो। भादुरीको पिँध सधैं त्यही थियो। उनको उपस्थिति थियो, तर त्यसलाई पूर्ण स्वीकृति नदिइयो र अन्ततः उनी एक घरेलु सहयोगीजस्तै भए। उनका समकालीनहरू गरिबमा फसे। कतिपय सिलाइ गर्ने काममा लागे, केही ठेलामा चिया र बदाम बेच्न थाले, केही शारीरिक श्रम गर्न थाले, एकजनाले आत्महत्या गरे। ती कथाहरू प्रायः लेखिएनन्। भादुरीले पनि जीवन सम्हाल्न पुस्तकालयमा सरसफाइ गर्ने र धूलो झाड्ने काम गरे। एकपटक उनले सडकमा शीतला देवीको भूमिका पनि निभाए। अघिल्लो दशकमा उनी केही समयका लागि पुनः देखा परे। बङ्गाली फिल्म निर्देशक कौशिक गाङ्गुलीले आफ्ना फिल्महरूमा भादुरीलाई भूमिका दिएका थिए। सन् १९९९ मा कोलकातास्थित प्रकाशन गृह र थिएटर सञ्चालक नवीन किशोरले भादुरीको जीवनलाई फिल्म र प्रदर्शनीमा अभिलेखित गरे। यसले नयाँ पुस्तालाई भादुरीलाई फरक दृष्टिले हेर्न प्रेरित गर्यो। रोय लेख्छन्, “भारतमा एलजीबीटीक्यू+ आन्दोलन नयाँ थियो र समलैङ्गिक इतिहासको अभाव थियो, त्यसैले उनले भादुरीलाई मार्गदर्शकको रूपमा छानेका थिए।” तर भादुरीले आफूलाई लेबलबाट टाढा राखे। उनी “तेस्रो लिङ्गी” जस्ता शब्दावलीले परिचित भएनन्। रोयका अनुसार, रङ्गमञ्चबाहिर उनी अन्य बङ्गाली पुरुषहरूको जस्तो कुर्ता-पाइजामा हुन्थे। यसले उनको जीवन व्याख्यालाई अझ जटिल बनाउँछ। “उनी एक क्वेरको रूपमा अस्तित्वमा थिए,” रोय टिप्पणी गर्छन्। अहिले विश्वभरि लिङ्ग र पहिचानसम्बन्धी विषयहरू व्यापक रूपमा चर्चामा छन्, भादुरीको कहानीले फरक दृष्टिकोण दिन्छ। यसले अभिनयकला क्षेत्रमा त्यस्तो इतिहास देखाउँछ जहाँ लिङ्ग लचिलो थियो, भले नै सदैव नामले चिनाइन। भादुरी हाल एक वृद्धाश्रममा बसिरहेका छन्, जुन उनको जन्मेको ठाउँको नजिकै छ। यद्यपि त्यो घरमा उनलाई स्वागत गरिँदैन। उनी पुराना सम्झनालाई बोकेर स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्यासँग जुधिरहेका छन्। किन केही कलाकारहरू सम्झिइन्छन् र केही बिर्सिन्छन्? किन केही कला संग्रहित हुन्छ र केही ती कला गर्नेहरूसँगै हराइन्छन्? भादुरीको जीवनलाई दस्तावेजीकृत गरेर रोयले यी प्रश्नहरूको उत्तर दिने वा सामना गर्ने प्रयास गरेका छन्। भादुरीले छ दशकभन्दा बढी समय अभिनय क्षेत्रमा बिताए। जुनसुकै मापदण्डले हेरियोस्, उनी एक स्टार थिए। तर पनि वर्षौंसम्म त्यो संस्कृतिको पिँधमा जीवन बिताए जसलाई आकार दिन उनी सहायक बनेका थिए।

२२ चैत, काठमाडौं । जिल्ला अदालत काठमाडौंले शंकर ग्रुपका सञ्चालक सुलभ अग्रवालविरुद्ध थप अनुसन्धानका लागि ५ दिनको म्याद थप गरेको छ । अग्रवाललाई सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी आरोपमा आइतबार पक्राउ गरिएको थियो । बहस सकिएपछि जिल्ला अदालत काठमाडौंका प्रवक्ता दीपक कुमार श्रेष्ठले थप अनुसन्धानको आवश्यकता देखिँदा उनीमाथि ५ दिनको म्याद थप गरिएको जानकारी दिए।

संपत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले अग्रवालविरुद्ध अनुसन्धान अघि बढाइरहेको छ । २०७६ सालमा ज्वरो नाप्ने थर्मल गनलाई बढी मूल्यमा बेच्ने प्रयास गरेको आरोपका कारण पनि उनी पक्राउ परेको थियो तर त्यसपछिको समय उनलाई तारेखामा राखिएको थियो । यसअघि शुक्रबार शंकर ग्रुपका अध्यक्ष शंकरलाल अग्रवाल पनि पक्राउ परेका थिए, तर बयान पूरा भएपछि उनीलाई रिहा गरिएको छ ।

शंकर ग्रुप नेपालको एक प्रमुख व्यावसायिक परिवार हो, जसको मुख्य कम्पनी जगदम्बा स्टिल हो । यस समूहले नेपालमा स्टिलसँगै सिमेन्ट, जलविद्युत् र उपभोक्ता वस्तुजस्ता विभिन्न क्षेत्रमा लगानी गर्दै आएको छ।