Skip to main content

लेखक: space4knews

मोहनविक्रम सिंहको दाबी- जेनजी आन्दोलन स्वतन्त्र तिब्बत समर्थकहरूले हाईज्याक गरे

२१ चैत, काठमाडौं । नेकपा मसालका महामन्त्री मोहन विक्रम सिंहले भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनलाई स्वतन्त्र तिब्बत समर्थक र अमेरिकाद्वारा सञ्चालित तत्वहरूले ‘हाईज्याक’ गरेको दाबी गरेका छन् । शनिबार राष्ट्रिय जनमोर्चाले काठमाडौंमा आयोजना गरेको ‘चुनावको मूल्यांकन र नेपालको परराष्ट्र नीतिका बिचको सम्बन्ध’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा सिंहले प्रस्तुत गरेको अवधारणापत्रमा उक्त कुरा उल्लेख गरिएको छ ।

उक्त अवधारणापत्रमा जेनजीले भ्रष्टाचारविरुद्ध र सामाजिक सञ्जालमाथि लगाइएका प्रतिबन्धविरुद्ध गरेको आन्दोलनलाई सिंहले सही र न्यायसंगत भएको बताएका छन् । उनले भने, ‘त्यो आन्दोलन एउटा स्वतस्फूर्त, असंगठित तथा कुनै नीति, कार्यक्रम र नेतृत्व रहित आन्दोलन थियो । यसले धेरै देशी तथा विदेशी शक्तिहरूले आफ्नो स्वार्थमा त्यसलाई उपयोग गर्न प्रयास गरेका थिए।’

त्यो अभ्यासमा सबैभन्दा अगाडि अमेरिकालाई देखिएको भनेर सिंहले टिप्पणी गरेका छन् । ‘त्यो आन्दोलन स्पष्ट रूपमा जेनजीहरूकै आन्दोलन थियो । तर व्यवहारमा त्यो आन्दोलनलाई २८ वर्षभन्दा माथिका व्यक्तिहरूले हाईज्याक गरे र ती व्यक्तिहरू स्वतन्त्र तिब्बत समर्थक वा अमेरिकाद्वारा परिचालित तत्त्वहरू नै थिए,’ सिंहले स्पष्ट पारेका छन् । उनले थपे, उनीहरूले अमेरिकाको नेपालप्रतिको रणनीतिलाई पूरा गर्न लामो समयदेखि काम गरिरहेको दाबी गरेका छन् ।

‘त्यो उद्देश्य पूरा गर्नकै लागि जेनजीहरूको स्वतःस्फूर्त आन्दोलनलाई हाईज्याक गरिएको थियो । त्यो रणनीति के थियो? त्यो प्रस्ट भएपछि नेपालका तत्कालीन प्रतिनिधिसभा विघटन गर्ने र नयाँ चुनाव गर्नुपर्ने आवश्यकता किन आयो? त्यो कुरा पनि प्रस्ट हुनेछ,’ उनले बताएका छन् । फागुन २१ मा भएको निर्वाचन मुलुकको अहिलेको आवश्यकतामा नपर्ने समेत उनी बताउँछन् ।

७७ वटा जिल्लामा को-को खटिए प्रतिनिधि (सूचीसहित) – Online Khabar

७७ जिल्लामा केन्द्रीय प्रतिनिधिहरूको नामावली सार्वजनिक

२१ चैत, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले आफ्नो १५ औं महाधिवेशनको प्रक्रिया अघि बढाउन ७७ वटै जिल्लामा खटिने केन्द्रीय प्रतिनिधिहरूको नामावली सार्वजनिक गरेको छ। कांग्रेसले आगामी बैशाखदेखि जिल्लामा खटिने केन्द्रीय प्रतिनिधिहरूसँग शनिबार सानेपामा अन्तरक्रिया कार्यक्रम गरेको थियो। महामन्त्री प्रदीप पौडेलका अनुसार केन्द्रीय प्रतिनिधिहरू बैशाख महिनाभर जिल्लामा बसेर सदस्यता वितरण अभियान व्यवस्थित गर्ने, पुराना सदस्यहरुलाई अद्यावधिक गर्ने, नयाँ सदस्यता वितरणका लागि विधान अनुसार व्यवस्था गर्ने तथा अन्य जिम्मेवारीहरू पूरा गर्नेछन्।

महाधिवेशनका लागि कांग्रेसले १ बैशाखदेखि मसान्तसम्म देशभरि वडाहरूमा क्रियाशील सदस्यता वितरण र अद्यावधिक गर्ने तालिका बनाएको छ। बैशाखभर एक महिनाको सदस्यता अद्यावधिक अभियान सञ्चालन गरिनेछ। एक महिनाको सदस्यता अद्यावधिक अभियानपछि वडाहरूले क्रियाशील सदस्यता १५ जेठसम्म प्रतिनिधिसभा क्षेत्र र जिल्लामा पठाइसक्नु पर्नेछ। त्यसपछि क्षेत्र र जिल्लाले सदस्यता इन्ट्री गरेर २५ जेठसम्म केन्द्रमा पठाउनुपर्नेछ। केन्द्रले सदस्यतामा आवश्यक छानबिन गरी अन्तिम निर्णय गर्ने मिति १५ असार तोकेको छ।

असार मसान्तसम्म अद्यावधिक सदस्यहरूको नामावली केन्द्रीय निर्वाचन समितिमा बुझाइसकिएको हुनेछ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि १०–११ चैतमा बसेको केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकले आगामी असोज (१६–१९) मा १५ औं महाधिवेशन सम्पन्न गर्ने कार्यतालिका पारित गरेको थियो। कार्यतालिकाअनुसार २१ चैतदेखि मसान्तसम्म केन्द्रबाट सदस्यता फाराम वडातर्फ पठाउने र सदस्यता वितरणका लागि १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा प्रतिनिधि खटाउने निर्णय गरिएको छ।

विपन्न दलित बालबालिकाका लागि अतिरिक्त अंग्रेजी माध्यम कक्षा सञ्चालन

२१ चैत, कञ्चनपुर । शुक्लाफाँटा नगरपालिका–१० झलारीस्थित श्रीकृष्ण माध्यमिक विद्यालयको आधारभूत तहमा अध्ययनरत अतिविपन्न दलित परिवारका बालबालिकाका लागि अंग्रेजी माध्यममा अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गरिएको छ। यस्तो कक्षा सिकाइ सुधारका लागि वडा कार्यालयको सहयोगमा सञ्चालन गरिएको हो। हाल कक्षा १ देखि ३ सम्म अध्ययनरत ६६ जना दलित तथा अतिविपन्न परिवारका बालबालिकालाई समेटेर अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन भइरहेको वडाअध्यक्ष लालबहादुर ऐरले जानकारी दिए।

उनका अनुसार आर्थिक रूपमा कमजोर परिवारका अभिभावक मजदुरीका लागि अन्यत्र जाने र बालबालिकालाई पनि सँगै लैजाने भएकाले धेरै बालबालिकाले विद्यालय छोड्ने अवस्था छ। केही महिना मजदुरी गरेर फर्किएपछि बालबालिकाको सिकाइ सुधारका लागि अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गरिएको वडाअध्यक्ष ऐरले जानकारी दिए। ‘अभिभावक मजदुरीका लागि बाहिर जाँदा बालबालिका पनि सँगै जाने र विद्यालय छोड्ने अवस्था छ,’ उनले भने, ‘पुन: विद्यालय फर्किंदा पाठ्यक्रम धेरै अगाडि बढिसकेको हुन्छ, त्यसैले त्यसको पूर्ति गर्न हामीले अतिरिक्त कक्षा सञ्चालन गरेका हौं।’

वडाले हाल कक्षा ३ सम्मका बालबालिकाका लागि दक्ष शिक्षक व्यवस्था गरी पठनपाठन गरिरहेको छ भने आगामी शैक्षिक सत्रदेखि कक्षा ५ सम्मका विद्यार्थीलाई समेटेर कार्यक्रम विस्तार गर्ने योजना रहेको जनाएको छ। हाल अतिरिक्त कक्षा सञ्चालनका लागि वडा कार्यालयले चार लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ। दलित समुदायका बालबालिका विद्यालय समयमा नियमित अध्ययन गर्छन् र त्यसपछि अतिरिक्त कक्षामा थप अध्ययन गर्ने व्यवस्था गरिएको छ। ती बालबालिकाका लागि वडाबाट वर्षभरि शैक्षिक सामग्री, अंग्रेजी विषयका पाठ्यपुस्तक, झोला, पोसाक, ट्र्याकसुट, जुत्ता, मोजा लगायतका सामग्री उपलब्ध गराइएको वडाअध्यक्ष ऐरले जानकारी दिए। विद्यालयका शिक्षक भरतबहादुर ऐरका अनुसार बालबालिकालाई दुईवटा कक्षामा विभाजन गरेर पठनपाठन गरिएकाले अतिरिक्त कक्षा सञ्चालनपछि उनीहरूको पढाइमा उल्लेखनीय सुधार देखिएको छ। –रासस

सम्झौता गरेर काम सुरु नगर्ने १९ ठेकेदारसँग स्पष्टीकरण सोधियो

सम्झौता गरिसता पनि काम सुरु नगर्ने १९ ठेकेदारलाई स्पष्टीकरण सोधियो

२१ चैत, खोटाङ । भौतिक पूर्वाधार विकास कार्यालयले सम्झौता गरेपछि दुई महिना बितिसक्दा पनि निर्माण कार्य सुरु नगर्ने १९ निर्माण कम्पनीलाई लिखित स्पष्टीकरण बुझाउन निर्देशन गरेको छ । कार्यालयसँग २६ योजनामा ठेक्का सम्झौता गर्ने ती १९ निर्माण कम्पनीले तोकिएको समयमा निर्माण काम सुरु नगरेपछि सात दिनभित्र लिखित स्पष्टीकरण बुझाउन निर्देशन दिइएको हो ।

पूर्वाधार विकास कार्यालयले युनानान निर्माण सेवा उदयपुर, विश्वशिखर निर्माण सेवा उदयपुर, अर्जुन पोइन्ट इन्जिनियर डेप्लोपर्स प्रा. लि. काठमाडौं, राइट ब्रोदर आरटिडी जेभी, इमो बुइल्डर्स प्रा. लि., शिलान्यास इन्जिनियरिङ कन्सल्टिङ प्रा. लि. धादिङ, शान्तिभूमि कन्स्ट्रक्सन प्रा. लि. खोटाङ, अन्सुबी–नेपाल–फूलबारी–पिङ्गला जेभी, एसआर कन्स्ट्रक्सन खोटाङ, निर्मा मन्स्ट्रक्सन एन्ड सप्लायर्स प्रा. लि. खोटाङ, रानासाम्पाङ कन्स्ट्रक्सन प्रा. लि. खोटाङ, भीषणहाङ कन्स्ट्रक्सन प्रा. लि. भोजपुर, बराहपोखरी कन्स्ट्रक्सन एन्ड सप्लायर्स प्रा. लि. काठमाडौं, पाथीभरा निर्माण सेवा उदयपुर, धनसुना कन्स्ट्रक्सन, बी एन्ड बी निर्माण सेवा उदयपुर, खोक्चीलिपा–साल्मे आरटिडी जेभी, डिबी कन्स्ट्रक्सन उदयपुर र डिजी निर्माण सेवा खोटाङलाई स्पष्टीकरण सोधेको छ ।

शान्तिभूमि कन्स्ट्रक्सन प्रा. लि. खोटाङले तीन तथा विश्वशिखर निर्माण सेवा उदयपुर, पाथीभरा निर्माण सेवा उदयपुर, बी एन्ड बी निर्माण सेवा उदयपुर, डिबी कन्स्ट्रक्सन उदयपुर र अर्जुन पोइन्ट इन्जिनियर डेप्लोपर्स प्रा. लि. काठमाडौंले दुई/दुई वटा योजनामा ठेक्का सम्झौता गरेको छ । योजना सम्झौता गरिसता काम सुरु नगर्नुको कारणसहित सात दिनभित्र स्पष्ट विवरण पेश गर्न पत्रमार्फत लिखित स्पष्टीकरण मागिएको भौतिक पूर्वाधार विकास कार्यालयका प्रमुख इन्जिनियर विनम दाहालले जानकारी दिनुभयो ।

‘समयमै काम सुरु नभएपछि वर्षा सुरु हुन्छ । आर्थिक वर्षको अन्त्यतिर गरिएका निर्माण काम गुणस्तरीय हुँदैन,’ उहाँले भन्नुभयो, ‘समयमै काम सुरु नगर्नु योजना अधुरो रहन्छ । योजनाका लागि विनियोजित बजेट समेत ‘फ्रिज’ हुने जोखिम भएकाले सात दिनभित्र लिखित जवाफ माग गरिएको हो ।’ योजना सम्पन्न नहुँदा स्थानीय उपभोक्ता तथा सर्वसाधारणले कठिनाइ भोग्नुपर्ने अवस्था आउने भन्दै कार्यालयले निर्माण कम्पनीलाई तत्काल काम सुरु गर्न पत्रमार्फत चेतावनीसमेत दिएको छ । कार्यालयबाट खटिएका प्राविधिक कर्मचारीको प्रत्यक्ष रेखदेखमा तोकिएको समयभित्र गुणस्तर र परिमाणअनुसार सम्पूर्ण निर्माण कार्य सम्पन्न गर्न निर्माण कम्पनीलाई निर्देशन दिइएको छ । निर्धारित समयमा काम सुरु नगरेमा अनावश्यक म्याद थप नगरी कानुनअनुसार बैंक जमानत जफत गरिने कार्यालयका लेखा अधिकृत सीताराम राउतले जानकारी दिनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, ‘पहिलो चरणमा लिखित जवाफ माग गर्नेछौं । सन्तोषजनक जवाफ नआए कारबाही अघि बढाइनेछ ।’ कोशी प्रदेश सरकार, भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्रालय, पूर्वाधार विकास निर्देशनालयअन्तर्गत पूर्वाधार विकास कार्यालयमार्फत जिल्लामा यस वर्ष १२३ योजनामा ठेक्का सम्झौता भएको छ। ठेक्का सम्झौता भएका २६ योजना बाहेक बाँकी योजना तीव्र गतिमा निर्माण भइरहेको कार्यालय प्रमुख दाहालले जानकारी दिनुभयो।

कांग्रेसले १५ औं महाधिवेशनको तयारी थाल्यो, केन्द्रीय प्रतिनिधिसँग अन्तरसंवाद

२१ चैत, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले १५ औं महाधिवेशनको प्रक्रिया अगाडि बढाउन ७७ वटै जिल्लाहरूमा खटिने केन्द्रीय प्रतिनिधिहरूसँग अन्तरसंवाद गरेको छ। कांग्रेसले आगामी वैशाखबाट जिल्लामा खटिने केन्द्रीय प्रतिनिधिहरूसँग शनिबार सानेपामा अन्तरसंवाद गरेको हो। ‘हामीले प्रतिनिधि नेता साथीहरूलाई उहाँहरूको जिम्मेवारी के हो, जिल्लामा गएर गर्ने के हो, त्यसको बारेमा आज हामीले जानकारीमूलक कार्यक्रम केन्द्रीय कार्यालयमा सम्पन्न गरेका छौं,’ महामन्त्री प्रदीप पौडेलले भने।

केन्द्रीय प्रतिनिधिहरूले बैशाख महिनाभरी जिल्लामा बसेर सदस्यता वितरण अभियानलाई व्यवस्थित गर्ने, पुरानो सदस्यतालाई अद्यावधिक गर्ने, नयाँ सदस्यता वितरणका निम्ति विधानले तोकेबमोजिमको व्यवस्थालाई लागू गर्ने र अन्य जिम्मेवारीहरू पूरा गर्ने उनले जानकारी दिए। महाधिवेशनका लागि कांग्रेसले १ बैशाखदेखि मसान्तसम्म देशभरका वडाहरूबाट क्रियाशील सदस्यता वितरण र अद्यावधिक गर्ने कार्यतालिका बनाएको छ। सदस्यता अद्यावधिकका लागि कांग्रेसले बैशाखभर एक महिने सदस्यता अद्यावधिक अभियान सञ्चालन गर्दैछ।

एक महिने सदस्यता अद्यावधिक अभियानपछि वडाहरूले क्रियाशील सदस्यता १५ जेठसम्म प्रतिनिधिसभा क्षेत्र र जिल्लामा पठाइसक्नु पर्नेछ। यस्तै क्षेत्र र जिल्लाले सदस्यता ‘इन्ट्री’ गरेर २५ जेसम्म केन्द्रमा पठाइसक्नु पर्ने छ। केन्द्रले सदस्यतामा आवश्यक छानबनि गरेर अनितम टुंगो लगाउने मिति १५ असारका लागि तोकिएको छ। यस्तै असार मसान्तसम्म अद्यावधिक क्रियाशील सदस्यको नामावली केन्द्रीय निर्वाचन समितिलाई बुझाइसक्ने कांग्रेसको कार्यतालिका छ। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि १०-११ चैतमा बसेको केन्द्रीय कार्यसमिति बैठकले आगामी असोज (१६–१९) मा १५ औं महाधिवेशन सम्पन्न गर्ने गरी कार्यतालिका पारित गरेको थियो। कार्यतालिकाअनुसार २१ चैतदेखि मसान्तसम्म केन्द्रबाट सदस्यता फारम वडा तहसम्म पठाउने र सदस्यता वितरणका लागि १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा प्रतिनिधि खटाउने भनिएको थियो।

इरानले अमेरिकी सैन्य विमान खसालेको विषयमा अमेरिकी सञ्चारमाध्यमको विश्लेषण

२१ चैत, काठमाडौं । इरानले दुई अमेरिकी लडाकु विमान खसालेको दाबी गरेको छ। यस घटनापछि अमेरिकी सञ्चारमाध्यम सीएनएनले इरानसँगको युद्धले अमेरिकी जनतामाझ निकै अलोकप्रियता कमाइरहेको उल्लेख गरेको छ। यसअघि नै इरानसँगको युद्धका कारण राष्ट्रपति ट्रम्पलाई आलोचनाको सामना गर्नुपरेको थियो। सीएनएनले लेखेको छ, ‘यस्तो युद्धमा जहाँ सैन्य वर्चश्व अमेरिकाको पक्षमा छ, यो घटनाले एक विषम युद्धको खतरा देखाइरहेको छ। यसको लगानी अमेरिकी जनताले पहिले नै अस्वीकार गर्दैआएका छन्।’

अर्को अमेरिकी सञ्चारमाध्यम एनबीसी न्युजले जारी युद्धमा पहिलो पटक अमेरिकाको दाबी गलत भएको उल्लेख गरेको छ। ‘इरानभित्र अमेरिकी विमान दुर्घटनाग्रस्त भयो, जसले इरानी हवाई क्षेत्रमा अमेरिकाको पूर्ण नियन्त्रण रहेको धारणा गलत साबित भएको छ,’ एनबीसी न्युजले लेखेको छ। ट्रम्पले इरानसँगको युद्धमा जितको घोषणा गरेर युद्ध समाप्त गर्न दबाब दिइरहेको बेला यसो भएको उल्लेख गरिएको छ। ‘उनले मध्यपूर्वमा नयाँ सैनिकको तैनाथी गरेर भनेका छन्– यदि इरान होर्मुज स्ट्रेट खोल्दैन भने त्यस क्षेत्रमा तनाव झन् बढ्छ,’ एनबीसी न्युजले लेखेको छ।

अर्को अमेरिकी सञ्चार संस्था फोक्स न्युजले विशेषज्ञलाई हवाला दिँदै युद्ध क्षेत्रको आकास नियन्त्रण गर्नुको मतलब त्यो आकाशमा आफ्नालागि जोखिन हुनु नरहेको भन्दै ब्यंग्य गरेको छ। ‘वायु सेनाको एफ–१५ लडाकु विमान इरानले खसाल्नुले उसको आकाशमा वर्चश्व रहेको ट्रम्प प्रशासनको दाबीमाथि नै प्रश्न उठेको छ,’ फोक्स न्युजले लेखेको छ।

इरानले ट्रम्पका लागि ठूलो चुनौती प्रस्तुत गरिरहेको छ

चार दिन अगाडिमात्र अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेग्सेथले इरानमाथि अमेरिकाले हवाई श्रेष्ठता हासिल गरिसकेको भन्दै अब अमेरिकाका विस्तारै उड्ने ठूल्ठूला बी फिफ्टीटु (बी ५२) बमवर्षक त्यहाँ विना खतरा उड्न सक्ने दाबी गरेका थिए। ती बमवर्षक विमानका उडान सुरु हुनमात्र के लागेका थिए इरानले अमेरिकासँगको हालसम्मकै ठूलो विजय प्राप्त गर्‍यो – उसको भूभागभित्र अमेरिकी लडाकु विमान खसालेर। खसालिएको विमान कुनै ठूलो बमवर्षक नभइ छरितो र द्रुत उडान भर्न सक्ने लडाकु विमान थियो। सो एफ फिफ्टिन (एफ १५) विमानका चालकदलका एक सदस्यको उद्धार गरियो भने अर्का एकजना अझै हराइरहेका छन्। यदि उनलाई इरानले बन्दी बनाइदियो भने अमेरिकाको निम्ति परिस्थिति बदलिने छ। ती व्यक्तिलाई सम्भवत: इरानले टेलिभिजनमार्फत् सबैका सामु प्रदर्शन गरिदिने छ। त्यस्तो दृश्यले अमेरिकी जनतामाझ जारी इरान युद्धबारे दृष्टिकोण झन् कठोर बन्न सक्छ। अहिले नै इन्धनको मूल्यवृद्धि तथा १३ जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु जस्ता घटनाले अमेरिकी जनता पीडित भइसकेका छन्।

साथै राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले अमेरिकाभित्र अनि संसारभरि जारी युद्ध किन सुरु भयो भनेर स्पष्ट तर्क दिन नसकेको र सत्ता पलट गर्ने घोषित लक्ष्य पनि प्राप्त नभएको अवस्था छ। विमान खसालिएका कारण उत्पन्न अवस्थाले तेहरानसँगको वार्ता प्रभावित नहुने ट्रम्पले बताएका छन्। तर यदि उक्त विमानका चालकदलका हराइरहेका सदस्य समातिए भने परिस्थिति चाँडै नै परिवर्तन हुन सक्छ। र, त्यसले सैन्य अवस्था जतिसुकै ध्वस्त पारिएको भएतापनि इरानले अझै पनि यस युद्धमा ट्रम्पका निम्ति ठूला सैन्य तथा राजनीतिक टाउको दुखाइ गराइदिन सक्छ भन्ने देखाउँछ।

बीबीसीकी प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय संवाददाता लिज डुसेट अहिलेको समयलाई जोखिमपूर्ण भन्छिन्। यस्ता परिस्थितिका निम्ति वर्षौँदेखि प्रशिक्षण गरिएको भएतापनि हराइरहेका सैन्य सदस्यलाई उद्धार गर्ने अमेरिकी कारबाही जोखिमपूर्ण हुने उनले बताइन्। अनि यसका राजनीतिक जोखिम पनि उत्तिकै रहेको उनले औँल्याइन्। यदि इरानले ती व्यक्तिलाई समात्यो र टेलिभिजनमा प्रदर्शन गर्‍यो भने तेहरानका निम्ति त्यो ठूलै प्रोपागान्डा विजय हुने जबकी अमेरिकाको निम्ति चाहिँ राजनीतिक लज्जा र चिन्ताको विषय हुने उनले भनिन्। “अनि तेहरानका निम्ति यसले एक युद्धबन्दी उपलब्ध गराउने छ – युद्ध रोक्ने प्रयासहरू अवरुद्ध भइरहेको समयमा यसले तेहरानको हात बलियो बनाउने महत्त्वपूर्ण औजार उसलाई प्राप्त हुन्छ।”

युद्धको पाँच सातामा अमेरिका र इजरेलले इरानको सैन्य क्षमतामा गम्भीर क्षति पुर्‍याएका छन्। तर अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेग्सेथले सम्पूर्ण हवाई श्रेष्ठताबारे बारम्बार गर्दै आएका दाबीलाई भने यसले उल्ट्याइदिएको उनले बताएकी छन्। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले रेडियोविकिरण चुहिए खाडीमा जीवन समाप्त हुने चेतावनी दिएका छन्। इरानको बुशेहर परमाणु ऊर्जा केन्द्र नजिकै भएका भनिएका हमलाहरूबारे उनले टिप्पणी गरेका हुन्। सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै उनले भनेका छन्: “युक्रेनको जापोरिज्या परमाणु ऊर्जा केन्द्रनजिक सङ्घर्ष हुँदा पश्चिमा जगतले प्रकट गरेको आक्रोश सम्झनु हुन्छ? इजरेल-अमेरिकाले हाम्रो बुशेहर केन्द्रमा चौथो पटक बमबारी गरेका छन्।” “त्यहाँबाट रेडियोएक्टिभ फलआउट भयो भने जीसीसी [गल्फ कोअपरेशन काउन्सिल]का राजधानीहरू न कि तेहरानमा जीवन नष्ट हुनेछ। हाम्रा पेट्रोकेमिकल्समा भएका आक्रमणले पनि स्पष्ट उद्देश्य दर्शाउँछन्।”

अमेरिका र इजरेलले सो हमलामा आफ्नो जिम्मेवारीबारे अझै पुष्टि गरेका छैनन्। परमाणु मामिलाको अन्तर्राष्ट्रिय निगरानी निकाय अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (आईएईए)ले बुशेहर परमाणु ऊर्जा केन्द्रमा भएका हमलाबारे आफूलाई जानकारी दिइएको भन्दै ‘गम्भीर चिन्ता’ प्रकट गरेको छ। हाल रेडियोविकिरणको स्तर बढेको नदेखिएको उसले जनाएका छन्। परमाणु ऊर्जा केन्द्र र छेउछाउका भूभागमा ‘कदापि आक्रमण गर्न नहुने’ भन्दै उसले परमाणु दुर्घटना हुन नदिन अधिकतम सैन्य सावधानी अपनाउन आह्वान गरेको छ।

सरप्राइज जाँचमा मादक सेवन गरेका ९ चालक पक्राउ

२१ चैत, काठमाडौं । मदिरा सेवन गरेर सडकमा सवारी साधन चलाइरहेका नौ जना चालकलाई कारबाही गरिएको छ। काठमाडौं उपत्यका ट्राफिक प्रहरी कार्यालयको टोलीले आज बिहान विभिन्न स्थानमा गरेको आकस्मिक परीक्षणका क्रममा उनीहरूलाई पक्राउ गरिएको हो।

त्यस कार्यालयका प्रवक्ता नरेशराज सुवेदीका अनुसार सार्वजनिक यातायातका सवारी चालकहरू पक्राउ परेका छन्। उनले भने, ‘हामीले आज बिहान उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा विशेष अभियानअन्तर्गत सरप्राइज जाँच गरेका थियौं। सार्वजनिक यातायातका नौ जना चालकलाई मादक पदार्थ सेवन गरी सवारी चलाएको आरोपमा नियन्त्रणमा लिएका छौं।’

इरानको दाबी– दक्षिणी क्षेत्रमा पेट्रोकेमिकल कम्प्लेक्समा हमला भएको

इरानको माहशहर पेट्रोकेमिकल कम्प्लेक्स र बन्दर इमाम पेट्रोकेमिकल कम्पनीमा हमला भएको छ। इरानले यस हमलामा अमेरिका र इजरायलको संलग्नता भएको दाबी गरेको छ। पेट्रोकेमिकल विशेष आर्थिक क्षेत्र संगठनले कर्मचारीहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेको जनाएको छ।

२१ चैत, काठमाडौं। इरानको पेट्रोकेमिकल उद्योगको महत्वपूर्ण क्षेत्र मानिने यी दुई स्थानमा हमला भएको छ। माहशहर पेट्रोकेमिकल कम्प्लेक्सका उप-गभर्नर (सुरक्षा) वलिउल्लाह हयातीले यस हमलाको पुष्टि गरेका छन्। उनले बन्दर इमाम पेट्रोकेमिकल कम्पनीमा पनि हमला भएको जानकारी दिएका छन्।

इरानका सञ्चार माध्यमका अनुसार अहिलेसम्म पाँच जना घाइते भएका छन्। यी संयंत्रहरू तेल र ग्याससँग सम्बन्धित उत्पादनहरू सञ्चालन गर्दै आएका छन् र यो क्षेत्र देशको दक्षिणी भागमा अवस्थित छ, जसले उत्पादन र निर्यात दुवैका लागि महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्दछ। पेट्रोकेमिकल विशेष आर्थिक क्षेत्र संगठनले औद्योगिक क्षेत्रमा कार्यरत कर्मचारीहरूलाई सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालिएको जनाएको छ। इजरायली रक्षा सेना (आईडीएफ) ले भने यी घटनाबारे सामान्य टिप्पणी गर्न नसकिने बताएको छ।

‘नेपाल परिवर्तनको मोडमा छ, संसारले हेरिरहेको छ’ – Online Khabar

‘नेपाल परिवर्तनको मोडमा छ, संसारले यो देखिरहेको छ’

बीबीसी वर्ल्ड क्वेस्टन कार्यक्रम ७ अप्रिल काठमाडौंको मण्डला थिएटरमा रेकर्ड गरिनेछ र ११ अप्रिलदेखि विश्वभर प्रसारण गरिनेछ। कार्यक्रममा नेपाल सरकारका परराष्ट्र मन्त्री शिशिर खनाल, जेनजी फ्रन्टकी रक्षा बम, नेपाली कांग्रेसका डा. प्रकाशरण महत र कानुनी विज्ञ डा. मन्दिरा शर्मालाई प्यानलिस्टका रूपमा समावेश गरिएको छ। सो कार्यक्रममा दर्शकका प्रश्नलाई प्राथमिकता दिइने छ र नेपालमा भएका युवा आन्दोलनलाई विश्वका अन्य देशहरूसँग तुलना गर्दै नेपालको शान्तिपूर्ण संवैधानिक प्रक्रिया विशेष भएको उल्लेख गरिएको छ। वर्तमानमा नेपालको राजनीति ऐतिहासिक मोडमा उभिएको छ। गत भदौमा भएको जेनजी आन्दोलन र हालै सम्पन्न निर्वाचनपछि विश्वले नेपालको ध्यान केन्द्रित गर्न थालेको छ। यसै सन्दर्भमा बीबीसीको चर्चित कार्यक्रम ‘बीबीसी वर्ल्ड क्वेस्टन’ यस पटक काठमाडौंमा आयोजना हुँदैछ।

विश्वका ६० भन्दा बढी देशमा प्रसारण भइसकेको यो कार्यक्रम आउँदो ७ अप्रिल, मंगलबार काठमाडौंको मण्डला थिएटरमा रेकर्ड गरिनेछ। त्यसपछि ११ अप्रिलदेखि बीबीसी वर्ल्ड सर्भिस रेडियो, युट्युब र पडकास्टमार्फत विश्वभर प्रशारण गरिनेछ। यस कार्यक्रममा विशेष रूपले दर्शकका प्रश्नहरूले नै कार्यक्रमको दिशा निर्धारण गर्ने हुन्छन्, न कि प्यानलिस्टले। दर्शकहरू स्वागत कार्यक्रममा उपस्थित भएर प्रश्नहरू छनोट गर्ने प्रक्रिया सञ्चालन हुनेछ, जुन प्रस्तोता जोनी डाइमन्ड र मले मिलेर गर्छौं।

यसपटक चार जना प्यानलिस्टहरू हुनेछन्। पहिलो प्यानलिस्ट शिशिर खनाल, नेपाल सरकारका परराष्ट्र मन्त्री। दोस्रो हुन् रक्षा बम, नेपाल जेनजी फ्रन्टकी नेतृत्वकर्ता। तेस्रो प्यानलिस्ट डा. प्रकाशरण महत, नेपाली कांग्रेसका नेता र पूर्वअर्थमन्त्री। चौथो हुन् डा. मन्दिरा शर्मा। प्यानल चयन गर्दा फरक दृष्टिकोण, विशेषज्ञता, उमेर र लैङ्गिक सन्तुलनलाई विचार गरिएको छ। यसपटक दुई महिला र दुई पुरुष प्यानलिस्ट रहेका छन्।

नेपालको जेनजी आन्दोलन अन्य देशका आन्दोलनहरूसँग कसरी फरक छ भन्ने प्रश्नमा, नेपाल पहिलो देश हो जहाँ यस्ता आन्दोलनपछि संवैधानिक प्रक्रियाबाट चुनाव सम्पन्न भएको छ। यसले नेपाललाई विश्वभरका मानिसहरूको लागि उदाहरण र उत्सुकताको विषय बनाएको छ। बीबीसी वर्ल्ड क्वेस्टनको सुरुवात बेलायतको ‘एनी क्वेस्टन’ कार्यक्रमबाट भएको हो। यो कार्यक्रमले विश्वभरका मानिसहरूलाई संवाद गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ।

सिरहामा कारले साइकल यात्रीमाथि ठक्कर दिँदा गम्भीर घाइते

सिरहामा कारले साइकल यात्री रविन सदायलाई ठक्कर दिँदा उनी गम्भीर रूपमा घाइते भएका छन्। सदायलाई स्थानीय आर.के. मेडिसिटीमा उपचारपछि विराटनगर रिफर गरिएको छ। कार चालक आकाश चौधरीलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा राखेको छ। २१ चैत, सिरहा।

सिरहानगरपालिका १०, आमचौकमा साइकल यात्रीलाई कारले ठक्कर दिँदा एक युवक गम्भीर घाइते भएका छन्। धनगढीमाई नगरपालिका–११ का करिब २५ वर्षका रविन सदाय उक्त दुर्घटना हुने क्रममा घाइते भएका हुन्। पूर्वबाट पश्चिमतर्फ जाँदै गरेको प्रदेश ३–०१–०२४ च ७५२७ नम्बरको कारले सदायलाई ठक्कर दिएको बताइएको छ।

दुर्घटनापछि गम्भीर अवस्थामा रहेका सदायलाई तत्काल स्थानीय आर.के. मेडिसिटी अस्पतालमा उपचारका लागि लगिएको थियो, तर त्यहाँ उपचार सम्भव नभएपछि थप उपचारका लागि विराटनगर रिफर गरिएको जिल्ला ट्राफिक प्रहरी कार्यालय लहानका प्रमुख सालिकराम तिमिल्सिनाले जानकारी दिएका छन्। प्रहरीका अनुसार सदायको टाउको, हात र खुट्टामा गम्भीर चोट लागेको छ। कार चालक सुनसरीको इटहरी उपमहानगरपालिका–१७ का करिब २६ वर्षीय आकाश चौधरी रहेको पुष्टि भएको छ। उनलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा राखेको छ।

आर्टिमिस २ : अन्तरिक्षयात्रीहरूले चन्द्रमाको बीच बाटोमा पुगेर पृथ्वीको ‘शानदार’ तस्बिर खिचे

‘आर्टिमिस २’ का अन्तरिक्षयात्रीहरूले चन्द्रमाको आधा बाटोमा पुग्दा खिचिएको पृथ्वीको ‘शानदार’ उच्च गुणस्तरको तस्बिर नासाले सार्वजनिक गरेको छ। पृथ्वीको सबैभन्दा नजिकको खगोलिय छिमेकीतर्फको मार्गमा पुगेपछि उक्त अन्तरिक्ष अभियानका कमाण्डर रिड वाइजमनले त्यो फोटो खिचेको नासाले जनाएको छ। आधा बाटो तय शनिबार नेपाली समयअनुसार करिब पौने बाह्र बजे, नासाको ड्यासबोर्डमा उक्त ओरिअन अन्तरिक्षयान पृथ्वीबाट २२८,५०० किलोमिटर टाढा पुगेको र चन्द्रमाबाट करिब २१२,४०० किलोमिटरको दूरीमा रहेको देखियो। अन्तरिक्षयात्री क्रिस्टिना कोखले पृथ्वीबाट २ दिन, ५ घण्टा र २४ मिनेटपछि आधा बाटो पुगेको जानकारी पाएपछि यानमा सवार सबैले ‘खुसी’ व्यक्त गरेका थिए।

‘हेलो, वर्ल्ड’ नाम दिइएको पहिलो फोटोमा विशाल नीलो भाग देखिन्छ जुन आन्ध्र महासागर हो। त्यसमा पृथ्वीले सूर्यलाई छेक्दा वायुमण्डलको तेज र दुई ध्रुवतिर हरिया अरोरा देखिन्छ। फोटोमा पृथ्वी उल्टो देखिन्छ, जहाँ पश्चिम सहारा र आइबेरियन प्रायद्वीप बायाँपट्टि तथा दक्षिण अमेरिकाको पूर्वी भाग दायाँपट्टि देखिन्छ। दायाँ तलतिर देखिने चम्किलो ग्रह बुध रहेको नासाले पहिचान गरेको छ। अन्तरिक्षयात्रीहरूले शुक्रबार ‘ट्रान्स-लुनार इन्जेक्सन बर्न’ प्रक्रियालाई सफलतापूर्वक सम्पन्न गरेपछि फोटोहरू खिचिएका हुन्।

त्यो प्रक्रियाले ओरिअन अन्तरिक्षयानलाई पृथ्वीको कक्षबाट निकालेर त्यसमा सवार चार जना अन्तरिक्षयात्रीहरूलाई चन्द्रमा तर्फ ल्याएको छ। आर्टिमिस २ अब यात्रुलाई चन्द्रमाको टाढो भागसम्म पुर्‍याउने र फेरि फर्काउने काम गर्नेछ। पचास वर्षपछि यस्तो यात्रा सन् १९७२ पछि पहिलो पटक हो जब मानिसले पृथ्वीको कक्षभन्दा बाहिर यात्रा गर्न लागेको हो। अमेरिकाको फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरबाट प्रक्षेपण गरिएको यो अन्तरिक्षयानले एप्रिल ६ मा चन्द्रमाको टाढो भाग हुँदै गुज्रनेछ र एप्रिल १० मा प्रशान्त महासागरमा अवतरण गर्नेछ।

पेट्रोलियम पदार्थमा मूल्यवृद्धिको विरोधमा प्रदर्शन

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिको विरोधमा प्रदर्शन सम्पन्न

काठमाडौंमा राष्ट्रिय जेनजी नागरिक अभियान र कुशासन विरुद्धको महाअभियानले पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिको विरोधमा विरोध प्रदर्शन गरेको छ। प्रदर्शनकारीहरूले “महंगीको मार बन्द गर”, “पेट्रोल कर कम गर”, “मूल्य घटाएर जनतालाई राहत देउ”, “पेट्रोलमा कर खारेज गर” जस्ता नाराले सजिएका प्लेकार्डहरू देखाएका थिए। उनीहरूले पेट्रोलमा लाग्ने विभिन्न करहरू खारेज गरी मूल्य घटाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। (२१ चैत, काठमाडौं)

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्यवृद्धिलाई लिएर युवाहरूले काठमाडौंमा विरोध प्रदर्शन गरेका छन्। दैनिक उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्य पनि बढ्न सक्ने भएपछि उनीहरूले विरोध जनाएका हुन्। उनीहरूले प्रदर्शनमा “महंगीको मार बन्द गर”, “पेट्रोल कर कम गर”, “मूल्य घटाएर जनतालाई राहत देउ”, “पेट्रोलमा कर खारेज गर” लेखिएका नारा लेखिएका प्लेकार्डहरू प्रदर्शन गरेका थिए। राष्ट्रिय जेनजी नागरिक अभियान र कुशासन विरुद्धको महाअभियानद्वारा आयोजित यस प्रदर्शनमा सहभागीहरूले हाल पेट्रोलमा लाग्ने करहरू हटाएर मूल्य घटाउनुपर्नेमा जोड दिएका थिए।

अभिमानसिंह बस्नेतले लडेका युद्धहरूको इतिहास

समाचार सारांश समीक्षा गरिएको। काजी अभिमानसिंह बस्नेतले गोरखा राज्य विस्तारका क्रममा वि.सं. १८१९ देखि विभिन्न मोर्चामा युद्ध लडेका थिए। वि.सं. १८३० मा अभिमानसिंहले माझकिरातलाई गोरखाली राज्यमा समाहित गराएका थिए र विजयपुरमा प्रशासक भएर बसेका थिए। वि.सं. १८४८ मा नेपाल र तिब्बतबीच भएको युद्धमा अभिमानसिंहले केरुङतर्फ आक्रमण गर्ने जिम्मेवारी पाएका थिए। तत्कालीन गोरखा राज्यको सेवक भएर क्षेत्रीय वंशका विभिन्न ठूलो खलकका योद्धाहरूले इतिहासमा अमर नाम कमाएका छन्। गोरखा राज्य विस्तार अभियानमा थापा, बस्नेत, पाँडे, कुँवर लगायत थरका समूहका साथै मगर योद्धाहरूले विभिन्न युद्धमा रणकौशल देखाउँदै इतिहास रचेका छन्।

खस क्षेत्रीय वंशभन्दा बस्नेतहरू कुलदेवता मष्टलाई पूज्ने प्रचलन छ। बस्नेतहरूमा श्रीपाली, खुलाल र खप्तडी उपवर्ग छन्। बझाङ जिल्लाको सैपाल हिमालबाट श्रीपाल नाम रहन गएको हो र यहीँ श्रीपाली बस्नेतहरूको उत्पत्ति भएको मानिन्छ। त्यहाँ श्रीपालकोट पनि रहेको छ, जहाँ पहिले श्रीपाल राज्य थियो। त्यो समय राजा नागराजको राज्य श्रीपाल, खप्तडी, कालीकोट, खुलाल र सिंजामा फैलिएको थियो। पछि श्रीपाल राज्यका बासिन्दा श्रीपाली वंशको रूपमा परिचित भए। संवत् ९०० सम्म यो राज्य पूर्वी मानसरोवरदेखि गण्डकीसम्म फैलिएको थियो। लेखक पूर्णप्रकाश शर्मा ‘यात्री’ का अनुसार नयाँ बस्ती बसाउँदा झगडा र मुद्दा–मामिला चल्ने भएकाले न्याय दिने व्यक्ति राखिन्थ्यो जसलाई ‘बस्न्यार्थी’ भनिन्थ्यो। समयक्रममा यो शब्द बस्न्यात, बस्न्यात अथवा बस्नेतमा रूपान्तरण भयो।

श्रीपाली बस्नेत वंशमा मदनसिंह राजा थिए। उनका कुलका भरतसिंहको समयमा खस राज्य विभाजित भयो। उनका सन्तान विभिन्न क्षेत्रमा गए, जसरि जयराजसिंहका छोरा शिवरामसिंह बस्नेत राजा नरभूपाल शाहको शासनकालमा सक्रिय थिए र पृथ्वीनारायण शाहको समय प्रसिद्ध सेनानायक बने। शिवरामसिंहका चार छोरा नाहारसिंह, केहरसिंह, अभिमानसिंह र धौकलसिंहले पनि पृथ्वीनारायण शाहकै समय प्रसिद्धि पाए। अभिमानसिंह बस्नेतले गोरखा राज्य विस्तार अभियानमा विभिन्न युद्धहरूमा भाग लिइ आफ्नो सैन्य प्रतिभा देखाए। काठमाडौंदेखि पूर्व, पश्चिम, उत्तर र दक्षिणसम्मका मोर्चामा लडे। उनले पृथ्वीनारायण, प्रतापसिंह र रणबहादुर शाह तिनै राजाको शासनकालमा प्रसिद्धि पाए।

शरीरभित्र ‘कम्प्युटर’जस्तै काम गर्ने ‘स्मार्ट’ डीएनए औषधि विकास

जेनेभा विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले शरीरभित्र एउटा सानो कम्प्युटरझैं कार्य गर्ने ‘स्मार्ट’ औषधि प्रणाली विकास गरेका छन्। सिन्थेटिक डीएनएबाट बनेको यो औषधिले क्यान्सरका कोषिकाहरूलाई मात्र नष्ट गरी स्वस्थ कोषिकाहरूलाई सुरक्षित गर्छ। यो अनुसन्धान हालै प्रतिष्ठित वैज्ञानिक जर्नल ‘नेचर बायो टेक्नोलोजी’मा प्रकाशित भएको छ।

यो प्रणालीले कम्प्युटरको ‘लजिक गेट’ सिद्धान्तमा आधार गरी काम गर्छ। डिजिटल बैंकिङको ‘टु–फ्याक्टर अथेन्टिकेसन’ जस्तै, यो औषधि पनि त्यसैगरी सक्रिय हुन्छ: डबल स्विच प्रणाली। औषधिमा फरक–फरक डीएनएका रेखाहरू हुन्छन्। जब यसले क्यान्सर कोषिकाको सतहमा रहेका दुईवटा विशिष्ट ‘मार्कर’ पत्ता लगाउँछ, तब मात्र यो सक्रिय हुन्छ। यदि दुईमध्ये एउटा मात्र संकेत भेटियो वा संकेत नै भेटिएन भने, औषधि निष्क्रिय रहन्छ। यसले गर्दा क्यान्सर नभएका स्वस्थ कोषिकाहरू सुरक्षित रहन्छन्।

क्यान्सर कोषिका भेटिने बित्तिकै यसले चेन प्रतिक्रियाको सुरुवात गर्छ, जसले ट्युमर भएको स्थानमा औषधिको मात्रा वृद्धि गरी उपचारलाई अझ प्रभावकारी बनाउँछ। परम्परागत केमोथेरापीले क्यान्सरसँगै स्वस्थ कोषिकालाई पनि नष्ट गर्दा यो स्मार्ट औषधिले स्वस्थ भागमा कुनै असर गर्दैन। यसले एकैसाथ धेरै प्रकारका औषधि लिएर जान सक्छ, जसले क्यान्सरले औषधिविरुद्ध विकास गर्ने प्रतिरोधी क्षमतालाई पराजित गर्न सहयोग पुर्‍याउँछ।

यस अध्ययनका प्रमुख लेखक प्रोफेसर निकोलस विन्सिन्जरका अनुसार, अब नयाँ औषधि डिजाइन गर्न कम्प्युटर र एआईको सहयोग लिनुपर्ने झन्झट समाप्त भएको छ। यो औषधि आफैंले जैविक संकेत बुझ्ने र त्यसअनुसार बुद्धिमानीपूर्वक प्रतिक्रिया दिने क्षमता राख्छ। यो प्रविधिले भविष्यमा ‘पर्सनलाइज्ड मेडिसिन’को नयाँ ढोका खोल्नेछ। वैज्ञानिकहरूले यसलाई थप परिष्कृत बनाउँदै, अझ जटिल ‘स्मार्ट’ औषधि बनाउन काम गरिरहेका छन्, जसले शरीरभित्रै निर्णय लिन सक्नेछ।