Skip to main content

लेखक: space4knews

फिनालिसिमा खेलमा नआएको भेट विश्वकप फाइनलमा

दुई फरक पुस्ताका उत्कृष्ट खेलाडी मेसी र यमालको भिडन्त फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनलमा हुने निश्चित भएपछि अहिले विश्वभर यसको चर्चा छ। फिफा विश्वकप २०२६ को फाइनलमा पूर्व विजेता अर्जेन्टिना र स्पेन उपाधिका लागि भिड्दैछन्। यो खेल अर्जेन्टिनाका लियोनल मेसी र स्पेनका उदयमान युवा स्टार लामिन यमालबीच पहिलो प्रतिस्पर्धात्मक भिडन्तका रूपमा विश्वव्यापी चर्चा बटुलिरहेको छ। १९ वर्षअघि मेसीले बच्चा यमाललाई नुहाइरहेको तस्बिर हाल भाइरल भएपछि दुई पुस्ताका खेलाडीबीचको यो फाइनल भेट धेरै भावनात्मक अर्थ बोकेको छ। २ साउन, काठमाडौं।

दुई फरक पुस्ताका स्टार खेलाडी, दुई फरक टिमबाट खेल्दैछन्। र ती दुवै फुटबलको महाकुम्भ विश्वकपमा एकआपसमा भिड्दैछन्। त्यो पनि सामान्य खेल होइन, विश्वकपको फाइनलमै। एकातिर दुई दशकदेखि विश्व फुटबलमा शासन गरिरहेका लियोनल मेसी, अर्कोतिर नयाँ पुस्ताका सबैभन्दा चम्किला युवा स्टार लामिन यमाल। यी दुई फरक पुस्ताका खेलाडी पहिलो पटक विश्वकप फाइनलमा आमनेसामने हुँदैछन्। पूर्व विजेता अर्जेन्टिना र मेसी उपाधि रक्षा गर्ने अभियानमा छन् भने लगातार ३७ खेल अपराजित स्पेनले १६ वर्षपछि उपाधि जित्ने लक्ष्य राखेको छ।

यो खेल अमेरिकाको न्यु जोर्सी न्युयोर्कस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा नेपाली समय अनुसार सोमबार विहान पौने १ बजे हुनेछ। एक सयभन्दा बढी खेलपछि संसारभरका फुटबल प्रेमीले प्रतिक्षा गरेको त्यो एक मात्र खेल हो, त्यो अर्जेन्टिना र स्पेनबीचको फाइनल, अनि विश्वकै महान खेलाडी मेसी र उदाउँदै गरेका सुपरस्टार यमालबीचको भिडन्त। कस्तो हुनेछ खेल? नतिजा के आउनेछ? मेसी र यमालबाट को गोल गर्नेछ? ट्रफी कोसले समाउनेछ? यी सबै प्रश्नका जवाफ केही दिनमै आउँनेछ।

फिनालिसिमा खेलमा नआएको भेट मेसी र यमालको पहिलो प्रतिस्पर्धात्मक भेट २०२६ मार्चमा तय गरिएको फिनालिसिमा खेलबाट हुने अपेक्षा गरिएको थियो। कोपा अमेरिका विजेता अर्जेन्टिना र युरो विजेता स्पेनबीच कतारको लुसेल स्टेडियममा मार्च २७ मा खेल तय गरिएको थियो। तर मध्य पूर्वको सुरक्षा अवस्थाका कारण यो खेल आयोजना हुन सकेन। युरोपका स्पेनदेखि इंग्ल्यान्ड लगायत विभिन्न देशमा खेल आयोजना गर्ने प्रयास भए पनि असफल रह्यो र अन्तमा रद्ध गरियो। विश्वकपका सुपरस्टार मेसी र युवा स्टार यमालको भिडन्त हेर्ने दर्शकहरू उत्साहित थिए, तर फिनालिसिमा रद्द भएपछि तत्कालका लागि उनीहरूको भिडन्त टरेको थियो।

तर विश्वको ठुलो स्टेज फाइनलमा विश्वकप ट्रफीका लागि यी दुई टोली भिड्ने भएका छन्। दुई फरक पुस्ताका स्टार खेलाडीहरूको भिडन्त हेर्ने चाहना अब पूर्ण हुने भएको छ। तर त्यो फिनालिसिमा होइन, विश्व फुटबलको महाकुम्भ फिफा विश्वकप २०२६ मा। त्यो पनि चानचुने खेल होइन, विश्वकप फाइनल। लियोनल मेसीको कप्तानीमा रहेको अर्जेन्टिना र यमालको प्रेरणामा स्पेन दुबै टोली अपराजित हुँदै फाइनलसम्म पुगेका छन्। अर्जेन्टिना लगातार दोस्रो पटक विश्वकप फाइनल खेल्दैछ र उपाधि रक्षा गर्ने प्रयासमा छ भने २०१० पछि पहिलो पटक फाइनल पुगेको स्पेन दोस्रो पटक विश्वकप जित्ने लक्ष्यमा छ।

विश्वकप २०२६: तेस्रो स्थानको प्रतिस्पर्धा तीन कारणले रोचक हुन सक्छ

फेरि एक पटक विश्वकप जित्ने इङ्गल्यान्डको सपना चकनाचुर भए पनि प्रतियोगिताबाट यो टोली बाहिरिइसकेको छैन। बरु इङ्ग्ल्यान्डले सन् १९६६ यता पुरुष फुटबलमा पहिलो ठूलो उपाधिको प्रतीक्षा गरिरहेको छ। तेस्रो स्थानका लागि इङ्गल्यान्डले फ्रान्सविरुद्ध शनिबार राति अर्थात् नेपाली समय अनुसार आइतबार बिहान पौने ३ बजे प्रतिस्पर्धा गर्दै छ। बुधबार आर्जेन्टिनासँगको हारसँगै विश्वकप जित्ने सपना अन्त्य भएपछिको अबको खेलको महत्त्व ठूलो हुन सक्छ। तर अबको खेल पनि कम्तीमा तीन कारणले महत्त्वपूर्ण छ।

१. गोल्डन बुटको प्रतिस्पर्धा
इङ्ग्ल्यान्ड र फ्रान्स दुवै टोलीका खेलाडीहरू एउटै व्यक्तिगत उपाधि गोल्डन बुटका लागि अझै प्रतिस्पर्धामा छन्। फ्रान्सका कप्तान किलियान म्बाप्पेले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै यो विश्वकपमा आठ गोल गरिसकेका छन्। म्बाप्पेको जति नै गोल आर्जेन्टिनाका लिओनेल मेस्सीले पनि गरेका छन्। तर चार ‘असिस्ट’ गरेका मेस्सी म्बाप्पेभन्दा अझै अगाडि छन्। म्बाप्पेका नाममा तीन ‘असिस्ट’ छन्। अब म्बाप्पेको टोली र मेस्सीको टोली दुवैले थप एक-एक खेल खेलेर समाप्त गर्नेछन्। मेस्सी फाइनलमा भने म्बाप्पे तेस्रो स्थानको खेलमा प्रतिस्पर्धा गर्दै छन्। तेस्रो स्थानको खेलमा गरिएका गोलहरू पनि गोल्डन बुटको गणनामा समावेश हुने छन्, त्यसैले मेस्सीलाई पछि पार्ने अवसर म्बाप्पेसँग अझै छ। तर यदि म्बाप्पेले थप गोल वा असिस्ट गरे भने पनि फाइनल खेलमा आफ्नो स्कोर बढाउने मौका मेस्सीसँग रहेको छ। यदि म्बाप्पेले गोल गरे वा दुई असिस्ट गरे भने, उनी सन् १९९० मा इङ्ग्ल्यान्डविरुद्धको तेस्रो स्थानको खेलमा गोल गरेर गोल्डन बुट जित्ने इटालीका साल्भातोरे स्किलाचीको कीर्तिमान दोहोर्याउन सक्छन्। यो प्रतिस्पर्धामा इङ्ग्ल्यान्डका ह्यारी केन र जुड बेलिङ्घम पनि छन्। उनीहरू दुवै जना मेस्सी र म्बाप्पेभन्दा दुई गोलले मात्रै पछाडि छन्, अर्थात् छ-छ गोल गरिसकेका छन्। उनीहरू पनि गोल्डन बुटका प्रतिस्पर्धी हुन्।

२. इङ्ग्ल्यान्डका लागि ऐतिहासिक मौका
उपाधि जित्ने सपना समाप्त भइसके पनि, इङ्ग्ल्यान्डका लागि तेस्रो स्थानको खेल अझै ऐतिहासिक बन्न सक्छ। विश्वकप सुरु हुँदा समर्थकहरूले तेस्रो स्थानमा चित्त बुझाउने सपना पक्कै देखेका थिएनन्। तर यदि फ्रान्सलाई हराउन सके, इङ्ग्ल्यान्डले पछिल्ला ६० वर्षयता गरेको उत्कृष्ट विश्वकप प्रदर्शन गर्ने छ। फ्रान्सलाई हराएर तेस्रो स्थान जितेको अवस्थामा सन् १९६६ को उपाधि यताकै सबैभन्दा बलियो प्रदर्शन इङ्ग्ल्यान्डको हुनेछ। यसअघि विश्वकपमा तेस्रो स्थानका लागि खेलेका दुई खेलमा इङ्ग्ल्यान्ड पराजित भएको थियो। सन् १९९० मा इटालीसँग र सन् २०१८ मा बेल्जियमसँग पराजित हुँदा इङ्ग्ल्यान्ड चौथो स्थानमा सीमित भएको थियो। स्वर्ण र रजत पदकको यात्रा सकिएपछी कम्तीमा काँस्य पदक जित्ने प्रयास त इङ्ग्ल्यान्डले गर्ने नै छ।

३. अवसर नपाएका खेलाडीलाई मौका?
विश्वकपको अन्तिम खेलमा इङ्ग्ल्यान्ड र फ्रान्स दुवैका प्रशिक्षकहरूले केही प्रमुख खेलाडीलाई आराम दिने सम्भावना छ। त्यसले अहिलेसम्म मौका नपाएका खेलाडीलाई अवसर दिन सक्छ। म्यानचेस्टर युनाइटेडका मिडफिल्डर कोबी माइनूले अहिलेसम्म एक मिनेट पनि खेल्ने मौका पाएका छैनन्। दबाव कम भएकाले इङ्ग्ल्यान्डले अबको खेलमा उनलाई विश्वकप डेब्यु गराउन सक्छ। यसो गर्दा हालै बिरामी परेका डेक्लान राइसलाई पनि विश्राम दिन सकिन्छ। ओली वाट्किन्सले पनि कम अवसर पाएका छन्। उनले अहिलेसम्म कुल छ मिनेट मात्रै खेलेका छन्। इभान टोनीले पनि त्यति नै समय मात्र मैदानमा बिताएका छन्। फ्रान्सको सन् २०१८ को विश्वकप विजेता टोलीमा रहेका एन्गोलो कान्टेले पनि अहिलेसम्म यो प्रतियोगितामा खेलेका छैनन्। अहिले ३५ वर्ष पुगेका कान्टेका लागि यो विश्वकप अन्तिम हुन सक्ने विकल्प छ। म्यानचेस्टर सिटीका प्लेमेकर रायन शेर्कीले पनि यो विश्वकपमा ८५ मिनेट मात्र खेलेका छन्। प्रशिक्षकले उनलाई मुख्य खेलमा ल्याउने सम्भावना छ।

मेस्सी, म्याराडोना र पेले: ‘सर्वोत्कृष्ट खेलाडी’को बहस किन जारी छ?

लिओनेल मेस्सी आफ्नो करिअरको तेस्रो विश्वकप फाइनलको तयारीमा जुटिरहँदा एउटा चिरपरिचित प्रश्न फेरि दोहोरिएको छ: के यी आर्जेन्टिनी सुपरस्टार अहिलेसम्मकै महान् फुटबलर हुन्? के उनले आफ्नै देशका डिएगो म्याराडोना र ब्रजिलका पेलेलाई पनि उछिनेका हुन्? उनान्चालिस वर्षका मेस्सी सन् २०२६ विश्वकपमा पनि आर्जेन्टिनी टोलीको केन्द्रमा छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार युवावस्थाजस्तो विस्फोटक गति नरहे पनि आफ्नो खेल बुझाइ, सही स्थानको छनोट र उत्कृष्ट निर्णय क्षमतामार्फत् उनी खेलको दिशा बदल्ने क्षमता राख्छन् र मैदानभित्र प्रायः प्रशिक्षकजस्तै भूमिका उनले निर्वाह गरिरहेका हुन्छन्।

मेस्सीलाई फुटबल इतिहासकै महान् खेलाडी मान्नेहरू प्रायः उनका दुई विशेषतामा जोड दिन्छन्, लामो अवधिसम्मको उत्कृष्टता र लगातारको शानदार प्रदर्शन। धेरै महान् खेलाडीहरूको उत्कृष्ट समय तुलनात्मक रूपमा छोटो रह्यो। तर मेस्सी लगभग दुई दशकसम्म विश्व फुटबलका सर्वश्रेष्ठ खेलाडीहरूमध्ये एकका रूपमा छन्। यस अवधिमा उनले कीर्तिमानी आठ पटक बालन डोर पुरस्कार जितेका छन्। साथै स्पेन र फ्रान्समा लीग उपाधि, च्याम्पिअन्स लिगको उपाधि, एउटा कोपा अमेरिका तथा सन् २०२२ को कतार विश्वकपको उपाधि पनि जितेका छन्। गोल र ‘असिस्ट’ दुवैमा उनले असाधारण कीर्तिमान बनाएका छन्।

म्याराडोनाको छायामा आर्जेन्टिनामा यस्तो तुलना पेले वा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय खेलाडीभन्दा बढी डिएगो म्याराडोना संग हुने गरेको छ। कप्तानका रूपमा म्याराडोनाले सन् १९८६ मा आर्जेन्टिनालाई विश्वकप जिताएका थिए। उनका समर्थकहरूका अनुसार प्रतिभा, निरन्तरता र लामो समयसम्म कायम उच्चस्तरीय क्षमताको बेजोड तालमेलले उनलाई अरूभन्दा भिन्न बनाएको छ। मेस्सीले बदलेको सोच सन् २०२१ मा आर्जेन्टिनाले कोपा अमेरिका जितेपछि मेस्सीप्रतिको मानिसहरूको धारणा परिवर्तन हुन थाल्यो। उक्त जितले ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय उपाधिको २८ वर्षदेखिको प्रतीक्षा समाप्त गरिदिएको थियो।

इरानविरुद्ध ठूलो सैन्य कारबाहीको तयारी गर्दै अमेरिकाः इजरायलमा थप रिफ्युलिङ विमान पठाउँदै

ट्रम्प प्रशासनले इरानविरुद्ध सम्भावित सैन्य कारबाहीका लागि इजरायलमा थप दर्जनौं रिफ्युलिङ विमानहरू पठाउने तयारी गरेको छ। अमेरिकी सेनाले इरानको आणविक संरचना र ऊर्जा केन्द्रहरूमा आक्रमण गर्ने विकल्पमाथि छलफल गरिरहेको छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले इरानलाई चेतावनी दिँदै भनेका छन्, “यदि तपाईंहरूले हामीमाथि आक्रमण गर्नुभयो भने त्यो पहिलाभन्दा बढी शक्तिशाली हुनेछ।” २ साउन, काठमाडौं। ट्रम्प प्रशासनले इरानविरुद्ध सम्भावित सैन्य कारबाहीका लागि इजरायलमा दर्जनौं थप रिफ्युलिङ विमानहरू पठाउने तयारी गरेको जानकारी प्राप्त भएको छ। एक्सियोसको रिपोर्ट अनुसार, तीन जना अमेरिकी र इजरायली अधिकारीहरूले यसलाई पुष्टि गरेका छन्। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘सिचुएसन रुम’ मा नयाँ सैन्य योजनाहरू अवलोकन गरेपछि इरानमा ठूलो आक्रमण गर्ने योजना बनाइरहेका छन्। यो आक्रमण हाल हर्मोज स्ट्रेट वरिपरि भइरहेका स्ट्राइकहरू भन्दा धेरै ठूलो हुन सक्छ। अमेरिकी सरकारले इरानका ऊर्जा संयंत्रहरू र आणविक सम्पदाहरूमा बमबारी गर्ने विकल्पमाथि पनि छलफल गरिरहेको छ, तर ट्रम्पले अहिलेसम्म अन्तिम निर्णय गरेका छैनन्।

इरानले हर्मोज स्ट्रेट खोल्न र आफ्नो आणविक मागहरू पूरा गर्न दबाव राखिरहेको छ भने ट्रम्प युद्धको दायरालाई वृद्धि गर्न तयार भएका छन्। अमेरिकी र इजरायली अधिकारीहरूले भने ट्रम्पले चाँडै यो कारबाहीको आदेश दिन सक्छन्। बिहीबार अमेरिकाले हर्मोज स्ट्रेट र इरानको दक्षिणी तटमा लगातार पाँचौं दिन पनि आक्रमण जारी राख्यो। अमेरिकी सेनाले बन्दर अब्बास वरिपरिका कम्तीमा सातवटा पुलहरूमा बमबारी गरेको छ। बन्दर अब्बासलाई इरानी रिभोल्युसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) को मुख्य ठाँउ मानिन्छ, जहाँबाट हर्मोज स्ट्रेटका अन्य भागहरूमा हतियार र सैनिकहरू पठाइन्छ। इरानले पनि जोर्डन, कतार, बहराइन, इराक र कुवेतमा रहेका अमेरिकी सैन्य ठेगानामा आक्रमण तीव्र पारेको छ। आईआरजीसीले सिरियामा रहेको अमेरिकी ठेगानामा पनि आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ, तापनि अमेरिकाले केही महिना अघि त्यहाँबाट सेनाले फिर्ता भइसकेको थियो। हाल तेल अबीभ नजिकैको बेन गुरियन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल र दक्षिणी इजरायलको रमोन विमानस्थलमा लगभग ६० वटा अमेरिकी रिफ्युलिङ विमानहरू छन्। इजरायली अधिकारीहरूको अनुसार, अमेरिकाले आगामी दिनहरूमा थप दर्जनौँ विमानहरू पठाउने योजना बनाइरहेको छ। यसले विमानहरूको संख्या युद्धको सुरुवाती चरण जस्तै बनाउनेछ। अमेरिकी सेनाले यी विमानहरू बेन गुरियन विमानस्थलबाटै सञ्चालन गर्न चाहन्छन्। क्षेत्रका अन्य सैन्य ठेगानाहरू इरानी आक्रमणको जोखिममा छन्, त्यसैले यो विमानस्थललाई सुरक्षित मानिएको छ।

इजरायलमाथि आक्रमण भए ठूलो बदला लिइने डरका कारण इरान अझै पछि हटेको देखिन्छ। इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुले मंगलबारको सम्बोधनमा भने, “म इरानका नेताहरूलाई भन्न चाहन्छु: यदि तपाईंहरूले हामीमाथि आक्रमण गर्नुभयो भने विश्वास नगर्नुहोस् कि हामी शान्त भइरहनेछौं। पुराना जस्तो घटना दोहोरिने छैन, किनभने त्यो पनि धेरै शक्तिशाली थियो। यसपटक घटना फरक र अझ शक्तिशाली हुनेछ।” यी अमेरिकी रिफ्युलिङ विमानहरूको उपस्थिति इजरायलमा ठूलो राजनीतिक विवादको विषय बनेको छ। महिनौँदेखि बेन गुरियन विमानस्थलमा पार्क भएका विमानहरूले विमानस्थलमा अत्यधिक व्यस्तता सिर्जना गरेका छन्। युद्धको उच्च समयमा आकाश बन्द हुँदा यो समस्या थिएन, तर अहिले आकाश खुला छ र इजरायलीहरूले गर्मी महिनामा विदा मनाउन बाहिर जाने क्रममा छन्। थप अमेरिकी विमानहरू आएमा धेरै उडानहरू रद्द हुन सक्छन्। आगामी चुनावमा तीन महिना मात्र बाँकी रहँदा यसले नेतान्याहुको गठबन्धनलाई ठूलो प्रभाव पार्ने सम्भावना छ। नेतान्याहुको निकट सहयोगी र यातायात मन्त्री मिरी रेगेभले यी विमानहरू बेन गुरियन विमानस्थलबाट हटाउन वा संख्या सीमित गर्न दबाब दिएकी छिन्। तर रक्षा मन्त्रालय र इजरायली डिफेन्स फोर्स (IDF) ले यसको विरोध गरिरहेका छन्। ट्रम्प प्रशासनले इजरायल सरकारलाई थप विमानहरू व्यवस्थापन गर्न आग्रह गरेको छ र अन्तिम निर्णय नेतान्याहुका हातमा हुनेछ।

विश्वकप फाइनलका रोचक तथ्य: ८८ सेकेन्डमै गोलदेखि मेसीको ऐतिहासिक अवसरसम्म

फिफा विश्वकप इतिहासमा सन् १९७४ मा नेदरल्यान्ड्सका जोहान निस्केन्सले खेलको ८८ सेकेन्डमै गोल गर्दै विश्वकप फाइनलमा सबैभन्दा छिटो गोल गर्ने कीर्तिमान राखेका छन्। सन् १९५४ को विश्वकप फाइनलमा दुई गोलले पछि परेको पश्चिम जर्मनीले शानदार पुनरागमन गर्दै हंगेरीलाई पराजित गरी उपाधि जित्ने पहिलो टोली बनेको छ। फ्रान्सका किलियन एम्बाप्पेले दुईवटा विश्वकप फाइनलमा गरी कुल चार गोल गर्दै फाइनलमा सर्वाधिक गोल गर्ने खेलाडीको कीर्तिमान आफ्नो नाममा लेखाएका छन्। २ साउन, काठमाडौं।

विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्च फिफा विश्वकपको फाइनल सधैं इतिहास, कीर्तिमान र अविस्मरणीय क्षणले भरिएको हुन्छ। सन् १९३० देखि २०२२ सम्मका २२ विश्वकप फाइनलले धेरै अनौठा तथ्य जन्माएका छन्। आइतबार हुने अर्जेन्टिना र स्पेनबीचको फाइनलअघि त्यस्ता केही रोचक तथ्यहरू प्रस्तुत गरेका छौं।

विश्वकप फाइनलमा सबैभन्दा छिटो गोल नेदरल्यान्ड्सका जोहान निस्केन्सले सन् १९७४ मा पश्चिम जर्मनीविरुद्ध गरेका थिए। खेल सुरु भएको मात्र ८८ सेकेन्डमा उनले पेनाल्टीमार्फत गोल गरेका थिए। ६० वर्षपछि पहिलो क्लिन सिट सन् १९९० मा पश्चिम जर्मनीले अर्जेन्टिनालाई १–० ले हराउँदै पहिलो पटक गोल नखाई विश्वकप फाइनल जित्यो। स्पेन सन् २०१० मा दोस्रो जर्सीमा विश्वकप फाइनल जित्ने पहिलो टोली बन्यो। २२ वर्षको उमेर अन्तर भएको विजेता टोली सन् १९८२ मा इटाली विश्वविजेता बन्दा टोलीका सबैभन्दा कान्छा खेलाडी जिउसेप्पे बेर्गोमी १८ वर्षका थिए।

ब्राजिलका काफु विश्वकपका तीन फाइनल खेल्ने एकमात्र खेलाडी थिए। अब अर्जेन्टिनाका लियोनल मेसीले पनि २०१४, २०२२ र २०२६ गरी तेस्रो विश्वकप फाइनल खेल्दै काफुको कीर्तिमान बराबरी गर्नेछन्। एम्बाप्पे विश्वकप फाइनलमा सर्वाधिक चार गोल गर्ने खेलाडी हुन्। यदि अर्जेन्टिनाले उपाधि जित्यो भने मेसी दुई पटक विश्वकप जित्ने पहिलो कप्तान बन्नेछन्।

भारतको पहिलो निजी कक्षीय रकेट ‘विक्रम-१’ को सफल प्रक्षेपण

हैदराबादमा अवस्थित स्पेस कम्पनी स्काइरूट एरोस्पेसले शनिवार भारतको पहिलो निजी कक्षीय रकेट ‘विक्रम-१’ सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गरेको छ। यो रकेट आन्ध्र प्रदेशको श्रीहरिकोटा स्थित प्रक्षेपण केन्द्रबाट दिउँसो १२:०५ बजे प्रक्षेपण गरिएको हो। प्रारम्भमा प्रक्षेपण बिहान ११:३० बजे गर्ने तालिका रहेको थियो। उड्नभन्दा करिब ५ मिनेटअघि काउन्टडाउन रोकिएको थियो। केही समयपछि यो प्रक्रिया पुनः सुरु गरी रकेटलाई सफलतापूर्वक आकाशमा पठाइएको छ।

समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार, यस परीक्षण उडानलाई ‘मिशन आगमन’ भनिएको छ। यस मिशन अन्तर्गत विक्रम-१ ले विभिन्न प्राविधिक परीक्षण सम्बन्धी पेलोडहरू बोकेर प्रस्थान गरेको छ। यो रकेट प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको एउटा पोस्टकार्ड र ‘कस्मिक ब्लूम’ नामक कलाकृति पनि समेटेर गएको छ। स्काइरूट एरोस्पेसले यसअघि सन् २०२२ मा ‘विक्रम-एस’ नामक सबअर्बिटल रकेट प्रक्षेपण गरेको थियो।

इन्डोनेसियालाई पराजित गर्दै नेपाल तेस्रो स्थानमा

नेपाली महिला यू-१९ क्रिकेट टोलीले एसीसी यू–१९ महिला प्रिमियर कपमा इन्डोनेसियालाई ९ विकेटले हराउँदै तेस्रो स्थान हासिल गरेको छ। इन्डोनेसियाले दिएको ६९ रनको विजय लक्ष्य नेपालले १४ दशमलव २ ओभरमा मात्र १ विकेट गुमाएर पूरा गरेको छ। मनिषा उपाध्यायले ४ ओभरमा मात्र ७ रन खर्चेर ४ विकेट लिएर इन्डोनेसियालाई ६८ रनमा समेटिन्।

२ साउन, काठमाडौं। शनिबार सम्पन्न खेलमा नेपालले इन्डोनेसियालाई ९ विकेटले पराजित गर्दै तेस्रो स्थान सुरक्षित गरेको हो। इन्डोनेसियाले दिएको ६९ रनको लक्ष्य नेपालले १४.२ ओभरमा १ विकेट गुमाएर पूरा गर्यो। सना प्रवीण २५ रन बनाउँदै अविजित रहिन्। साबित्री धामीले २४ रन र करुना बिष्टले १६ रन बनाउँदै अविजित रहे।

पहिले टस जितेर ब्याटिङ गरेको इन्डोनेसिया टोलीले २० ओभरमा ९ विकेट गुमाएर ६८ रन मात्र बनाउन सक्यो। डेरनी राम्बुले अविजित ३४ रन पुर्याइन् भने नि पुतु एलिनले ११ रन बनाइन्। अन्य खेलाडीले दोहोरो अंकको स्कोर बनाउन सकेनन्। नेपालका लागि मनिषा उपाध्यायले ४ ओभरमा ७ रन खर्चेर ४ विकेट लिए। अनु कडायतले २ विकेट लिइन् भने तिर्सना बिक, सोनी पाख्रिन र रचना चौधरीले १–१ विकेट लिए। नेपाल यसअघि शुक्रबार सेमिफाइनलमा यूएईसँग सुपर ओभरमा पराजित भएको थियो। यूएई र थाइल्यान्ड आज उपाधिका लागि प्रतिस्पर्धा गर्दै छन्। नेपालले यू-१९ एसिया कपका लागि पहिले नै छनोट पाइसकेको छ।

फिफा विश्वकप इतिहासका ६ उत्कृष्ट फाइनल खेलहरू

२०२२ को विश्वकप फाइनल अर्जेन्टिना र फ्रान्सबीचको खेल इतिहासकै उत्कृष्ट फाइनलमध्ये एक मानिन्छ, जसले लियोनल मेसीको विश्वकप जित्ने सपनालाई साकार बनायो। १९७० मा ब्राजिलले इटालीलाई पराजित गरेर तीन पटक विश्वकप जित्ने पहिलो राष्ट्रको रुपमा आफूलाई स्थापित गर्‍यो र पेलेको नेतृत्‍वमा जुल्स रिमेट्रफी स्थायी रूपमा प्राप्त गर्‍यो। १९८६ मा डिएगो म्याराडोनाको कप्तानीमा अर्जेन्टिनाले पश्चिम जर्मनीलाई पराजित गर्दै दोस्रो पटक विश्वकप उपाधि जित्यो, जसले उनलाई विश्व फुटबलका महान खेलाडीको रूपमा चिनायो। २ साउन, काठमाडौं। विश्वकप फाइनल केवल उपाधि जित्ने खेल नभई फुटबल इतिहासका निर्णायक पलहरू हुन्। केही फाइनलहरूले खेलको दिशा नै परिवर्तन गरेका छन्। कतिपय फाइनलमा विश्वकै महान खेलाडीहरूले आफ्नो विरासत अमर बनाए भने कतै असम्भव पुनरागमनले इतिहासमा स्थान बनायो। विवादास्पद गोलहरूले दशकौंसम्म बहस तातिन पुगे र पेनाल्टी सुटआउटले लाखौं समर्थकलाई भावुक बनायो। आगामी वर्ष अर्जेन्टिना र स्पेनबीच हुने २०२६ को विश्वकप फाइनल अघि, इतिहासका सबैभन्दा उल्लेखनीय फाइनल खेलहरूको समीक्षा गरौं।

२०२२ : अर्जेन्टिना ३-३ फ्रान्स (पेनाल्टीमा ४-२)
विश्व फुटबल विश्लेषकहरू र फिफाले यसलाई इतिहासकै उत्कृष्ट फाइनल मान्ने गर्दछ। लियोनल मेसीले अन्ततः आफ्नो विश्वकप जित्ने सपना पूरा गरे भने किलियन एमबाप्पे विश्वकप फाइनलमा ह्याट्रिक गर्ने दोस्रो खेलाडी बने। फ्रान्सले ८० मिनेटसम्म २-० ले पछि परेको अवस्थामा मात्र दुई मिनेटमा बराबरी ल्यायो। अतिरिक्त समयमा मेसी र एमबाप्पेले गोल गर्दै खेल पेनाल्टीमा पुगेको थियो। टाइब्रेकरमा गोन्जालो मोन्टिएलले निर्णायक पेनाल्टी गोल गर्दै अर्जेन्टिनालाई ३६ वर्षपछि विश्व च्याम्पियन बनायो। गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले एक पेनाल्टी छले। यो विश्वकप इतिहासमा पहिलो पटक दुवै टोलीले अतिरिक्त समयमा गोल गरेका थिए।

१९७० : ब्राजिल ४-१ इटाली
धेरैले यो फुटबलको सर्वकालीन महान टोलीको उत्कृष्ट प्रदर्शन मान्दछन्। ब्राजिल र इटाली दुवै दुई-दुई पटक विश्व विजेता थिए। मेक्सिको सिटीको फाइनल जित्दै ब्राजिलले तीन पटक विश्वकप जित्ने पहिलो राष्ट्रको उपाधि कब्जा गर्‍यो र जुल्स रिमे ट्रफी स्थायी रूपमा राख्यो। पेले, जारिजिन्हो, गारसन र कार्लोस अल्बर्टोले गोल गरे। विशेष गरी कार्लोस अल्बर्टोको गोललाई विश्व फुटबल इतिहासकै उत्कृष्ट टोलीगत गोलमध्ये एक मानिन्छ।

१९८६ : अर्जेन्टिना ३-२ पश्चिम जर्मनी
डिएगो म्याराडोनाको कप्तानीमा अर्जेन्टिनाले दोस्रो पटक विश्वकप जितेको यो फाइनलले उनलाई विश्व फुटबलका महानतम खेलाडीहरूको सूचीमा राख्यो। खेल २-० ले अघि रहेको बेलामा जर्मनीले दुई गोल गर्दै बराबरी ल्यायो। अतिरिक्त समयमा म्याराडोनाको उत्कृष्ट पासमा होर्खे बुरुचागाले विजयी गोल गरे। म्याराडोनाले फाइनलमा गोल नगरे पनि सम्पूर्ण प्रतियोगिताभरि कसरी खेल नियन्त्रण गरे देखाउन सफल भए।

१९६६ : इंग्ल्यान्ड ४-२ पश्चिम जर्मनी (अतिरिक्त समय)
आजसम्म इंग्ल्यान्डले जितेको एकमात्र विश्वकप फाइनल। वेम्ब्लीमा ९० मिनेटमा २-२ बराबरी पछि उत्कृष्ट अतिरिक्त समयमा जेफ हर्स्टले दुई गोल गर्दै विश्वकप फाइनलमा ह्याट्रिक गर्ने पहिलो र अहिलेसम्म एकमात्र खेलाडी बने। उनको दोस्रो गोल गोललाइन पार गरेको विषय विवादास्पद रह्यो र विश्व फुटबलकै चर्चित बहसहरू मध्ये एक हो।

१९५४ : पश्चिम जर्मनी ३-२ हंगेरी
‘मिराकल अफ बर्न’ अर्थात बर्नको चमत्कार। हंगेरी त्यो समयमा ३१ खेलदेखि अप्राजित थियो र समूह चरणमा पश्चिम जर्मनीलाई ८-३ ले हराइसकेको थियो। फाइनलमा पनि हंगेरीले आठ मिनेटमा २-० ले अग्रता बनाएको थियो, तर पश्चिम जर्मनीले अविश्वसनीय पुनरागमन गर्दै ३-२ को जित हासिल गर्‍यो। यो जितले जर्मन फुटबलको नयाँ युग शुरू गरायो र विश्व फुटबल इतिहासकै एक ठूलो पुनरागमन मानिन्छ।

२०१४ : जर्मनी १-० अर्जेन्टिना (अतिरिक्त समय)
ब्राजिलमा आयोजना भएको २०१४ को विश्वकप फाइनल अत्यन्त रणनीतिक र प्रतिस्पर्धात्मक थियो। ९० मिनेट गोलरहित बराबरीपछि अतिरिक्त समय निर्णायक भयो। ११३औं मिनेटमा वैकल्पिक खेलाडी मारियो गोट्जेले आन्द्रे शुर्लेको क्रसलाई उत्कृष्ट तरीकाले सम्हालेर विजयी गोल गरे र जर्मनीलाई चौथो विश्वकप उपाधि दिलाए। यो दक्षिण अमेरिकी भूमिमा युरोपेली टोलीले विश्वकप जितेको पहिलोपटक थियो।

अब के हुन्छ? सोमबार बिहान हुँदै गरेको अर्जेन्टिना र स्पेनबीचको फाइनल इतिहासमा स्थान बनाउन अझ तयार छ। लगातार दोस्रो पटक विश्वकप जित्ने अर्जेन्टिनाको लक्ष्य र १६ वर्षपछि पुनः विश्वच्याम्पियन बन्न चाहने स्पेनको सपना समान रुपमा डगमगाइरहेको छ। ३९ वर्षीय लियोनल मेसीको सम्भावित अन्तिम विश्वकप, लामिन यमालजस्ता उदाउँदो प्रतिभा, र दुई फरक फुटबल दर्शनबीचको भिडन्तले यो फाइनललाई पनि महान विश्वकप फाइनलहरूको सूचीमा राख्ने सम्भावना बलियो छ।

विद्यार्थी भिसामा कडाइमा अमेरिका जाने नेपाली विद्यार्थीहरूको संख्या घट्दै

संयुक्त राज्य अमेरिकाले वैदेशिक विद्यार्थीको भिसा सम्बन्धी नियम कडा गर्ने घोषणा गर्नु पूर्व नेपालबाट अमेरिका जाने विद्यार्थीहरूको संख्या उल्लेखनीय रूपमा घटेको सरकारी तथ्याङ्कले देखाएको छ। सन् २०२६ मा अध्ययनका लागि लगभग ६६ हजार नेपाली विद्यार्थी विदेशिएका थिए, तर अमेरिकामा मात्र १,६७१ जना पुगेको अध्यागमन विभागले जनाएको छ।

यसै साता अमेरिकाको डिपार्टमेन्ट अफ होमल्यान्ड सेक्युरिटीले विद्यार्थीहरूलाई लक्षित गर्दै थप कडा भिसा नियमहरू सार्वजनिक गरेपछि यसले उच्च शिक्षा हासिल गर्न चाहने धेरै विद्यार्थीहरूलाई निराश बनाउने सम्भावना रहेको छ। एक सरकारी अधिकारीले नेपाली विद्यार्थीहरूले आप्रवासन नीतिहरू स्वीकार्दै आएको भन्दै, उनीहरूले सामना गरिरहेका चुनौतीहरू समाधान गर्न शिक्षा कूटनीतिमा जोड दिने प्रयास जारी रहेको बताए।

सन् २०२४/२५ मा नेपाल अमेरिका जाने अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी पठाउने देशहरूमा छैटौं स्थानमा रहेको थियो जसलाई इन्स्टिच्यूट अफ इन्टरन्याश्नल एजुकेशन (आईआईई) को ओपन डोरस् रिपोर्टले पुष्टि गरेको थियो। सोही वर्ष २४,८९० नेपाली विद्यार्थी अमेरिकी विश्वविद्यालय र कलेजहरूमा अध्ययनरत थिए। तर पछिल्ला महिनाहरूमा अमेरिका जाने नेपाली विद्यार्थीको संख्या निकै कम भएको तथ्याङ्कले देखाएको छ।

डिपार्टमेन्ट अफ होमल्यान्ड सेक्युरिटीले बिहीबार सार्वजनिक गरेको सूचनामा विदेशी विद्यार्थीहरू आगामी दिनमा संघीय सरकारको अनुमति बिना चार वर्षभन्दा बढी अमेरिका बस्न पाउने छैनन्। पाठ्यक्रम परिवर्तन तथा विश्वविद्यालय वा कलेज सर्न गाह्रो हुने यस नियमले स्नातक पछि स्वदेश फर्कन वा अर्को भिसा प्राप्त गर्न मात्र ३० दिनको समय दिन्छ।

ककरोच पार्टीका संस्थापक अभिजीत दीप अनिश्चितकालीन भोक हडतालमा बसेका छन्

२ साउन, काठमाडौं । ककरोच जनता पार्टी (सीजेपी) का संस्थापक अभिजीत दीप अनिश्चितकालीन भोक हडतालमा बसेका छन्। पार्टीको आधिकारिक एक्स ह्यान्डलमार्फत शनिबार बिहान यसबारे जानकारी गराइएको छ। दिल्ली प्रहरीले पर्यावरण कार्यकर्ता सोनम वाङचुकलाई धर्नास्थलबाट जबर्जस्ती अस्पताल लगेको घटनापछि सीजेपीले संस्थापक अभिजीत आफैं भोक हडतालमा बस्ने निर्णय गरेको हो।

सीजेपीको एक्स ह्यान्डलमा भनिएको छ, ‘अभिजीत दीप अनिश्चितकालीन अनशनमा छन्। २० जुलाईको लागि तय गरिएको ‘चलो संसद्’ मार्च पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम अनुसार जारी रहने छ।’ अभिजीत दीपले पनि एक्स पोस्टमार्फत यसको पुष्टि गरेका छन्।

फ्रान्स र इङ्ग्ल्यान्ड तेस्रो स्थानका लागि प्रतिष्ठाको लडाइँमा भिड्दै

आइतबार बिहान हुने यो खेल केवल तेस्रो स्थानका लागि मात्र नभई अधुरो सपनालाई सम्मानजनक रूपमा अन्त्य गर्ने मौका पनि हो। फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनलमा पराजित भएका फ्रान्स र इङ्ग्ल्यान्ड आइतबार बिहान तेस्रो स्थानका लागि भिड्दै छन्। विश्वकप इतिहासमा यी दुई टोली ३२ पटक आमनेसामने भएका छन्, जसमा इङ्ग्ल्यान्डले १७ र फ्रान्सले १५ खेल जितेका छन्। गोल्डेन बुटको दौडमा रहेका किलियन एमबाप्पेसहित दुवै टोलीका मुख्य खेलाडीहरूले प्रतियोगिताको सुखद अन्त्य गर्ने लक्ष्य लिएका छन्। २ साउन, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ का दुई प्रमुख टोली फ्रान्स र इङ्ग्ल्यान्ड सेमिफाइनलमा पराजित भए। यी दुवै टोली अब आइतबार तेस्रो स्थानका लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछन्। उपाधिको दौडबाट बाहिरिए पनि यी टोलीले प्रतिस्पर्धा जितेर सम्मानजनक अन्त्य गर्ने अवसर टुंग्याउन चाहन्छन्। यसैले, आइतबार बिहानको खेल केवल तेस्रो स्थानका लागि मात्र होइन, अधुरो सपना पुरा गर्ने महत्त्वपूर्ण संघर्षको रूपमा पनि हेरिएको छ।

इङ्ग्ल्यान्डले समूह चरणमा क्रोएसियालाई ४–२ ले प्रभावशाली जितसँगै यात्रा सुरु गर्‍यो। त्यसपछि घानासँग ०–० को ड्र गर्दै, पानामालाई २–० ले हराउँदै समूह विजेता बनेको थियो। नकआउट चरणमा थोमस टुचेलको टोलीले कडा संघर्ष गर्‍यो। राउन्ड अफ ३२ मा डीआर कंगोलाई २–१ ले परास्त गर्दै, राउन्ड अफ १६ मा सह-आयोजक मेक्सिकोलाई अतिरिक्त समयमा ३–२ ले हरायो। क्वार्टरफाइनलमा नर्वेका विरुद्ध २–१ को जित हासिल गर्दा पनि सेमिफाइनलमा अर्जेन्टिनासँग २–१ ले पराजित भयो। फ्रान्सले समूह चरणमै निरन्तर उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै नकआउट प्रवेश गर्‍यो। नकआउट चरणमा पनि राम्रो लय देखाउँदै सेमिफाइनलसम्म पुगेपछि स्पेनसँग २–० ले पराजित भएर उपाधिको दौडबाट बाहिरियो।

विश्व फुटबलका यी दुई शक्तिशाली टोलीबीच पछिल्ला वर्षहरूमा कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको छ। विश्वकप र युरोपियन च्याम्पियनसिपमा यी टोलीहरूले एकअर्कालाई चुनौती दिएका छन्। अहिलेसम्म यी दुई टोलीबीच ३२ खेल भएका छन्, जसमा इङ्ग्ल्यान्डले १७ र फ्रान्सले १५ जितेका छन्, साथै ५ खेल बराबरीमा सकिएका छन्। विश्वकपमा इङ्ग्ल्यान्डले २ खेल र फ्रान्सले १ खेल जितेको इतिहास छ। तेस्रो स्थानको लडाइँलाई धेरैले सान्त्वना खेल मान्न सक्छन्, तर यी टोलीहरूको लागि यो निकै महत्त्वपूर्ण खेल हो। इङ्ग्ल्यान्डले सन् १९६६ पछि दोस्रो विश्वकप उपाधि जित्ने सपना देखेको थियो। लगातार दोस्रो पटक सेमिफाइनलसम्म पुग्दा पनि फाइनलमा पुग्न असफल भयो। अब कम्तीमा पदकसहित प्रतियोगिता समाप्त गर्ने लक्ष्य छ। फ्रान्सले पनि तीन पटक लगातार विश्वकप फाइनल खेल्ने आशा राखेको थियो, तर स्पेनसँगको हारले त्यो सपना अधुरो रह्यो। डिडिएर डेसच्याम्प्सको टोलीका लागि तेस्रो स्थानले प्रतिस्पर्धालाई सकारात्मक रूपमा अन्त्य गर्ने मौका दिन सक्छ।

व्यक्तिगत उपलब्धिका लागि पनि यो खेल महत्वपूर्ण छ। फ्रान्सका किलियन एमबाप्पे अझै गोल्डेन बुटको दौडमा छन् र सुरुवातदेखि नै अतिरिक्त गोल गर्न प्रयास गर्नेछन्। इङ्ग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केन र जुड बेलिङहमले पनि उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका छन्। विशेष गरी बेलिङहमले नकआउट चरणमा निर्णायक गोलमार्फत प्रभाव पारिरहेका छन्। सम्भावित टोलीमा प्रशिक्षकहरूले केही परिवर्तन गर्ने सम्भावना छ। लामो प्रतियोगितापछि केही मुख्य खेलाडीहरूलाई विश्राम दिँदै रिजर्व खेलाडीलाई मौका दिने योजनासमेत हुनसक्छ। इङ्ग्ल्यान्डमा बुकायो साका, एन्थोनी गोर्डन, मार्कस रासफोर्ड वा कोल पाल्मरमध्ये कुनै एक खेलाडीलाई सुरुवाती टोलीमा राख्न सकिन्छ। फ्रान्सले माइकल ओलिसे, बराड्ली बारकोला, एडुआर्डो कामाभिङ्गा वा रान्डल कोलो मुआनीलाई सुरुवातबाट खेलाउने योजना बनाउन सक्छ।

हेर्नुपर्ने खेलाडीहरूमा फ्रान्सका मुख्य खेलाडी किलियन एमबाप्पे रहेका छन्। गोल्डेन बुटको दौडमा रहेका उनी इङ्ग्ल्यान्डविरुद्ध कम्तीमा एक गोल गर्ने प्रयासमा हुनेछ। ओस्मान डेम्बेले पनि दायाँ पाँखाबाट एमबाप्पेलाई पास गर्ने र आफैं गोल गर्ने क्षमताका कारण महत्त्वपूर्ण छन्। इङ्ग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले पनि यो खेलमा निर्णायक भूमिका खेल्नेछन्। केन पनि गोल्डेन बुटको दौडमा भए तापनि मेसी र एमबाप्पेसँगको प्रतिस्पर्धामा केही कम जोस देखिन्छ। जुड बेलिङहमले पनि फ्रान्सविरुद्ध राम्रो प्रदर्शन गर्ने अपेक्षा छ। बेलिङहम र केनको संयोजनले यो खेलमा पदक सुनिश्चित गर्न मद्दत पुग्नेछ।

सम्भावित सुरुवाती–११
फ्रान्स: माइक मेग्नन; जुलियस कोन्डे, इब्राहिमा कोनाटे, माक्सेन्स लाक्रोइक्स, थियो हर्नान्डेज; मानु कोने; माइकल ओलिसे, ओस्मान डेम्बेले, रायन चेर्की; किलियन एमबाप्पे
इङ्ग्ल्यान्ड: जोर्डन पिकफोर्ड; रिस जेम्स, एजरि कोन्सा, मार्क गेही, निको ओ’रिली; डेक्लान राइस, एलियट एन्डरसन; बुकायो साका, जुड बेलिङहम, एन्थोनी गोर्डन; ह्यारी केन

खेल: फ्रान्सविरुद्ध इङ्ग्ल्यान्ड, तेस्रो स्थानका लागि
मिति र समय: ३ साउन, बिहान २:४५ बजे
स्थान: मियामी स्टेडियम
प्रत्यक्ष प्रसारण: हिमालय स्पोर्ट्स

इरान युद्ध: अमेरिकाले सातौं रात निरन्तर आक्रमण सञ्चालन गर्‍यो, दुवै पक्षको प्रतिक्रिया के छ?

लेख जानकारी
राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले युद्धविराम सम्झौता “असफल” घोषणा गरेपछि अमेरिकी सेनाले इरानमाथि सातौं लगातार राति आक्रमण गरेको छ। अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डले सामाजिक सञ्जाल एक्समा जारी गरेको विज्ञप्तिमा इरानका “निगरानी केन्द्रहरू, सैनिक पूर्वाधारहरू, भूमिगत हतियार भण्डारण केन्द्रहरू र नौसैनिक क्षमताहरू”लाई लक्षित गरिएको उल्लेख गरिएको छ।

इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्स कोर (आईआरजीसी)ले होर्मुज जलमार्गमा यात्रा गर्ने क्रममा दुईवटा तेल ट्याङ्करमा विस्फोट भएको जनाएको छ तर अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डले यस दाबीलाई अस्वीकार गरेको छ। जोर्डानी सेनाले पनि राति आफ्ना हवाई क्षेत्रमा प्रहार भएका इरानी १० क्षेप्यास्त्रलाई नष्ट गरेको जनाएको छ। त्यहाँ कुनै मानवीय वा भौतिक क्षति भएको छैन। अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डका अनुसार घण्टौँ चलेको हमला शुक्रबार राति २:३० (बीएसटी) मा रोकेको थियो। “अमेरिकी सेनाले यो आक्रमणमा लडाकु विमान, ड्रोन र युद्धपोतहरूको प्रयोग गरेको छ,” विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

जलमार्गमा आवतजावत ठप्प
इरानी सरकारी समाचार एजेन्सी फार्सले भन्यो कि “होर्मुज जलमार्गको दक्षिणमा रहेको बारुदी सुरुङसँग जोडिएको बाटो हुँदै जाँदा दुईवटा तेल ट्याङ्करमा विस्फोट र आगो लागेको हो।” “आईआरजीसीका धेरै दाबीहरू जस्तै यो पनि गलत हो,” अमेरिकी केन्द्रीय कमान्डले पछि एक्समा लेखेको थियो। अमेरिकी र इरानी सेनाबीच जारी आक्रमण र प्रत्याक्रमणले होर्मुज जलमार्गबाट गुज्रने पानीजहाजहरूको आवागमन बाधित गरेको छ। यो जलमार्ग विश्वको कुल तेल र एलपीजी आपूर्तिको करिब एक पाँचौं भाग अग्रसर गराउने एक महत्वपूर्ण मार्ग हो।

इरानी सरकारी सञ्चारका अनुसार केश्म टापूको मध्य शहर यज्द र जलमार्ग नजिकैको अब्बास बन्दरगाहमा धमाकाको आवाज सुनिएको छ। इरानी सेनाले शुक्रबार खाड़ी क्षेत्रमा रहेका थुप्रै अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा आक्रमण गरेको दाबी गरेको छ। खासगरी कुवेत, बहरेन र जोर्डनका साथै पहिलो पटक सिरियामा पनि आक्रमण गरिएको तेहरानले जनाएको छ। यद्यपि अमेरिकाले यी सबै दाबीहरू अस्वीकार गरेको छ। यसअघि कुवेतका अधिकारीहरूले इरानी ड्रोन हमलाबाट आफ्ना धेरै सैनिक घाइते भएको र एउटा बिजली तथा पानी प्रशोधन केन्द्रमा क्षति पुगेको बताएका थिए।

अमेरिकी सैनिक घाइते
स्रोतअनुसार, सीबीएस न्यूजले गत हप्ता जोर्डनस्थित दुई अमेरिकी सैन्य अड्डामा भएको इरानी आक्रमणमा धेरै अमेरिकी सैनिक घाइते भएको जानकारी दिएको छ। अमेरिकी सेनाले इरानले पुल, रेल्वे स्टेशन, विमानस्थल जस्ता सार्वजनिक संरचनामा आक्रमण गरेको दाबी तेहरानलाई अस्वीकार गरेको छ। होर्मुजगान प्रान्तका अधिकारीहरूले अमेरिकी आक्रमणमा परी सात जनाको मृत्यु भएको बताएका छन्। बीबीसी भेरिफाई र बीबीसी पर्सियनले गारिभेह पुलमा भएको क्षतिको दृश्य पुष्टि गरेको छ। रात्रिकालीन भिडियोमा पुलमा आगोको धुवाँ देखिएको छ। दिउँसोका तस्वीरहरूमा सडकको एक भाग भाँचिएको र क्षतिग्रस्त पुल वरिपरि भग्नावशेष फैलिएको देखिएको छ। ह्वाइट हाउसका एक प्रवक्ताले बीबीसीलाई भने अनुसार अमेरिकाले “सैनिक पूर्वाधारमा मात्र प्रहार गरेको छ।” शान्ति वार्ता असफल भएपछि अमेरिकी सेनाले सात दिनदेखि लगातार राति आक्रमण गरिरहेको छ। होर्मुज जलमार्गको भविष्यलाई लिएर जारी तनावले स्थायी युद्धविराम प्रयासमा बाधा पारेको छ।

अमेरिकी आक्रमणमा इरानको दक्षिणी क्षेत्र प्रभावित, तीन जनाको मृत्यु

२ साउन, काठमाडौं । इरानको दक्षिणी हर्मोजगान प्रान्तका विभिन्न क्षेत्रमा अमेरिकी आक्रमणको क्रममा कम्तीमा तीन जनाको मृत्यु भएको छ। स्थानीय अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै तस्निम समाचार संस्थाले जनाएको छ कि यस आक्रमणमा आठ जना घाइते भएका छन्। उक्त समाचार संस्थाकाअनुसार, अहिले घटनास्थलमा आपत्कालीन सेवा, सुरक्षा निकाय तथा सम्बद्ध अन्य निकायहरूले उद्धार कार्यमा लागि परेका छन्।

सोनाम वाङ्चुकलाई प्रहरीले अनशन स्थलबाट अस्पतालमा पुर्‍यायो

भारतको राजधानी दिल्लीमा अनशन बस्दै आएका सामाजिक अभियानकर्मी सोनाम वाङ्चुकलाई शनिबार प्रहरीले अस्पतालमा पुर्‍याएको पुष्टि भएको छ। समाचार संस्था पीटीआईका अनुसार, २० दिनदेखि दिल्लीस्थित जन्तर मन्तरमा आमरण अनशनमा रहेका वाङ्चुकलाई सफदरजङ्ग अस्पताल लगिएको छ। नीट परीक्षामा भएको भनिएको अनियमितताविरुद्ध उनको आमरण अनशन २१औँ दिनमा पुगेको छ। जन्तर मन्तरमा हाल ठूलो सङ्ख्यामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको बताइएको छ। कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) का संस्थापक अभिजित दीपकेलाई पनि प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। “दिल्ली प्रहरीले मलाई कुटपिट गरेको छ र मलाई नियन्त्रणमा लिएको छ,” दीपकेले सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेका छन्।

कक्रोच जनता पार्टीका प्रवक्ता सौरभ दासले दिल्ली प्रहरीले अभिजित दीपकेलाई उनको स्थानबाट नियन्त्रणमा लिएको जानकारी सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत दिएका छन्। “सोनाम वाङ्चुकलाई विरोध प्रदर्शन स्थलबाट हटाइँदैछ। विद्यार्थीहरूमाथि लाठी चार्ज भइरहेको छ भन्ने जानकारीहरू मलाई दिइएका छन्,” प्रवक्ता दासले बताएका छन्। यस विषयमा सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत् जानकारी दिँदै दिल्ली प्रहरीले भनेको छ: “दिल्ली उच्च अदालतको आदेश र विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको सल्लाहअनुसार, वाङ्चुकको स्वास्थ्य अवस्था बिग्रँदै गएकाले उनलाई आवश्यक उपचारका लागि अस्पताल लगिएको हो।”

“उच्च अदालतको आदेशलाई कार्यान्वयन गर्ने क्रममा प्रदर्शनकारीहरूले अवरोध गराउने प्रयास गर्दा केही अस्थायी क्षणहरू अस्वाभाविक भए। तर प्रहरीले संयम कायम गरी सबै प्रक्रिया सुरक्षित रूपमा सम्पन्न गरेको छ। जन्तर मन्तरमा उपस्थित सबै प्रदर्शनकारीहरूलाई शान्तिपूर्ण रूपमा र तुरुन्तै स्थान खाली गर्न अनुरोध गरिन्छ,” प्रहरीले थपेको छ।

दिल्ली उच्च अदालतले सोनाम वाङ्चुकको स्वास्थ्य अवस्थाको अनुगमन गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको थियो। उक्त विरोध प्रदर्शनमा अदालतले हस्तक्षेप गरेको यो पहिलो पटक हो। अदालतको निर्देशनअनुसार, वाङ्चुकको स्वास्थ्य अवस्था बिग्रियो भने उनलाई अस्पताल लैजान सकिने व्यवस्था गरिएको थियो। अभियानकर्मी वाङ्चुक निकै गम्भीर हुनुभन्दा पहिले उनलाई जबरजस्ती अत्यावश्यक खुवाउने माग गरेको निवेदनमा दुई न्यायाधीशको इजलासले चिकित्सा सल्लाहका आधारमा आवश्यक कदम चाल्न जिम्मेवार अधिकारीहरूलाई आदेश जारी गरेको थियो। यो आदेश जुलाई २० का लागि कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) ले प्रस्तावित गरेको विरोध प्रदर्शन भन्दा केही दिन अघि आएको हो। सीजेपीले अनशन स्थलदेखि भारतीय संसद भवनसम्म प्रदर्शन गर्ने आह्वान गरेको छ। प्रस्तावित विरोध प्रदर्शनको उद्देश्य शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा र परीक्षा प्रणालीमा सुधारको मागलाई बलियो बनाउनु रहेको सीजेपीको तर्क छ।

ओडीआई विश्वकप छनोट विजेताले सिधै मुख्य चरणमा स्थान पाउने, सुपर सिरिज खेल्न नपर्ने

आईसीसीले सार्वजनिक गरेको नयाँ एकदिवसीय विश्वकप ढाँचाअनुसार, छनोट विजेताले मुख्य चरणमा सोझै स्थान बनाउने भएका छन्। विश्वकप छनोटका दोस्रो, तेस्रो र चौथो हुने टोलीले मुख्य चरणमा पुग्न ‘सुपर सिरिज’ चरण पार गर्नुपर्नेछ। सन् २०२७ मा हुने विश्वकपमा शीर्ष ८ वरियताका टोली, सहआयोजक दक्षिण अफ्रिका, जिम्बाब्वे र एक छनोट विजेतासहित ११ टोली मुख्य चरणमा हुनेछन्।

आईसीसीले सार्वजनिक गरेको नयाँ एकदिवसीय विश्वकप फर्म्याट अनुसार, छनोट प्रतियोगिताको विजेताले विश्वकपको मुख्य समूह चरणमा सोझै स्थान बनाउने समाचार संस्था क्रिकइन्फोले जनाएको छ। छनोटमा दोस्रो, तेस्रो र चौथो हुने टोलीले विश्वकपको पहिलो चरण अर्थात् ‘सुपर सिरिज’ खेल्नुपर्ने बताइएको छ। आईसीसीले छनोट प्रतियोगिताको मिति, स्थान र अन्तिम फर्म्याट सार्वजनिक गरिसकेको छैन, तर प्रतियोगिता सन् २०२७ को सुरुआततिर हुने सम्भावना रहेको क्रिकइन्फोले जनाएको छ।

नयाँ विश्वकप ढाँचाअनुसार ओडीआई वरियताका शीर्ष ८ टोलीसँगै सहआयोजक दक्षिण अफ्रिका र जिम्बाब्वेले सिधै मुख्य चरणमा स्थान बनाउनेछन्। यसमा छनोट प्रतियोगिताको विजेता थपिँदा मुख्य चरणमा ११ टोली निश्चित हुनेछन्। छनोट प्रतियोगितामा दोस्रो, तेस्रो र चौथो हुने टोलीले भने विश्वकपको पहिलो चरण ‘सुपर सिरिज’ खेल्नुपर्नेछ। यस चरणमा चार टोलीबीच दुई-दुई खेलको प्रतिस्पर्धा हुनेछ र त्यसको विजेताले मात्र मुख्य समूह चरणमा स्थान बनाउनेछ।

मुख्य चरणमा १२ टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरिनेछ। प्रत्येक समूहका शीर्ष तीन टोलीसँगै दुवै समूहमध्ये उत्कृष्ट अर्को एक टोली ‘सुपर ७’ चरणमा पुग्नेछन्। त्यसपछि शीर्ष चार टोली सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्नेछन्। विश्वकप छनोटमा १० टोली रहनेछन्। यसमा सहआयोजकबाहेकका ओडीआई वरियताका दुई पूर्ण सदस्य राष्ट्र, लिग–२ क्रिकेटका शीर्ष चार टोली तथा विश्वकप छनोट प्लेअफबाट आउने चार टोली सहभागी हुनेछन्। विश्वकप छनोट प्लेअफमा लिग–२ का पुछारका चार टोली र च्यालेन्ज लिगका चार टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। त्यहाँबाट शीर्ष चार टोलीले विश्वकप छनोट प्रतियोगितामा स्थान बनाउनेछन्।