लेखक: space4knews

समानता र इन्डो-प्यासिफिक सम्बन्ध हेर्ने बेलायती मन्त्री सीमा मल्होत्रा ८ जेठमा तीन दिने भ्रमणका लागि नेपाल आइपुगिन्। नयाँ सरकारको गठनपछि बेलायतको यस प्रकारको पहिलो मन्त्रीस्तरीय भ्रमण हो। नेपालका लागि बेलायती राजदूत रब फेनले मल्होत्रालाई काठमाडौंमा स्वागत गर्दै भने, यो भ्रमणले दुई देशबीचको मित्रता र साझेदारीलाई अझ सुदृढ गर्ने अवसर दिनेछ। मन्त्री मल्होत्राले आफ्नो भ्रमणका क्रममा नेपाल सरकारका उच्च अधिकारीहरू र गोर्खा प्रतिनिधिसँग भेटघाट गर्ने बताएकी छन्।

पोखराका सडकहरूमा फैलिएको फोहोरको अवस्था समाचारमा प्रस्तुत गरिएको छ। बिहीबार साँझ परेको जोरदार वर्षाले सडकहरू जलमग्न बनाएको छ र साना सवारीहरू रोकिएका छन्। फोहोर व्यवस्थापनको अभावले सडकमा फोहोर फैलिएको र दुर्गन्ध कम्मर तोड्ने अवस्थामा पुगेको छ। पोखरा महानगरले फोहोर प्रशोधन केन्द्र निर्माण परियोजना स्थगित गरेको छ र नयाँ स्थायी ल्याण्डफिल स्थलको खोजी गरिरहेको छ। ८ जेठ, पोखरा। जब भारी पानी पर्दछ, पोखराको सडकहरूमा बाढी नै बग्ने गर्छ। पहाडीय क्षेत्रका कारण पोखराका सडक छेउको नालीले भल वा बाढीलाई सहन सक्दैनन् र सडक जलमग्न हुन्छ जसले यातायातमा समस्या निम्त्याउँछ। केही थोरै सवारीहरू त सडकमै रोकिएका र बहिएका छन्।

बिहीबार साँझको वर्षाले न्युरोड, महेन्द्रपुल, पृथ्वीचोक, सभागृह, लेकसाइड लगायतका सडकहरू जलमग्न बनायो। सडकमा भ्रांत पानी मात्र होइन, फोहोरका पोकाहरू पनि बगेका छन्। वर्षा थामिएपछि पनि पोखराका सडकहरूमा फोहोर छरिएको देखियो। शुक्रबार बिहान केही स्थानमा सफाइ भइरहेको भए पनि धेरै ठाउँमा बिहानसम्म पनि फोहोर फैलिएको थियो। पोखरामा फोहोर दिगो तरिकाले व्यवस्थापन नहुँदा बेला-बेला सडकहरू फोहोरले भरिन्छन्। यसले पर्यटकीय शहर पोखराको सुन्दरतामा बाधा पुर्याउँदै आएको छ।

पोखरा–२१ क्षेत्रसम्म फोहोर व्यवस्थापन पहिलेदेखि हुँदै आएको भए पनि पुनः यस्तो समस्या किन आयो? पोखरा महानगरपालिकाका फोहोरमैला शाखाका प्रमुख प्रभात लामिछाने भन्छन्, ‘पोखरा–२१ मा दुई दिनसम्म फोहोर उठाउन नसकिँदा नागरिकहरूले सडकमै फोहोर फालिदिए र त्यसले छरपस्ट अवस्था बनाएको हो।’ फोहोर व्यवस्थापनमा स्थायी समाधानका लागि चुनौती पोखरा–३२ लामेआहालमा स्थायी फोहोर व्यवस्थापन हुँदै आइरहेको थियो तर त्यो ठाउँ भरिएपछि महानगरले नयाँ ठाउँ खोज्नुपर्ने अवस्था आएको छ।

महानगरले विभिन्न ठाउँमा फोहोर लैजान खोज्दा स्थानीयको विरोधका कारण पुसदेखि फागुनसम्म पोखराको विभिन्न स्थानमा फोहोर व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था आयो। पोखरा–१४, पृथ्वीचोक, दोबिल्ला क्षेत्रहरूमा फोहोर गाड्ने काम गरिएको थियो। फागुनमा पोखरा–२१ क्षेत्रमा निजी व्यक्तिको जग्गामा फोहोर व्यवस्थापन गर्ने सहमति भएको थियो। विरोधका बाबजुद त्यो ठाउँमा फोहोर फाल्ने काम चलिरहेको थियो। भिरालो भूभागमा तारजालीको बाँध राख्दै माथिबाट फोहोर फाल्ने व्यवस्था भइरहेको थियो। तर दुई दिन अघि दोबिल्लावासीले दुर्गन्ध फैलिएको भन्दै काम रोक्न भने। फोहोर व्यवस्थापन गर्ने जग्गामा स्काभेटर लगाउने र ग्याभिन भर्ने काम थालिएको थियो। ‘काम गर्दै गर्दा स्काभेटर त्यहीं फसियो। निकाल्न निकै प्रयास गरियो तर स्काभेटर सुरु भएन र काम रोकियो,’ फोहोरमैला शाखाका हर्क गायकले भने।

‘अर्को स्काभेटर खोजेर पनि कामलाई अगाडि बढाउने र फोहोर उठाउने काम आजैबाट सुरु हुनेछ।’ हत्पत पोखराका विभिन्न सडकहरूमा बिहीबारको वर्षाले छरपस्ट बनाएको फोहोर उठाउने काम भइरहेको छ। हालको व्यवस्थापनमा पनि ५ देखि ६ महिनामा फोहोर भरिने सम्भावना छ तर महानगरले स्थायी व्यवस्थापनका लागि टुंगो लगाउन सकेको छैन। फोहोर प्रशोधन केन्द्र पनि अलपत्र परेको छ। पोखरा–३३ मा स्थायी फोहोर प्रशोधन केन्द्र स्थापना गर्ने निर्णयका साथ जग्गा रोक्का राखिएको थियो। स्थानीयको विरोध र अन्य कारणले परियोजना अलपत्र परेको छ। ७० रोपनी जग्गामा ८० करोड रुपैयाँ लगानी गरेर प्रशोधन केन्द्र निर्माण सम्झौता मंसिर २ गते पोखरा महानगर र टेरासोल्भ रिनुएवल प्रालिबीच सार्वजनिक निजी साझेदारीमा भएको थियो। तर स्थानीय विरोध, आन्दोलन र भ्रस्टाचार आरोपले परियोजना रोकिन पुगेको छ।

प्रशोधन केन्द्र निर्माणका लागि १७ जना जग्गा धनीहरूको ९६ रोपनी जग्गा २०८० देखि नै रोक्का गरिएको थियो। स्थानीयको जग्गा रोक्का गर्दै बैना दिनका लागि पोखरा महानगरबाट ५५ लाख रुपैयाँ वडाध्यक्ष रामचन्द्रको खाता पठाइएको थियो। पैसा व्यक्तिको खातामा पठाइएको विषय सार्वजनिक भएपछि वडाध्यक्ष र मेयर आचार्यले हिसाब मिलाएका थिए। तर त्यो पैसाबाट स्थानीयले बैना पाइसकेका थिए। अब त्यो बैना फिर्ता गर्नुपर्ने स्थिति सिर्जना भएको छ। महानगरले अर्को ठाउँमा स्थायी ल्याण्डफिल निर्माणका लागि पोखरा–३२ मै प्रक्रिया अघि बढाइरहेको छ।

काठमाडौं । शुक्रबारदेखि दुई नेपाली फिल्मसहित चार फिल्म सिनेमा हलमा रिलिज भएका छन्। नेपाली भाषाका ‘मितज्यू’ र ‘काजी’, बलिउडको ‘चाँद मेरी दिल’ र हलिउडको ‘स्टार वार्स : द मन्डलोरियन एण्ड ग्रोगु’ यस्ता फिल्म हुन् जुन भर्खरै हलमा आएको हो।

‘मितज्यू’ चर्चित नर्तकी टेरिया मगरको डेब्यु फिल्म हो। यसमा दयाहाङ राई, सौगात मल्ल लगायतका कलाकारको अभिनय छ। अनिल बुढामगरले निर्देशन गरेका यस फिल्मको कथाले ग्रामीण परिवेशमा मित्रता र जीप चालकको जीवन चित्रण गरेको छ। जनक घर्तीमगरले निर्माण गरेको यस फिल्मको समयावधि १३६ मिनेट छ र यसलाई युनिभर्सल सर्टिफिकेट प्राप्त छ।

‘काजी’ मा विपिन कार्की र केकी अधिकारी मुख्य भूमिकामा छन्। यो फिल्ममा एउटा दम्पतीको उतारचढावयुक्त प्रेम सम्बन्धको कथा प्रस्तुत गरिएको छ। लक्ष्मण रिजाल निर्देशित यस फिल्मको समयावधि १४६ मिनेट छ र यसलाई युनिभर्सल सर्टिफिकेट दिइएको छ।

‘चाँद मेरी दिल’ बलिउडको रोमान्टिक ड्रामा हो जसमा अनन्या पाण्डे, लक्ष्य र प्रथम राठोड शीर्ष भूमिकामा छन्। विवेक सोनीले निर्देशन गरेका यस फिल्मको समयावधि १४६ मिनेट छ र यसको सर्टिफिकेट पीजी (पेरेण्टल गाइड) छ। ‘स्टार वार्स : द मन्डलोरियन एण्ड ग्रोगु’ सात बर्षपछि प्रदर्शित भएको नयाँ ‘स्टार वार्स’ चलचित्र हो जसले डिज्नी प्लस श्रृङ्खला ‘द मन्डलोरियन’ को कथालाई अगाडि बढाउँछ। यो फिल्म जोन फेब्रुले निर्देशन गरेका हुन्। यस फिल्ममा पेड्रो पास्कलले निभाएको बाउंटी हन्टर डिन जारिन र ‘बेबी योडा’ भनेर चिनिने फोर्स सम्बन्धी विशेष शक्ति भएको बालक ग्रोगुको कथा देखाइएको छ। यस फिल्मको समयावधि १३२ मिनेट छ र यसमा पीजी सर्टिफिकेट दिइएको छ।

८ जेठ, चितवन । बुद्ध एयरले चितवनको भरतपुरदेखि कास्कीको पोखरासम्म सञ्चालन गर्दै आएको उडान बन्द गरेको छ। विगत एक महिनादेखि भरतपुर–पोखरा उडान सञ्चालनमा छैन भनी बुद्ध एयरका भरतपुर स्टेशन म्यानेजर भक्त बस्नेतले जानकारी दिनुभयो। उनका अनुसार, पोखरा र भरतपुर बीच यात्रुको संख्या निकै कम हुनु, भाडा वृद्धि हुनु, र पोखरा–मुग्लिन सडकखण्डको सुधारका कारण उडान रोकिएको हो। पोखरा जाने वा चितवन आउने समूह भएको खण्डमा उडान पुनः सुरु गर्ने सम्भावना नरहेको स्टेशन म्यानेजर बस्नेतले भने, ‘केही समयसम्म उडान संचालन गरियो, तर जहाज प्रायः खाली उडाउने अवस्था रह्यो,’ उनले थपे, ‘पोखरा र भरतपुर दुवै पर्यटकीय गन्तव्य भएकाले पर्यटकलाई लक्षित गरेर उडान चलाइएको थियो, तर सेवा अपेक्षित सफल हुन सकेन।’

चितवन र पोखराका पर्यटन तथा होटल व्यवसायीहरुको विशेष मागमा बुद्ध एयरले २०७४ भदौ ३० गतेदेखि भरतपुर–पोखरा उडान सुरु गरेको थियो। बुद्ध एयरका जहाजहरू भरतपुर र पोखरा बीच आवतजावत गर्दै आएका थिए। अघिपछि मुग्लिन–नारायणगढ तथा आँबुखैरेनी–पोखरा सडक विस्तारका कारण भरतपुर–पोखरा सडक यात्रा असजिलो भयो, त्यस समयमा बुद्ध एयरले सो उडान सुरु गरेको थियो। तर अहिले दुवै सडकखण्ड विस्तार भएर अधिकांश यात्रु सडकमार्गबाट यात्रा गर्न थालेका छन्। भरतपुरबाट पोखरा निजी सवारीमा करिब साढे २ घण्टा र सार्वजनिक सवारीमा करिब ३ घण्टामा पुग्न सकिन्छ।

८ जेठ, डोल्पा । हिमाली जिल्ला डोल्पामा यार्सागुम्बा संकलन सुरु भएसँगै जिल्लाका अधिकांश विद्यालयहरू बन्द भएका छन् । सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरू अभिभावकसँगै यार्सागुम्बा संकलनका लागि हिमाली पाटनतर्फ जान थालेपछि विद्यालयहरू बन्द गरिएका हुन् । जिल्लाका सामुदायिक विद्यालयहरूमा जेठ सुरु भएसँगै विद्यार्थीको उपस्थिति घट्न थालेको शिक्षकहरूले बताएका छन् । केही विद्यालयमा त विद्यार्थी संख्या शून्यजस्तै भएपछि पठनपाठन नै रोक्नुपरेको अवस्था आएको छ ।

स्थानीयका अनुसार डोल्पामा यार्सागुम्बा संकलन केवल मौसमी काम मात्र नभई अधिकांश परिवारको मुख्य आम्दानीको स्रोत हो । वर्षभरको खर्च व्यवस्थापनदेखि बालबालिकाको शिक्षादेखि दैनिक जीविकोपार्जनसम्म यार्सागुम्बाबाट हुने आम्दानीमा धेरै परिवार निर्भर रहने गरेका छन् । यही कारण विद्यालय उमेरका बालबालिका समेत अभिभावकसँगै पाटनतर्फ जाने गरेका छन् । यो वर्ष जिल्लाका सम्पूर्ण यार्सापाटनहरू जेठ १० गतेदेखि खुला हुँदैछन् । यार्सागुम्बा संकलनको समय नजिकिएसँगै विद्यार्थीहरू विद्यालय छाडेर पाटनतर्फ जान थालेपछि विद्यालय सञ्चालन प्रभावित बनेको हो ।

त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका–३ सुँको सरस्वती माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक प्रेम केसीले विद्यार्थी नै विद्यालय आउन छाडेपछि बाध्य भएर विद्यालय बन्द गर्नु परेको बताए । उनले भने, ‘विद्यार्थी जति सबै यार्सागुम्बा टिप्न जान थाले। अहिले विद्यालयमा विद्यार्थी नै आउँदैनन्। त्यसैले विद्यालय बन्द गर्नु परेको हो।’ त्यस्तै त्रिपुरासुन्दरी नगरपालिका–६ फुल्चिङस्थित मुकुटेश्वर माध्यमिक विद्यालयका शिक्षक गंगाराम कठायतले पनि यार्सागुम्बा संकलनकै कारण विद्यालय बन्द गर्नु परेको बताए ।

काइके गाउँपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख गोविन्द घर्तीले पालिकाले विद्यालय बन्द नगर्ने योजना बनाए पनि अन्तत: विद्यार्थीको उपस्थिति शून्यजस्तै भएपछि विद्यालय बन्द गर्नु परेको बताए । उनले भने, ‘हामीले विद्यालय खुला राख्ने प्रयास गरेका थियौं। तर विद्यार्थी नै नआएपछि अन्तिममा विद्यालय बन्द गर्नुपर्ने अवस्था आयो।’ घर्तीले यार्सागुम्बा संकलनको समयमा यही समस्या दोहोरिने गरेको भन्दै दीर्घकालीन समाधान आवश्यक रहेको बताए ।

डोल्पामा हरेक वर्ष जेठको दोस्रो सातादेखि असारको दोस्रो सातासम्म १ महिना सम्म यार्सागुम्बा संकलन हुने गर्दछ । यस अवधिमा हजारौं स्थानीय बासिन्दा हिमाली पाटनतर्फ जाने गरेका छन् । शिक्षकहरूका अनुसार यार्सागुम्बा संकलनबाट हुने आम्दानीले धेरै परिवारको आर्थिक अवस्था सुधार गर्न सहयोग पुगे पनि यसको प्रत्यक्ष असर बालबालिकाको शिक्षामा परेको छ ।

८ जेठ, काठमाडौं। बैङ्ग्लोरबाट दिल्लीतर्फ आउँदै गरेको एयर इन्डियाको उडान ‘एआई२८०२’ मा बिहीबार साँझ इन्जिनमा आगो लागेपछि दिल्ली विमानस्थलमा सुचारू रूपमा सुरक्षित अवतरण भएको छ। उक्त विमानमा १६० जना यात्रु थिए। एयर इन्डियाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा जानकारी गराइएको छ, ‘दिल्लीमा विमानको अन्तिम अवतरण प्रक्रियाको क्रममा ककपिट चालकदलले एउटा इन्जिनमा आगो लागेको संकेत प्राप्त गरेका थिए। पछि उक्त संकेत सही सावित भयो।’

विज्ञप्तिमा थप भनिएको छ, ‘चालकदलले सबै आवश्यक सञ्चालन प्रक्रिया अनुसरण गर्दै विमानलाई सुरक्षित रूपमा दिल्ली विमानस्थलमा अवतरण गराए। सबै यात्रु र चालक दल सुरक्षित छन् र उनीहरू सामान्य रूपमा विमानबाट बाहिर निस्केका छन्।’ बीबीसी हिन्दीका अनुसार, एयर इन्डियाले यस घटनाको तत्काल अनुसन्धान सुरु गर्ने जनाएको छ। यो अनुसन्धान सम्बन्धित नियामक अधिकारीहरूसँग समन्वयमा गरिनेछ।

प्रतिनिधिसभा बैठकमा नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीकी सांसद बलावती शर्माले दुईदिने बिदाले विद्यार्थीको सिकाइमा पर्ने प्रभावबारे सरकारले के जवाफ दिएको छ भनेर प्रश्न गरिन्। “एक वर्षको पाठ्यक्रममा आइतवारको बिदाका कारण विद्यार्थीको पढाइमा गुणात्मक परिवर्तन हुने हो कि हुँदैन?” उनले प्रश्न गरिन्। सरकारको निर्देशनका अनुसार पाठ्यघण्टा र कार्यघण्टाको तालमेल मिलेको छैन र यसले शिक्षण संस्थामा नकारात्मक असर पारेको शर्माले बताइन्। सांसद शर्माले शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रले दुईदिने बिदा कार्यान्वयनमा समय व्यवस्थापन सम्बन्धी तालिमसहित विद्यालयहरूलाई गरिएको परिपत्रलाई उदाहरण दिएका छन्। परिपत्र अनुसार प्रार्थना समय १५ मिनेट र खाजा समय ३० मिनेट छुट्याउन भनिएका छन्। हिउँदे र बर्खे बिदा अवधि ४५ दिनबाट घटाएर ३० दिन बनाउन भनिएको छ। साथै शुक्रवार विद्यार्थीहरूलाई प्रयोगात्मक कार्य गर्न र प्रस्तुतिका लागि अवसर दिन भनिएको छ।

विद्यालयहरूले गरेको असन्तोष सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयहरूले यस परिपत्रलाई स्वीकार गरेका छैनन्। उनीहरूका अनुसार यसले सिकाइ प्रक्रियामा नकारात्मक असर पुर्याउँछ। सामुदायिक विद्यालय प्रधानाध्यापक संघका अध्यक्ष सुदनप्रसाद गौतमले भने, “पाठ्यघण्टा समायोजन गर्न सरकारले भने जस्तो सजिलो छैन। खाजा खाने ३० मिनेट समय पनि व्यवहारिक छैन।” सात दिन विद्यालय सञ्चालन हुने पाठ्यक्रमलाई कायम राख्दै आइतवार बिदा राख्दा सबै विषय पढ्न असम्भव हुनेमा उनीहरू सहमत छन्। तर शिक्षा मन्त्रालयका अधिकारीहरू भने विद्यालयहरूबाट मिश्रित प्रतिक्रिया आइरहेको र दुईदिने बिदा सम्बन्धी प्रभाव मूल्याङ्कन गर्न केही समय लाग्ने बताएका छन्। मन्त्रालयका प्रवक्ता शिवकुमार सापकोटाले, “पाठ्यक्रम समायोजनको योजना इमानदारीपूर्वक कार्यान्वयन भए विद्यार्थीहरूको सिकाइमा खास नकारात्मक असर नपर्ने देखिन्छ,” भने।

सरकारले इन्धन अभावको कारण चालु शैक्षिक सत्रमा दुईदिने साप्ताहिक बिदा व्यवस्था गरेको हो। पाठ्यक्रम संशोधनमा विवादित विचार सांसद शर्माले पाठ्यक्रम सङ्क्षेप गर्नुपर्ने आवश्यकता उठाइन्। उनले सरकारले पाठ्यक्रम संशोधन नगरेमा आइतवार बिदाले शिक्षक र विद्यार्थीहरूलाई थप बोझ पर्ने भनाइ राखिन्। प्रधानाध्यापक संघका अध्यक्ष गौतमले पनि पाठ्यक्रम संशोधन आवश्यक रहेकोमा सहमति जनाए। उनका अनुसार, “पाठ्यक्रममा पर्याप्त समीक्षा नगरी कुनै उपायले पाँच दिनभित्र सिकाइ सक्नु सक्दैन, त्यसैले संशोधन जरूरी छ।” तर निजी तथा आवासीय विद्यालय संगठन नेपाल (प्याब्सन) का अध्यक्ष कृष्ण अधिकारी पाठ्यक्रम सङ्क्षेपणका बिरूद्ध छन्। उनी भन्छन्, “आइतवार बिदा दिनु नै हो भने महिनाको अन्तिम आइतवार दिन उचित हुन्छ।”

शिक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता सापकोटाले चालु शैक्षिक सत्रमा पाठ्यक्रम परिमार्जन गर्ने सम्भावना कम रहेको र यो कार्य जटिल एवं समयसापेक्ष भएको बताए। “पाठ्यक्रम सुधार ‘नेशनल करिक्युलम फ्रेमवर्क’ अनुसार हुनुपर्छ, जसमा सबै विषय समावेश हुनुपर्छ, त्यसलाई व्यवस्थित गर्न निश्चित समय लाग्छ,” उनले भने। तर आउँदो शैक्षिक सत्रसम्म यस समस्याको समाधान सम्भव हुने पनि बताए। “सरकारले दुईदिने बिदा लागू गरेपछि पाठ्यघण्टाको प्रभाव सुधार गर्न विद्यालयहरूलाई विभिन्न उपाय सुझाएको छ। त्यो औपचारिक तर व्यवहारिक हो,” उहाँले थपे, “तर यो अवस्था निरन्तर रहँदा पाठ्यक्रममा फ्रेमवर्क अनुसार सुधार गर्नुपर्ने हुन्छ।”

विद्यार्थीको पढाइमा कस्तो प्रभाव परेको छ? दुईदिने बिदाको निर्णयका बाबजुद कतिपय विद्यालयहरू आइतवार पनि सञ्चालन भइरहेका छन्। विभिन्न स्थानीय तहका आदेश अनुसार विद्यालयहरू खुलिरहेकामा प्याब्सनका अधिकारीहरूले जानकारी दिएका छन्। “निजी विद्यालयका शिक्षक वा प्रधानाध्यापकहरूले समय घटाउन भनेका छैनन्,” प्याब्सनका अधिकारीले भने, “संघले दबाब बढाए थप बिदाहरू कटौती गरेर पनि तालिका मिलाउने तयारी छौं।” माध्यमिक तहसम्म शिक्षादेखि स्थानीय तहको नियन्त्रणमा भएकाले कतिपयले संघ सरकारको निर्णय उपेक्षा गरिरहेका छन्। प्रधानाध्यापक संघ अध्यक्ष गौतमले भने, “सङ्गठनिक विद्यालयहरू आइतवार खुल्दा सामुदायिक विद्यालयहरूमा समस्या हुन्छ। धेरैजसो प्राइभेट विद्यालयहरूले कक्षा सञ्चालन गरिरहेका छन्, अभिभावकहरूले भिन्न प्रतिक्रिया देखाउन थालेका छन्।”

“काठमाडौं महानगरपालिकाका विद्यालयहरूमा ‘बुक-फ्री फ्राइडे’ अवधारणा छ। सरकारले दुईदिने बिदा त दिएको तर व्यावहारिक रूपमा कार्यान्वयन चुनौतीपूर्ण छ,” गौतमले भने। “कोशिश त भैरहेको छ, तर अपेक्षित नतिजामा अझ शंका छ।” खाजा समय अव्यावहारिक रहेको गुनासोसहित कतिपयले हिउँदे र बर्खे बिदामा गरिएको कटौतीको चिन्ता प्रकट गरेका छन्। सांसद शर्माले पनि प्रतिनिधिसभा बैठकमा सो प्रश्न उठाएकी थिइन्। उनले भनिन्, “बर्खे बिदा घटाउँदा दुर्गमका विद्यार्थीमा भेलपहिरोको जोखिम बढ्नेछ।” शिक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता सापकोटाले यस्ता विषयमा विद्यालयहरूले सिर्जनात्मक तरिकाले समाधान खोज्नसक्ने बताए। “दुई दिन बिदा निर्णयमा तालमेल मिलाउन र उक्त समयको प्रभाव पुनःप्राप्तिका लागि सरकारले एक विकल्प दिएको हो। विद्यालय र स्थानिय तहहरूले थप टिचिङ आवर राख्न सक्नेछन्,” उनले भने। अहिले देखिएका चासोमा क्रमशः अनुकूलन हुनुपर्ने उनको धारणा छ। “सबै कुरालाई यथावत राखेर परिवर्तन गर्न सकिंदैन। सकारात्मक नतिजाका लागि सबैले मानसिक र भावनात्मक रूपमा तयार हुनुपर्ने हुन्छ,” उनी भन्छन्।