सन्दीप जोरा र लोकेश बमको अर्धशतकको सहयोगमा नेपालले एसियन गेम्स पुरुष क्रिकेटमा जापानविरुद्ध १५ ओभरमा ४ विकेट गुमाएर १४९ रन बनाएको छ। जोरा ३२ बलमा ५७ रन र लोकेश २२ बलमा ५२ रनमा अविजित रहे। आसिफ शेखले २१ रन बनाए। १० असोज, काठमाडौं।
खेलको अन्त्यतिर वर्षा सुरु भएकोले दोस्रो इनिङमा ओभर घट्ने वा खेल रद्द हुने सम्भावना रहेको छ। जापानका लागि रियो साकुरानो थोमस, इब्राहिम ताकाहाशी, कुसुदा नारानी र डेक्लान सुजुकीले समान एक/एक विकेट लिए। नेपालले यसअघि पहिलो खेलमा अफगानिस्तानलाई पराजित गरेको थियो। यदि जापानलाई पराजित गरेमा वा खेल रद्द भएमा पनि नेपाल समूह विजेता भएर श्रीलंकासँग क्वाटरफाइनल खेल्नेछ।
भोटेकोशी-त्रिशूली बाढीबाट विस्थापित भएर अस्थायी संरचनामा बस्न विवश भएका प्रभावितहरूले हालको वर्षाले थप समस्या सिर्जना गरेको बताएका छन्। पालमुनिमा बसोबास गर्ने पीडितहरूले भने, “माथिबाट पानी चुहिन्छ र भुइँतर्फबाट चिसो सर्दा पनि यहाँ बस्न निकै कठिन छ।” गत भदौ १० गते आकस्मिक आएको बाढीपछि विस्थापित भएका मानिसहरू अहिले अन्य स्थानमा बसेका छन्। बाढीपछिको अस्थायी संरचनामा जीवन बिताउन बाध्य पीडितहरूले पुनर्स्थापना र जीविकोपार्जनका लागि सरकारले चाँडो नीति निर्माण गरी आवश्यक सुविधा दिनुपर्ने जनाएका छन्।
विसं २०७२ सालको भूकम्पपछि थातथलो छोडेर रसुवाको उत्तरगया गाउँपालिका खाल्टेमा बस्दै आएका तेम्बा तामाङले बाढीले परिवारका सदस्यसँगै सुखद क्षणहरू पनि लुटेको सुनाए। बाढीले उनकी श्रीमतीसहित तीन छोरीलाई बहाएर लगेको छ। तेम्बाका अनुसार खाल्टेका सबै परिवारले आफ्ना सदस्यहरू गुमाएका छन्। “बाढीले बहाएको व्यक्तिहरू कहाँ छन् थाहा छैन। म जिवितै उनीहरूको वियोगमा त्रिपालमुनि जीवन बिताउन बाध्य छु,” उनले भावुक स्वरमा भने।
अस्थायी शिविरमा बस्दै आएकी बुटी तामाङले विनाशकारी बाढीमा आमाबुवा र श्रीमान्सहित केही आफन्त गुमाएकी छिन्। “पन्ध्र वर्ष विदेशमा बिताएपछि परिवारसँगै दुःख-खुशी बाँड्न केही महिना अघि मेरो श्रीमान् नेपाल फर्कनुभयो। बाढीपछि उनी बेपत्ता हुनुहुन्छ,” उनले भनिन्। बुटीका अनुसार उनका श्रीमान् वैदेशिक रोजगारमा हुँदा परिवारलाई सहजै पाल्न सकिन्थ्यो।
अस्थायी शिविरमा राम्रो खानाको व्यवस्था भए तापनि यसले दीर्घकालीन जीवनयापन सम्भव नहुने रमेश घलेको धारणा छ। हाल कुनै विकल्प नभएको भन्दै उनले भने, “अहिले बसिरहेको ठाउँ निकै कठिन छ। घाम लाग्दा पाल बाल्न सकिँदैन, पानी परेपछि सबै ठाउँ हिलो हुन्छ। सुत्ने खाट पनि छैन। पानी पसेर बस्न पनि ठाउँ छैन।”
जापान र नेपालको बीचमा २०औं एसियन गेम्सको पुरुष क्रिकेट खेल वर्षाका कारण अवरुद्ध हुँदै नतिजाविहीन रह्यो। नेपालले १५ ओभरसम्म ४ विकेट गुमाएर १४९ रन बनायो, जसमा जोरा ५७ र लोकेश ५२ रनमा अविजित रहेका छन्। यस नतिजाले नेपालले समूह ‘ए’ मा दुई खेलबाट ३ अंक हासिल गरी विजेता बनेर क्वार्टरफाइनलमा स्थान बनाएको छ। १० असोज, काठमाडौं। २०औं एसियन गेम्सअन्तर्गत पुरुष क्रिकेटमा जापान र नेपालबीचको खेल वर्षाका कारण बिना नतिजा समाप्त भएको छ। बारम्बार वर्षा हुँदा खेल सुरु हुन देरी भयो। करिब एक घण्टा पछि १५ ओभरमा खेल रोकियो। टस हारेर पहिले ब्याटिङ गर्ने अवसर पाएको नेपालले ४ विकेट गुमाउँदै १४९ रन बनायो। जोरा ३२ बलमा ५७ रन र लोकेश २२ बलमा ५२ रन जोडेर अविजित रहे। आसिफ शेखले २१ रन बनाए। जापानी टोलीका रियो साकुरानो थोमस, इब्राहिम ताकाहाशी, कुसुदा नारानी र डेक्लान सुजुकीले समान १-१ विकेट लिए। नेपाल innings समाप्तिको समयमा वर्षा पुनः सुरु भएर पिच कभरले ढाकिँदा दोस्रो innings सुरु हुन सकेन। यस खेलको परिणामसहित नेपालले समूह ‘ए’ मा २ खेलबाट ३ अंक जोड्दै विजेता भएर क्वार्टरफाइनलमा पुगेको छ। अफगानिस्तानले २ खेलबाट २ अंकसहित समूहको उपविजेता स्थान हासिल गरेको छ। क्वार्टरफाइनलमा नेपालले श्रीलंका विरुद्ध खेल्नेछ भने अफगानिस्तानले भारतसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीले अमेरिकासामु केही सर्तहरू पूरा भएमा एक साताभित्र स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः खोल्ने प्रस्ताव राखेको बताएका छन्। उनले शुक्रबार संयुक्त राष्ट्रसंघको मुख्यालयमा पत्रकारहरूसँगको संवादमा यस्तो जानकारी दिएका हुन्। अरागचीका अनुसार, अमेरिकाले सम्झौतामा उल्लेख गरिएका आवश्यक सर्तहरू पूरा गरेपछि होर्मुज जलडमरू खोल्ने प्रक्रिया सुरु हुनेछ। यद्यपि, उनले ती सर्तहरूको विस्तृत विवरण भने सार्वजनिक गरेका छैनन्।
अरागचीले ती सर्तहरू यसअघि जुन महिनामा अमेरिका र इरानबीच भएको समझदारीपत्र (एमओयू) मा नै उल्लेख गरिएको बताएका छन्। उनले अब निर्णय गर्ने जिम्मेवारी अमेरिकाको रहेको स्पष्ट पारेका छन्। उनका अनुसार, इरानको प्रस्ताव कतारमार्फत अमेरिकासम्म पठाइएको छ। इरानको प्रस्तावबारे अमेरिकी अधिकारीहरूले दुई देशबीच मध्यस्थकर्तामार्फत सकारात्मक संवाद भइरहेको बताएका छन्। ती संवादमा आणविक मुद्दा समेत समावेश रहेको जानकारी दिएका छन्।
अमेरिका र इरानबीच जुन १८ मा भएको १४ बुँदे एमओयूको उद्देश्य युद्धविराम लागू गर्नु र होर्मुज जलडमरूलाई आंशिक रूपमा खोल्नु थियो। समझदारीमा इरानले आणविक हतियार हासिल नगर्ने विषय समावेश थियो। साथै, अमेरिका, इरान र उनीहरूका सहयोगी पक्षहरूबाट सबै मोर्चामा सैन्य कारबाही अन्त्य गर्ने उल्लेख थियो। एमओयूमा अमेरिकी नौसैनिक नाकाबन्दी अन्त्य गर्ने तथा इरानमाथि लगाइएका प्रतिबन्धहरूमा राहत दिने प्रावधानसमेत राखिएको थियो।
एसियन गेम्सको ब्याडमिन्टन महिला सिंगल्समा नेपालकी रशिला महर्जन चीनकी वाङ झी यीसँग २–० ले पराजित भइन्। पुरुष सिंगल्समा नेपालका क्षितिज खनाल इरानका निमा रोस्तामपोरलागाल्दानीसँग २–० ले पराजित भए। दुवै हारसँगै एसियन गेम्सको ब्याडमिन्टन सिंगल्समा नेपालको चुनौती समाप्त भएको छ। १० असोज, काठमाडौं।
२०औं एसियन गेम्सअन्तर्गत ब्याडमिन्टन सिंगल्समा नेपालका रशिला महर्जन, रिहाना शेरचन र क्षितिज खनाल दोस्रो चरणबाट बाहिरिएका छन्। महिला सिंगल्समा रशिला चीनकी वाङ झी यीसँग २–० को सोझो सेटमा पराजित भइन्। विश्वस्तरकी बलियो प्रतिद्वन्द्वीविरुद्ध रशिलाले प्रतिस्पर्धा गरे पनि २१-४ र २१-२ को हारबाट अर्को चरणमा प्रवेश गर्न सकिनन्। यस्तै, रिहाना श्रीलंकाकी वेइहेना लियानागे रनिथ्मा थिनुडीसँग २–० ले पराजित भइन्। रिहानाले दुवै सेटमा ९–२१ र ६–२१ हार बेहोरेकी छन्।
पुरुष सिंगल्समा, क्षितिज इरानका निमा रोस्तामपोरलागाल्दानीसँग २१–१४ र २१–९ को सोझो सेटमा पराजित भए। इरानी खेलाडीले २–० को जित निकाल्दै अन्तिम १६ मा स्थान सुरक्षित गरे। यससँगै एसियन गेम्सको ब्याडमिन्टन सिंगल्समा नेपालको चुनौती समाप्त भएको छ।
नेपाली राष्ट्रिय क्रिकेट टोली २०औं एशियाली खेलकुदको क्वार्टरफाइनलमा प्रवेश गरेको छ। जापानको आइची नागोयामा शनिबार बिहान नेपाल र जापानबीच भएको खेल वर्षाका कारण रद्द हुँदा दुबै टिमले १-१ अंक बाँडेर समूह विजेता बन्न सफल भयो। समूह ‘ए’ मा तीन टोली थिए, जापान जसले प्रतियोगिताबाट बाहिरियो, अनि अफगानिस्तान समूह उपविजेता बनेको छ। समूह विजेता बनेपछि नेपालको क्वार्टरफाइनलमा श्रीलङ्कासँग प्रतिस्पर्धा हुनेछ। अफगानिस्तानले भने भारतसँग खेल्नेछ।
लगातार चौथो पटक, वर्षाका कारण १५ ओभरमा घटाइएको खेलमा जापानले टस जितेर फिल्डिङ रोज्दा नेपालले चार विकेट गुमाएर १४९ रन बनाएको थियो। नेपालका लोकेश बमले ५७ रन र सन्दीप जोराले अविजित ५२ रन बनाए। ओपनर कुशल भुर्तेल ४ रन, आशिफ शेख २१ रन, कुशल मल्ल २ रन र गुलशन झा २ रनमा आउट भएका थिए। वर्षाले खेल अगाडि बढ्न नदिँदा जापानले जबाफी ब्याटिङ गर्न पाएन र खेल अवरुद्ध गरेर १-१ अंक बाँडियो। नेपालको खेल हेर्नका लागि जापानमा रहेका नेपाली समर्थकहरु नागोयाको कोरोगी एथ्लेटिक पार्क पुगेका थिए।
खेलदेखि पूर्वապես पानी पर्ने सम्भावना रहेको भए तापनि उल्लेखनीय संख्यामा नेपाली दर्शकहरू रंगशालामा उपस्थित थिए। नेपालको यो लगातार चौथो पटक हो जुन टोली एशियाली खेलकुदको क्वार्टरफाइनलमा पुगेको हो। तर अहिलेसम्म टोली क्वार्टरफाइनलभन्दा अघि जान सकेको छैन। सन् २०१० को ग्वाङजाउ (चीन), सन् २०१४ को इन्चोन (दक्षिण कोरिया) र सन् २०२३ को हान्चाउ (चीन) एशियाडमा नेपाल क्रमशः श्रीलङ्का, अफगानिस्तान र भारतसँग क्वार्टरफाइनलमा पराजित भएको थियो।
दीपेन्द्र सिंह ऐरीको कप्तानीमा रहेको नेपाली टोलीले यसपटक कम्तीमा पदक जित्ने लक्ष्य राखेको छ। भारतलाई पराजित गरेर सफल भएको लिग चरणको पहिलो खेलमा अफगानिस्तानलाई पराजित गर्न सक्नु नै नेपालको समूह विजेता बन्नको प्रमुख कारण रहयो। सन् २०१४ को इन्चोन एशियाडको क्वार्टरफाइनलमा नेपाल अफगानिस्तानसँग पराजित भएको थियो, जुन खेल नेपालले नजिकबाट जित्न नसकेको थियो। नेपालले फिल्डिङमा पहिले झरेर अफगानिस्तानलाई ११९ रनमा रोक्यो, तर १११ रनमा आउट भई ८ रनले पराजित हुनुपर्यो। यो पटक मात्र नेपाल र अफगानिस्तानबीच खेल भएको हो। समूह विजेता बनेपछि नेपालले क्वार्टरफाइनलमा भारतसँगको हार पन्छाउन सफल भएको छ। श्रीलङ्काले पनि बलियो टोली पठाएको छ र यदि नेपालले श्रीलङ्कालाई हरायो भने सन् २०१० को हारको बदला लिने मौका हुनेछ।
१० असोज, काठमाडौं । पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले सिन्धु नदीको पानी रोक्न भारतले गर्ने कुनै पनि प्रयासलाई पाकिस्तानले ‘युद्धको कदम’को रूपमा लिने बताएका छन्। न्युयोर्कमा भइरहेको संयुक्त राष्ट्रसंघ महासभाको ८१ औं अधिवेशनलाई सम्बोधन गर्दै शहबाज शरीफले शुक्रबार उक्त कुरा बताएका हुन्। उनले भने, ‘सिन्धु नदीको पानी पाकिस्तान मात्र नभई सम्पूर्ण क्षेत्रका लागि जीवनरेखा हो र हालको सन्धि तोड्ने भारतको एकतर्फी निर्णयको कुनै कानुनी आधार छैन।’
उनले थपे, ‘भारतका दाबी र कदमहरूलाई संयुक्त राष्ट्रका विशेषज्ञहरू र अदालत (कोर्ट अफ आर्बिट्रेसन) ले समेत अस्वीकार गरिसकेका छन्। पानीको प्रयोग कहिल्यै पनि हतियारको रूपमा हुनुहुँदैन। नदीहरूले देशहरूलाई समृद्ध बनाउनुपर्छ, बाँड्न होइन।’ शहबाज शरीफले पाकिस्तानको भागको पानी रोक्ने, अवरोध गर्ने वा त्यसको दिशा परिवर्तन गर्ने कुनै पनि प्रयासलाई ‘युद्धको कदम’ मानिने स्पष्ट पारेका छन्। उनी भारतलाई यस मामिलामा कुनै गल्ती नगर्न चेतावनी दिएका छन्।
यसैबीच, पाकिस्तानले संयुक्त राष्ट्रसंघमा पुनः कश्मीर मुद्दा उठाएको छ। शहबाज शरीफले भने, ‘म यस मञ्चबाट आफ्ना कश्मीरी भाइबहिनीहरूलाई पूर्ण जिम्मेवारीसाथ विश्वास दिलाउन चाहन्छु कि जबसम्म तिनीहरूलाई स्वयम् निर्णय लिने अधिकार प्राप्त हुँदैन, तबसम्म हामी उनीहरूलाई कूटनीतिक, राजनीतिक र नैतिक रूपमा समर्थन दिइरहनेछौँ।’ उनी कश्मीरलाई पाकिस्तानको जुगलर वेन (सरोबर नाड) भएको र सदाकाल रहने बताएका छन्।
भारतको सन्दर्भमा शहबाजले सीमापारबाट आरएसएसद्वारा प्रभावित विचारधाराले धार्मिक नफरतलाई बढावा दिइरहेको आरोप लगाएका छन्। यसको परिणामस्वरूप भिड हिंसा, साम्प्रदायिक हिंसा, धार्मिक स्थलहरूमा आक्रमण र धार्मिक स्वतन्त्रतामा प्रतिबन्ध देखिएको उनले बताएका छन्।
२० औं एसियन गेम्स अन्तर्गत पुरुष म्याराथनमा नेपालका बहादुर खड्काले २ घण्टा २३ मिनेट ४२ सेकेन्डमा दौड पूरा गरी अन्तिम स्थान लिएका छन्। जापानका इचिटाका यामाशिताले २ घण्टा १० मिनेट ४९ सेकेन्डमा दौड समाप्त गरी स्वर्ण पदक जितेका छन्। भारतका सावन बरवाल दोस्रो र चीनका फेङ पेइयु तेस्रो स्थानमा पुगेका छन्।
पहिलो पटक एसियन गेम्समा सहभागिता जनाएका खड्काले करिब चार दशक पुरानो बैकुण्ठ मानन्धरको कीर्तिमान तोड्ने लक्ष्य राखेका थिए, तर सफल हुन सकेनन्। १० असोज, काठमाडौं । २० औं एसियन गेम्स अन्तर्गत पुरुष म्याराथनमा नेपालका बहादुर खड्काले अन्तिम स्थानमा रहेर दौड सम्पन्न गरेका छन्। उनले निर्धारित दूरी २ घण्टा २३ मिनेट ४२ सेकेन्डमा पूरा गरेका हुन्। विजेता जापानका इचिटाका यामाशिताभन्दा उनी १२ मिनेट ५३ सेकेन्ड पछि रहे।
जापानका यामाशिताले २ घण्टा १० मिनेट ४९ सेकेन्डमा दौड सकेर स्वर्ण पदक जितेका छन्। भारतका सावन बरवाल ४८ सेकेन्ड पछि दोस्रो स्थानमा रहेका छन् भने चीनका फेङ पेइयु १ मिनेट २४ सेकेन्ड पछि तेस्रो स्थानमा छन्।
पहिलो पटक एसियन गेम्समा सहभागी भएका खड्काले करिब ४ दशक पुरानो बैकुण्ठ मानन्धरको कीर्तिमान तोड्ने लक्ष्य राखेका थिए, तर त्यो सफल भएन। मानन्धरले सन् १९८७ मा भारतको कोलकाता मा भएको तेस्रो दक्षिण एसियाली खेलकुदमा २ घण्टा १५ मिनेट ०३ सेकेन्डको कीर्तिमान कायम गरेका थिए। धेरैले म्याराथनमा मानन्धरको कीर्तिमान तोड्ने प्रयास गरेका छन्, तर अहिलेसम्म कसैले सफल भएका छैनन्।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अरागचीले एक साताभित्र होर्मुज जलमार्ग पुनः खोल्न सक्ने गरी आफ्नो देशले अमेरिकालाई एउटा सम्झौता प्रस्ताव गरेको बताएका छन्। “आवश्यक सर्तहरू पूरा भएमा” त्यो सम्भव रहेको उनले न्यूयोर्कस्थित संयुक्त राष्ट्रसंघमा पत्रकारहरूसँग बताए। उनका अनुसार गत जुन महिनामा हस्ताक्षर गरिएको समझदारीपत्रमै ती शर्तहरू समावेश छन्। “अब निर्णय गर्ने कुरा अमेरिकाको हातमा छ,” अरागचीले भने। उक्त योजना कतारबाट अमेरिकासम्म पुर्याइएको उनले बताए।
इरानको प्रस्तावबारे जिज्ञासा राख्दा एक अमेरिकी अधिकारीले मध्यस्थकर्ताहरूमार्फत सकारात्मक वार्ता जारी रहेको र परमाणु मुद्दाहरूमा पनि छलफल भइरहेको बताएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले “इस्लामिक गणतन्त्र इरानलाई ध्वस्त पारिदिने” चेतावनी यसै साताको सुरुवातमा दिएका थिए।
अमेरिका र इजरायलले गत फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि हवाई आक्रमण शुरू गरे, जसको बदलामा इरानले इजरायल र खाडी देशहरुका अमेरिकी हवाई अड्डाहरुमा आक्रमण गरे साथै होर्मुज जलमार्ग बन्द गरिदियो। लडाइँ सुरु हुनु अघि विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल र तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास यही जलमार्गबाट ढुवानी हुन्थ्यो। तर होर्मुज जलमार्गमा अवरोधले ऊर्जा मूल्यमा व्यापक उतारचढाव ल्याएको छ।
“यदि आवश्यक सर्तहरू पूरा गरिएमा जलमार्ग पुनः खोल्न सकिन्छ र सात दिनभित्र सामान्य आवागमन पुनर्स्थापना गर्न सकिन्छ,” अरागचीले पत्रकारहरूसँग भने। इरानले अपेक्षा गरेको अमेरिकी कदमबारे उनले स्पष्ट भनेनन् तर बताए कि “अमेरिकाले चाल्नुपर्ने कदमहरू नयाँ नभई पुरानो समझदारीपत्रमा नै समावेश छन्।”
२०औं एसियन गेम्सका पुरुष क्रिकेट क्वाटरफाइनलमा समूह विजेता नेपालले मङ्गलबार बिहान पौने ६ बजे श्रीलंकासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। जापानसँगको समूह चरणको अन्तिम खेल वर्षाका कारण नतिजा नआएपछि नेपालले दुई खेलमा ३ अंक जोड्दै अन्तिम आठमा स्थान बनायो। नेपाली टिमले पहिलो खेलमा अफगानिस्तानलाई ५ विकेटले हराएको थियो भने १९औं एसियन गेम्सको क्वाटरफाइनलमा भारतसँग पराजित भएको थियो।
१० असोज, काठमाडौं । २०औं एसियन गेम्स अन्तर्गत पुरुष क्रिकेटको क्वार्टरफाइनलमा नेपालले श्रीलंकासँग प्रतिस्पर्धा गर्ने भएको छ। समूह ‘ए’ को विजेता बनेर क्वार्टरफाइनलमा प्रवेश गरेको नेपालले अब श्रीलंकासँग खेल्ने तयारी गरिरहेको छ।
शुक्रबार जापानसँगको समूह चरणको अन्तिम खेल वर्षाका कारण रद्द भएपछि दुवै टिमले १–१ अंक बाँडे। यससँगै नेपालले दुई खेलबाट ३ अंक जोड्दै समूह विजेताको रूपमा अन्तिम आठमा आफ्नो स्थान पक्का गर्यो। अब नेपालले क्वार्टरफाइनलमा श्रीलंकासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ भने समूह उपविजेता अफगानिस्तान भारतसँग भिड्नेछ।
नेपालले पहिलो खेलमा अफगानिस्तानलाई ५ विकेटले हराउँदै क्वार्टरफाइनलको राहदानी पाएको थियो। नेपाल र श्रीलंकाबीचको क्वार्टरफाइनल मङ्गलबार बिहान पौने ६ बजेबाट सुरु हुनेछ। यसअघि नेपालले १९औं एसियन गेम्सको क्वार्टरफाइनलमा भारतसँग प्रतिस्पर्धा गरेको थियो जहाँ पराजित भएको थियो।
भदौ १० मा भएको विनाशकारी बाढीको एक महिनापछि पनि अधिकारीहरूले अब खोज तथा उद्धारभन्दा धेरै टुटेका सडक सञ्जाल र अत्यावश्यक पूर्वाधार मर्मत गर्ने कामलाई प्राथमिकतामा राखेको बताएका छन्। सरकारले बाढीपछिको द्रुत क्षति एवं आवश्यकतामूलक मूल्याङ्कन अनुसार बाढीका कारण ५५ किलोमिटर सडक र ३७ वटा मोटर पुलहरूमा क्षति पुगेको तथ्यांक सार्वजनिक गरेको छ।
एक महिनापछि पनि रसुवाको धेरै विस्थापितहरू मुख्य सडक सञ्जाल नजोडिएपछि नुवाकोट र काठमाडौंका राहत शिविरमा बसिरहेका छन् र त्यहाँको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता सडक भएको रसुवाका सांसद मोहन आचार्यले बताएका छन्। अर्को चुनौती बाढीले क्षति पुर्याएका ७,५०० भन्दा बढी घरका मानिसहरूको स्थानान्तरण र प्रभावित करिब ३३,००० जनाको पुनर्स्थापना रहेको राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले जनाएको छ।
प्रारम्भिक अनुमान अनुसार बाढीले चार खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी क्षति पुर्याएको छ र पुनर्निर्माणमा सात खर्ब रुपैयाँभन्दा बढी खर्च लाग्ने देखिएको छ। विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका पूर्व कार्यकारी निर्देशक अनिल पोखरेलले भने, “ठूलो विपत्तिमा शुरूका तीनदेखि चार हप्ता खोज, उद्धार र राहतमा अधिकतम ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ।”
सरकारले बाढीकै दिन प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्धार कोषमा आर्थिक सहयोगका लागि अपील गरेको थियो, जसबाट १५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी सङ्कलन भइसकेको छ। बाढीको तेस्रो दिन अधिकारीहरूले बगेका थुप्रै शवहरू पहिचान गर्न नसकिने अवस्थामा फेला परेको भन्दै ती शवहरूलाई “आफन्तले खोज्दा भेटिने गरी” सामूहिक रुपमा दफन गर्ने निर्णय गरेका थिए।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनफिङलाई राजकीय रात्रिभोजमा सेतो टाउको भएको चीलको मूर्ति उपहार दिएका छन्। ट्रम्पले अमेरिका–चीनबीचका विवादित विषयमा आफू र सीले ‘ठूलो प्रगति’ गरेको भन्दै व्यापारसम्बन्धी अस्थायी सहमति दुई महिनासम्म कायम राख्ने बताएका छन्। सी जिनफिङले अमेरिकाले ‘ताइवान स्वतन्त्रताको विरोध गर्ने सही धारणा’ कायम राख्नुपर्ने भन्दै ताइवान विषयमा सावधानीपूर्वक अघि बढ्न आग्रह गरेका छन्। ९ असोज, काठमाडौं।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनफिङलाई अमेरिकी राष्ट्रिय प्रतीक सेतो टाउको भएको चीलको मूर्ति उपहार दिएका छन्। राजकीय रात्रिभोजका क्रममा ट्रम्पले उक्त चीलको मूर्ति सीलाई हस्तान्तरण गरेका हुन्। उनीहरूले चीललाई ‘अमेरिकाको स्वतन्त्र र उन्मुक्त भावनाको प्रतीक’का रूपमा व्याख्या गरे। अन्तर्राष्ट्रिय कूटनीतिमा उपहार आदान–प्रदानलाई सम्बन्ध सुधार र आपसी सद्भाव व्यक्त गर्ने महत्वपूर्ण माध्यमका रूपमा लिइन्छ। तर यस्ता उपहारमा सांस्कृतिक तथा राजनीतिक सन्देशसमेत जोडिने भएकाले यसको चयन कहिलेकाहीँ संवेदनशील हुने बताइएको छ।
दीर्घकालीन व्यापार सम्झौताको प्रयास<trumple илгири अमेरिका र चीनबीचका विभिन्न विवादित विषयमा आफू र सीले ‘ठूलो प्रगति’ गरेको बताएका थिए। स्रोतका अनुसार अमेरिका र चीनले व्यापारसम्बन्धी अस्थायी सहमति पनि थप दुई महिनासम्म कायम राख्ने सहमति गरेका छन्। यस अवधिमा दुवै पक्षले दीर्घकालीन व्यापार सम्झौताको प्रयास जारी राख्नेछन्। तर व्यापार युद्धको अनिश्चितता भने पूर्ण रूपमा हटिसकेको छैन।
स्याक्सो मार्केट्सकी लगानी रणनीतिकार चारु चनानाका अनुसार व्यवसायीहरूले वास्तविक परिवर्तनका रूपमा नयाँ महसुलसम्बन्धी व्यवस्था सार्वजनिक हुने, दुर्लभ खनिजको आपूर्ति, अमेरिकी कृषि उत्पादनको खरिद तथा अमेरिकी चिप निर्यातसम्बन्धी नियममा परिवर्तन जस्ता व्यावहारिक संकेत खोजिरहेका छन्। उनले दुई नेताबीचको भेटलाई ‘सफलताभन्दा स्थायित्वमा केन्द्रित शिखर बैठक’ का रूपमा व्याख्या गरेकी छन्। ताइवानको विषयमा चीनको दबाब भेटवार्ताका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सीले अमेरिकाले ‘ताइवान स्वतन्त्रताको विरोध गर्ने सही धारणा’ कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्।
चिनियाँ सरकारी समाचार संस्था सिन्ह्वाका अनुसार सीले अमेरिकालाई ताइवानको विषयमा सावधानीपूर्वक अघि बढ्न आग्रह गरेका छन्। सीले ताइवानसम्बन्धी विषयलाई चीन–अमेरिका सम्बन्धको दीर्घकालीन विकासका लागि महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन्। चीनले ताइवानलाई आफ्नो भूभागको हिस्सा मान्दै आएको छ। तर स्वशासित ताइवानले आफूलाई चीनको प्रत्यक्ष शासनबाट अलग राजनीतिक व्यवस्थाका रूपमा सञ्चालन गर्दै आएको छ। चीनले पछिल्ला वर्षहरूमा ताइवानको स्वतन्त्रताको पक्षमा हुने गतिविधिको कडा विरोध गर्दै आएको छ र आवश्यक परे बल प्रयोग गर्न सकिने संकेतसमेत दिँदै आएको छ। अमेरिकाको ताइवानसँग औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध छैन। तर अमेरिकी कानुनअनुसार अमेरिकाले ताइवानलाई आफ्नो आत्मरक्षाका लागि आवश्यक सामग्री तथा सहयोग उपलब्ध गराउँदै आएको छ। यही कारण अमेरिकाले चीनसँगको कूटनीतिक सम्बन्ध र ताइवानसँगको सुरक्षा सम्बन्धबीच सन्तुलन कायम गर्नुपर्ने अवस्था छ।
९ असोज, टोकियो (रासस/सिन्ह्वा) । पूर्वी जापानको कान्टो क्षेत्रमा आएको आँधीपछिको भारी वर्षाका कारण पहिरो र बाढीमा परी मृत्यु हुनेको संख्या ११ पुगेको छ भने तीन जना अझै बेपत्ता छन् । स्थानीय सञ्चार माध्यमका अनुसार मृतकमध्ये टोकियोको पूर्वतर्फ पर्ने चिबा प्रिफेक्चरका सात जना र राजधानीको दक्षिणपश्चिमतिर रहेको कानागावा प्रिफेक्चरका चार जना छन् । जापानको सार्वजनिक प्रसारण संस्था एनएचकेका विवरण अनुसार कानागावाको योकोसुकामा पहिरोले बेपत्ता भएकी ७० वर्षीया महिलाको शव हालै फेला परेको छ । प्रहरी र अग्नि नियन्त्रकहरूले बेपत्ता व्यक्तिहरूको खोजी कार्य जारी राखेका छन्।
सोमबार जापानको पूर्वी प्रशान्ती तटमा पुगेको ‘डुजुआन’ आँधीले कान्टो क्षेत्र र इजु टापु क्षेत्रमा भारी वर्षा गराएको थियो। वर्षाका कारण पहिरो र नदीमा बाढी आएपछि टोकियो वरिपरि विशेषगरी चिबा प्रिफेक्चरमा ठूलो क्षति पुगेको छ। एनएचकेका विवरण अनुसार बिहीबार दिउँसोसम्म चिबा र कानागावा प्रिफेक्चरमा आँधीका कारण लगभग एक हजार भवनहरू ध्वस्त, क्षतिग्रस्त वा डुबानमा परेका छन्। उत्तरी चिबाको इम्बानु ताल क्षेत्रमा आँधीपछिका केही बाँध भत्किँदा वरिपरिका बस्ती, धानखेत, र सडकहरू डुबानमा परेका छन्। पानीको सतह कम हुँदै गए पनि केही ठाउँमा बाढीको अवस्था कायम रहेको र शुक्रबारसम्म पुनःस्थापनाको काम भइरहेको जनाइएको छ। आँधीका कारण जनजीवन र यातायात पनि प्रभावित भएका छन्। शुक्रबार बिहान ६ बजेसम्म चिबा र कानागावा प्रिफेक्चरमा करिब ११ हजार ७९० घरपरिवारमा विद्युत सेवा अवरुद्ध रहेको थियो। चिबाका केही रेलमार्गमा सेवा स्थगित वा कटौती गरिएको छ। यसैबीच, जापानको मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ कि यस सिजनको २६औँ आँधी आगामी दिनहरूमा जापान नजिक पुग्न सक्ने सम्भावना छ। उक्त आँधीले ओकिनावा र अन्य क्षेत्रहरूमा समुद्रमा उच्च छालो उठाउने र खराब मौसम ल्याउने चेतावनी दिइएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङको वाशिङ्टन भ्रमणको अवसरमा बिहीबार ह्वाइट हाउसमा एक राजकीय रात्रिभोज आयोजना गरेका छन्। उक्त रात्रिभोजमा ट्रम्प र सीले ताइवान, व्यापार, र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) जस्ता विभिन्न विषयहरूमा छलफल गरेका थिए। ओपनएआई, एनभिडिया, अमेजन, टेस्ला, स्पेसएक्स र गुगलका प्रमुख व्यक्तित्वहरू पनि उक्त रात्रिभोजमा सहभागी थिए।
ट्रम्पले दुई देश फरक राजनीतिक प्रणाली भएका भए तापनि जनताबीच सम्बन्ध बलियो रहेको उल्लेख गर्दै आगामी पुस्ताका लागि समृद्धि र सुरक्षाको प्रवद्र्धन गर्ने सम्बन्ध निर्माण गर्न सकिने बताएका छन्। सीले पनि दुवै देशका राष्ट्रिय लक्ष्यहरू पारस्परिक रूपमा मजबूत हुनसक्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए। सीको भ्रमणको क्रममा ताइवान, व्यापार, र कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) लगायतका विषयहरूमा दुई नेताबीच संवाद भएको थियो।
ट्रम्पले सीलाई मरीन वन राष्ट्रपतीय हेलिकप्टर र नयाँ बनिरहेको हेलिप्याड समेत देखाएका थिए। रात्रिभोजका क्रममा ट्रम्पले ह्वाइट हाउसको दक्षिणी भागमा निर्माण भइरहेको नयाँ बलरूम सम्बन्धमा चर्चा गर्दै सहभागीहरूलाई निर्माण स्थल अवलोकन गर्न निम्ता दिएका थिए। उनले उक्त संरचनालाई ‘ग्रेट हल अफ द पिपल’ सँग तुलना गरेका थिए, जहाँ सीले गत मे महिनामा ट्रम्पका लागि राजकीय रात्रिभोज आयोजना गरेका थिए।
रात्रिभोजमा ओपनएआईका साम अल्टम्यान, एनभिडियाका जेन्सेन हुआङ, अमेजनका संस्थापक जेफ बेजोस, टेस्ला र स्पेसएक्सका एलन मस्क, गुगल र अल्फाबेटका सुन्दर पिचाइ लगायत प्रविधि क्षेत्रका प्रमुख व्यक्तिहरू सहभागी थिए। ट्रम्पले सीलाई आफू र प्रथम महिला मेलानिया ट्रम्पको सहकार्यमा तयार गरिएको चीलको मूर्ति उपहारस्वरूप दिएका थिए। रात्रिभोजमा जङ्गली च्याउ र पहेँलो स्क्वासको परिकार, तिलले छोपिएको समुद्री माछा, चेरी, ओखर र भेनिला क्रिमसहित मिठाइहरू प्रस्तुत गरिएको थियो।
एसियन गेम्सको क्रिकेटमा नेपालले अफगानिस्तानलाई ५ विकेटले पराजित गर्दै १७.२ ओभरमा १०३ रनको लक्ष्य पूरा गरेको छ। कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीले टोली पदक जित्ने लक्ष्यसहित अघि बढिरहेको र उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको बताएका छन्। कुशल भुर्तेलले ४ र ललित राजवंशीले ३ विकेट लिएर नेपालले अफगानिस्तानलाई २० ओभरमा १०२ रनमा रोक्न सफल भयो। ९ असोज, काठमाडौं। २०औं एसियन गेम्सअन्तर्गत क्रिकेटको पहिलो खेलमा अफगानिस्तानलाई पराजित गरेपछि नेपाली टोलीका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीले टोली पदक जित्ने लक्ष्यसहित अघि बढिरहेको बताएका छन्। अफगानिस्तानले दिएको १०३ रनको लक्ष्य नेपालले १७.२ ओभरमा ५ विकेट गुमाउँदै पूरा गरेको थियो। नेपालका लागि सन्दीप जोरा ३४, रोहित पौडेलले अविजित ३३ तथा दीपेन्द्रले १५ रन बनाएका थिए। खेलपछि दीपेन्द्रले भने कि टसले खेलको परिणाम निर्धारण नगर्ने भएकोले नेपालले सुरुबाटै प्रतिद्वन्द्वीलाई दबाबमा राखेको थियो। “टस हाम्रो नियन्त्रणमा हुँदैन। हामी सुरुबाटै ब्याटिङ गर्ने तयारीमा थियौं, तर विपक्षीले पहिला ब्याटिङ रोजे। त्यसपछि हामीले बलिङ उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्यौं,” उनले बताए। नेपालले अफगानिस्तानलाई २० ओभरमा ७ विकेटमा १०२ रनमा रोक्दा कुशल भुर्तेलले ४ र ललित राजवंशीले ३ विकेट लिए। दीपेन्द्रले स्पिनरहरूको प्रदर्शन निर्णायक सावित भएको बताए। “हामीले स्पिनरहरूले राम्रो प्रदर्शन गर्ने अपेक्षा गरेका थियौं। ललित र कुशलले उत्कृष्ट बलिङ गरे, जसले विपक्षीलाई कम स्कोरमै सीमित राख्न सक्यौं। त्यसले लक्ष्य पूरा गर्न सजिलो बनायो,” उनले भने। दीपेन्द्रले आफ्नो ब्याटिङबारे पनि बोले, परिस्थिति अनुसार जोखिम कम लिएर टिकेर खेल जिताउन सजिलो बनाउने रणनीति अपनाएको बताए। “मैले लामो टिकेर खेल जिताउने योजना बनाएको थिएँ, त्यसैले बढी जोखिम लिएन,” उनले भने। समूह चरणको अन्तिम खेल शनिबार जापानसँग हुँदैछ। जिते नेपाल समूह विजेता बन्नेछ र क्वार्टरफाइनलमा श्रीलंकासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। “भोलिको खेल पनि अत्यन्त महत्त्वपूर्ण छ। पिचमा टर्न र बाउन्स दुबै छन्, त्यसैले त्यसअनुसार तयारी गरिरहेका छौं,” दीपेन्द्रले भने। उनले पदक जित्ने सम्भावनामा पूर्ण विश्वास व्यक्त गर्दै भने, “हाम्रो टिम पूर्ण रूपमा तयार छ र अनुभव पनि छ। पदक ल्याउन हामीले शतप्रतिशत दिएका छौं।” ४ विकेट लिएको कुशल भुर्तेलले भने ब्याटिङमा शून्यमै आउट भए पनि बलिङबाट टिमलाई योगदान दिन पाउँदा खुसी लागेको बताए। “जहाँ गए पनि नेपाली समर्थकहरुको साथ पाइन्छ। चीनभन्दा पनि यहाँ अझ धेरै माया पाएको महसुस हुन्छ,” भुर्तेलले भन्याछन्, “आज मेरो ब्याटिङ राम्रो भएन, तर बलिङबाट योगदान दिन पाउँदा खुसी छु।
