लेखक: space4knews

भुटानका गृहमन्त्री ल्योन्पो छिरिङले चारित्रिक आचरण सम्बन्धी विवादपछि मंगलबार पदबाट राजीनामा दिएका छन्। एक महिलाले उनीविरुद्ध वैवाहिक अवस्था लुकाएको र व्यक्तिगत सम्बन्धमा स्वार्थको द्वन्द्व भएको उजुरी दिएकी थिइन्। गृहमन्त्री छिरिङले नैतिक आधारमा पद छोडेर सुशासन र संस्थागत मर्यादा कायम राख्न आफू राजीनामा दिन बाध्य भएको बताएका छन्।

२६ साउन, काठमाडौं। चारित्रिक विवादका कारण गृहमन्त्री ल्योन्पो छिरिङले मंगलबार पदबाट राजीनामा दिएका छन्। उनले विवादका कारण सरकार र देशको छविमा असर पर्ने भएकाले नैतिक आधारमा पद त्याग गरेको जनाएका छन्। एक महिलाले गृहमन्त्री छिरिङविरुद्ध उजुरी दिँदै वैवाहिक अवस्थाबारे गलत जानकारी दिइएको र व्यक्तिगत सम्बन्धमा व्यवसायिक सुविधा र स्वार्थको द्वन्द्व भएको आरोप लगाएकी थिइन्। उजुरीसँगै निजी म्यासेज र तस्बिरहरू सामाजिक सञ्जालमा पनि सार्वजनिक भएका थिए।

भुटानी प्रधानमन्त्रीको कार्यालयले विज्ञप्ति जारी गर्दै, गृहमन्त्री छिरिङले व्यक्तिगत विषयलाई लिएर उच्च नैतिक आधारमा स्वेच्छाले राजीनामा दिएको जनाएको छ। सुशासन, जनविश्वास र संस्थागत मर्यादाका उच्च मापदण्ड कायम गर्न आफू पदबाट अलग भएको उनले बताएका छन्। गृहमन्त्रीको राजीनामापछि सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिको व्यक्तिगत आचरण, सामाजिक सञ्जालमा फैलिएका आरोप र यस्ता विवादले राज्यको प्रतिष्ठामा पर्ने प्रभावलाई लिएर भुटानमा बहस सुरु भएको छ।

समाचार सारांश: अमेरिकी न्यायाधीश निकोलस गाराउफिसले भारतीय अर्बपति गौतम अडानीविरुद्धको घुस्खोरी तथा ठगीसम्बन्धी मुद्दा सोमबार औपचारिक रूपमा खारेज गरेका छन्। न्यायाधीश गाराउफिसले अभियोजन खारेज गर्ने ट्रम्प प्रशासनको असामान्य प्रक्रियाप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै यस निर्णयका कारणबारे प्रश्न उठाएका छन्। २६ साउन, न्युयोर्क (रासस/एएफपी)।

अमेरिकी न्यायाधीशले भारतीय अर्बपति उद्योगपति गौतम अडानीविरुद्ध लागेको घुस्खोरी तथा ठगीसम्बन्धी मुद्दा सोमबार औपचारिक रूपमा खारेज गरेका छन्। ट्रम्प प्रशासनले अडानीविरुद्धको अभियोजन अघि नबढाउने निर्णय गरेपछि ब्रुकलिनका संघीय न्यायाधीश निकोलस गाराउफिसले अभियोजकहरूको अनुरोध स्वीकृत गरेका हुन्। अदालती अभिलेखअनुसार अभियोजकहरूले गत मेमा सन् २०२४ मा अडानीले भारतीय अधिकारीलाई आकर्षक सौर्य ऊर्जा आपूर्ति सम्झौता प्राप्त गर्न २६ करोड ५० लाख अमेरिकी डलर घुस दिने योजनामा संलग्न भएको आरोप खारेज गर्न अनुरोध गरेका थिए। न्यायाधीश गाराउफिसले सोही अनुरोधलाई औपचारिक रूपमा स्वीकृति दिए।

अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले मुद्दा खारेज गर्ने निर्णय गरे पनि त्यसको प्रक्रियाप्रति न्यायाधीश गाराउफिसले असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनले ट्रम्प प्रशासनका डेपुटी एसोसिएट अटर्नी जनरल ट्रेन्ट म्याककोटरले मुद्दा खारेज गर्ने निर्णयमा सम्बन्धित अनुसन्धानकर्ता र अभियोजकबाट पर्याप्त सुझाव नलिएको विषयलाई असामान्य बताए। न्यायाधीश गाराउफिसले अदालतको आदेशमा म्याककोटरले प्रतिरक्षा पक्षका वकिलसँगको सहकार्यमा निर्णयमा पुगेको देखिनु तथा कथित अपराधको अनुसन्धान गर्ने एफबीआई र अमेरिकी धितोपत्र तथा विनिमय आयोग (एसईसी) का अधिकारी एवं मुद्दा अघि बढाउने अभियोजकबाट आवश्यक जानकारी नलिनु अत्यन्त असामान्य देखिएको उल्लेख गरेका छन्।

यसअघि अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका निजी वकिलसमेत रहेका अडानीका वकिल रोबर्ट गिफ्राले अप्रिलमा न्याय मन्त्रालयका अधिकारीसँग आरोप हटाइएमा अडानीले अमेरिकी अर्थतन्त्रमा १० अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्न इच्छुक रहेको बताएका थिए। मुद्दाका न्यायाधीशले अडानी पक्षबाट गरिएको भनिएको लगानी प्रतिबद्धता अमेरिकी सरकारको अभियोजन खारेज गर्ने निर्णयको कुनै कारण बनेको थियो कि थिएन भन्ने विषयमा समेत प्रश्न उठाएका थिए। संघीय कानूनी प्रणालीमा अभियोजन पक्षले अदालतमा दर्ता भइसकेको गम्भीर मुद्दा यसरी खारेज गर्न खोज्नु दुर्लभ मानिन्छ। तर न्यायाधीश गाराउफिसले अन्ततः उक्त लगानीको प्रतिबद्धता अभियोजन खारेज गर्ने निर्णयको आधार नभएको निष्कर्ष निकालेका थिए।

अमेरिकी अभियोजकहरूले सन् २०२४ मा अडानी र उहाँसँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूविरुद्ध भारतमा सौर्य ऊर्जा परियोजनासम्बन्धी आकर्षक सम्झौता हात पार्न अधिकारीलाई घुस दिने योजना बनाएको आरोप लगाएका थिए। उनीहरूमाथि लगानीकर्तालाई भ्रममा पार्ने तथा अमेरिकी वित्तीय बजारसँग सम्बन्धित कानून उल्लङ्घन गरेको आरोपसमेत लगाइएको थियो। मुद्दा खारेज भएपछि अडानीले अमेरिकी अदालतको निर्णयको स्वागत गरेका छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमा अमेरिकी अदालतको फैसलालाई विनम्रतापूर्वक र न्यायिक प्रक्रियाप्रति गहिरो सम्मानका साथ स्वीकार गरेको बताएका छन्। उनले चुनौतीपूर्ण अवधिमा आफूहरूको सत्य, निष्पक्षता र विधिको शासनप्रतिको विश्वास अटल रहेको पनि उल्लेख गरेका छन्।

अडानी समूह भारतको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक समूहहरूमध्ये एक हो। समूहले बन्दरगाह, विद्युत् आयोजना, सिमेन्ट कारखाना, ऊर्जा तथा सञ्चारमाध्यमलगायत विभिन्न क्षेत्रमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आएको छ। भारतका धनी उद्योगपतिमध्ये एक अडानी पछिल्ला वर्षमा कर्पोरेट ठगीसम्बन्धी आरोप र कम्पनीका शेयर मूल्यमा आएको ठूलो गिरावटका कारण विवादमा रहेका थिए। उनी भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीका निकट सहयोगीका रूपमा समेत चिनिन्छन् र प्रधानमन्त्री मोदीकै गृह राज्य गुजरातका हुन्। अडानी सामाजिक सञ्जालमा राष्ट्रपति ट्रम्पका मुखर समर्थकसमेत रहँदै आएका छन्। अमेरिकी अदालतको पछिल्लो निर्णयसँगै उहाँविरुद्ध अमेरिकामा चलिरहेको उक्त आपराधिक अभियोजन औपचारिक रूपमा अन्त्य भएको छ।

सिरियाको अदालतले युद्ध अपराध र मानवताविरुद्धको अपराध गरेको ठहर गर्दै पूर्वराष्ट्रपति बशर अल असदलाई मृत्युदण्डको फैसला सुनाएको छ। अदालतले असदका नातेदार तथा पूर्व सुरक्षा प्रमुख आतेफ नजीबलाई पनि बालबालिकाको हत्या र यातना दिएको अभियोगमा मृत्युदण्डको सजाय तोकेको छ।

सन् २०११ मा दाराबाट सुरु भएको सरकारविरोधी विद्रोहका कारण उत्पन्न गृहयुद्धमा लाखौँ मानिसले ज्यान गुमाएका थिए। डिसेम्बर २०२४ मा आफ्नै शासन ढलेपछि असद परिवारसहित दमास्कसबाट भागेर मस्को पुगेका थिए। यससँगै उनको परिवारको पाँच दशक लामो सत्तामाथि पकड अन्त्य भएको थियो।

यसै मुद्दामा अदालतले असदका नातेदार तथा दक्षिणी सिरियाको दारा प्रान्तमा राजनीतिक सुरक्षाका पूर्व प्रमुख आतेफ नजीबलाई पनि मृत्युदण्ड सुनाएको छ। न्यायाधीशले फैसला सुनाउँदा उनी अदालतभित्र एउटा पिँजडामा राखिएका थिए। दारालाई असद शासनविरुद्धको विद्रोह सुरु भएको स्थानका रूपमा लिइन्छ।

सन् २०११ को मार्चमा सरकारविरोधी भित्ते लेख लेखेको आरोपमा केही किशोरलाई पक्राउ गरी यातना दिइएको घटनाले दारा सहरमा विरोध प्रदर्शन सुरु भएको थियो। सुरक्षा बलले ती प्रदर्शनमाथि हिंसात्मक दमन गरेको थियो। त्यसको प्रतिक्रियाले देशभर फैलिएको प्रदर्शनलाई थप चर्काउन मद्दत गर्‍यो र यो अन्ततः गृहयुद्धमा परिणत भयो। उक्त युद्धमा लाखौँ मानिस मारिएका थिए। पाँच दशकभन्दा बढी समय सिरियामा शासन गरेको असद शासनसँग सम्बन्धित अधिकारीहरूमाथि सिरियाको अन्तरिम सरकारले यसै वर्षको सुरुदेखि मुद्दा चलाउन थालेको हो।

टर्कीमा आयोजित नेटो शिखर सम्मेलनबाट फर्कने क्रममा सम्भावित इरानी धम्कीका कारण अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गोप्य रूपमा आफ्नो विमान परिवर्तन गरेका छन्। अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानबाट राष्ट्रपतीय विमानमाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार हुन सक्ने विश्वसनीय खतरा पत्ता लागेको दाबी गरेका छन्। ट्रम्पलाई विमानस्थलको क्याटरिङ ट्रक प्रयोग गरी गोप्य रूपमा अर्को सैन्य विमानमा सारिएको र यसको जानकारी धेरै कर्मचारीलाई समेत नदिइएको समाचारमा उल्लेख छ। २६ साउन, काठमाडौं।

गत महिना टर्कीमा भएको नेटो शिखर सम्मेलनबाट फर्कने क्रममा सम्भावित इरानी धम्कीका कारण अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले गोप्य रूपमा विमान परिवर्तन गरेका हुन्, अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। टेलिभिजनका क्यामेराहरूले देख्ने गरी ट्रम्प एयर फोर्स वनमा चढेका थिए। तर त्यसपछि उनलाई गोप्य रूपमा विमानको उचाइसम्म उठाइएको विमानस्थलको क्याटरिङ सेवा दिने ट्रकमा लगेर अर्को सैन्य विमानमा सारिएको बताइएको छ।

वासिङ्टन पोस्टका अनुसार विमानमा रहेका पत्रकारहरू र ह्वाइट हाउसका केही कर्मचारीलाई समेत राष्ट्रपतिले विमान परिवर्तन गरेको जानकारी थिएन। सीबीएस न्युजलाई अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानबाट उक्त विमानमाथि क्षेप्यास्त्र प्रहार हुन सक्ने विश्वसनीय खतरा पत्ता लागेको बताएका छन्। ह्वाइट हाउसले भने गोप्य विमान परिवर्तन भएको पुष्टि गरेको छैन। यसअघि अंकारामा भएको सम्मेलनका क्रममा ट्रम्पले आफू इरानले पहिलो नम्बर लक्ष्य बनाएको बताएका थिए।

वासिङ्टन र तेहरानबीच युद्ध अन्त्य गर्ने वार्ता असफल भएपछि अमेरिकाले इरानमाथि पुनः सैन्य आक्रमण सुरु गरेको एक दिनपछि यो गोप्य विमान परिवर्तन गरिएको थियो। ट्रम्प टर्की पुग्दा कतारले उपहार दिएको नयाँ बोइङ ७४७-८ विमान प्रयोग गरेका थिए। तर फर्कँदा उनले पुरानो एयर फोर्स वनसँग पुराना दिनहरूको सम्झनाका लागि त्यसैबाट जाने घोषणा गरेका थिए। ८ जुलाईमा सार्वजनिक भएको भिडियोमा ट्रम्प अंकारा विमानस्थलमा राष्ट्रपतीय विमानमा चढेको देखिन्छ। तर वासिङ्टन पोस्टका अनुसार त्यसपछि उनलाई गोप्य रूपमा एउटा सानो C-32A सैन्य विमानमा सारिएको थियो। यो विमान परिमार्जन गरिएको बोइङ ७५७ हो र प्रायः उपराष्ट्रपतिले प्रयोग गर्ने गर्छन्। ट्रम्पलाई विमानको अर्को छेउमा विमानको उचाइसम्म उठाइएको क्याटरिङ सेवा दिने ट्रकमार्फत C-32A मा पुर्‍याइएको थियो। रिपोर्टअनुसार, रक्षा सचिव पीट हेगसेथ भने बाहिरी भर्‍याङ प्रयोग गरेर छुट्टै C-32A मा चढेका थिए। यसले विमान यात्रा सामान्य नै भइरहेको जस्तो देखाउने प्रयास गरिएको थियो।

दक्षिण अफ्रिकाको रुस्टनबर्ग नजिकै प्रयोगविहीन खानीमा खसेको चट्टानले गर्दा १४ जना अनधिकृत खानी मजदुरको मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा आठ जना गम्भीर घाइते भएका छन् र उनीहरूको उद्धार तथा उपचार कार्य जारी रहेको छ। प्रहरी प्रवक्ता कर्नल एडेले माइबर्गले खानीको जीर्ण संरचना र सुरक्षा उपायको अभावका कारण यस्तो दुर्घटना हुने जोखिम उच्च रहेको बताएका छन्।

दुर्घटनाबारे जानकारी दिंदै प्रहरीले मंगलबार उद्धार तथा घटनास्थलको अनुसन्धान जारी रहेको जनाएको छ। यो घटना जोहानेसबर्गबाट करिब १०० किलोमिटर उत्तरपश्चिममा अवस्थित रुस्टनबर्ग सहर नजिकै भएको हो। घटनास्थलमा अधिकारीहरूको पहुँच जारी भएपछि मृतक र घाइतेको थप विवरण तत्काल उपलब्ध नभएको प्रान्तीय प्रहरी प्रवक्ता कर्नल एडेले माइबर्गले जानकारी दिएका छन्।

दक्षिण अफ्रिकामा ‘जामा जामा’ भनेर चिनिने हजारौं दर्ताविहीन खानी मजदुरहरूले त्यस्ता परित्यक्त खानीहरूमा सुन र अन्य खनिजहरू खोजी गर्ने गर्दछन्। अनधिकृत खानी कार्यहरू संगठित अपराध, हत्या, जबर्जस्ती असुली तथा अन्य गैरकानुनी क्रियाकलापहरूसँग जोडिएको छ। माइबर्गले प्रयोगविहीन खानीमा कार्यरत मजदुरका लागि त्यस्ता स्थानहरूको कुनै प्रकारको सुरक्षा नहुने बताए।

उहाँका अनुसार, खानीको कमजोर संरचनाका कारण चट्टान खस्ने र अन्य दुर्घटना हुने जोखिम बढी हुन्छ। घटनास्थलमा उद्धार र अनुसन्धान कार्य जारी रहेकोले दुर्घटनाको विस्तृत कारणहरूबारे थप जानकारी आउन बाँकी रहेको उनले बताए। पछिल्लो दुर्घटनाले अनधिकृत खानी कार्यमा संलग्न मजदुरहरूको सुरक्षा र परित्यक्त खानीहरूको व्यवस्थापनसम्बन्धी समस्यालाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।

कोलम्बियामा गएको ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पका कारण कम्तीमा १३२ जनाको मृत्यु भएको छ भने ५७० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। राष्ट्रपति अबेलार्दो दे ला एस्प्रिएल्लाले देशमा संकटकाल घोषणा गर्दै भग्नावशेषमा फसेकाहरूको उद्धारलाई प्राथमिकता दिने बताएका छन्। यो भूकम्प २१औं शताब्दीको सबैभन्दा शक्तिशाली मानिएको छ र प्रभावित क्षेत्रमा अमेरिका, इजरायल, फ्रान्स लगायतका राष्ट्रहरूले सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन्। २६ साउन, काठमाडौं।

सरकारले प्रारम्भमा १११ जनाको मृत्यु र ८७ जनाको घाइते भएको जानकारी दिएको थियो, तर कोलम्बियन एसोसिएशन अफ क्यापिटल सिटिजका अनुसार मृत्यु हुनेको संख्या १३२ पुगेको छ। कोलम्बियन जियोलोजिकल सर्भिसका अनुसार सोमबार आएको भूकम्पले पश्चिमी कोलम्बियाका काली, पेरेइरा, क्विब्दो र मानिजालेससहितका शहरमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। भूकम्पको कम्पन छिमेकी इक्वेडर र पानामासम्म पनि महसुस गरिएको थियो। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) का अनुसार भूकम्पको केन्द्रबिन्दु राजधानी बोगोटाबाट करिब ४०० किलोमिटर पश्चिममा चोको क्षेत्रको सान होसे डेल पालमारमा रहेको थियो।

भूकम्पपछि केही घण्टाभित्रै कम्तीमा २१ वटा परकम्पसमेत आएको थियो। स्थानीय अधिकारीहरूका अनुसार कालीमा कम्तीमा २० वटा भवन पूर्ण रूपमा भत्किएका छन् भने ३८० वटा भवनमा क्षति पुगेको छ। राष्ट्रपति अबेलार्दो दे ला एस्प्रिएल्लाले सोमबार दिउँसो राष्ट्रिय सम्बोधन गर्दै संकटकाल घोषणा गरेका छन्। उनले भने, “राष्ट्रिय सरकारले जीवन जोगाउन, प्रभावित समुदायलाई सहयोग गर्न र आवश्यक स्थानमा राहत पुर्याउन आफ्ना सबै संयन्त्र परिचालन गरेको छ।” भूकम्पको केन्द्र नजिकको चोको क्षेत्रमा सञ्चार सेवा अवरुद्ध भएपछि क्षतिको पूर्ण विवरण आउन सकेको छैन।

अमेरिका लगायत विभिन्न देशहरूले सहयोग गर्ने बताएका छन्। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले आपत्कालीन आश्रय, खाद्यान्न र उद्धारका लागि १ करोड ५५ लाख डलर सहयोग गर्ने जनाएको छ। ल्याटिन अमेरिकी देशहरूले पनि सहयोगको प्रतिबद्धता जनाएका छन्। इजरायल, इक्वेडर र फ्रान्सले पनि उद्धार र राहत कार्यमा कोलम्बियालाई सहयोग गर्ने प्रस्ताव गरेका छन्।