लेखक: space4knews

लन्डनको ह्वाइटहलस्थित सेनोताफमा आइतबार ‘रिमेम्बरेन्स सन्डे’ कार्यक्रम आयोजना गरी युद्धमा ज्यान गुमाएका सैनिकप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरियो। नेपालका कार्यवाहक राजदूत विपिन दुवाडीले समारोहमा ‘रिथ’ चढाउँदै वीर गोर्खा सैनिकलगायत देशका लागि प्राण आहुति दिने सपूतप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न पाउनु सम्मानको विषय भएको बताए। रोयल ब्रिटिश लिजनको परेडमा गोर्खा पूर्वसैनिकसहित करिब १० हजार पूर्वसैनिक सहभागी भए, र दोस्रो विश्वयुद्धका १२ पूर्वसैनिक पनि उपस्थित थिए। २४ कात्ति, लन्डन।

युद्धमा ज्यान गुमाएका सैनिकहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्न बेलायत सरकारले विशेष कार्यक्रम गरेको छ। आइतबार लन्डन ह्वाइटहलस्थित युद्ध स्मारक सेनोताफमा ‘रिमेम्बरेन्स सन्डे’ कार्यक्रम भएको हो। ‘रिमेम्बरेन्स सन्डे’ पहिलो विश्वयुद्धको अन्त्यको वार्षिकोत्सव नोभेम्बर ११ नजिकको नोभेम्बरको दोस्रो आइतबार मनाइन्छ। दुई मिनेट मौनधारण गर्दै बेलायती राजा चाल्र्स तृतीयले नेतृत्व गरेको उक्त सभामा राजा एवं बेलायतबाहेक कमनवेल्थ राष्ट्र, आयरल्याण्ड र नेपालका प्रतिनिधिले समेत ‘रिथ’ चढाए।

रिमेम्बरेन्स सन्डेमा नेपालका तर्फबाट कार्यवाहक राजदूत विपिन दुवाडीले सैनिकहरुप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै ‘रिथ’ चढाएका थिए। दुवाडीले औपचारिक समारोह शुरु हुनुअघि प्रधानमन्त्री एण्डी बर्नहाम र विदेशमन्त्री इड मिलिब्याण्डसँग भएको संक्षिप्त कुराकानीमा उनीहरुले नेपालले पछिल्लो पटक भोगेको प्राकृतिक विपत्तिबारे दुःख र चासो व्यक्त गरेका जनाए।

बेलायत संलग्न युद्धमा ज्यान गुमाएकाहरूको सम्झनामा पुष्पहार अर्पण गर्ने क्रममा पहिलोपटक प्रधानमन्त्री एन्डी बर्नहामसँगै ९ जना पूर्व प्रधानमन्त्रीहरूको पनि रेकर्ड ब्रेक उपस्थिति रह्यो। कार्यक्रममा जीवित पूर्व प्रधानमन्त्रीहरूमध्ये सबैभन्दा ज्येष्ठ ८३ वर्षीय जोन मेजर, सबैभन्दा पछिल्ला पूर्व प्रधानमन्त्री किअर स्टार्मर, सबैभन्दा छोटो कार्यकाल रहेकी लिज ट्रस, डेभिड क्यामरुन, गोर्डन ब्राउन, टोनी ब्लेयर, टेरेजा मे, ऋषि सुनक र बोरिस जोन्सन सहभागी थिए।

बेलायती लेखक एम जोन ह्यारिसनले सन् २०२६ को बुकर पुरस्कार जितेका छन् र ८१ वर्षको उमेरमा सबैभन्दा पाका विजेता बनेका छन्। लन्डनमा सोमबार आयोजित समारोहमा ह्यारिसनले ‘द इन्ड अफ एभ्रिथिङ’का लागि ५० हजार पाउन्ड पुरस्कार पाए। निर्णायक समितिले १६३ पुस्तकबाट छानिएका ६ अन्तिम प्रतिस्पर्धीमध्ये ह्यारिसनको उपन्यासलाई सर्वसम्मत विजेता घोषणा गरेको हो। २४ कात्तिक, काठमाडौं।

ह्यारिसनले आफ्नो उपन्यास ‘द इन्ड अफ एभ्रिथिङ’ (The End of Everything) मार्फत उक्त पुरस्कार जितेको अन्तर्राष्ट्रिय समाचार संस्था सीएनएनले जनाएको छ। विज्ञान कथा तथा काल्पनिक विधामा कलम चलाउँदै आएका ह्यारिसनको यो उपन्यास विनाशपछिको संसारमा आधारित छ। उपन्यासमा रहस्यमय जीवहरूको आक्रमणपछि सामाजिक संरचना ध्वस्त भएको भविष्यको बेलायतको तटीय क्षेत्रको कथा प्रस्तुत गरिएको छ।

ह्यारिसनले सन् २००८ को विश्वव्यापी आर्थिक संकटबाट प्रभावित भएर यस उपन्यासको कथा तयार पारेको बताएका छन्। पुरस्कार ग्रहण गर्दै ह्यारिसनले आफूले बुकर पुरस्कार जित्ने अपेक्षा नगरेको प्रतिक्रिया दिएका थिए। उनले भनेका थिए, ‘तपाईंहरू जीवन परिवर्तन भएको कुरा सहजै भन्नुहुन्छ, तर वास्तवमै यस्तो हुँदा अनौठो लाग्दो रहेछ। अन्ततः आफूलाई एक वास्तविक लेखक महसुस गरिरहेको छु, यद्यपि ममा अझै आत्मविश्वासको कमी छ।’

यस वर्षको निर्णायक समितिको नेतृत्व इतिहासकार मेरी बियर्डले गरेकी थिइन्। समितिमा लेखक रेमन्ड एन्ट्रोबस, प्याट्रिसिया लकवुड, समालोचक रेबेका लिउ तथा संगीतकार जार्भिस ककर सदस्य थिए। निर्णायक समितिले १६३ वटा पुस्तकबाट छनोट गरिएका ६ वटा अन्तिम प्रतिस्पर्धीमध्ये ह्यारिसनको उपन्यासलाई सर्वसम्मत रूपमा विजेता घोषणा गरेको हो।

बुकर पुरस्कार सन् १९६९ देखि प्रदान गर्न थालिएको अंग्रेजी भाषामा लेखिएका साहित्यिक कृतिमध्ये प्रतिष्ठित पुरस्कारका रूपमा चिनिन्छ। सन् २०१४ देखि बेलायत वा आयरल्यान्डमा प्रकाशित अंग्रेजी भाषाका कृतिका लागि राष्ट्रियता नहेरी लेखकहरूलाई प्रतिस्पर्धामा सहभागी गराउने व्यवस्था गरिएको छ। यसअघि सन् २०१९ मा ७९ वर्षको उमेरमा मार्गरेट एटवुडले बुकर पुरस्कार जितेकी थिइन्। ह्यारिसनले यसपटक उनको कीर्तिमानलाई उछिन्दै पुरस्कारको इतिहासमा सबैभन्दा पाका विजेताको स्थान बनाएका छन्।

एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन ह्वाङ शङ्कास्पद चिनियाँ जासुससँगको सम्बन्ध विवादमा तानिएपछि कम्पनीको सञ्चालक समितिले आन्तरिक छानबिन शुरू गरेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ह्वाङले गलत काम गरेको आफूलाई जानकारी नभएको भन्दै उनको बचाउ गरेका छन् र एसिया भ्रमणमा साथ लैजाने चाहना व्यक्त गरेका छन्।

प्रतिनिधि सभाका रिपब्लिकन सभापतिहरूले ह्वाङलाई ११ नोभेम्बरसम्म कङ्ग्रेससमक्ष उपस्थित भई सम्बन्ध र राष्ट्रिय सुरक्षा नियन्त्रणबारे स्पष्टीकरण दिन पत्र पठाएका छन्। २३ कात्तिक, काठमाडौं। आर्टिफिसियल इन्टेलिजन्स क्षेत्रको दिग्गज कम्पनी एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन ह्वाङ शङ्कास्पद चिनियाँ जासुससँगको अनुचित सम्बन्धको विवादमा तानिएका छन्।

कम्पनीको सञ्चालक समितिले ह्वाङमाथि आन्तरिक छानबिन सुरु गरे पनि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प भने उनको बचाउमा उत्रिएका छन्। आइतबार राति पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै राष्ट्रपति ट्रम्पले ह्वाङले कुनै गलत काम गरेको जानकारी आफूलाई नभएको बताएका छन्।

आगामी साता हुन लागेको आफ्नो एसिया भ्रमणमा ह्वाङलाई साथै लैजाने हो कि होइन भन्ने प्रश्नमा ट्रम्पले भने, ‘मलाई ठ्याक्कै थाहा छैन, तर म पक्कै पनि उनलाई लैजान चाहन्छु। उनले केही गलत गरेका छन् भन्ने मैले सुनेको छैन। उनी कसैसँग नजिक भए, तर त्यस्तै सम्बन्ध अरू धेरैको पनि हुन्छ।’

चीनको शान्सी प्रान्तको ताइयुआनस्थित हाओशेङ इन्टरनेसनल अपार्टमेन्टमा आइतबार साँझ लागेको आगलागीमा १४ जनाको मृत्यु र ३० जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन्। आगो पाँचौँ तलाबाट सुरु भएको अनुमान गरिएको छ र करिब दुई घण्टापछि नियन्त्रणमा लिइए पनि राति ८:३० बजेसम्म उद्धार कार्य सकिएको थियो। ताइयुआनमा अग्ला भवनको अग्नि सुरक्षाबारे कडा निगरानीको निर्देशन दिएको दुई सातामै यो दोस्रो ठूलो आगलागी भएको स्थानीय अधिकारीहरूले बताएका छन्।

२३ कात्तिक, बेइजिङ। ताइयुआनको डाउनटाउनमा रहेको हाओशेङ इन्टरनेसनल अपार्टमेन्ट भवनमा स्थानीय समयअनुसार आइतबार साँझ ४:५९ बजे आगलागी सुरु भएको थियो। करिब दुई घण्टाको प्रयासपछि साँझ ७ बजेतिर आगो नियन्त्रणमा लिइएको थियो भने राति ८:३० बजे उद्धार कार्य सकिएको थियो। आइतबार राति ३८ जनालाई अस्पताल पुर्‍याइएकोमा ५ जनाको मृत्यु भइसकेको थियो। सोमबार बिहानसम्म मृतकको सङ्ख्या बढेर १४ पुगेको सिन्ह्वाले जनाएको छ।

यिङजे जिल्ला सरकारले घाइतेहरूको उपचारमा सम्पूर्ण प्रयास भइरहेको र आगलागीको कारणबारे अनुसन्धान जारी रहेको बताएको छ। उक्त भवन आवासीय र व्यावसायिक दुवै प्रयोजनका लागि प्रयोग हुँदै आएको थियो। अस्पताल, विद्यालय, व्यापारिक केन्द्र र पर्यटकीय क्षेत्र नजिकै रहेको यस भवनमा होटल, रेस्टुरेन्ट र बालबालिकाका शैक्षिक तालिम केन्द्रहरू समेत सञ्चालित रहेको जिमु न्युजले उल्लेख गरेको छ।

सुरक्षा बैठक बसेको दुई सातामै दोस्रो ठूलो दुर्घटना यो ताइयुआनमा यस वर्ष भएको दोस्रो ठूलो आगलागी हो। गत अक्टोबर २४ मा सहरको कार्य सुरक्षा समितिले अग्ला भवनहरूको अग्नि सुरक्षा, ट्राफिक नियम र हिटर प्रणालीमा कडा निगरानी राख्न निर्देशन दिएको थियो। सुरक्षा विज्ञहरूले चीनमा भवन सुरक्षा नियमहरूको पालनामा गरिने ढिलासुस्तीका कारण यस्ता प्राणघातक आगलागीका घटना बढिरहेको बताएका छन्।

अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अमेरिका–इरान द्वन्द्व अन्त्य गर्ने कूटनीतिक प्रयासमा खासै प्रगति नभएको र इरानी मागहरू अस्वीकार्य रहेको बताएका छन्। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले वार्ता प्रगति भइरहेसम्म इरानमाथि ठूला सैन्य हमला फेरि सुरु हुने सम्भावना अत्यन्त कम रहेको सीएनएनलाई बताएका छन्। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले इरानका भूमि सीमा र अन्य मार्गबाट हतियार तथा सामग्रीको आवतजावत रोक्न ‘टास्क फोर्स आइरन गेट’ गठन गरेको घोषणा गरेको छ। २३ कात्तिक, सिन्ह्वा।

रुबियोले आइतबार भने, “अहिलेसम्म यो खासै उत्पादक हुन सकेको छैन किनकि इरानका मागहरू मात्र अस्वीकार्य होइनन्, केही अवस्थामा त साँच्चै नै अव्यवहारिक छन्।” उनले फ्रान्समा हुने जी–७ विदेशमन्त्रीहरूको बैठकमा भाग लिन जानु अघि भने, “म भन्न सक्दिन, हामी कुनै सफलताको नजिक छौँ।” ट्रम्प प्रशासनले द्वन्द्वको कूटनीतिक समाधानलाई प्राथमिकता दिएको कुरा उनले दोहोर्याए।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सीएनएनसँग वार्ताले प्रगति गरिरहेसम्म अमेरिका इरानमाथि ठूला सैन्य हमला फेरि सुरु गर्ने सम्भावना ‘अत्यन्त कम’ रहेको बताएका थिए। उनले थप सैन्य कारबाहीको सम्भावनालाई पनि अस्वीकार गरेनन्। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले शनिबार ‘टास्क फोर्स आइरन गेट’ गठन गरेको घोषणा गरेको थियो। यो करिब २० जना सैन्य र नागरिक कर्मचारीहरूको एकाइ हो जसले अमेरिकी सरकारी निकायहरूबीच समन्वय गरी इरानका भूमि सीमा र अन्य मार्गहरूबाट उन्नत हतियार तथा अन्य सामग्रीको आवतजावत रोक्ने काम गर्नेछ। राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “यो कार्यदल इरानमा ‘पूर्ण रूपमा सक्रिय’ छ र अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दीका कारण इरान भएर वा इरान आउने निकै कम मात्र सामान आवतजावत हुन्छ।”

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले अमेरिकासँगको वार्तामा कुनै प्रगति नभएको बताएका छन्। गत साता अमेरिकामा भएको मध्यावधि निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीले बेहोरेको धक्कापछि वासिङ्टनको धारणा परिवर्तन हुने हो कि भन्ने प्रतीक्षामा इरान रहेको उनको भनाइ छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले पनि इरानमाथि अमेरिका र इजरायलले गरेको युद्ध आफ्नै पार्टीको चुनावी पराजयको एउटा प्रमुख कारण बनेको स्वीकार गरेका छन्।

‘अमेरिकी मतदाताले आफ्नो निर्णय सुनाइसकेका छन्। अब ह्वाइट हाउसले पनि आफ्नो निर्णय लिनुपर्ने समय आएको छ,’ अराघचीले एक्समा लेखेका छन्। उनले इरानको दुईदिने प्रस्ताव अझै कायम रहेको उल्लेख गर्दै युद्धका सबै मोर्चामा अन्त्य गर्नेसहितका सर्त पूरा गरे परिणाम देखिने बताएका छन्। ‘सर्तहरू पूरा गर्नुहोस्, जसमा सबै मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्ने विषय पनि समावेश छ। त्यसपछि परिणाम देख्नुहुनेछ। अन्यथा युद्ध रोज्नुहोस्, हाम्रा सतर्क र युद्धको अनुभवले खारिएका योद्धाहरूले कस्तो जवाफ दिन सक्छन् भन्ने पनि देख्नुहुनेछ,’ अराघचीले लेखेका छन्।

सिबिएस न्युजको ‘६० मिनेट’ अन्तर्वार्तामा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शत्रुहरूलाई माफ गर्न नसक्ने र नरक जानुपरे पनि मन्जुर रहेको बताएका छन्। ट्रम्पले जेम्स कोमी, न्यान्सी पेलोसीलगायत विरोधीहरूलाई देशका लागि खराब र बेइमान मानिसहरू भन्दै माफी अस्वीकार गरे। ट्रम्पको अभिव्यक्तिपछि अमेरिकी धार्मिक र राजनीतिक वृत्तमा बहस सुरु भएको छ, र आगामी दिनमा तिक्तता बढ्न सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्ना राजनीतिक विरोधीहरूलाई कहिल्यै माफ नगर्ने र त्यसका लागि मरेपछि स्वर्गको ढोका बन्द भएर नरक वा मध्यलोक (पर्गेटरी) मा बस्नुपरे पनि मन्जुर रहेको अप्रत्याशित अभिव्यक्ति दिएका छन्। आइतबार राति प्रसारित सिबिएस न्युजको चर्चित कार्यक्रम ‘६० मिनेट’ मा पत्रकार रस डुथाटसँगको अन्तर्वार्ताका क्रममा ट्रम्पले इश्वरको न्यायको अगाडि उभिनुपरे पनि आफूले शत्रुहरूप्रति क्षमाभाव राख्न नसक्ने स्पष्ट पारेका छन्।

अन्तर्वार्तामा डुथाटले ट्रम्पलाई सोधेका थिए, ‘के तपाईं मरेपछि स्वर्ग जानुहुन्छ भन्ने लाग्छ?’ ट्रम्पले गम्भीर हुँदै जवाफ दिएका थिए, ‘म त्यस्तै आशा गर्छु, म नरक जान चाहन्नँ।’ ट्रम्पले भनेका छन्, ‘मेरो उत्तर हुँदैन नै हो। म इमानदार हुन चाहन्छु। ईश्वरको न्यायको अगाडि उभिनुपरे पनि म उनीहरूलाई माफ गर्न सक्दिनँ। उनीहरू निकै खराब मानिसहरू हुन्।’

अन्तर्वार्तामा ट्रम्पले आफ्ना शत्रुहरूलाई घृणा गर्ने र उनीहरूको राम्रो भएको हेर्न चाहन नहुने कुरा पनि बताएका छन्। यो अन्तर्वार्ता सार्वजनिक भएसँगै ट्रम्पको यो अभिव्यक्तिलाई लिएर अमेरिकी धार्मिक तथा राजनीतिक वृत्तमा नयाँ बहस सुरु भएको छ। विश्लेषकहरूका अनुसार, मध्यावधि निर्वाचनको धक्का र कङ्ग्रेसमा डेमोक्रेट्सको सम्भावित कडा छानबिनका बिच ट्रम्पको यो आक्रामक रूपले वासिङ्टनमा आगामी दिनहरूमा राजनीतिक तिक्तता अझ बढाउने सङ्केत गरेको छ।

२३ कात्तिक, काठमाडौं । पाकिस्तानको रावलपिण्डीमा आइतबार टिभी प्रस्तोता राबिया अहसानको आफ्नै घरमा गोली लागेर मृत्यु भएको छ। उनलाई घाँटीमुनिको भागमा गोली लागेको थियो। राबियाका पतिले पेस्तोल मिलाउने क्रममा अचानक गोली चलेको दाबी गरेका छन्। पेस्तोलमा गोली भरिएको छ भन्ने कुरा आफूलाई थाहा नभएको उनको भनाइ छ। यद्यपि, राबियाका दाजुभाइको उजुरीका आधारमा प्रहरीले उनका पतिलाई हिरासतमा लिएको छ। प्रहरीले घटनामा प्रयोग भएको बन्दुक पनि बरामद गरेको छ।

टिभी प्रस्तोता राबिया अहसानका १३ र ११ वर्षका दुई छोरी छन्। रावलपिण्डीका सिटी प्रहरी अधिकारी हसन सुखेराका अनुसार गोली चल्दा राबियाका दुवै छोरी घरको प्राङ्गणमा आफ्नी मावली हजुरआमासँग बसिरहेका थिए। प्रहरीले घरमा काम गर्ने एक कर्मचारीसँग पनि सोधपुछ गरेको छ। प्रहरीले सदर बेरुनी प्रहरी चौकीमा हत्याको मुद्दा दर्ता गरेको छ भने पञ्जाब फरेन्सिक साइन्स एजेन्सीको टोलीले घरबाट प्रमाणहरू जुटाइरहेको छ। राबियाको शवलाई पोस्टमार्टमका लागि अस्पताल पठाइएको थियो। यस घटनाको विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

४१ वर्षीया राबिया गुलशनाबाद क्षेत्रमा बस्थिन्। उनी एक निजी टिभी च्यानलमा प्रस्तोता र कार्यक्रम सञ्चालिका थिइन्। यसअघि उनले वरिष्ठ पत्रकार आमिर मतिन र रउफ क्लासरासँग करेन्ट अफेयर्सको कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरेकी थिइन्। राबियाको मृत्युप्रति पाकिस्तानका राष्ट्रपति आसिफ अली जरदारीकी छोरी आसिफा भुट्टो जरदारीले दुःख व्यक्त गर्दै हत्याको निन्दा गरेकी छन्। उनले घटनाको सत्यतथ्य बाहिर ल्याउन र दोषीमाथि कारबाही सुनिश्चित गर्न निष्पक्ष तथा पारदर्शी छानबिनको माग गरेकी छन्। आसिफाले रावलपिण्डीमा महिलाको हत्या हुने क्रमप्रति पनि चिन्ता व्यक्त गरिन्। उनले गत अगस्टमा यसै सहरमा मारिएकी ४५ वर्षीया डिजिटल मिडिया अधिकारी हिना जावेदको प्रसंग उल्लेख गरिन्। हिना आफ्नै घरमा मृत फेला परेकी थिइन् र उनको शरीरमा चोटका निसानहरू थिए। पाकिस्तानमा पछिल्ला केही वर्षहरूमा महिलाविरुद्ध हिंसा र हत्याका कैयौँ घटनाहरू बाहिर आएका छन्। पाकिस्तानको मानवअधिकार मन्त्रालयका अनुसार सन् २०२१ देखि २०२४ को बीचमा महिलाविरुद्ध हिंसाका १ लाख ७३ हजारभन्दा बढी उजुरी दर्ता भएका छन्।

अरब राजनीतिक दलहरूले पूर्वसैन्य प्रमुख गादी आइजेनकोटलाई समर्थन गर्ने निर्णय गरेपछि राष्ट्रपति इसहाक हर्जोगले उनलाई सरकार गठनका लागि आमन्त्रण गरेका छन्। आइजेनकोटको पक्षमा ६ दलका ६७ सांसदको समर्थन छ, र उनलाई नयाँ सरकार बनाउन २८ दिन समय तथा १४ दिनको सम्भावित म्याद थप मिल्नेछ। नेतान्याहुको लिकुड र उसका सहयोगीले ५३ सिट जित्दा आइजेनकोटको याशर र तीन विपक्षी पार्टीले ४८ सिट पाएका छन्। इजरायली सेनाका पूर्वप्रमुख गादी आइजेनकोटले बेन्जामिन नेतान्याहुलाई ठूलो चुनौती दिएका छन्। नेतान्याहु पछिल्लो करिब तीन दशकको अधिकांश समय इजरायलको प्रधानमन्त्री रहेका छन्।

इजरायलको १२० सदस्यीय संसद्मा सरकार बनाउन कम्तीमा ६१ सांसदको समर्थन आवश्यक पर्छ। आइजेनकोटको पक्षमा ६ वटा राजनीतिक दलका कुल ६७ सांसदको समर्थन रहेको बताइएको छ। इजरायलमा नयाँ सरकार गठनको कसरतका बीच अरब राजनीतिक दलहरूले पूर्वसैन्य प्रमुख गादी आइजेनकोटलाई समर्थन गर्ने निर्णय गरेका छन्। राष्ट्रपति इसहाक हर्जोगले पनि उनलाई सरकार गठनका लागि आमन्त्रण गरेका छन्। गादी आइजेनकोटसँग अब नयाँ सरकार गठनको प्रयास गर्न २८ दिनको समय हुनेछ, जसमा १४ दिनको सम्भावित म्याद थप पनि समावेश छ।

आइजेनकोट इजरायली सेनाका पूर्वकमान्डर हुन् र उनले सन् २०२२ मा राजनीतिमा कदम राखेका थिए। ७ अक्टोबर २०२३ मा हमासले इजरायलमाथि आक्रमण गरेपछि उनी नेतान्याहुको युद्ध मन्त्रिपरिषद्मा पनि सामेल भएका थिए, तर पछि उनी नेतान्याहुका आलोचक बने। उनले चुनावी अभियानका क्रममा आफ्नो सैन्य र सुरक्षा पृष्ठभूमिमा जोड दिएका थिए। तर, चुनावमा उनले जुन मुद्दाहरू उठाए, तिनैमध्येका कैयौँ मुद्दा अब उनका सामु चुनौती बन्न सक्छन्।

आइजेनकोटका सामु आउने यस्तै केही सम्भावित चुनौतीहरू यसप्रकार छन्: १. गठबन्धनको सरकार, २. इजरायलको सुरक्षा, ३. अमेरिकी मिडटर्म चुनावको असर, ४. नेतान्याहुको सामना, ५. विश्वसँग इजरायलको सम्बन्ध, ६. अरब दलहरूको अपेक्षा, र ७. गाजामा इजरायली अभियान। यी सबै चुनौतीहरूलाई ध्यानमा राख्दै आइजेनकोटले आफ्नो सरकार गठनको प्रयास गर्नुपर्नेछ।

अमेरिकी नौसेनाको विमानवाहक युद्धपोत यूएसएस थियोडोर रुजवेल्ट नेतृत्वको स्ट्राइक ग्रुप नोभेम्बरको मध्यअघि मध्यपूर्व नपुग्ने भएको छ। अमेरिकी एक अधिकारीले अलजजिरालाई दिएको जानकारीअनुसार उक्त युद्धपोत हाल मध्यपूर्व क्षेत्रमा रहेको यूएसएस जर्ज वासिङ्टनको स्थान लिन त्यहाँ पठाउन लागिएको हो। यसैबीच, अमेरिकाको १३औँ मरिन एक्सपिडिसनरी युनिट र यसको माकिन आइल्यान्ड एम्फिबियस रेडी ग्रुप पनि यसै महिनाको अन्त्यतिर मध्यपूर्व पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

अमेरिकी सैन्य फौजको यो तैनाथीले इरानमाथि थप आक्रमण हुन सक्ने आशंका बढाएको छ। १३औँ मरिन एक्सपिडिसनरी युनिट समुद्र र स्थल दुवै क्षेत्रमा सैन्य कारबाही सञ्चालन गर्न सक्षम छ। यसमा २ हजार २०० भन्दा बढी मरिन सैनिक तथा नौसैनिक छन्। उनीहरूलाई स्थल, हवाई र सैन्य रसदसम्बन्धी युद्धक एकाइमा विभाजन गरिएको छ। यस सैन्य एकाइले आकस्मिक सैन्य आक्रमण गर्ने, समुद्री आवागमन रोक्ने तथा पानीजहाजमा चढेर खानतलासी गर्ने र नियन्त्रणमा लिने क्षमता राख्छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले ‘६० मिनेट’ अन्तर्वार्तामा मृत्युपछिको जीवनबारे कुरा गर्दै आफू स्वर्ग जान चाहेको बताएका छन्। उनले बारम्बार ज्यान मार्ने प्रयासबाट बच्नुपरेको र राजनीतिक शत्रुप्रति क्षमा नदिने अडान दोहोर्याएका छन्। ट्रम्पले अमेरिकी वायुसेनाका पाइलटहरूले उडानका क्रममा देखेका अनौठा युएफओका बारेमा पनि कुरा गर्दै ती विवरण अचम्म लाग्ने बताएका छन्।

ट्रम्पले सिबिएस न्युजको चर्चित कार्यक्रम ‘६० मिनेट’का संवाददाता रस डुथाटसँगको अन्तर्वार्तामा आफ्नो जीवन, मृत्यु, राजनीतिक शत्रुहरूप्रति रोष र अज्ञात उडान वस्तुहरू (युएफओ) बारेका रोचक र अनपेक्षित खुलासा गरेका छन्। ८० वर्षीय ट्रम्पले यस अन्तर्वार्तामा मृत्युपछिको जीवन र वायुसेनाका पाइलटहरूसँग भएका भेटघाटबारे खुलेर कुरा गरे।

पत्रकार रस डुथाटले ट्रम्पलाई हत्याका प्रयासहरूबाट बाँचेपछि मृत्युप्रतिको दृष्टिकोणमा परिवर्तन आएको छ कि छैन भनी प्रश्न गरेका थिए। ट्रम्पले जवाफमा भने, ‘मलाई आशा छ मलाई मानिसहरूले सम्झनेछन्। म एक धार्मिक व्यक्ति हुँ, त्यसैले सिद्धान्ततः म स्वर्ग जानुपर्छ। म आशा गर्छु, किनकि म नरक जान चाहन्नँ।’

अन्तर्वार्ताको अन्त्यतिर, ट्रम्पले वायुसेनाका पाइलटहरूले सुनाएका ‘अत्यन्त अनौठो’ युएफओका कथाहरूको बारेमा पनि चर्चा गरे। उनले भने, ‘यी मानिसहरू कुनै षड्यन्त्र सिद्धान्तकार (कन्स्पिरेसी थ्योरिस्ट्स) होइनन्। उनीहरू फिल्म ‘टम क्रूज’ जस्तै युवा, आकर्षक र पूर्ण रूपमा दक्ष छन्। उनीहरू आफ्नो क्षेत्रका असली खेलाडी हुन्।’

एलिस ह्वाङमाथि बेइजिङको गुप्तचर संस्थासँग सम्बन्ध र एनभिडियाका प्रमुख जेन्सेन ह्वाङसँग घनिष्ठ सम्बन्धको आरोपपछि छानबिन र सूक्ष्म निगरानी शुरू भएको छ। मेगास्पीडले आन्तरिक छानबिन गर्न आदेश दिएको छ, र त्यो छानबिन बाह्य कानुनी सल्लाहकारद्वारा गरिने जनाएको छ। जेन्सेन ह्वाङले पत्नीप्रति अविश्वासी रहेको स्वीकार गर्दै पूर्ण जिम्मेवारी लिएको र एनभिडियाले उनलाई सीईओका रूपमा निरन्तर रहने जनाएको छ।

चिनियाँ व्यवसायी एलिस ह्वाङमाथि बेइजिङको गुप्तचर संस्थासँग सम्बन्ध रहेको र एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन ह्वाङसँग घनिष्ठ सम्बन्ध राखेको आरोप लागेपछि उनी छानबिन र सूक्ष्म निगरानीको घेरामा परेकी छन्। ‘ह्वाङ ले’ को नामले पनि चिनिने उनी सिङ्गापुरस्थित प्रविधि कम्पनी ‘मेगास्पीड’ की पूर्व वरिष्ठ कार्यकारी हुन्। द न्युयोर्क टाइम्सको गत महिनाको एक प्रतिवेदन अनुसार, अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले चिनियाँ नागरिक एलिसले एनभिडियाका प्रमुखसँग प्रेम सम्बन्ध गाँसेकी थिइन् र उनी बेइजिङलाई सोझै सूचनाहरू उपलब्ध गराइरहेकी थिइन् भन्ने कुरा पत्ता लगाएका थिए।

द वासिङ्टन पोस्टका अनुसार कर्मचारीहरूलाई पठाएको एक सन्देशमा ह्वाङले लेखे, ‘म मेरो पत्नीप्रति अविश्वासी भएँ। मेरो व्यवहारले उनी र हाम्रा बालबच्चालाई चोट पुर्‍याएको छ। मैले जे गरेँ त्यसका लागि कुनै बहाना हुन सक्दैन। म गहिरो दुःख व्यक्त गर्दछु।’ एनभिडियाले भनेको छ कि यस विषयमा जारी अनुसन्धानका क्रममा ह्वाङ एनभिडियाका सीईओकै रूपमा निरन्तर रहनेछन्। कम्पनीका प्रवक्ताले भनेका छन्, ‘आजको समाचारले एनभिडियाको गतिलाई ढिला बनाउने छैन। जेन्सेन बिना कुनै अवरोध सीईओका रूपमा एनभिडियाको नेतृत्व जारी राख्न प्रतिबद्ध हुनुहुन्छ।’

चीनको सरकारी दैनिक पत्रिका ‘ग्लोबल टाइम्स’ ले अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूमाथि काल्पनिक गुप्तचरीको भाष्य खडा गरेको आरोप लगाउँदै यी जासुसीका दाबीहरूलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छ। द स्ट्रेट्स टाइम्सका अनुसार उक्त सम्पादकीय टिप्पणीमा भनिएको छ, ‘जब-जब चीन-अमेरिका सम्बन्धमा सुधार आउन थाल्छ, तब-तब कसै न कसैले पछाडिबाट चिसो गोली प्रहार गर्छ।’

२३ कात्तिक, नयाँ दिल्ली। दिवालीको राति भारतका विभिन्न सहरमा पटाका र अन्य कारणले भएको आगलागीमा परी २३ जनाको मृत्यु भएको छ भने कैयौँ घाइते र केही बेपत्ता भएका छन्। भारतीय सञ्चार माध्यमहरूका अनुसार, सबैभन्दा धेरै मानवीय क्षति मध्य प्रदेशमा भएको छ, जहाँ तीन छुट्टाछुट्टै घरमा आगलागी हुँदा १३ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। त्यस्तै, महाराष्ट्रको धाराशिव जिल्लास्थित एक घरमा बसोबास गर्ने एउटै परिवारका ६ जनाको मृत्यु भएको छ। मुम्बईको लोखण्डवालामा भएको अर्को आगलागीको घटनामा पनि एक जनाले ज्यान गुमाएका छन्। यसका साथै, राजस्थानको पालीस्थित पटाका पसलमा आगलागी हुँदा २ जनाको मृत्यु भएको छ भने ३ जना बेपत्ता छन्। उक्त दुर्घटनामा तीनवटा पसल र कैयौँ दुईपाङ्ग्रे सवारीसाधन जलेर नष्ट भएका छन्।

उता, दिल्लीको नरेलामा रकेट पटाका पेटमा लाग्दा १० वर्षीय बालकको मृत्यु भएको छ। मध्य प्रदेशको कटनी जिल्लामा घरमा आगलागी हुँदा एउटै परिवारका ६ जनाको मृत्यु भएको छ। मृत्यु हुनेमा २ महिनाको शिशुसहित ३ जना बालबालिका समेत छन्। त्यस्तै, मध्य प्रदेशकै सिवनी जिल्लामा एक सुनचाँदी व्यवसायीको घर र पसल जलेर खरानी हुँदा १६ वर्षीय किशोरसहित ६ जनाले ज्यान गुमाएका छन्। मध्य प्रदेशका घटनामा मृत्यु हुनेमा ५ महिला, ३ पुरुष र ४ बालबालिका रहेका छन्। उत्तर प्रदेशको बान्दामा एउटा कबाडी पसलमा आगलागी हुँदा करिब २० देखि २५ लाख भारु बराबरको क्षति भएको छ।

महाराष्ट्रको पुणेमा दिवालीको राति आगलागीका ६३ वटा घटना भए पनि त्यहाँ कुनै मानवीय क्षति भएको खबर छैन। पुणेको वडगाउँ शेरीस्थित एक अपार्टमेन्टमा आगो लागेपछि दमकल टोली घटनास्थल पुगेको थियो। उता, जम्मूको नेहरू मार्केटस्थित गोदाम र बजारमा आगो लाग्दा १२ भन्दा बढी पसल जलेका छन् भने नागपुरमा टीभीएस सोरुममा आगलागी हुँदा कैयौँ दुईपाङ्ग्रे सवारीसाधन जलेर नष्ट भएका छन्। मुम्बईको डोंगरी क्षेत्रमा आगलागी हुँदा कैयौँ पसल र सुकुम्बासी बस्ती जलेका छन्। दादरको कामगार रंगशालामा लागेको आगोलाई भने अग्निनियन्त्रकहरूले १७ मिनेटमै नियन्त्रणमा लिएका थिए। महाराष्ट्रकै ठाणेमा रहेको १७ तले भवनमा पनि आगलागी भएको छ, तर त्यहाँ कोही घाइते भएको खबर छैन। यसबाहेक असमको जोनाईस्थित सिमेन चापोरी व्यावसायिक क्षेत्र, मुम्बईको विद्याविहार, सिक्किमको गान्तोकस्थित सरकारी भवन र गाजियाबादको क्रसिङ रिपब्लिक क्षेत्रमा पनि आगलागीका घटनाहरू भएका छन्। यी घटनालगत्तै दमकल विभाग र प्रहरीका टोलीहरू राहत तथा उद्धार कार्यमा खटिएका थिए।