Skip to main content
Advertisement1200×100-inside-1

लेखक: space4knews

पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनको किताब ‘प्रोमिस मी, अमेरिका’ नोभेम्बर १७ मा सार्वजनिक हुने

पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले स्वास्थ्य र क्यान्सर उपचारका कारण आगामी साता सार्वजनिक हुने संस्मरणको प्रचार र कार्यक्रममा सीमित उपस्थिति जनाउने बताएका छन्। ८३ वर्षीय बाइडेनले गत वर्ष प्रोस्टेट क्यान्सर हड्डीसम्म फैलिएको बताएपछि रेडिएसन थेरापी र छालाको क्यान्सरको शल्यक्रिया गराइरहेका छन्। बाइडेनले ‘प्रोमिस मी, अमेरिका’ नामक संस्मरण नोभेम्बर १७ मा सार्वजनिक हुने र यसमा राष्ट्रपतिकालका प्रमुख घटनाक्रम समेटिएको बताएका छन्।

बाइडेनले आइतबार सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मार्फत आफ्नो स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी गराएका हुन्। गत वर्ष बाइडेनमा प्रोस्टेट क्यान्सर पुष्टि भएको थियो, जुन पछि उनको हड्डीसम्म फैलिएको थियो। त्यसयता उनले रेडिएसन थेरापीका साथै छालाको क्यान्सरको शल्यक्रिया गराउँदै आएका छन्। बाइडेनले भनेका छन्, “कुनै दिन राम्रो हुन्छ भने कुनै दिन निकै गाह्रो। यसले मलाई पूर्ण रूपमा रोकेको त छैन, तर कहिलेकाहीँ मेरो गतिलाई सुस्त बनाइदिन्छ।”

संस्मरण ‘प्रोमिस मी, अमेरिका’ बाइडेनले गत वर्ष १ करोड डलरमा आफ्नो संस्मरणको अधिकार बिक्री गरेका थिए। यो पुस्तक क्यान्सर निदान भएलगत्तै बाइडेनले लेख्न सुरु गरेका थिए। पुस्तकमा बाइडेनको राष्ट्रपतीय कार्यकाल, कोरोना महामारीको व्यवस्थापन, अफगानिस्तानबाट अमेरिकी सेनाको फिर्ता, युक्रेन युद्ध र जनवरी ६ (२०२१) को क्यापिटल हिल आक्रमणपछिका घटनाक्रमहरू समावेश छन्। बाइडेनका अनुसार, यस पुस्तक अमेरिका राष्ट्रका रूपमा को हौँ, केका लागि उभिन्छौँ र विश्वमा अमेरिकाको भूमिका के हो भन्ने विषयमा सम्बन्धित छ।

इन्डोनेशियामा डढेलो निभाउन गएको हेलिकप्टर नदीमा खस्दा एक जनाको मृत्यु

इन्डोनेशियामा डढेलो निभाउने अभियानमा संलग्न एउटा हेलिकप्टर नदीमा खस्दा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने अरू दुई जनाको उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिने दुवै जना विदेशी नागरिक हुन्।

इन्डोनेशियाली अधिकारीहरूले उक्त घटनाबारे छानबिन थालिएको भन्दै डढेलो निभाउने प्रयास जारी राखिने जनाएका छन्। इन्डोनेशियामा केही महिनादेखि डढेलो प्रकोप बनेर फैलिएको छ। एल निन्योका कारण डढेलो अझ उग्र भएको बताइन्छ। उक्त डढेलोका कारण दक्षिणपूर्वी एशियाका विभिन्न स्थानलाई विषालु तुवाँलो ढाकेको छ.

ट्रम्पले अझ बलियो भएर फर्किने वाचा गरेका छन्

मध्यावधि निर्वाचनमा रिपब्लिकनले कङ्ग्रेसको नियन्त्रण गुमाएपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अझ बलियो भएर फर्किने वाचा गरेका छन्। डेमोक्रेटहरूले ट्रम्प परिवारको व्यापार, क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार र एलन मस्कसँग सम्बन्धित सरकारी सम्झौतामाथि अनुसन्धान गर्ने चेतावनी दिएका छन्। ट्रम्पले स्टीफन मिलरलाई नयाँ चिफ अफ स्टाफ नियुक्त गरेका छन्, र डेमोक्रेटिक नेता हाकिम जेफ्रीजले रक्षामन्त्री पीट हेगसेथविरुद्ध महाभियोग प्रस्तावको समर्थन गरेका छन्। २३ कात्तिक, एएफपी।

मध्यावधि निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीले कङ्ग्रेसको नियन्त्रण गुमाएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अझ बलियो भएर फर्किने वाचा गरेका छन्। निर्वाचन परिणामसँगै डेमोक्रेटहरूले राष्ट्रपति र उहाँका प्रशासनका उच्च अधिकारीमाथि अनुसन्धान अघि बढाउने चेतावनी दिएपछि अमेरिकी राजनीतिमा टकराव चुलिएको छ। कङ्ग्रेसका दुवै सदनका समितिमा नियन्त्रण पाउने डेमोक्रेटहरूले ट्रम्प परिवारको व्यापार तथा क्रिप्टोकरेन्सी कारोबार, एलन मस्कसँग सम्बन्धित सरकारी सम्झौता, आप्रवासन नीति र इरान युद्ध सञ्चालनलगायत विषयमा अनुसन्धान गर्न सक्नेछन्। उनीहरूले अधिकारीहरूलाई बयानका लागि बोलाउन र सार्वजनिक सुनुवाइ गर्न पनि पाउनेछन्।

ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत निर्वाचन परिणामलाई अमेरिकाका लागि ठूलो धक्का भन्दै आफूहरू अझ बलियो भएर फर्किने बताएका छन्। उनले प्रशासनका सदस्यलाई महाभियोग लगाउने डेमोक्रेटहरूको चेतावनीलाई दबाब सिर्जना गर्ने प्रयास भन्दै न्याय मन्त्रालयलाई अनुसन्धान गर्न निर्देशन दिएको पनि बताएका छन्। यसैबीच, ट्रम्पले कडा आप्रवासन नीतिका योजनाकार स्टीफन मिलरलाई नयाँ चिफ अफ स्टाफ नियुक्त गरेका छन्। उपराष्ट्रपति जेडी भान्ससहित केही रिपब्लिकन नेताहरूले भने निर्वाचनमा पार्टीको पराजयको कारण समीक्षा गर्नुपर्ने बताएका छन्।

डेमोक्रेटिक नेता हाकिम जेफ्रीजले इरान युद्ध सञ्चालनमा लापरबाही गरेको र राष्ट्रिय सुरक्षा कमजोर बनाएको आरोप लगाउँदै रक्षामन्त्री पीट हेगसेथविरुद्ध महाभियोग प्रस्तावको समर्थन गरेका छन्। ट्रम्पले भने हेगसेथको बचाउ गर्दै भेनेजुएला र इरानसँगका युद्धमा अमेरिकाले सफलता हासिल गरेको दाबी गरेका छन्। महान्यायाधिवक्ता टोड ब्लान्चेले प्रशासनका अधिकारीमाथि अनुसन्धान वा कारबाहीको प्रयास भए न्याय मन्त्रालयले उनीहरूको बचाउ गर्ने बताएका छन्। तर, प्रतिनिधिसभाको निगरानी समितिका वरिष्ठ डेमोक्रेटिक सदस्य रोबर्ट गार्सियाले कार्यकारी शाखालाई जवाफदेही बनाउनु कङ्ग्रेसको संवैधानिक जिम्मेवारी भएको बताउँदै भ्रष्टाचार र अमेरिकी जनताविरुद्धका अपराधको अनुसन्धानबाट पछि नहट्ने स्पष्ट पारेका छन्।

भारतको चित्रकूटमा ट्र्याक्टर–ट्रली दुर्घटना, चार जनाको मृत्यु

भारतको उत्तर प्रदेशको चित्रकूट जिल्लामा तीर्थयात्री सवार ट्रयाक्टर दुर्घटना हुँदा चार जनाको मृत्यु भएको छ। जिल्लाधिकारी पुलकित गर्गले दुर्घटना गएराति करिब २ः३० बजे मऊ तहसिलको रामनगरनजिक भएको बताउनुभयो। ट्रयाक्टरसँग जोड्ने हुक निस्किएपछि ट्रली अनियन्त्रित भएर सडक किनारमा पल्टिएको र यात्रुहरू ट्रलीमुनि च्यापिएका थिए।

२३ कात्तिक, काठमाडौं। चित्रकूटका धार्मिक स्थलहरूको दर्शन गरेर फर्किरहेका यात्रु सवार ट्रयाक्टर दुर्घटना हुँदा चार जना तीर्थयात्रीको मृत्यु भएको हो। दुर्घटनापछि ट्रलीमुनि च्यापिएर यात्रुहरू फसेका थिए।

घोप्टेभीर : पृथ्वी राजमार्गमा बारम्बार समस्या निम्त्याउने नयाँ पहिरो

पृथ्वी राजमार्गमा कुरिनटार नजिकै पर्ने घोप्टेभीरमा सोमवार बिहान ५ बजेतिर खसेको सुक्खा पहिरोका कारण अवरुद्ध सडक करिब आठ घण्टापछि खुलेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। घन्टौँ दुईतर्फी सडक अवरुद्ध हुँदा ठूलो सङ्ख्यामा तिहारका बेला यात्रा गर्ने र अन्य यात्रुहरू प्रभावित भएका थिए। अधिकारीहरूले पहिरोको दुवैतर्फबाट छवटा उपकरण प्रयोग गर्दा समेत सो सडक खुलाउन घण्टौँ सङ्घर्ष गर्नुपरेको थियो भने व्यस्त समयमा सडक अवरुद्ध भएपछि कैयौँ किलोमिटर लामो जाम भएको थियो।
“हामीले एक्स्कभेटर र लोडर गर्दै पाँच-छवटा मशीन प्रयोग गर्‍यौँ। सडकभन्दा ५०-६० मिटर माथिबाट पहिरो बारम्बार खसिरहेको छ। कमजोर बनेको त्यो भाग नसकिएसम्म यसले दु:ख दिइरहने देखियो,” नागढुङ्गा–मुग्लिङ सडक योजना (पश्चिम खण्ड)का सूचना अधिकारी सचेन्द्र मिश्रले भने। “यो पाँच छ महिनायता सक्रिय बनेको पहिरो हो। सुक्खा पहिरो भएकाले कुन बेला आउँछ भन्ने अनुमान गर्न पनि नसकिने हुन्छ। यो आइरहेको छ।”
आइतवार समेत सोही पहिरोले उक्त सडक केही घण्टा अवरुद्ध बनेको थियो। काठमाण्डूलाई तराईसँग जोड्ने क्रममा व्यापक रूपमा प्रयोग हुने एउटा मुख्य सडक सङ्घीय राजधानीबाट पोखरा र आसपासका गन्तव्यमा पुग्ने मुख्य बाटो समेत हो।
अनेकौँ पहिरो पृथ्वी राजमार्गको खास गरी नागढुङ्गा-मुग्लिङ खण्डमा एक दर्जनभन्दा बढी ठूला सक्रिय पहिरो छन्। खास गरी भदौ १० गतेको त्रिशूली-भोटेकोशी बाढीको मार खेपेको र त्यसयता नदीको बहाव सडकपट्टि ढल्किएसँगै सडकमाथिबाट पहिरो खस्ने र सडक भासिने जस्ता दुवै खालका समस्या देखा परिरहेको अधिकारीहरू बताउँछन्।
वर्षौँ लगाएर स्थिर पारिएको कृष्णभीरमा सडकको भाग भासिएपछि काठमाण्डू उपत्यकाको ‘लाइफलाइन’ नै अवरुद्ध हुने अवस्था देखिएको भन्दै सडक विभागका अधिकारीहरूले विज्ञको रातविपरीत भित्तो काटेरै बाटो खोल्ने निर्णय गरिएको यसअघि बताएका थिए।
अधिकारीहरूले जोखिमयुक्त ठाउँका रूपमा पहिचान भएका त्यस्ता ठाउँमा रातिका बेला चनाखो हुन र आवश्यक परे आउजाउमै रोक लगाउन सकिने अधिकार स्थानीय प्रशासनलाई दिएका छन्। “पहिले धेरैजसो मुग्लिन-नारायणगढ सडकखण्डमा देखिने सुक्खा पहिरो हाल काठमाण्डूतर्फ जाने बाटोमा देखिन थालेको छ,” आयोजनाका सूचना अधिकारी मिश्र भन्छन्। “सुक्खा पहिरो उच्च ठाडो भागमा हुने हुँदा प्राय: हाम्रा सामान्य रूपमा प्रयोग हुने उपकरण सहयोगी भइहाल्दैनन्। यसको रोकथामका लागि पर्याप्त योजना बनाएरै काम गर्नुपर्ने हुन्छ।”

ट्रम्पको सहायता रोक्ने घोषणाबाट इजरायली राष्ट्रपति अचम्मित, भने- आकाशमा चट्याङ परे जस्तै भयो

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायललाई दिइँदै आएको वार्षिक ३.८ अर्ब डलर सैन्य सहायता चालू वर्षभित्रै बन्द गर्ने घोषणा गरेका छन्। इजरायली राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले ट्रम्पको निर्णयलाई ‘आकाशबाट चट्याङ परे जस्तै’ भन्दै आगामी २०२८ सम्मको एमओयू भन्दा दुई वर्षअघि सहायता रोकिँदा गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

इजरायलका लागि अमेरिकी राजदूत माइक हकाबीले निर्णयबारे स्पष्टीकरण खोजिरहेको बताए भने उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इजरायलप्रतिको समर्थन ‘विषाक्त’ नभएको जिकिर गरेका छन्। २३ कात्तिक, काठमाडौं।

ट्रम्पको घोषणा र इजरायलका लागि अमेरिकी राजदूतको प्रतिक्रिया राष्ट्रपति ट्रम्पले फक्स न्युज सँगको चुनावी अन्तर्वार्तामा इजरायल अब समृद्ध भइसकेकाले उसलाई थप सहायता नचाहिने बताएका थिए। उनले भने, ‘अरू सबैलाई जस्तै इजरायललाई किन ४ अर्ब डलर दिइरहने? इजरायल हाम्रो नम्बर एक सहयोगी हो, हामीले अरू कसैलाई भन्दा बढी सहायता दियौँ, तर अब उनीहरूलाई यसको आवश्यकता छैन।’

इजरायलका लागि अमेरिकी राजदूत माइक हकाबीले च्यानल १२ सँग कुरा गर्दै यो निर्णयबारे स्पष्टीकरण खोजिरहेको बताए। उनले इजरायलसँगको साझेदारीले अमेरिकीहरूको जीवनमा पनि ठूलो लाभ पुर्‍याएको दाबी गरे। उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले इजरायलप्रतिको अत्यधिक सहयोगका कारण रिपब्लिकनहरूले मध्यावधि चुनाव हारौँ भन्ने अभिव्यक्तिको खण्डन गर्दै हकाबीले रुढीवादी र रिपब्लिकन खेमामा इजरायलप्रतिको समर्थन ‘विषाक्त’ नभएको जिकिर गरे।

भारतको मध्य प्रदेशमा आगलागी हुँदा एकै परिवारका ६ जनाको मृत्यु

भारतको मध्य प्रदेशको कटनीमा दीपावलीको राति एक भवनमा आगलागी हुँदा एउटै परिवारका ६ जनाको मृत्यु भएको छ। कटनीका एसडीओपी वीरेन्द्र नारवेका अनुसार, भवनको भुइँतलामा प्लास्टिकसम्बन्धी उद्योग सञ्चालनमा थियो र माथिल्लो तलामा परिवार बस्दै आएको थियो।

प्रहरीले आगलागीको कारण खुल्न नसकेको र अनुसन्धानपछि मात्र वास्तविक कारण थाहा हुने जनाएको छ। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार दियोबाट आगो सल्किएको वा विद्युत् सर्ट सर्किटका कारण आगलागी भएको हुन सक्ने आशंका गरिएको छ।

मृत्यु हुनेमा करिब ७० वर्ष उमेरका दुई ज्येष्ठ नागरिक, एक महिला र तीन बालबालिका रहेका छन्।

जेन्सन वाङ: सन्दिग्ध चिनियाँ जासुससँग ‘सम्बन्ध’ रहेको विषयमा एन्भिडिआद्वारा सीईओमाथि छानबिन सुरु

विशाल अमेरिकी प्रविधि कम्पनी एन्भिडिआले आफ्ना प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सन वाङको चिनियाँ जासुससँग ‘सम्बन्ध’ रहेको दाबीसहितका विवरणहरू सार्वजनिक भएपछि त्यसबारे स्वतन्त्र अनुसन्धान सुरु गरिएको जनाएको छ। यद्यपि उक्त कम्पनीले एन्भिडिआका गोपनीय कुरा वा राष्ट्रिय सुरक्षामा जोखिम पुगेको ठान्नुपर्ने कुनै कारण आफ्नो सञ्चालक समितिसँग नभएको जनाएको छ। वाङले नै सीईओको रूपमा कम्पनीको नेतृत्व गर्ने उसले जनाएको छ।

सीईओ वाङले आफू पत्नीसँग “इमान्दार नभएको” कुरा अलग्गै स्वीकार गर्दै उनी र छोराछोरीसँग माफी मागेका छन्। न्यूयोर्क टाइम्स पत्रिकाका अनुसार एलिस वाङ नाम गरेकी चिनियाँ व्यवसायीको एन्भिडिआका सीईओसँग निकट सम्बन्ध रहेको र उनी बेइजिङका लागि काम गर्ने जासुस भएको अमेरिकी गुप्तचर अधिकारीहरूको बुझाइ छ। एन्भिडिआले उदीयमान आर्टिफिशियल इन्टेलिजन्स (एआई) प्रविधिहरूका लागि हार्डवेअर निर्माण गर्दै आएको छ। चालीस खर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढी मूल्य पर्ने एन्भिडिआ विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान् कम्पनीहरूमध्ये एक हो।

वाङले आफूले गरेको कामको “पूर्ण जिम्मेवारी” लिने भन्दै एन्भिडिआका कर्मचारीहरू, सञ्चालक समिति र शेअरधनीहरूप्रतिको आफ्नो जिम्मेवारी पूरा गर्न असफल भएको स्वीकार गरेका छन्। उनले भने, “म आफ्नी पत्नीसँग इमान्दार भइनँ। मेरा कार्यले उनलाई र हाम्रा छोराछोरीलाई चोट पुर्‍याएको छ। मैले जे गरेँ त्यसको कुनै स्पष्टीकरण छैन। मलाई निकै पछुतो छ।”

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले छानबिनको खबर सार्वजनिक भएपछि एन्भिडिआका प्रमुखसँग आफ्नो कुराकानी नभएको बताएका छन्। उनले भने, “उनी राम्रो मानिस हुन् भन्ने मलाई थाहा छ, तर भित्र के भइरहेको छ भनेर कहिल्यै थाहा हुँदैन।” यद्यपि वाङले “हाम्रो देशका लागि अद्भुत काम” गरेको भन्दै ट्रम्पले उनको प्रशंसा गरे।

इजरायलमा सरकार गठनका लागि गादी आइजेनकोटलाई जिम्मेवारी सुम्पिएको

इजरायलका राष्ट्रपति आइज्याक हर्जोगले पूर्व सैन्य प्रमुख गादी आइजेनकोटलाई नयाँ सरकार गठनको औपचारिक जिम्मेवारी सुम्पिएका छन्। नोभेम्बर ७ र ८ मा अरब जगतका प्रमुख टेलिभिजन च्यानलहरूले यो घटनाक्रमलाई प्रमुखताका साथ प्रसारण गर्दै इजरायलको राजनीतिक भविष्यमा अरब पार्टीहरूको निर्णायक भूमिकाबारे विश्लेषण गरेका छन्। आइजेनकोटलाई इजरायली संसदका ६७ जना सांसदहरूको समर्थन प्राप्त भए पनि नयाँ गठबन्धन निर्माणको बाटो निकै जटिल र चुनौतीपूर्ण रहेको अरब मिडियाहरूले जनाएका छन्।

अरब मिडियाको कभरेज र अल्पमतको सरकारको सम्भावना अल जजिराका अनुसार आइजेनकोटसँग गठबन्धन बनाउनका लागि २८ दिनको समय छ, जसलाई थप दुई हप्ता बढाउन सकिनेछ। ‘जोइन्ट लिस्ट’ का नेता अहमद तिबीले अल जजिरासँग कुरा गर्दै आइजेनकोटलाई अरब पार्टीहरूको बाह्य समर्थन लिएर भए पनि अल्पमतको सरकार गठन गर्न आह्वान गरेका छन्। तिबीका अनुसार बेन्जामिन नेतान्याहूलाई सत्ताबाट हटाउनु नै यस कदमको मुख्य उद्देश्य हुनुपर्छ।

अल अरेबियाले मन्सुर अब्बासको नेतृत्वमा रहेको ‘युनाइटेड अरब लिस्ट’ औपचारिक सम्झौताबिना नै आइजेनकोटको सरकारलाई समर्थन गर्न तयार रहेको जनाएको छ। विश्लेषक इस्मत मन्सुरका अनुसार नेतान्याहू विरोधी गठबन्धनका लागि अल्पमतको सरकार नै सबैभन्दा व्यावहारिक बाटो हो, जहाँ अरब र केही धार्मिक पार्टीहरूले सरकार ढाल्ने प्रस्तावमा अनुपस्थित रहेर सहयोग गर्न सक्छन्।

यूएईस्थित स्काई न्युज अरबिया च्यानलले भने नेतान्याहू विरोधी खेमाभित्रै अरब पार्टीहरूसँग सहकार्य गर्ने विषयमा ठूलो मतभेद रहेको औँल्याएको छ। विपक्षी नेता एविग्डोर लिबरम्यानले अरब पार्टीहरूको भोटमा निर्भर रहने कुनै पनि सरकारको विरोध गरेका छन्। आइजेनकोट र नेतान्याहूबिचको तिक्तता ईरान समर्थक र बेरुतस्थित अल-मयादीन र अल-आलम च्यानलहरूका अनुसार गादी आइजेनकोटले बेन्जामिन नेतान्याहूसँग कुनै पनि हालतमा गठबन्धन नगर्ने स्पष्ट पारिसकेका छन्। आइजेनकोटले नेतान्याहूमाथि इजरायली समाजमा विभाजन ल्याएको आरोप लगाएका छन्। यसको जवाफमा नेतान्याहूले अरब पार्टीहरूको समर्थनमा बन्ने सरकारले ‘इजरायललाई भित्रैबाट ध्वस्त पार्ने’ दाबी गरेका थिए। इरानी च्यानल अल-आलमले अमेरिकाले नेतान्याहूसँग दूरी बढाउँदै इजरायललाई दिइँदै आएको वार्षिक करिब ४ अर्ब डलरको सैन्य सहायता रोक्ने घोषणा गरेको दाबी प्रस्तुत गरेको छ, जसलाई उनीहरूले अमेरिकी विदेश नीतिमा आएको ठूलो बदलावका रूपमा व्याख्या गरेका छन्।

भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी: सामूहिक खेतीको प्रभावकारिता

ठूलो प्राकृतिक विपद् पछि खाद्य असुरक्षा टार्न सामूहिक खेती प्रभावकारी हुने विज्ञहरूको भनाइ छ। विपद् व्यवस्थापन, खाद्य सुरक्षा र ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई पुनरुत्थान गर्ने एक प्रभावकारी र भरपर्दो माध्यमको रूपमा सामूहिक खेतीलाई लिइएको छ। गत भदौ महिनामा भोटेकोशी र तल त्रिशूली नदीमा आएको बाढीले कृषि प्रणालीमा असर पुर्याएको सन्दर्भमा बागमती प्रदेशको कृषि विकास निर्देशनालयका निर्देशक नारायणकुमार श्रेष्ठले भने, “एक्लाएक्लै खेती गर्नुभन्दा समुदाय मिलेर सामूहिक खेती गर्दा जोखिम कम भई उत्पादन बढाउन सकिन्छ।”

उनले बाढीका कारण क्षति पुगेका खेतीयोग्य जमिनलाई तत्काल पुरानै अवस्थामा फर्काउन कठिन हुने भएकाले थोरै जग्गा भएका ठाउँमा ससाना चक्ला बनाएर सामूहिक खेती गर्न सकिने सुझाव दिए। कृषि अधिकारीहरूको ठम्याइ अनुसार, “उपयोगी विकल्प”ले दो, बालुवा र ढुङ्गा थुप्रिएको जमिनलाई बिराएर पुन: खेतीयोग्य बनाउन समय लाग्ने भएकाले सामूहिक खेती तत्कालका लागि उपयोगी हुन सक्छ। राष्ट्रिय योजना आयोगले सार्वजनिक गरेको विपद्पछिको प्रारम्भिक अध्ययन प्रतिवेदनमा भोटेकोशी-त्रिशूली बाढीका कारण ५०८ हेक्टर खेतीयोग्य जमिनमा क्षति पुगेको उल्लेख गरिएको छ।

कृषि मन्त्रालयको अनुमान अनुसार, बाढीले तहसनहस पारेको भूमिलाई पुन: खेतीयोग्य बनाउन कम्तीमा छ महिना देखि तीन वर्षसम्म लाग्न सक्छ। उपमहानिर्देशक विनोदकुमार भट्टराईले बाढीपछि प्रारम्भिक राहतको चरण सकिने क्रममा रहेकाले प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई कृषि कर्ममा फर्कन सहजीकरण गर्नुपर्ने बताए। उनले भने, “नाफाघाटाको बोझ सिङ्गो व्यक्तिले मात्र बोक्न नपर्ने र विपद्‌मा खाद्यान्न जुटाउन सहज हुने भएकाले सामूहिक खेतीलाई प्रोत्साहन गर्नुपर्छ।”

सामूहिक खेती गर्नका लागि बागमती प्रदेशको कृषि विकास निर्देशनालयका निर्देशक श्रेष्ठका अनुसार, इच्छुक व्यक्तिहरूले समूह बनाएर स्थानीय तहसँग सम्पर्क गर्नुपर्ने हुन्छ। उनले भने, “५० र १०० मिटरको वरिपरि रहेका जमिनलाई चक्लाबन्दी गरेर सामूहिक खेती गर्न सकिन्छ।” प्रभावित व्यक्तिहरूले समूह बनाएर स्थानीय पालिकामा दर्ता गरे सामूहिक खेती गर्न सहज हुने बताइएको छ। कृषि विभागका उपमहानिर्देशक भट्टराईका अनुसार, सामूहिक खेती गर्न चाहने कृषकहरूलाई सरकारले आवश्यक बीउबिजन उपलब्ध गराउन सक्छ।

सरकारले मल र बीउ उपलब्ध गराउनुका साथै माटो खेतीयोग्य भए नभएको जाँच गर्न पनि सहयोग गर्ने बताइएको छ। बाढीले क्षति नपुगेको तर थोरै बचेको जग्गामा चक्लाबन्दी गरेर सामूहिक खेती गर्न सकिने र यसले स्थानीय बासिन्दालाई रोजगारीको अवसर पनि प्रदान गर्ने बताइएको छ।

काठमाण्डू बाहिरका आन्तरिक यात्रुवाहक उडानको चुनौती: नेपालमा किन धेरै चलिरहेको छैन?

नेपालमा काठमाण्डू नआइकनै देशभित्रका मुख्य सहरहरूबीच उडान सञ्चालनको प्रयास केही वर्षयता भइरहे तापनि “यात्रु अभाव” त्यसको मुख्य अवरोधका रूपमा रहेको अधिकारी तथा विमान सेवा सञ्चालकहरूले बताएका छन्। आधा दशकअघि नै नेपालमा सरकारले अन्तरप्रदेश उडान सुरु गर्दै त्यसका लागि छुटहरू दिने कार्यक्रम अघि सारेको थियो। आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ को बजेटमार्फत् खासगरी विभिन्न प्रदेशका राजधानी एवं सहरहरूबीचमा हुने उडानका लागि विभिन्न छुट तथा प्रोत्साहन योजना अघि सारिएको थियो। सुरुमा पोखराका लागि भैरहवा र भरतपुरबाट उडानहरू सुरु गर्दा उड्डयन अधिकारीहरूले क्रमिक रूपमा काठमाण्डू बाहिरका विमानस्थलमा राति विमानहरू रहने अवस्था बन्ने र सङ्घीय राजधानी नआइकनै बाहिरबाटै यात्रुहरू गन्तव्यमा पुग्ने माहोल बन्ने अपेक्षा राखेका थिए। “काठमाण्डू विमानस्थलमा दिनहुँ बढिरहेको ट्राफिक (हवाई चाप) कम गर्ने हाम्रो मुख्य चुनौती छँदै थियो,” नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण (क्यान)का सहप्रवक्ता ज्ञानेन्द्र भुलले भने। “मोफसलका विमानस्थल पनि चलायमान बनाउनु अर्को उद्देश्य थियो।”

विमान सेवा सञ्चालक सङ्घ नेपालले आफूहरूले यस बीचमा सञ्चालन गरेर हेरेका रुटमा पोखरासँग जोडिने केही सीमित गन्तव्य मात्र लाभदायी देखिएको जनाएको छ। बुद्ध एअरका एकजना निर्देशक समेत रहेका सङ्घका कोषाध्यक्ष रूपेश जोशीले यतिखेर नियमित रहेको भनेको “भारतीय पर्यटकको भरमा भैरहवा-पोखरा” रुट मात्र रहेको बताउँछन्। “अरू अहिले सबै बन्द भइसक्यो,” उनी भन्छन्। देशव्यापी ‘असफल’ प्रयास त्यस बीचमा पोखरा-विराटनगर, विराटनगर-भैरहवा, नेपालगञ्ज-पोखरा, जनकपुर-लुक्ला, पोखरा-जनकपुरजस्ता ठाउँमा उडान सुरु गरिए तापनि ती केही महिनाभन्दा बढ्ता चल्न सकेनन्।

केही लामो समय सञ्चालनमा रहेका रुटमा पोखरा-भैरहवा र पोखरा-भरतपुर भए तापनि यतिखेर मुग्लिङ-पोखरा खण्डमा सडकको स्तरोन्नति भएपछि हाल नियमित रूपमा पोखरा-भैरहवा रुट मात्र सञ्चालनमा रहेको बताइएको छ। “एकदमै कम चल्न सकेको सेक्टर भनेको विराटनगर-भैरहवा रह्यो। त्यहाँ श्री एअरलाइन्स र सौर्य एअरलाइन्सले एक-दुई महिनाभन्दा बढ्ता उडान गर्न सकेनन्,” क्यान सहप्रवक्ता भुल भन्छन्। पोखराबाट भरतपुर र नेपालगञ्ज नियमित नभई रहे पनि अझैसम्म पनि धेरै उडान हुने रुटमा गनिने गरेको अधिकारीहरू बताउँछन्।

तेइस वर्षसम्म फ्रिज गरेर सुरक्षित राखिएका डिम्बाशयका तन्तुबाट स्वस्थ शिशुको जन्म

क्यासान्ड्रा बेकन १७ वर्षकी हुँदा उनलाई हजकिन लिम्फोमा भएको पत्ता लाग्यो। यो एक दुर्लभ प्रकारको रक्त क्यान्सर हो। केमोथेरापीको पहिलो चरणपछि क्यान्सर नियन्त्रणमा त आयो तर एकै वर्षपछि फर्कियो। यसपटक अवस्था झन् गम्भीर भएकाले डाक्टरहरूले तत्काल यसअघि दिइएको भन्दा शक्तिशाली केमोथेरापी सुरु गर्नुपर्ने बताए। “जुन उमेरमा मान्छेले गाडी चलाउन सिकिराखेको हुन्छ, विद्यालयको अन्तिम परीक्षाको तयारी गरिराखेको हुन्छ, त्यतिबेला यस्तो परिस्थितिबाट गुज्रनु निकै कठिन हुन्छ। त्यो समय मेरा लागि अत्यन्तै कठिन थियो,” बीबीसी वर्ल्ड सर्भिसको कार्यक्रम ‘न्यूजआवर’सँग कुरा गर्दै उनले भनिन्।

बेकन किशोरावस्थामै थिइन्। तर, क्यान्सरविरुद्धको उपचारले भविष्यमा आफ्नो शरीरमा पार्न सक्ने असर र आमा बन्ने सम्भावना कसरी सुरक्षित राख्ने भन्नेबारे पनि सँगसँगै सोचिरहेकी थिइन्। डिम्ब निकालेर फ्रिज गरी सुरक्षित राख्न महिनावारीको प्रतीक्षा गर्नुपर्थ्यो। बेकनसँग त्यति समय थिएन। त्यसैले उनले अर्को एउटा विकल्प अपनाउन जोड दिइन्। उक्त प्रक्रियामा डिम्ब उत्पादन गर्ने तन्तुको केही भाग डिम्बाशयबाट निकालेर फ्रिज गरी सुरक्षित राखिन्छ। पछि आवश्यक परेको बेला उक्त तन्तुलाई पुनः शरीरमा प्रत्यारोपण गरिन्छ। बेकनका हकमा त्यही प्रक्रिया अपनाइयो।

उनको डिम्बाशयबाट निकालिएका तन्तुका नमूना २३ वर्षसम्म फ्रिज गरेर सुरक्षित राखिए। अनि, उनी ४४ वर्षकी हुँदा ती तन्तुहरू पुनः उनको शरीरमा प्रत्यारोपण गरियो। गत महिना उनले आफ्नो पहिलो सन्तानलाई जन्म दिइन्। उनका छोरा ल्यान्डनलाई २० वर्षभन्दा बढी समयसम्म फ्रिज गरेर सुरक्षित राखिएका डिम्बाशयका तन्तुहरू पुनः शरीरमा प्रत्यारोपण गरेपछि जन्मिएको संसारकै पहिलो शिशु ठानिएको छ। बेकन भन्छिन्, “किन हो थाहा छैन तर म भविष्यमा मैले आशङ्का गरेजस्तै प्राकृतिक रूपमा गर्भधारण गर्न सकिनँ भने पनि आमा बन्ने आशा नै त्याग्नुपर्ने अवस्था स्वीकार्न तयार थिइनँ।”

ट्रम्पको कडा कदम चाल्ने घोषणा, तर यो कसरी सम्भव छ?

२३ कात्तिक, काठमाडौं । मध्यावधि चुनावमा पराजित भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यो नतिजालाई अमेरिकी इतिहासकै ठूलो प्रतिगमनको संज्ञा दिए। यद्यपि, उनले अझ कडा कदम चाल्ने र आफू पछि नहट्ने बताएका छन्। यसका लागि उनले शुक्रबार कट्टरपन्थी सल्लाहकार स्टिफन मिलरलाई आफ्नो नयाँ चिफ अफ स्टाफको जिम्मेवारी पनि दिए। तर डेमोक्र्याटहरूले ट्रम्प प्रशासनलाई जवाफदेही बनाउने र ट्रम्पको कडा आप्रवासन नीतिका वास्तुकार मिलरको विरूद्ध ‘आगामी बाटोको हरेक कदममा लड्ने’ प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

यसका लागि ट्रम्पसँग आफ्ना एजेन्डा पूरा गर्न अब करिब दुई महिनाको समय मात्र बाँकी छ। रिपब्लिकन पार्टीले अमेरिकी संसद् (कंग्रेस) का दुवै सदनमा बहुमत गुमाइसकेको छ। यद्यपि, नयाँ संसद्ले कार्यभार नसम्हालेसम्म पुरानै सांसदहरूले काम गर्नेछन्। अमेरिकी संसद्को नयाँ सत्र आजदेखि सुरु हुँदैछ। आगामी ३ जनवरी २०२७ देखि डेमोक्रेटिक पार्टीको बहुमत रहेको नयाँ संसद्ले काम सम्हाल्ने भएकाले ट्रम्पका लागि यो समय निकै महत्त्वपूर्ण छ।

जनवरीपछि ट्रम्पले आफ्ना निर्णयहरू लागू गराउन प्रतिपक्षको सामना गर्नुपर्नेछ। ब्लुमबर्गको रिपोर्टअनुसार, आगामी दुई महिनामा ट्रम्पले केही महत्त्वपूर्ण निर्णयहरू अघि बढाउने र आवश्यक कामहरू फत्ते गर्ने प्रयास गर्न सक्छन्। संसद्बाट पास गराउनुपर्ने ४ ठूला काममा इरान युद्धका लागि अतिरिक्त बजेट जुटाउने, सेना र हतियारसम्बन्धी कानुनलाई स्वीकृति, आगामी वर्षका लागि सरकारी बजेट पास गराउने र किसान र गरिब परिवारलाई मिल्ने सहायतालाई निरन्तरता दिनु समावेश छन्।

ट्रम्प संसद्मा बहुमत गुमे पनि आफ्ना नीतिहरू लागू गर्न सक्ने कैयौँ अधिकारहरू कायमै रहनेछन्। रोयटर्सको रिपोर्टअनुसार, ट्रम्प प्रशासनले अप्रिल महिनादेखि नै यसको तयारी गरिरहेको छ। चिफ अफ स्टाफ स्टिफन मिलर, बजेट निर्देशक रसेल भट र ह्वाइट हाउसका वकिलहरूले संसद्मा डेमोक्र्याट्सको बहुमत हुँदाहुँदै पनि ट्रम्पले आफ्ना एजेन्डामा काम गर्न सक्ने विकल्पहरू खोजिरहेका छन्।

नयाँ संसद्ले ट्रम्पका निर्णयको छानबिन गर्न सक्नेछ। आगामी ३ जनवरी २०२७ को दिउँसो १२ बजेदेखि १२०औँ अमेरिकी कंग्रेस अस्तित्वमा आउनेछ र नयाँ संसद्को कार्यकाल सुरु हुनेछ। सो दिन तल्लो सदनका नयाँ सदस्यहरूले शपथ लिनेछन् र सभामुखको चुनाव हुनेछ। त्यसपछि दुवै सदनका समितिहरूमा डेमोक्र्याट्सको नियन्त्रण कायम हुनेछ। उनीहरूले ट्रम्प प्रशासनका निर्णयहरूको छानबिन गर्न, सरकारी अधिकारीहरूलाई सोधपुछका लागि बोलाउन र दस्ताबेजहरू माग्न सक्नेछन्। (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

फ्रान्सबाट सुरु भएको प्रदर्शनको लहर युरोपभर कसरी फैलिएको छ?

फ्रान्समा विद्यार्थीले सुरु गरेको आन्दोलन ४५ दिनदेखि जारी छ र देशभर १ लाख ४६ हजारदेखि २ लाख ५० हजारसम्म मानिस प्रदर्शनमा उत्रिएका छन्। फ्रान्समा सेप्टेम्बर १५ देखि अक्टोबर ३० सम्म १ हजार २०० भन्दा बढी प्रदर्शन र दङ्गा भएका छन्, र नाबालिगसहितको पक्राउमा अत्यधिक बल प्रयोगको आलोचना भएको छ। फ्रान्सबाट फैलिएको विरोध लहर युरोपका ३० देशमा पुगेको छ, जहाँ महँगी, न्यून ज्याला र आवासको अभावविरुद्ध १ हजार ७०० भन्दा बढी प्रदर्शन भएका छन्।

जीर्ण कक्षाकोठाहरूको विरोधमा माध्यमिक तहका विद्यार्थीहरूले पहिलोपटक आन्दोलन सुरु गरेको करिब दुई महिना बितिसक्दा पनि फ्रान्सको विरोध प्रदर्शन मत्थर हुने कुनै सङ्केत देखिएको छैन। सेप्टेम्बरको मध्यदेखि हालसम्म फ्रान्सको नेतृत्वमा युरोपका ३१ देशमा महँगी र जीवनयापनको लागतविरुद्ध १ हजार ७०० भन्दा बढी प्रदर्शनहरू भइसकेका छन्। शनिबार पेरिसमा ४६ हजारसहित देशभर १ लाख ४६ हजार मानिस प्रदर्शनमा उत्रिएको फ्रान्सको गृह मन्त्रालयले जनाएको छ। तर, ट्रेड युनियनहरूले भने देशभर २ लाख ५० हजार र पेरिसमा ७५ हजार मानिस सहभागी भएको दाबी गरेका छन्।

अघिल्ला हप्ताहरूको तुलनामा सहभागीको सङ्ख्या घटे पनि प्रहरीले पेरिसमा प्रदर्शनकारीमाथि अश्रुग्यास र लाठी प्रहार गरेको छ। साथै, फ्रान्सको तेस्रो ठूलो सहर लियोनको मध्य भागमा सडक अवरुद्ध गरिरहेका सयौँ मानिसमाथि प्रहरीले अश्रुग्यासका सेल प्रहार गरेको छ। युनियनले आयोजना गरेको र्‍यालीमा अनुमानित ५ लाख ७५ हजार मानिस सहभागी भएको केही दिनपछि शनिबार करिब ७० हजार सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको थियो। प्रदर्शनको दायरा फराकिलो हुँदै इन्धनको उच्च मूल्यदेखि तलब र सामाजिक आवाससम्मका मुद्दाहरू यसमा समेटिएका छन्।

कतिपय स्थानमा प्रदर्शनका क्रममा लुटपाट र हिंसासमेत भड्किएको छ। प्रदर्शनकारीविरुद्ध ब्यारिकेड, अश्रुग्यास र लाठी प्रयोग गर्ने प्रहरीमाथि अत्यधिक बल प्रयोग गरेको आरोप लागेको छ। अल जजिराले युरोपभर दङ्गासहितका प्रदर्शनहरू कहाँ-कहाँ भए भन्ने नक्साङ्कन गरेको छ। फ्रान्सबाट सुरु भएको थियो प्रदर्शन आर्म्ड कन्फ्लिक्ट लोकेशन एन्ड इभेन्ट डेटाको तथ्याङ्क विश्लेषणअनुसार सेप्टेम्बर १५ देखि अक्टोबर ३० को बीचमा शिक्षा, सार्वजनिक सेवा र जीवनयापनको लागतलाई लिएर फ्रान्सभर १०० वा सोभन्दा बढी मानिस सहभागी भएका १ हजार २०० भन्दा बढी प्रदर्शन तथा दङ्गाहरू भएका छन्।

मध्यावधि निर्वाचन अमेरिकी इतिहासको ठूलो प्रतिगमन – ट्रम्प

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले यस वर्षको मध्यावधि निर्वाचनलाई अमेरिकाका लागि ‘इतिहासकै ठूलो प्रतिगमन’ भनेका छन्। ट्रम्पले चुनावी हारबाट अझ बलियो भएर फर्कने प्रतिबद्धता जनाउँदै नागरिकलाई ‘अमेरिकी नागरिक नडराऊ, हामी पहिलेभन्दा ठूलो र बलियो भएर फर्कनेछौँ’ भने।

डेमोक्र्याटहरूले गत मङ्गलबारको मध्यावधिमा कंग्रेसका दुवै सदन नियन्त्रणमा लिएपछि ट्रम्पले स्टिफन मिलरलाई नयाँ चिफ अफ स्टाफ बनाएका छन्। २३ कात्तिक, वासिङ्टन। यो वर्षको अमेरिकी मध्यावधि निर्वाचन अमेरिकाका लागि ‘इतिहासकै ठूलो प्रतिगमन’ भएको ट्रम्पले आइतबार टिप्पणी गरेका छन्। उनले निर्वाचनमा भएको ठूलो हारबाट अझ बलियो भएर फर्कने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

डेमोक्र्याटहरूले गत मङ्गलबारको मध्यावधिमा कंग्रेसका दुवै सदनहरू कब्जा गरे जसले ट्रम्पको रिपब्लिकन पार्टीलाई दशकौँदेखि प्रभुत्व जमाएका राज्यहरूमा ऐतिहासिक क्षति पुर्‍याएका छन्। ट्रुथ सोशलमा एक पोस्टमा राष्ट्रपति ट्रम्पले भने, ‘गत चुनावको परिणामले अमेरिकालाई इतिहासमा ठूलो प्रतिगमनतर्फ अघि बढाएको छ।’

‘अमेरिकी नागरिक नडराऊ, हामी पहिलेभन्दा ठूलो र बलियो भएर फर्कनेछौँ,’ उनले भने। रिपब्लिकन सांसदहरूले असफलतामा राष्ट्रपति ट्रम्पलाई जिम्मेवार बताइरहेका समय ट्रम्पले अझ कडा कदम चाल्दै पछि नफर्कने सङ्केत गरेका छन्। उनले शुक्रबार कट्टरपन्थी सल्लाहकार स्टिफन मिलरलाई आफ्नो नयाँ चिफ अफ स्टाफको जिम्मेवारी दिए। डेमोक्र्याटहरूले ट्रम्प प्रशासनलाई जवाफदेही बनाउने र ट्रम्पको कडा आप्रवासन नीतिका वास्तुकार मिलरको विरूद्ध ‘आगामी बाटोको हरेक कदममा लड्ने’ प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।