लेखक: space4knews

चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङ अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग उच्चस्तरीय भेटघाटका लागि ह्वाइट हाउस पुगेका छन्। विश्वका दुई मुख्य शक्तिहरूबीच संवेदनशील सम्बन्ध व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्यले दिनभर विभिन्न बैठकहरू र कार्यक्रमहरू आयोजना हुँदैछन्। सी र उनकी पत्नी पेङ लियुआन कालो रंगको सरकारी कारमा ह्वाइट हाउस पुगेका थिए। उनीहरूलाई अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प र उनकी पत्नी मेलानियाले रातो कार्पेटमा स्वागत गरेका थिए। यस क्रममा अमेरिकी मरीन कोर्प्सको ब्यान्डले बजाएको संगीतले ह्वाइट हाउसको माहोल अझ विशेष बनाएको थियो।

सी ह्वाइट हाउसमा पुगेपछि ट्रम्पले हात मिलाएर फोटो खिचाए। त्यसपछि, अमेरिका र चीनका झण्डा बोकेको सैनिकहरूको बिचमा चारै जनाले केही समय फोटो खिचाइरहेका थिए र ह्वाइट हाउसभित्र प्रवेश गरे। उनीहरूबीच सो क्रममा खासै संवाद नभएको देखिएको थियो। भित्र प्रवेश गरेपछि, ट्रम्पले बोल्दै भने, ‘मेलानिया र म तपाईंलाई वाशिङटनमा स्वागत गर्न पाउँदा सम्मानित महसुस गर्दैछौं,’ ट्रम्पले भने, ‘राष्ट्रपति सी दोस्रोपटक औपचारिक राजकीय भ्रमण गर्ने पहिलो चिनियाँ नेता हुनुहुन्छ।’

८ असोज, न्युयोर्क (रासस/एपी) । अमेरिकी संघीय न्यायाधीशले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनद्वारा सीएनएन, एमएस नाउ र पोलिटिकोका पत्रकारहरूलाई ह्वाइट हाउस प्रवेशमा लगाएको प्रतिबन्धलाई अस्थायी रूपमा रोक लगाउने आदेश दिएका छन् र तिनीहरूको पहुँच पुनःस्थापित गर्ने निर्देशन दिएका छन्। अमेरिकी जिल्ला न्यायाधीश टिमोथी केलीले जारी गरेको यो आदेश १४ दिनसम्म लागू हुनेछ। उनले उल्लेख गरेका छन् कि सञ्चारमाध्यमहरूले प्रतिबन्धविरुद्ध अस्थायी रोक आदेशका लागि आवश्यक कानूनी आधार पूरा गरेका छन्। उनका अनुसार, यस प्रतिबन्धले सञ्चारमाध्यमहरूलाई अपूरणीय क्षति पुर्याउन सक्छ।

तीनै सञ्चारमाध्यमहरूले समाचारको विषयवस्तुको कारण आफूहरूलाई लक्षित गरिएको दाबी गर्दै प्रतिबन्धको पालना अमेरिकी संविधानको पहिलो संशोधन अन्तर्गत प्रेस स्वतन्त्रताको अधिकारको उल्लङ्घन भएको तर्क प्रस्तुत गरेका थिए। न्यायाधीश केलीले प्रशासनले पत्रकारहरूको प्रवेश रोक्नुअघि कानूनी प्रक्रिया पूरा गरेको थियो कि थिएन भन्ने विषयमा पनि प्रश्न उठाएका छन्। राष्ट्रपति ट्रम्पले ती सञ्चारमाध्यमहरूलाई ‘झुटा समाचार’ प्रकाशन तथा प्रसारण गरेको दाबी गर्दै प्रवेशमा प्रतिबन्ध लगाएका थिए। प्रशासनले भने प्रतिबन्ध समाचारको विषयवस्तुका कारण नभई राष्ट्रिय सुरक्षा जस्ता कारणले लगाएको दाबी गरेको छ।

सुनुवाइको क्रममा सञ्चारमाध्यमका अधिवक्ता थियोडोर बोउट्रस जुनियरले महत्वपूर्ण समाचारका समयमा पहुँच रोकिँदा अपूरणीय क्षति हुने तर्क प्रस्तुत गरे। सरकारका अधिवक्ता माइकल भेल्चिकले भने ह्वाइट हाउसमा कसलाई प्रवेश दिने निर्णय राष्ट्रपतिको अधिकार भएको उल्लेख गर्दै ‘ह्वाइट हाउसमा पहुँच एउटा विशेषाधिकार हो, अधिकार होइन’ भने। न्यायाधीश केलीलाई राष्ट्रपति ट्रम्पले सन् २०१७ मा संघीय न्यायाधीशमा नियुक्त गरेका थिए। उनले यसअघि पनि सीएनएनका पत्रकार जिम एकोस्टाको ह्वाइट हाउस प्रवेश अनुमति पुनःस्थापित गर्न आदेश दिइसकेका छन्।

आर्थिक दबाब बढेपछि बीबीसीले आगामी दुई वर्षमा २ हजारसम्म कर्मचारी कटौती गरेर करिब ५० करोड पाउन्ड बचत गर्ने योजना अघि सारेको छ। यस योजना अनुसार बीबीसी न्युज, टेलिभिजन र रेडियोमा करिब ५५० पद कटौती हुने छ, जसले १६ करोड पाउन्ड बचत हुने अपेक्षा गरिएको छ। साथै बीबीसीको खेलकुद विभागबाट ४१ पद कटौती गर्ने तयारी छ र पुनर्संरचनामा पाँच नयाँ पद सिर्जना भए पनि कुल ३६ रोजगारी घट्नेछन्।

८ असोज, काठमाडौं । आर्थिक दबाब बढेसँगै बेलायती सार्वजनिक प्रसारक बीबीसीले आगामी दुई वर्षभित्र २ हजार जनासम्म कर्मचारी कटौती गर्ने योजना अघि सारेको छ। बीबीसीले खर्च घटाउन व्यापक पुनर्संरचना अभियान सुरु गरेको छ। यस अन्तर्गत विभिन्न विभागमा कर्मचारी संख्या घटाउने, केही टेलिभिजन कार्यक्रम बन्द गर्ने तथा नयाँ सामग्री उत्पादनमा खर्च कम गर्ने तयारी भइरहेको छ। बीबीसीको योजनाअनुसार दुई वर्षभित्र करिब ५० करोड पाउन्ड बचत गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।

समग्र कटौतीमा करिब ५५० पद घटाउने कामले बीबीसी न्युज, टेलिभिजन र रेडियो सञ्चालनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने बताइएको छ। यसबाट करिब १६ करोड पाउन्ड बचत हुने अपेक्षा गरिएको छ। पछिल्लो योजनाअनुसार बीबीसीको खेलकुद विभागबाट ४१ पद कटौती गरिने तयारी छ। पुनर्संरचनामा पाँच नयाँ पद सिर्जना गरिए पनि कुल ३६ स्थानहरू घट्नेछन्।

कर्मचारी कटौतीका लागि बीबीसीले स्वैच्छिक अवकाश प्रक्रिया अघि बढाएको छ। खेलकुद विभागमा प्रस्तावित कटौतीबाट मात्र करिब २६ लाख पाउन्ड बचत हुने अनुमान गरिएको छ। प्रेस एसोसिएसनले प्राप्त गरेको आन्तरिक मेमोअनुसार, चिफ कन्टेन्ट अफिसर केट फिलिप्सले आर्थिक वर्ष २०२७/२८ सम्म कमिसनिङ बजेटबाट ८ करोड पाउन्ड कटौती गर्ने प्रस्ताव राखेकी छन्। उनका अनुसार चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म कन्टेन्ट विभागबाट पनि करिब १०० पद कटौती हुन सक्ने अनुमान छ।

बीबीसीका महानिर्देशक म्याट ब्रिटिनले गत जुन महिनामा कर्मचारीलाई पठाएको इमेलमा ठूलो रकम बचतका लागि कठिन निर्णय लिनुपर्ने बताएका थिए। उनले सबै विभागहरूले महत्वपूर्ण बचत गर्नुपर्ने स्पष्ट पारेका थिए। ब्रिटिनले बीबीसीलाई थप सरल र छिटो बनाउने योजना अनुसार वरिष्ठ नेतृत्व तहका पदहरूमा पनि कम्तीमा १० प्रतिशत कटौती गरिने जानकारी दिएका छन्। यो योजना बीबीसीको पछिल्लो करिब १५ वर्षअघिदेखिको सबैभन्दा ठूलो कर्मचारी कटौती प्रयास मानिएको छ।

नयाँ अध्ययनले देखाएको छ कि राति ६ देखि ८ घण्टा निद्रा र आरईएम तथा गहिरो निद्रा पर्याप्त भएका व्यक्तिहरूमा थुप्रै गम्भीर रोगहरूको जोखिम कम हुन्छ। पीएलओएस मेडिसिनमा प्रकाशित अध्ययनअनुसार, ५ घण्टाभन्दा कम निद्रा भएका व्यक्तिहरूमा ३७ प्रकारका रोगहरूको खतरा बढी हुन्छ र निद्राको अनियमितता मानसिक तथा शारीरिक समस्यासँग सम्बन्धित हुन्छ। चीनको क्यापिटल मेडिकल युनिभर्सिटीका शोधकर्ताले युके बायोबैंकबाट ९५ हजार ५ सय ५९ सहभागीको तथ्याङ्क विश्लेषण गरी यो निष्कर्ष निकालेका हुन्। ८ असोज, काठमाडौं।

प्रत्येक राति ६ देखि ८ घण्टाको पर्याप्त निद्रा र ‘आरईएम’ (आरईएम-र्यापिड आइ मुभमेन्ट) तथा गहिरो निद्रा प्राप्त गर्ने व्यक्तिहरूमा दर्जनौं गम्भीर रोगहरूको जोखिम उल्लेखनीय रूपमा कम हुने नयाँ अध्ययनले पुष्टि गरेको छ। वैज्ञानिक पत्रिका ‘पीएलओएस मेडिसिन’ मा सेप्टेम्बर १७ मा सार्वजनिक भएको यस अध्ययनअनुसार दैनिक ५ घण्टाभन्दा कम निद्रा हुनेमा विभिन्न रोगहरूको जोखिम धेरै पाइन्छ।

चीनको क्यापिटल मेडिकल युनिभर्सिटीका शोधकर्ता शेङझी सन र उनको टोलीले गरेको यस अध्ययनले निद्राको मात्रात्मक र गुणात्मक स्तरले मानव स्वास्थ्यमा पार्ने प्रत्यक्ष प्रभावबारे नयाँ तथ्यहरू उजागर गरेको हो। अनुसन्धानका लागि टोलीले युके बायोबैंकका ९५,५५९ जना सहभागीहरूको तथ्याङ्क विश्लेषण गरेका थिए। सहभागीहरूले सात दिन सात रातसम्म हातमा ‘रिस्ट एक्सेलेरोमिटर’ नामक उपकरण लगाएर आफ्नो निद्रा निगरानी गराएका थिए।

अनुसन्धानकर्ताहरूले ‘डिप-लर्निङ एल्गोरिदम’ प्रयोग गरी निद्राका विभिन्न चरणहरू (आरईएम, गहिरो र हल्का निद्रा), कुल निद्रा समय, निद्रापछि ब्युँझाउने अवस्था र निद्राको अनियमितता मापन गरेका थिए। सहभागीहरूलाई औसत ८.९ वर्षसम्म निरन्तर निगरानी गरियो र उनीहरूको स्वास्थ्य अभिलेखका आधारमा एक हजारभन्दा बढी रोगसँग निद्राको सम्बन्ध परीक्षण गरियो। अध्ययनका अनुसार आरईएम निद्राको मात्रा बढी हुने व्यक्तिहरूमा हार्ट फेल, डिमेन्सिया र पार्किन्सन्सजस्ता ८३ रोगहरूको जोखिम निकै कम पाइयो।

पाकिस्तानका सूचनामन्त्री अताउल्लाह तरारले पाकिस्तानी वायुसेनाले अफगानिस्तानका १० स्थानमा हवाई आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन्। उनका अनुसार ती स्थानबाट ड्रोन भण्डारण र सञ्चालन भइरहेको थियो। पाकिस्तानले आक्रमण गरिएका स्थानहरूको विस्तृत विवरण सार्वजनिक गरेको छैन। यसअघि बुधबार पाकिस्तानले अफगानिस्तानबाट आफ्नो हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गरेका आठ वटा ड्रोन नष्ट गरेको दाबी गरेको थियो।

तालिबान सरकारको रक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ता सिद्दीकुल्लाह नुसरतले बुधबार बीबीसीसँग कुरा गर्दै पाकिस्तानमा अफगानिस्तानको तर्फबाट कुनै आक्रमण नभएको दाबी गरेका छन्। ‘पाकिस्तानमा अफगानिस्तानको तर्फबाट कुनै आक्रमण भएको छैन। अफगान वायुसेनाले अहिलेसम्म कुनै ड्रोन आक्रमण गरेको छैन,’ उनले भनेका छन्, ‘जवाफी कारबाहीको समय र स्वरूप अफगान वायुसेनाले नै निर्धारण गर्नेछ।’

अफगानिस्तानको टोलो न्युजले खोस्तका गभर्नरका प्रवक्ता मुस्तगफुर गुरबुजलाई उद्धृत गर्दै पाकिस्तानले बिहान करिब ३:३० बजेतिर आक्रमण गरेको जनाएको छ। उनका अनुसार गुरबुज जिल्लाको क्याम्प गुल्लन क्षेत्रका साथै इस्माइल खेल र मन्दोजी जिल्लाका केही क्षेत्रलाई लक्षित गरी आक्रमण गरिएको थियो। उनले ती आक्रमणमा कुनै मानवीय क्षति नभएको दाबी गरेका छन्। तालिबान सरकारले भने आक्रमण भएका स्थानहरूको स्पष्ट विवरण सार्वजनिक गरेको छैन। यद्यपि एएफपी समाचार एजेन्सीका तस्बिरहरू गेटी इमेजेसमार्फत सार्वजनिक भएका छन्। ती तस्बिरमा कान्दाहारमा हवाई आक्रमणपछिको आगोको लप्का र धुवाँको मुस्लो उठिरहेको देखिन्छ।

भारतको दिल्लीबाट बिहारतर्फ जाँदै गरेको स्लिपर बस ग्रेटर नोएडाको यमुना एक्सप्रेस वेमा आगो लाग्दा एक महिलासहित ९ जनाको मृत्यु भएको छ। प्रहरीका अनुसार, घटना जेवर प्रहरी चौकी क्षेत्रको ३३ किलोमिटर माइलस्टोन नजिक राति भएको थियो।

दुर्घटनामा बच्न सफल यात्री रिंकी राजपूतले बस धुवाँले भरिएको र असुविधाजनक अवस्थाका बारेमा भनेकी छिन्। उनले भनिन्, ‘म सुतिरहेको थिएँ कि कसैले ठूलो आवाजमा ढोका ठोक्यो। आँखाम खोल्दा त्यहाँ पहिले नै ठूलो भिड देखेँ।’ उनले थपिन्, ‘मान्छेहरू एकअर्कालाई धकेलिरहेका थिए। मलाई पनि थिचियो, अन्ततः कसैले मलाई बाहिर निकाल्यो। त्यसपछि केही याद छैन।’

उनका अनुसार, ‘बस भित्र सम्पूर्ण रूपमा धुवाँले भरिएको थियो। अवस्था अस्तव्यस्त थियो र बाहिर निस्कन निकै कठिन थियो। त्यति धेरै धुवाँ थियो कि केही देखिन्थेन। भित्रका धेरै मानिसहरू सास फेर्न गाह्रो भईरहेको थिए। केवल केही मानिसहरू जसले धक्का-मुक्की गरेर बाटो बनाएका थिए, बाहिर निस्कन सफल भए।’ रिंकीले भनिन्, ‘धेरैले आफ्नो ज्यान गुमाए। मेरो पछाडि धेरै मानिसहरू थिए, जो सायद बाहिर निस्कन सकेनन्, किनकि म आफैं धेरै पछि मात्र बाहिर निस्कन सकें।’

चिनियाँ नेता सी जिनपिङले बिहीबार वासिङ्टनमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग व्यापार तनाव, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) र ताइवान लगायत विभिन्न विषयमा वार्ता गर्दै छन्। ट्रम्पले बुधबार सी र उनकी पत्नी पेङ लियुआनलाई जोइन्ट बेस एन्ड्रयुज विमानस्थलमा रेड कार्पेट सहित व्यक्तिगत रूपमा स्वागत गरेका थिए। दुवै देशले ११ महिनाको व्यापार युद्धविरामलाई आगामी जनवरी १० सम्म लम्ब्याउने निर्णय गरेका छन् र वार्ताअघि तनावलाई तत्कालका लागि टारेका छन्।

सीको यो राजकीय भ्रमणमा इरानमाथि अमेरिका-इजरायल युद्ध, ट्रम्पले लगाएको ट्यारिफको प्रभाव तथा चीनले आफ्नो भूभाग रहेको दाबी गर्दै आएको ताइवानमाथिको सम्भावित युद्धका खतराजस्ता तनाव विषयमा छलफल हुने सम्भावना छ। ट्रम्पले सीलाई जोइन्ट बेस एन्ड्रयुजमा स्वागत गरिसकेका छन्। मुख्य कार्यक्रममा बिहीबार बिहान सीलाई ह्वाइट हाउसमा सैन्य उडान र करिब ५०० सैनिकसहितको राजकीय सम्मान दिइनेछ।

बिहीबारको मुख्य बैठकअघि दुवै पक्षले व्यापार युद्धको सङ्कटलाई तत्कालका लागि स्थगित गरेका छन्। नोभेम्बरमा सकिन लागेको ११ महिनाको व्यापार युद्धविरामलाई आगामी जनवरी १० सम्म विस्तार गरिएको छ। छलफलमा इरानमाथिको अमेरिका-इजरायल युद्ध पनि मुख्य विषय बन्ने अनुमान छ। साथै, दुवै देशबीच कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकास प्रतिस्पर्धाबारे पनि वार्ता हुने अपेक्षा गरिएको छ।

ट्रम्प र सीबीच तनावका बाबजुद, ट्रम्पले सीलाई व्यक्तिगत रूपमा स्वागत गर्ने निर्णयले अमेरिकी राष्ट्रपति चीनका नेतासँग सम्मानपूर्वक सम्बन्ध राख्न इच्छुक भएको झल्काउँछ। यस भेटघाटले दुवै देशका प्रतिस्पर्धात्मक स्वार्थहरूबीच सहकार्यको मार्ग खोज्न मद्दत गर्ने विश्वास गरिएको छ।