भेनेजुएलामा दुईवटा शक्तिशाली भूकम्पका कारण ठूलो जनधनको क्षति पुगेको छ। धेरै आवासीय तथा अन्य संरचनाहरू भत्किएका छन् भने देशभर सङ्कटकाालको घोषणा गरिएको छ। उद्धार कार्यकर्ता भत्किएका भवनका भग्नावशेषमा मानिसहरूको खोजी गरिरहेकाछन्।
राजधानी काराकसमा भग्नावशेषभित्र केही व्यक्तिहरूले सहायता मागिरहेको सूचित भएको छ। काराकसस्थित विमानस्थलमा भूकम्पपछि देखिएका अवस्थाको भिडिओ पनि उपलब्ध छ।
११ असार, वासिङ्टन। करिब सात दशक लामो निरन्तर उत्खनन र अन्वेषणपछि टर्कीको पश्चिमी भागमा रहेको प्राचीन ऐतिहासिक सहर ‘सार्डिस’ युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचिमा समावेश गरिएको छ। सन् १९५८ देखि हार्वर्ड र कर्नेल विश्वविद्यालयको संयुक्त नेतृत्वमा सुरु भएको ‘हार्वर्ड कर्नेल एक्सप्लोरेसन अफ एन्सियन्ट सार्डिस’ विश्वकै सबैभन्दा लामो समयदेखि निरन्तर सञ्चालनमा रहेको पुरातात्विक परियोजनाहरू मध्येको एक हो। यस ऐतिहासिक उपलब्धिले इतिहास लेखनमा नयाँ अध्याय थप्ने दशकौँ लामो खोज र निरन्तर पुरातात्विक प्रयासहरूको महत्व पुनः पुष्टि गरेको छ।
साढे हजार वर्ष पुरानो सार्डिस सहरले ग्रीक, रोमन, बाइजान्टिन र ओटोमन साम्राज्यहरूको उदय र पतनको साक्ष्य प्रदान गरेको छ। विभिन्न ऐतिहासिक कालखण्डमा शासकहरू परिवर्तन भए तापनि यहाँको उत्खनन कार्य दशकोंसम्म निरन्तर चलिरहेको छ। कर्नेल विश्वविद्यालयका कला इतिहास र भिजुअल स्टडिजका सह–प्राध्यापक बेन्जामिन एन्डरसनका अनुसार यो दीर्घकालीन परियोजनाले इतिहास बुझ्नका लागि एउटा ठोस र महत्वपूर्ण डेटाबेस तयार गरेको छ।
प्राचीन स्रोतहरूमा सार्डिसको व्यापक चर्चा भए तापनि पछिल्लो ७५ वर्षको पुरातात्विक खोजले मात्र यस इतिहासलाई भौतिक प्रमाणसहित जीवन्त बनाउन सकिएको छ। फलाम युगको लिडिया अधिराज्यको राजधानी भएको सार्डिस भूमध्यसागर र एनाटोलियन पठारको बीचमा रणनीतिक अवस्थित थियो, जसले पूर्व र पश्चिमका संस्कृतिलाई जोड्ने पुलको रूपमा काम गरेको थियो। लिडियालीहरूलाई विश्वमा पहिलो पटक सिक्का आविष्कार गर्ने श्रेय दिइन्छ, र त्यहाँका राजा क्रोसस आफ्ना अथाह सम्पत्तिका कारण इतिहासमा प्रसिद्ध थिए।
यो पुरातात्विक स्थलले अमेरिकी पुरातत्व इतिहासमा पनि एक महत्वपूर्ण मोडको प्रतिनिधित्व गर्दछ। २०औँ शताब्दीको सुरूवातमा भएका प्रारम्भिक उत्खननहरूमा ऐतिहासिक ‘आर्टेमिस मन्दिर’ र दफन स्थलहरू पत्ता लागे पनि धेरै कलाकृतिहरू क्षतिग्रस्त भए वा अवैध रूपमा अमेरिका पुर्याइएका थिए। तीमध्ये एक विशाल स्तम्भ अझै पनि न्यूयोर्कको मेट्रोपोलिटन म्युजियम अफ आर्टमा प्रदर्शनीमा राखिएको छ।
हाल प्राकृतिक क्षय, आधुनिक कृषि, विस्फोटक पदार्थ र डोजर प्रयोग गर्ने औद्योगिक खजाना चोरहरूको कारण सार्डिसका प्राचीन दफन स्थल र खजानाहरूको संरक्षण ठूलो चुनौती बनेको छ। यसमा युनेस्कोको संरक्षण नीतिले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्वास गरिएको छ।
फिफा काउन्सिल ब्युरोले बुधबार फिफा विधानको धारा १६ अनुसार एन्फालाई अर्को सूचना नआएसम्मका लागि निलम्बन गर्ने निर्णय गरेको छ। ११ असार, काठमाडौं। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल महासंघ (फिफा)ले अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा)लाई निलम्बन गरेको छ। फिफा काउन्सिल ब्युरोले बुधबार फिफा विधानको धारा १४ अनुसार एन्फालाई अर्को सूचना नआएसम्मका लागि निलम्बन गर्ने निर्णय गरेको हो।
यस निर्णयसँगै एन्फाले फिफा विधानको धारा १३ अन्तर्गत प्राप्त सबै सदस्यता अधिकार गुमाएको छ। निलम्बन कायम रहेको अवधिमा एन्फाका प्रतिनिधि टोली तथा क्लब टोलीहरू अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागी हुन पाउने छैनन् भनी फिफाले जनाएको छ। साथै, एन्फा वा यसको सम्बन्धित कुनै सदस्य वा पदाधिकारीले फिफा तथा एएफसीद्वारा सञ्चालित विकास कार्यक्रम, तालिम वा प्रशिक्षणबाट लाभ लिन पाउने छैनन्।
निलम्बन भएपछि नेपालको राष्ट्रिय टोलीदेखि क्लब टोलीसम्म अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउन पाउने छैनन्। फिफा र एएफसीबाट प्राप्त हुँदै आएको आर्थिक सहायता पनि बन्द हुने छ। एन्फा र यसका कुनै पनि अधिकारीहरू फिफा र एएफसीका विकास कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुनबाट वञ्चित हुनेछन्। अर्को फिफा कंग्रेस बस्नुअघि फिफा काउन्सिल ब्युरो वा फिफा काउन्सिलले कुनै पनि समयमा यो निलम्बन फुकुवा गर्न सक्ने फिफाले पत्रमा उल्लेख गरेको छ।
गाउँघर साँच्चै खाली छन्। पितापुर्खाहरूले हुक्का तानेर बस्ने ठाउंमा घाँस पलाएको छ। पारिवारिक फोटो फ्रेम टाँगिने भित्ताहरू खण्डहर भएका छन्। मुख्य ढोकामा ताल्चा लागेको छ। बाली र बगैंचाहरू झार र जंगलले ढाकिएका छन्। आँगन स्मृतिहरूको मृत दृश्य जस्तै भएको छ। गाउँघर सुनसान छन्। अधिकांश गाउँमा जवान छोराछोरी छैनन्, रमाउन दौडिने बालबालिका पनि छैनन्। यस विरक्तिपूर्ण पृष्ठभूमिमा बाबुराम भट्टराई गाउँतिर टुप्लुक्क देखापर्छन्। कहिले आँगनमा बसेर अल्बर्ट आइस्टाइन पढ्छन्, कहिले छिमेकसँग मिलेर बाटो मर्मत गर्छन्, कहिले ओसिलो बेलुकी आफ्नी जीवनसंगीसँग ब्याडमिन्टन खेल्छन्। जे होस, ग्रामीण जीवनमा उनी रमाइरहेका देखिन्छन्। गाउँ बसाइमा उनले मिठा र तीतो अनुभवहरूै सङ्गालेका छन्। आफन्तले पाहुना बोलाएर खुवाएको लोकल कुखुरा र ढिंडोको स्वाद जस्तै गाउँका सबै कुरा मिठो रहेनछ। एक महिनाको बसाइमा उनले यो कुरा बुझेका छन्। ग्रामीण समाज कसरी खाली हुँदैछ? पाका बुबाआमा र छोराछोरीबीच दूरी कसरी बढ्दैछ? विद्यालय शिक्षामा भेदभाव कसरी बढ्दैछ? सुनेर बाबुराम भट्टराईको मन भुँइ चसक्क भएको छ। उनी लेख्छन्, ‘मैले यही स्थानीय विन्ध्यवासिनी स्कुलको प्रारम्भकालमा चौतारामा चकटीमा बसेर पढेको इतिहास सुनाउँदै सरकारी स्कुलमा पढेर पनि राम्रो गर्न सकिन्छ भन्ने तर्क गर्न खोजें। तर, विषय धेरै गहिरो र संवेदनशील रहेछ।’ पछिल्लो दशकमा सरकारी विद्यालयमाथि निजी विद्यालय हावी हुँदै गएको विषय उनले मात्र छैन, महसुस गरेका छन्। निजी विद्यालयमा पढाउन नसक्ने मनोवैज्ञानिक असर कति भयावह छ, उनले अनुभूत गरेका छन्। त्यसैले उनले लेखेका छन्, ‘निजी र सरकारी स्कुलबिचको बढ्दो दूरीले समाजमा विभेदकै खाडल थप्दै छ। यसले नयाँ द्वन्द्व सिर्जना गर्छ। यसको छिटो अन्त्य गर्न राज्य र समाज दुवैले बेलैमा पहल गर्नुपर्छ।’
नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबार जारी गरेको परिपत्रअनुसार, वित्तीय अपराधसँग सम्बन्धित बैंक खाताहरूलाई सातै दिन र चौबिसै घण्टा रोक्का राख्न बैंक र वित्तीय संस्थाहरूले सुनिश्चित गर्नुपर्ने भएको छ। नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोले भनेको छ कि अनधिकृत लिंक क्लिक गर्दा मोबाइल बैंकिङ खाता ह्याक भई पैसा हराउने घटनाहरूमा वृद्धि भएको छ। पीडितका खाताबाट रकम निकाली त्यसलाई विभिन्न खातामा सार्ने क्रम पनि बढेको पाइएको छ। पीडितहरूले आफ्नो खातालाई तुरुन्त र रोक्का गर्न कहाँ र कसलाई सम्पर्क गर्ने भन्ने विषयमा अस्पष्टता हटाउन र छिटो समाधानका लागि यस नयाँ परिपत्रले सहयोग पुर्याउने नेपाल राष्ट्र बैंकका प्रवत्ताले बताएका छन्।
नेपाल राष्ट्र बैंकले बुधबार जारी गरेको परिपत्रमा नयाँ निर्देशनहरू समावेश गरिएको छ जसले वित्तीय अपराध नियन्त्रण गर्ने उद्देश्य राखेको छ। “इजाजतप्राप्त संस्थाले वित्तीय अपराध न्यूनीकरणका लागि आवश्यक समन्वय गर्न कुनै संदिग्ध कसुरको अनुसन्धान गर्ने वा कानुन कार्यान्वयन गर्ने अधिकारीको मौखिक वा लिखित अनुरोधमा वित्तीय अपराधसँग सम्बन्धित बैंक खातालाई अल्पकालीन अवधिका लागि रोक्का राख्न २४/७ कार्य गर्ने गरी व्यवस्था मिलाउनुपर्नेछ,” निर्देशनमा उल्लेख छ। त्यस्तै, यस्ता कार्यका लागि सम्पर्क नम्बर आफ्नो वेबसाइटमा राख्नुपर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने पनि भनिएको छ।
“कुनै पनि अनुसन्धानकर्ता अथवा कानून कार्यान्वयन गर्ने अधिकारीले इजाजत प्राप्त संस्थाबाट आवश्यक विवरण माग्दा यथाशिघ्र उपलब्ध गराउनुपर्ने व्यवस्था मिलाउनुपर्नेछ।” केंद्रीय बैंकका प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलका अनुसार यी निर्देशनहरू वित्तीय अपराधविरुद्ध छिटो प्रतिक्रिया दिनका लागि जारी गरिएका हुन्। “प्रहरी, अख्तियार वा अन्य अनुसन्धान/कानुन कार्यान्वयन गर्ने निकायहरूले कुनै खाता रोक्का गर्न वा विवरण माग्न सक्छन्। त्यसैले चौबिसै घण्टा तयारी अवस्थामा रहनुपर्ने आवश्यकता छ,” उनले बताए।
साइबर ब्यूरोका प्रवक्ताले राष्ट्र बैंकको यस नयाँ निर्देशनलाई सहयोगी भनेका छन्। “यदि बैंकहरूमा चौबिसै घण्टा सम्पर्क गर्न मिल्ने फोकल पर्सनको नम्बर भए, त्यो ब्यूरोको काममा धेरै सहयोग पुग्नेछ,” साइबर ब्यूरोका प्रवक्ता प्रहरी उपरीक्षक दिलीपकुमार गिरि भन्छन्। तर राष्ट्र बैंकका प्रवक्ताले भनेका छन् कि यी व्यवस्था अझै पूर्ण छैनन्। “यो पहिलेको भन्दा राम्रो भए तापनि डिजिटल कारोबारको तीव्र विस्तारसँगै देखिएका जटिलताहरू सम्बोधन गर्न अझै धेरै गर्नुपर्ने छ। हामी डिजिटली समाधान गर्ने योजना गर्दैछौं,” उनले बताए।
५५ औं मिनेटमा मेक्सिकोका मेटेओ चाभेजले गोल गरे। ११ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत चेक रिपब्लिकसँग खेलिरहेको मेक्सिकोले पहिलो गोल गरेको छ। यो चाभेजको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल पनि हो।
फाइल तस्वीर ११ असार, संखुवासभा। संखुवासभाको चैनपुर नगरपालिका—३ पोखरीबाट जुवातास खेलेको आरोपमा ६ जना पक्राउ परेका छन्। इलाका प्रहरी कार्यालय चैनपुरबाट खटिएको प्रहरी टोलीले चैनपुर—३ स्थित पोखरीबाट जुवातास (कौडा) खेलाएको आरोपमा घरधनीसहित ६ जनालाई पक्राउ गरेको हो।
पक्राउ पर्नेमा घरधनी ४५ वर्षीय कर्णबहादुर तामाङ, ४० वर्षीय नवीनकुमार लिम्बू, २८ वर्षीय मानबहादुर लिम्बू, ४३ वर्षीय दुर्गाबहादुर लिम्बू, ४३ वर्षीय टेकबहादुर लिम्बू र ४० वर्षीय पूर्णबहादुर लिम्बू रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालयका निमित्त प्रमुख प्रहरी निरीक्षक धनबहादुर राजवंशीका अनुसार उनीहरूको साथबाट नगद ३१ हजार दुई सय ८५ रुपैयाँसहित तास, कौडा र मोबाइल बरामद गरिएको छ।
लेख सूचनाभेनेजुएलामा एक मिनेटको अन्तरालमा दुई पटक ७ म्याग्निट्यूडभन्दा माथिका शक्तिशाली भूकम्प गएको झन्डै दुई घण्टापछि बिहीवार पश्चिम नेपालको जुम्लामा ४.१ म्याग्निट्यूडको भूकम्प गएको छ। एघार वर्षअघि झन्डै ९,००० मानिसको ज्यान लिएको ‘गोरखा भूकम्प’ भोगेको नेपाललाई भेनेजुएला भूकम्पले केही झस्काइदिएको छ। धेरैले नेपालको पूर्वतयारीबारे चासो व्यक्त गरेका छन्। अमेरिकी भौगर्भिक सर्वेक्षण निकाय यूएसजीएसका अनुसार भेनेजुएलाको राजधानी कराकस नजिकै केन्द्रबिन्दु भएको पहिलो भूकम्प गएको ३९ सेकेन्डपछि त्यसभन्दा शक्तिशाली दोस्रो भूकम्प मापन भएको थियो। पहिलो ७.२ र दोस्रो ७.५ म्याग्निट्यूडका ती भूकम्पले ठूलो विनाश भएको अनुमान त्यहाँका अधिकारीहरूले गरेका छन्। नेपालभन्दा १४,००० किलोमिटर टाढाको भेनेजुएलामा आएको भूकम्पसँग जुम्लाको तामीमा मापन भएको ४.१ म्याग्निट्यूडको भूकम्पको कुनै सम्बन्ध छैन। नेपालमा अहिले पनि प्रत्येक दिन औसतमा १० वटा भूकम्प जाने गरेको भूकम्प मापन केन्द्रका वरिष्ठ भूकम्पविद् लोकविजय अधिकारी बताउँछन्। केन्द्रले दुई म्याग्निट्यूडभन्दा माथिका भूकम्पहरू मापन गर्ने गरेको छ। तर तीमध्ये धेरै कम मात्र हामीले महसुस गर्न सकिने विज्ञहरू बताउँछन्।
नेपालमा भूकम्पको जोखिम कस्तो छ? नेपाल करिब चार करोड वर्षअघिदेखि भारतीय र यूरेशियन प्लेटहरू ठोक्किएर बनेको हिमालय पर्वतमालामा अवस्थित छ। त्यसैले भूकम्पविद्हरू नेपालमा भूकम्पको उच्च जोखिम रहेको जनाउँछन्। अहिले पनि यी प्लेटहरू सर्ने क्रम जारी रहेकाले यो क्षेत्र भूकम्पको जोखिमयुक्त रहेको अध्ययनहरूले देखाएका छन्। “ठूला भूकम्पका लागि नेपालको पूर्वदेखि पश्चिमसम्मको भूभाग जोखिममा पर्छ। ‘मेन हिमालय थ्रस्ट’ (एमएचटी) भनिने हिमालय क्षेत्र यसको प्रमुख कारण हो,” वरिष्ठ भूकम्पविद् अधिकारीले बताएका छन्। “अरु साना साना फल्टहरूबारे भने अझै अध्ययन गर्न बाँकी छ।” नेपालबारे गरिएका अध्ययनहरूले देशको पश्चिमी क्षेत्रमा भूकम्पको जोखिम धेरै रहेको देखाएका छन्। बि.सं. १९९० यता काठमाडौं उपत्यकाआसपास र पूर्वी नेपालमा भएका भूकम्पले त्यहाँ सञ्चित ऊर्जा रिलिज भए तापनि पश्चिम नेपालमा ऊर्जा सञ्चित भएर बन्नुपर्ने सम्भावना छ। विसं २०८० कार्तिकमा जाजरकोटमा गएको ६.४ म्याग्निट्यूडको भूकम्प र २०७९ कार्तिकमै डोटीमा गएको भूकम्पले पनि ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्याएका थिए। “पश्चिम नेपालमा लामो समयदेखि भूकम्पीय ऊर्जा सञ्चित भएर बसेको अध्ययनले देखाएको छ। तर हालै पश्चिममा भएका भूकम्पहरूले ठूलो मात्रामा मात्र नभई मध्यम खालका भूकम्पबाट पनि हामी असुरक्षित छौं भन्ने देखाउँछन्,” अधिकारीले बताए।
नेपालमा कस्तो पूर्वतयारी भइरहेको छ? भूकम्पसहितका विपद् पूर्वतयारीका लागि राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणलाई योजना र समन्वयको जिम्मा दिइएको छ। प्रधानमन्त्री र गृहमन्त्री समेत प्राधिकरणका प्रमुख एकाइहरूको अध्यक्ष रहने नियमन छ। प्राधिकरणका पूर्व कार्यकारी प्रमुख दिनेश भट्ट भूकम्प जोखिम घटाउन नीतिगत, संरचनागत र जनचेतनाका क्षेत्रमा काम भइरहेको बताएका छन्। “काम नभएको होइन तर जुन स्तरमा हुनुपर्ने थियो त्यति भएको छैन,” उनले भने। “भवन संहिता शहर क्षेत्रमा कडाइका साथ लागू भए पनि गाउँसम्म पुर्याउनुपर्ने चुनौती अझै बाँकी छ।” नेपालमा विसं २०७२ सालको भूकम्पपछि बनेका झन्डै आठ लाख घरहरू सबै ‘भूकम्प प्रतिरोधी’ भएका अधिकारीहरूको दाबी छ। साधारण रूपमा आउने बाढीपहिरो जस्ता विपद् भन्दा फरक भएर सबै मौसममा नआउने भएकाले, भूकम्पका लागि थप पूर्वतयारी आवश्यक रहेको वरिष्ठ भूकम्पविद् अधिकारी बताउँछन्। “भूकम्पको पूर्वानुमान गर्न सकिँदैन, तर जोखिम छ भने भन्न सकिन्छ। त्यसैले पूर्वतयारी सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा हो,” उनी भन्छन्। “तर विडम्बना के भने, भूकम्पका लागि पूर्वतयारी निकै न्यून देखिन्छ।” भूकम्प जोखिम क्षेत्र पहिचान, जोखिमयुक्त संरचनाहरूको पहिचान र रोकथाम कार्य अझै अपुग रहेको भूकम्पविद् अधिकारीको भनाइ छ। सरकारी निकायहरूबीच समन्वय र सहकार्यको अभाव रहेको गुनासो सम्बद्ध अधिकारीहरूले गर्दै आएका छन्। प्राधिकरणका विपद् प्रतिकार्य प्रमुख रामबहादुर केसीका अनुसार प्राधिकरणको नेतृत्वमा सुरक्षा निकायदेखि स्थानीय सरकारसम्म विपद् पूर्वतयारी र प्रतिकार्यका लागि तयारी भइरहेको छ। २०७२ सालको भूकम्पपछि भवन संहिता र धेरै नीतिगत सुधारहरू भएका र विपद् कार्ययोजना समेत बनेको उनले बताए। “भूकम्प प्रतिरोधी संरचना बनाउने र संरचनाका कारण मान्छेको मृत्यु नहोस् भन्नेमा काम भइरहेको छ। जनचेतनाको क्षेत्रमा पनि काम गरिरहेका छौं,” केसीले भने।
विपद् स्वयंसेवकहरू तयार हुँदैछन् विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरणले सशस्त्र प्रहरीसँगको सहकार्यमा करिब १,५०० जनालाई पूर्वतयारी र उद्धार प्रतिकार्य तालिम दिइएको जानकारी दिएको छ। “हाम्रो पहाडी भूगोलमा प्रहरी र सुरक्षा कर्मचारी छिटो पुग्न नसक्ने भएकाले जनताले आफैं गर्न सक्ने गरी स्वयंसेवक तयार पार्न सुरु गरेका छौं,” प्राधिकरणका पूर्व कार्यकारी प्रमुख भट्टले बताए। त्यसैगरी रेडक्रस लगायत संस्थाहरूले करिब १२,००० स्वयंसेवक रहेको बताएका छन्। प्राधिकरणका विपद् प्रतिकार्य प्रमुख केसीका अनुसार यी स्वयंसेवकलाई भूकम्पबाहेक अन्य प्रकोपमा पनि काम गर्नसक्ने आधारभूत तालिम दिइएको छ। “हामीले पछिल्लो आर्थिक वर्षमा १,५०० भन्दा बढीलाई तालिम दिएका छौं। रेडक्रस लगायतका संस्थासँग करिब १२,००० स्वयंसेवक छन्,” केसीले भने। “भूकम्पका समयमा प्रतिकार्य गर्न सक्ने अनि उद्धार गर्न सक्ने आधारभूत विपद् ज्ञान भएका मानिसहरू हामीले समुदायस्तरमै तयार गरेका छौं।
११ असार, काठमाडौं । निरन्तर वर्षापछि भारतको अरुणाचल प्रदेशको केयी पन्योर जिल्लामा आएको आकस्मिक बाढीले ठूलो विनाश पुर्याएको छ। बाढीका कारण घर, सडक तथा पुल बगाएका छन्। टाइम्स अफ इण्डिया अनुसार बाढीमा परी हालसम्म कम्तीमा एक व्यक्तिको मृत्यु भएको र चार जना बेपत्ता भएको पुष्टि गरिएको छ। पूसा क्षेत्र बाढीमा डुबेपछि अरुणाचल प्रदेश सरकारले भारतीय वायु सेनासँग समन्वय गरी उद्धार तथा राहत कार्य सञ्चालन गरिरहेको छ। प्रभावित क्षेत्रमा राज्य विपद् प्रतिकार बल (एसडीआरएफ) को जनशक्ति र आवश्यक सामग्री छिटो पुर्याउन हवाई सहयोग लिएर उद्धार प्रयास भइरहेको छ।
केयी पन्योरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीको अनुरोधवमोजिम नागरिक उड्डयन विभागले शिलङस्थित पूर्वी वायु कमाण्डसँग समपर्क गरी उद्धारकर्मी, राहत सामग्री र प्रभावितको उद्धारका लागि हवाई सहयोग मागेको थियो। अधिकारीहरूका अनुसार सो क्षेत्रमा लगभग ४८ घण्टासम्म निरन्तर वर्षा भइरहेको थियो। गुवाहाटीस्थित क्षेत्रीय मौसम विज्ञान केन्द्र (आरएमसी) र इटानगार मौसम केन्द्रका अनुसार याजाली क्षेत्रमा पछिल्लो २४ घण्टामा ७२.८ मिलिमिटर वर्षा मापन गरिएको थियो, जसको ठूलो हिस्सा जुन २४ बिहान ६ बजेदेखि ९ बजेसम्म परेको थियो। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका भिडियोलाई हेर्दा बाढीले घर, रुख, सवारी साधन र पुलहरू बगाएको र विभिन्न सडकमा क्षति पुर्याएको स्पष्ट देखिन्छ।
बाढीले लगभग २० वटा घर र आवासीय संरचनामा क्षति पुर्याएको र तल्लो भुभाग डुबानमा परेको प्रारम्भिक विवरण प्राप्त भएको छ। भारी वर्षाको कारण राष्ट्रिय राजमार्गका विभिन्न स्थानमा पहिरो खस्दा सवारी आवागमनमा अवरोध उत्पन्न भएको छ र धेरै यात्रुहरू बाटोमै फसेका छन्। सरकारी स्वामित्वको NEEPCO ले सावधानीका लागि रंगनदी बाँधबाट पानी छोड्न सुरु गरेको छ भने जलविद्युत् परियोजनाबाट विद्युत् उत्पादन अस्थायी रूपमा बन्द गरिएको अधिकारीहरूले जानकारी दिएका छन्। अरुणाचल प्रदेशका सांसद तथा केन्द्रीय मन्त्री किरण रिज्जुले सामाजिक सञ्जालमार्फत क्षतिको भिडियो सार्वजनिक गर्दै बाढी र पहिरोबाट भएको जनधनको क्षतिको सम्पूर्ण दुःख व्यक्त गरेका छन्। उनले मृतक परिवारप्रति समवेदना बताए र घाइतेहरूको शीघ्र स्वास्थ्यलाभको कामना गरेका छन्।
यस समूहबाट हालसम्म कुनै टोलीले नकआउट चरणमा स्थान बनाइसकेको छैन भने ट्युनिसिया समूह चरणबाट बाहिरिसकेको छ। काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत शुक्रबार बिहान समूह एफका दुई खेल हुनेछ। जहाँ नेदरल्यान्ड्सले ट्युनिसियासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ भने एसियाली शक्तिशाली टोली जापानले स्वीडेनसँग खेल्नेछ। यस समूहबाट अहिलेसम्म कुनै टोलीले नकआउट चरणमा पुग्न सकेको छैन भने ट्युनिसिया समूह चरणबाट बाहिरिसकेको छ। यसैले बाँकी तीनै टोलीको लक्ष्य आफू अनुकूल नतिजा निकाल्दै नकआउट चरणमा प्रवेश गर्नु रहेको छ।
नेदरल्यान्ड्स र जापान यस समूहमा अपराजित छन् र समूह विजेता बन्ने लक्ष्य राखेका छन्। दुबैले समान ४ अंक जोडेका छन्। तर गोल अन्तरमा उन्नत नेदरल्यान्ड्स शीर्ष स्थानमा छ। यसपटक उत्कृष्ट तेस्रो टोली पनि नकआउट चरणमा पुग्ने भएकाले दुवै टोलीका लागि नकआउट चरण पुग्ने सम्भावना लगभग पक्का छ। अन्तिम खेलको नतिजाले टोलीको स्थान टुंगो लगाउनेछ। यस्तै स्वीडेन एक जित र एक हारबाट ३ अंकसहित तेस्रो स्थानमा छ। स्वीडेनको पनि नकआउट चरणमा पुग्ने लक्ष्य छ। साथै स्वीडेनको समूह विजेता बन्ने सम्भावना समेत बाँकी छ। तर त्यसका लागि जापानलाई हराउनु पर्नेछ भने अर्को खेलमा नेदरल्यान्ड्सले पनि ट्युनिसियालाई पराजित गर्नुपर्नेछ।
जापान समूह विजेता बन्ने प्रतिस्पर्धामा छ भने स्वीडेन नकआउट चरणमा पुग्ने लक्ष्यका साथ जापानसँग खेल्नेछ। जापान र स्वीडेनबीचको खेल अमेरिकाको डालास स्टेडियममा बिहान पौने ५ बजे सुरु हुनेछ। जापानले समूहको पहिलो खेलमा युरोपेली टोली नेदरल्यान्ड्ससँग २-२ को बराबरी खेलेर उत्कृष्ट सुरुवात गरेको थियो। दुई पटक पछि परेको जापानले कमब्याक गर्दै स्कोर बराबरीमा ल्याएको थियो। त्यस्तै फिफा विश्वकपकै ऐतिहासिक १०००औं खेलमा ट्युनिसियामाथि ४-० को फराकिलो जितपछि जापानको गोल अन्तर पनि राम्रो छ। उक्त लय कायम राख्दै जापान लगातार जित निकाल्ने लक्ष्यले अग्रसर छ।
अर्कोतिर स्वीडेनको कथा भने फरक छ। पहिलो खेलमै ट्युनिसियालाई ५-१ ले हराउँदै शानदार सुरुवात गरेको स्वीडेन दोस्रो खेलमा त्यही स्कोरलाइनमा नेदरल्यान्ड्ससँग पराजित भयो। जसले स्वीडेनलाई केही दबाबमा पारिरहेको छ। लयमा रहेक जापान र स्वीडेनबीचको खेल नकआउट चरण प्रवेशका लागि महत्वपूर्ण र निर्णायक हुन आउनेछ। यस खेलमा जित हात पारे जापान समूह विजेता बन्ने संभावना बढ्नेछ। यदि नेदरल्यान्ड्स ट्युनिसियासँग बराबरी खेले या पराजित भएमा यस खेलकै विजेता समूह विजेता हुनेछ।
नेदरल्यान्ड्स र जापान दुवै विजयी भएमा समान ७ अंक हुनेछ र गोल अन्तरले समूह विजेताको निर्णय हुनेछ। यदि नेदरल्यान्ड्स र स्वीडेन विजय भएमा नेदरल्यान्ड्स समूह विजेता र स्वीडेन समूह उपविजेता हुनेछ। यदि दुवै खेल बराबरीमा सकिएमा नेदरल्यान्ड्स समूह विजेता र जापान समूह उपविजेता बन्नेछ। जापान र स्वीडेन विश्वकपमा पहिलो पटक आमने सामना गरिरहेका हुन् भने समग्रमा यो पाँचौं भेट हुनेछ। यसअघि चार खेलमा जापानले एकमा विजयी भइ सकेको छ भने तीन खेल बराबरीमा सकिएका छन्। फिफा वरियतामा जापान १८औं र स्वीडेन ३८औं स्थानमा छन्।
समूह विजेता बन्ने डच टोलीको दाउ ट्युनिसिया र नेदरल्यान्ड्सबीच हुने खेल अमेरिकाको कान्सास सिटी स्टेडियममा बिहान पौने ५ बजे हुनेछ। यस समूहमा दुई फरक स्थितिमा रहेका टोलीहरू नेदरल्यान्ड्स र ट्युनिसिया हुन्। नेदरल्यान्ड्स दुई खेलमा अपराजित रहँदै ४ अंकसहित शीर्ष स्थानमा छ। ट्युनिसिया भने दुवै खेलमा पराजित हुँदा अंकविहीन छ र समूह चरणबाट बाहिरिसकेको छ। नेदरल्यान्ड्सले पहिलो खेलमा जापानसँग २-२ को बराबरी खेलेको थियो, जहाँ दुईपटक अग्रता लिएको भए पनि टोलीले सुरक्षित गराउन सकेन। दोस्रो खेलमा नेदरल्यान्ड्सले युरोपेली प्रतिद्वन्द्वी स्वीडेनलाई ५-१ ले हराएर पहिलो जित हात पारेको थियो। नेदरल्यान्ड्सले यस खेल पनि जित्दै समूह विजेता भएर नकआउट चरणमा पुग्ने लक्ष्य राखेको छ। ट्युनिसिया भने अन्तिम खेलमा सकारात्मक नतिजा निकालेर विश्वकपबाट घर फर्किन चाहन्छ। नेदरल्यान्ड्स र ट्युनिसिया विश्वकपमा पहिलो पटक आमने सामना गर्दैछन्। कुल रुपमा यी दुई टोलीबीच यो चौथो भेट हुनेछ। यसअघि नेदरल्यान्ड्सले दुई खेल जितेको छ भने एक खेल बराबरीमा सकिएको छ। फिफा वरियतामा नेदरल्यान्ड्स आठौं र ट्युनिसिया ४५औं स्थानमा छन्।
११ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत समूह डी को दुई खेल शुक्रबार बिहान हुँदैछ। जसमा अमेरिकाले टर्किएसँग खेल्नेछ भने अर्को खेलमा अस्ट्रेलिया र पाराग्वेबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। सहआयोजक अमेरिका यसअघि नै लगातार दुई खेल जितेर नकआउट चरणमा पुगिसकेको अवस्थामा अस्ट्रेलिया र पाराग्वे नकआउट चरणमा पुग्ने होडमा छन्। यस समूहबाट टर्किए लगातार दुई खेल हार्दै समूह चरणबाटै बाहिरिने पक्का भइसकेको छ। अब समूहको अन्तिम खेलपछि नकआउट चरण पुग्ने दोस्रो टोलीको टुङ्गो लाग्नेछ र उत्कृष्ट तेस्रो हुने सम्भावित टोलीको पनि निर्णय हुनेछ।
अमेरिका लगातार दुई खेल जितेर एक खेल अगावै समूह विजेता बनिसकेको छ। समान ३ अंक रहेको अस्ट्रेलिया र पाराग्वे अन्तिम खेल जित्दै समूह उपविजेता बन्ने होडमा छ। टर्किए प्रतियोगितामा सुखद रुपमा अन्त्य गर्न चाहन्छ। नकआउट अघि अन्तिम तयारीमा अमेरिका टर्किए र अमेरिकाबीचको खेल अमेरिकाको लस एन्जलस स्टेडियममा शुक्रबार बिहान पौने ८ बजे सुरु हुनेछ। अमेरिकाले पहिलो खेलमा पाराग्वेलाई ४-१ ले पराजित गर्दै शानदार सुरुवात गरेको थियो। दोस्रो खेलमा अस्ट्रेलियालाई २-० ले पराजित गरेपछि अमेरिकाले एक खेल अघि नै समूह विजेताको रुपमा नकआउट चरणमा स्थान पक्का गरेको हो।
घरेलु मैदानमै भइरहेको विश्वकपमा अमेरिकाले यस पटक समूह चरणमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरिरहेको छ। यही लयलाई निरन्तरता दिँदै अघि बढ्ने लक्ष्यमा रहेको अमेरिका टर्किए विरुद्धको खेललाई नकआउटको खेलका लागि अन्तिम तयारी गर्न चाहन्छ। टर्किए भने पहिलो खेलमा अस्ट्रेलियासँग २-० ले पराजित भयो भने दोस्रो खेलमा दश खेलाडीको पाराग्वेसँग १-० ले पराजित भयो। डार्क हर्सको रुपमा हेरिएको टोली टर्किएले यस पटक सबैलाई निराश बनायो। अब समूहको अन्तिम खेलमा सकरात्मक नतिजा ल्याउँदै प्रतियोगितालाई सुखद सुरुमा अन्त्य गर्ने लक्ष्य टर्किए छ।
समूह विजेता बन्दै नकआउट पुगिसकेको अवस्थामा अमेरिकाले टर्किए विरुद्ध आफ्ना मुख्य खेलाडीलाई आराम दिएर अरु खेलाडीलाई अवसर दिन सक्नेछ। फिफा वरियतामा १७औं स्थानमा रहेको अमेरिका र २२औं स्थानमा रहेको टर्किए अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा परिचित प्रतिद्वन्दी हुन्। तर विश्वकपमा भने यी दुई टोली पहिलो पटक आमने सामने हुँदैछन्। यसअघि ५ भेटमा मिश्रित नतिजा आएको छ। अमेरिका र टर्किएले २-२ खेल जित्दा एक खेल बराबरीमा सकिएको थियो। गत वर्ष अमेरिकामै भएको मैत्रीपूर्ण खेलमा टर्किए २-१ ले विजयी भएको थियो।
समूह डी को विजेता बनिसकेको अमेरिकाले राउण्ड अफ ३२ मा समूह बी वा बि को तेस्रो स्थानमा रहने टोलीसँग खेल्नेछ। समूह उपविजेता बन्न भिड्दै अस्ट्रेलिया र पाराग्वेको खेल अमेरिकास्थित सन फ्रान्सिस्को बे एरेना स्टेडियममा बिहान पौने ८ बजे सुरु हुनेछ। अस्ट्रेलिया र पाराग्वेको विश्वकप सुरुवात फरक तरिकाले भएको थियो। तर अहिले यी दुई टोली एउटै अवस्थामा छन्। दुवैको नजर नकआउटमा पुग्नमा छ। यो यस्तो खेल बन्न सक्नेछ जहाँ दुवै टोली नकआउट चरणमा पुग्न सक्छन् वा ती दुई मध्ये एक टोली मात्रै नकआउट चरणमा पुग्न सकिन्छ। यसमा स्पष्ट जित हात पार्ने टोली समूह उपविजेता बन्दै नकआउट चरणमा पुग्नेछ। यदी अस्ट्रेलिया र पाराग्वेले बराबरी गरेमा दुवैले नकआउट चरणमा पुग्ने सम्भावना कायम रहनेछ। यस्तोमा राम्रो गोल अन्तर भएको अवस्थामा समेत बराबरीले अस्ट्रेलिया समूह उपविजेता बन्नेछ। बराबरीले दुवैको ४ अंक हुने हुँदा पाराग्वे पनि उत्कृष्ट तेस्रो टोली बन्दै नकआउट चरणमा पुग्न सक्छ। यदी अस्ट्रेलिया वा पाराग्वे मध्ये कुनै एक पराजित भएपनि ३ अंकसहित तेस्रो स्थानमा रहेर अझै पनि तेस्रो भएर नकआउट चरणमा पुग्न सक्छ। त्यसका लागि अन्य समूहका नतिजा र गोल अन्तर महत्वपूर्ण हुनेछ। सन् २००६ र २०२२ मा नकआउट चरणमा पुगेको अस्ट्रेलिया तेस्रो पटक समूह चरण पार गर्ने लक्ष्यमा रहेको छ। यस्तै पाराग्वे पाँचौं पटक नकआउट चरणमा पुग्ने लक्ष्यमा छ। फिफा वरियतामा अस्ट्रेलिया २७औं र पाराग्वे ४१औं स्थानमा छन्। समूह डी को उपविजेता बन्ने टोलीले समूह जी को उपविजेतासँग खेल्नेछ।
११ असार, काठमाडौं। ताइवानको पूर्वी तटमा चिनियाँ कोस्ट गार्ड र अन्य सैन्य गतिविधिहरू बढेको विषयमा अमेरिका, बेलायत, फ्रान्स र जर्मनीले गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेपछि ताइवानले ती राष्ट्रहरूलाई धन्यवाद दिएको छ। ताइवान सरकारले सामुद्रिक मार्गमा निर्बाध आवतजावत (फ्रीडम अफ नेभिगेसन) विश्वव्यापी व्यापारका लागि अपरिहार्य रहेकोमा जोड दिएको छ। चीनले ताइवानलाई आफ्नो क्षेत्रका रूपमा दाबी गर्दै आएको छ।
गत जुन महिनाको सुरुमा चीनले ताइवानको पूर्वी तट नजिकैका जलक्षेत्रमा ‘विशेष सामुद्रिक ट्राफिक कानुन–कार्यान्वयन अपरेसन’ सञ्चालन गर्न आफ्ना तटरक्षक जहाजहरू पठाएको थियो, जसप्रति ताइपेईले कडा आपत्ति जनाएको थियो। जापान र फिलिपिन्सले आफ्नो सामुद्रिक सिमानाबारे औपचारिक वार्ता सुरु गर्ने घोषणा गरेपछि चीनले त्यसको प्रतिक्रियास्वरूप यो कदम चालेको दाबी गरेको छ। बेइजिङले उक्त वार्तामा समेटिने क्षेत्र ताइवान नजिकैको चिनियाँ जलक्षेत्र भएको तर्क गरेको छ।
ताइवानको राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्का महासचिव जोसेफ वुले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत चार पश्चिमी देशहरूको वक्तव्यप्रति हार्दिक कृतज्ञता व्यक्त गरेका छन्। उनले नियममा आधारित अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्था, वर्तमान स्थिति (स्टाटस को) एवं क्षेत्रीय शान्ति र स्थिरता सबैको साझा चासो भएको उल्लेख गर्दै चीनले आफ्नो सामुद्रिक विस्तारवाद रोक्नुपर्ने बताए। यस विषयमा चिनियाँ विदेश मन्त्रालयले हालसम्म कुनै टिप्पणी गरेको छैन।
चीनले ताइवानको सार्वभौमसत्ताको दाबीलाई अस्वीकार गर्दै टापु र वरपरको जलक्षेत्र आफ्नै भूभाग भएको उल्लेख गर्दै आएको छ। ताइवानको तटरक्षक बल हेर्ने ओसन अफेयर काउन्सिलले ताइवान जलमार्ग र वरपरको क्षेत्रमा सामुद्रिक सुरक्षा विश्वव्यापी व्यापारका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण रहेको जनाएको छ। परिषद्का अनुसार ताइवानमाथि चीनको सामुद्रिक उत्पीडन र राजनीतिक दबाबले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको उल्लङ्घन मात्र नभई अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको साझा हितमा पनि बाधा पुर्याएको छ।
जर्मनी लगातार दुई खेल जित्दै समूह विजेताका रुपमा नकआउट चरणमा प्रवेश गरेको छ। आइभरी कोस्टलाई एक बराबरी पनि नकआउट चरणमा पुग्न पर्याप्त हुनेछ। अन्य टोलीहरूको के स्थिति छ? ११ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत शुक्रबार बिहान समूह इ का दुई खेलहरु हुँदैछन्। जसमा जर्मनीले इक्वेडरसँग र आइभरी कोस्टले कुरासाओसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। समूह इ बाट जर्मनीले नकआउट चरणको स्थान सुनिश्चित गरिसकेको अवस्थामा बाँकी तीन टोलीहरूबीच सम्भावित प्रतिस्पर्धा जारी छ। जर्मनीले लगातार दुई खेलमा जित हासिल गर्दै ६ अंकका साथ समूह विजेता भइसकेको छ। अब, बाँकी तीन टोली आइभरी कोस्ट, इक्वेडर र कुरासाओ बीच उपविजेताको लागि प्रतिस्पर्धा छ। आइभरी कोस्ट एक जित र एक बराबरीबाट ३ अंकसहित दोस्रो स्थानमा रहेका छन्। इक्वेडर र विश्वकपमा पहिलो पटक खेलिरहेको कुरासाओको समान १ अंक छ र तेस्रो तथा चौथो स्थानमा छन्। दुवै टोलीले एक खेल बराबरी र एक खेलमा हार ब्यहोरेका छन्।
जर्मनी विरुद्ध इक्वेडर: इक्वेडरलाई जित अनिवार्य छ। जर्मनी र इक्वेडरबीचको खेल अमेरिकाको न्युयोर्क न्यु जर्सी स्टेडियममा नेपाली समय अनुसार बिहान पौने २ बजे सुरु हुनेछ। जर्मनीले समूहको पहिलो खेलमा कुरासाओलाई ७-१ को फराकिलो अन्तरले पराजित गरेको थियो। दोस्रो खेलमा सुपर सब डेनिस उन्डाभ नायकको गोलमा जर्मनीले अन्तिम समयमा आइभरी कोस्टलाई २-१ ले पराजित गरेको थियो। लगातार दुई खेल जितेर नकआउट चरणमा पुगेपछि जर्मनी टिम आरामदायी अवस्थामा छ। यस अवस्थामा जर्मनीले इक्वेडर विरुद्ध नयाँ खेलाडीहरुलाई अवसर दिन सक्छ। सन् २०१४ ब्राजिल विश्वकप उपाधि जितेपछि जर्मनी पछिल्ला दुई विश्वकप समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो। १२ वर्षपछि नकआउट चरणमा पुगेको यो टोली निकै उत्साहित छ। अर्कोतर्फ, इक्वेडरको स्थिति फरक छ। दुवै खेलमा विजयी हुन नसकेको इक्वेडरलाई जीतभन्दा अरु विकल्प छैन। जर्मनीसँग बराबरी वा हारले इक्वेडरलाई समूह चरणबाट बाहिर पठाउनेछ। इक्वेडरले पहिलो खेलमा आइभरी कोस्टसँग १-० ले पराजित भएको थियो भने दोस्रो खेलमा कुरासाओसँग गोलरहित बराबरी खेलेको थियो। सन् २००६ को विश्वकपमा इक्वेडरले अन्तिम १६ मा प्रवेश गरेको थियो, जुन अहिलेसम्मको सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन हो। २० वर्ष पछि फेरि नकआउट चरण पुग्ने लक्ष्यसँग रहेको इक्वेडरले जर्मनीलाई हराउनुपर्ने छ। विश्वकपमा जर्मनी-इक्वेडर दोस्रो पटक आमने सामने हुँदैछन्। सन् २००६ मा भएको समूह चरण खेलमा जर्मनीले ३-० ले जीत हासिल गरेको थियो। यो दुई टोलीबीचको तेस्रो प्रतिस्पर्धा हुनेछ र हरेकपटक जर्मनी विजेता भएको छ।
फिफा वरियतामा जर्मनी १०औं र इक्वेडर २३औं स्थानमा छन्। आइभरी कोस्टलाई बराबरी पर्याप्त हुनेछ। कुरासाओ ऐतिहासिक जीत निकाल्दै नकआउट चरण पुग्ने लक्ष्यमा समूह इकै अर्को खेलमा कुरासाओ र आइभरी कोस्टबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। यो खेल पनि अमेरिकाको फिडाडेल्फिया स्टेडियममा बिहान पौने २ बजे सुरु हुनेछ। आइभरी कोस्टले पहिलो खेलमा अन्तिम समयमा इक्वेडरलाई १-० ले पराजित गर्दै शानदार सुरुवात गरेको थियो। दोस्रो खेलमा आइभरी कोस्टले जर्मनीसँग प्रारम्भमा अग्रता लिएको थियो, तर अन्तिम समयमा गोल खाएपछि २-१ ले पराजित भयो। विश्वकपमा डेब्यु गरिरहेको कुरासाओ पहिलो खेलमा जर्मनीसँग ७-१ को फराकिलो अन्तरले पराजित भएको थियो। उक्त खेलमा कुरासाओले विश्वकपमा आफ्नो पहिलो गोल पनि गरेको थियो। दोस्रो खेलमा इक्वेडरलाई गोलरहित बराबरीमा रोक्दै ऐतिहासिक अंक समेत जोडेको थियो। अब कुरासाओ विश्वकपमा पहिलो पटक ऐतिहासिक जीत निकाल्दै नकआउट चरणमा पुग्ने लक्ष्यमा रहेको छ। त्यसका लागि आइभरी कोस्टको चुनौती पार गर्नु पर्नेछ। आइभरी कोस्टले अहिलेसम्म समूह चरण पार गर्न सकेको छैन, त्यसकारण यस पटक मौका छ। कुरासाओलाई हराउदै पहिलो पटक नकआउट चरण पुग्न खोज्दैछ। आइभरी कोस्ट र कुरासाओ इतिहासमै पहिलो पटक भिड्दैछन्। फिफा वरियतामा आइभरी कोस्ट ३३औं र कुरासाओ ८२औं स्थानमा छन्। समूह इ को उपविजेता बनाउने टोलीले समूह आई को उपविजेतासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।
गर्मी मौसम सुरु हुनु सँगै तापक्रम बढ्ने, पसिना बढी आउने र शरीरमा अस्थायीरूपमा असहज महसुस हुन सक्छ। यस्तो अवस्थामा धेरैले बाहिरी कपडा छान्नमा ध्यान दिन्छन्, तर सामान्यतया भित्री वस्त्रको महत्त्वलाई नजरअन्दाज गरिन्छ। शरीरसँग सिधा सम्पर्कमा आउने भित्री वस्त्रको सही छनोटले गर्मीको समयमा आराम दिनुका साथै छालासम्बन्धी समस्याहरू, दुर्गन्ध र संक्रमणबाट बचाउन मद्दत गर्छ। गर्मीमा शरीरको तापक्रम नियन्त्रण गर्न पसिना निस्कने प्राकृतिक प्रक्रिया हुन्छ। तर पसिनाले लामो समयसम्म छालामा जम्दा ब्याक्टेरिया र फङ्गसहरूको वृद्धि हुने वातावरण तयार हुन्छ। विशेष गरी काखी, स्तनमुनि, जाँघको भित्री भाग र गोप्य अंग वरिपरि क्षेत्र बढी प्रभावित हुने हुँदा गर्मी मौसममा लगाइने भित्री वस्त्र केवल फेसन वा डिजाइनमा मात्र होइन, कपडाको गुणस्तर, आकार, आराम र स्वास्थ्य पक्षलाई ध्यानमा राखी छनोट गर्नु अत्यावश्यक हुन्छ।
गर्मीमा भित्री वस्त्रको सही छनोट किन महत्वपूर्ण हुन्छ? मानव शरीरमा लाखौं पसिना निस्कने ग्रन्थिहरू हुन्छन्। तातो मौसममा शरीरलाई चिसो राख्न यी ग्रन्थिबाट पसिना निस्कन्छ। यदि लगाएको भित्री वस्त्रले पसिना सोस्न सक्दैन भने छाला लामो समयसम्म भिजिरहन्छ जसले र्याश, चिलाउने समस्या, दुर्गन्ध, फङ्गल संक्रमण र छालामा जलनको समस्या निम्त्याउन सक्छ। गर्मीमा भित्री वस्त्र छान्दा मुख्यतया तीन कुरामा ध्यान दिनुपर्छ – कपडाको सामग्री, हावा आवतजावत हुने क्षमता र आरामदायी फिटिङ।
सन् २०१८ मा हार्भर्ड टी.एच. चान जनस्वास्थ्य विद्यालयका लिडिया मिङ्गुएज अलार्कोनको नेतृत्वमा गरिएको अनुसन्धान प्रतिष्ठित ‘ह्युमन रिप्रोडक्सन’ वैज्ञानिक जर्नलमा प्रकाशित भयो। उक्त अध्ययनमा ६५६ पुरुष सहभागी थिए। अनुसन्धानले खुला (खुकुलो) भित्री वस्त्र लगाउने पुरुषहरूको शुक्रकीट चाल र कुल शुक्रकीट संख्या बढी रहेको देखायो, जसको सम्भावित कारण अण्डकोष वरिपरि कम तापक्रम रहेको ठहरिएको छ। अमेरिकी कलेज अफ अब्स्टेट्रिसियन एन्ड गायनोकोलोजिस्ट्सले महिलालाई धेरै कस्सिने कपडा नलगाउन र कम्तीमा कपासको तह भएको भित्री वस्त्र प्रयोग गर्न सल्लाह दिएको छ। यसले संवेदनशील अंग वरिपरि हावा आवतजावत सजिलो बनाउने र अनावश्यक चिसोपन र जलन कम गर्न मद्दत पुर्याउन सक्छ।
११ असार, काठमाडौं । भेनेजुएलामा ४० सेकेण्डको अन्तरालमा दुई शक्तिशाली भूकम्पले व्यापक मानवीय र भौतिक क्षति पुर्याएको अनुमान गरिएको छ। कार्यवाहक राष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले अहिलेसम्म ३२ जनाको मृत्यु र ७०० जना घाइते भएको पुष्टि गरेकी छन्। खोज तथा उद्धार कार्य जारी रहँदै गर्दा मृत्यु र घाइतेको संख्या अझ बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले भूकम्पका कारण १० हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु हुने सम्भावना ४४ प्रतिशत र १ लाखभन्दा बढीको मृत्यु हुने सम्भावना ३० प्रतिशत भएको अनुमान गरेको थियो।
राजधानी क्षेत्रमा उद्धारकर्मीहरूले भग्नावशेषभित्र दबिएका जीवितहरूलाई खोजी गरिरहेका छन्। कतिपय मानिसहरू भग्नावशेष मुनिबाट सहायताका लागि पुकार गरिरहेका छन्, जुन बीबीसीले सूचनामा उल्लेख गरेको छ। राजधानी कराकासका धेरै भवनहरूमा विद्युत आपूर्ति रोकेको छ भने मेट्रो सेवा पूर्ण रूपमा बन्द गरिएको छ। ७.२ र ७.५ म्याग्निच्युडका ती भूकम्पहरू राजधानीको पश्चिम क्षेत्रमा केन्द्रित थिए। यसको धक्का छिमेकी देश कोलम्बियाको बोगोटासम्म महसुस गरिएको थियो। भूकम्प स्थानीय समय अनुसार साँझ ६:०४ बजेको थियो र नेपाली समय अनुसार बिहीबार बिहान ३:४९ बजेको समयमा आएको थियो। उक्त समयमा भेनेजुएलामा राष्ट्रिय बिदा परेकाले धेरै मानिसहरू घरमै रहेका थिए।
यसैबीच, अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले अमेरिका भेनेजुएलालाई तत्काल खोज तथा उद्धार टोली, चिकित्सकीय स्रोतसाधन र मानवीय सहायता पठाइरहेको बताएका छन्। सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनले लेखेका छन्, ‘जसले आफ्ना प्रियजन गुमाएका छन्, घाइते भएका छन् र उद्धार कार्यमा अथक रूपमा खटिएका साहसी उद्धारकर्मीहरूप्रति हाम्रो समवेदना छ।’ अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका अधिकारीहरूका अनुसार अमेरिकी टोली भेनेजुएली अधिकारीहरूसँग सम्पर्कमा रहेर आवश्यक सहायता परिचालन गरिरहेका छन्।