१२ असार, सप्तरी । सप्तरीको बलान बिहुल गाउँपालिकाबाट दुई राउन्ड गोलीसहित दुई युवक पक्राउ परेका छन्। पक्राउ पर्नेहरूमा बलान बिहुल गाउँपालिका वडा नम्बर ३ का ३२ वर्षीय सुभाष कुमार पासमान र सोही ठाउँ बस्ने २२ वर्षीय धर्मेन्द्र सिंह रहेका छन्।
बिहीबार दिउँसो ४ बजेतिर बलान बिहुल गाउँपालिका वडा नम्बर–३ स्थित टिकुलिया–बेल्ही सडक खण्डमा बाँसको टहरा (मचान) माथि शंकास्पद अवस्थामा बसिरहेका उनीहरूको शरीर खानतलासी गर्दा पासमानको साथबाट ८ एमएम लेखिएको २ राउण्ड गोली फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय सप्तरीका प्रवक्ता तथा सूचना अधिकारी प्रहरी नायव उपरीक्षक हेमराज घिमिरेले जानकारी दिए।
प्रहरीले पक्राउ परेकाहरूलाई खरखजाना सम्बन्धी मुद्दामा अदालतबाट पाँच दिनको म्याद लिएर अनुसन्धान गरिरहेको बताएका छन्।
पूर्वी नेपालबाट कमजोररूपमा सात दिनअघि प्रवेश गरेको मनसुन जुलाई महिनाको पहिलो साता सम्म देशभरि फैलिन सक्ने जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ। मनसुन भित्रिए तापनि पूर्वी र मध्य नेपालको केही भागमा मात्र यसको प्रभाव देखिएको र ती स्थानहरूमा पनि पर्याप्त वर्षा नहुँदा विभागले जानकारी दिएको छ। यसैबीच, मनसुनकै कारण आउने बाढी र पहिरो जस्ता विपद्का सम्भावित घटनाहरू सामना गर्न सशस्त्र प्रहरी बलले विगत वर्षभन्दा समेत थप मजबुत तयारी गरेको बताएको छ। यस वर्ष पानी कम पर्ने अनुमान भए तापनि विपद्का जोखिम कायम रहेकाले तयारी थप सशक्त बनाइएको छ।
सरकारले देशभरि आठ हजारभन्दा बढी सशस्त्र प्रहरीलाई २४×७ सजग राख्न व्यवस्था मिलाएको छ भने जोखिमयुक्त क्षेत्रहरूको पहिचान गरी त्यहाँ अस्थायी मनसुन प्रतिकार्य ‘बेस’ स्थापना गरिएको सशस्त्र प्रहरीले जनाएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार यो वर्ष मनसुन नेपालमा ढिलो प्रवेश गरेको छ र हालसम्म प्रवेश गरेको क्षेत्रमा पनि पर्याप्त वर्षा भएको छैन। कोशी प्रदेशको सानो भूभागमा मनसुन भित्रिएको जानकारी विभागले जुन १९ मा नै दिएको थियो। त्यसपछि जुन २२ मा कोशी प्रदेशको सम्पूर्ण भूभाग, मधेश प्रदेश, बागमती प्रदेश, गण्डकी प्रदेशका केही भूभाग र लुम्बिनी प्रदेशका पूर्वी भागका केही स्थानहरूमा मनसुन प्रवेश गरेको जानकारी दिइएको थियो।
विभागकी वरिष्ठ मौसमविद् विभूति पोखरेलका अनुसार कोशी प्रदेश र गण्डकी प्रदेशको पहाडी भूभागमा केही वर्षा भएको देखिएको छ भने अन्य प्रदेशहरूमा त्यस्तो वर्षा भइसकेको छैन। उनले कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा तत्काल वर्षा हुने सम्भावना नरहेको उल्लेख गरिन्। सुदूरपश्चिम र लुम्बिनी प्रदेशका तराई क्षेत्रहरूमा तातो हावा चल्ने चेतावनी पनि दिइएको छ। विभागले यसअघि यस वर्ष पानी घट्ने अनुमान गरेको थियो। तर पानी कम भए पनि बाढी र पहिरोको जोखिम कम नहुने भएकाले सतर्कता आवश्यक रहेको बताए।
सशस्त्र प्रहरी बलले आवश्यक पूर्वतयारीका साथ जोखिम सामना गर्न तयार रहेको जनाएको छ। मनसुन पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य राष्ट्रिय कार्ययोजना २०८३ अनुसार २१ हजार पाँच सय जनालाई तालिम दिइएको र ८,१८० जनालाई २४ घण्टा तयार अवस्थामा राखिएको छ। सातै प्रदेशका ५४ स्थानमा अस्थायी मनसुन प्रतिकार्य ‘बेस’ स्थापना गरी काम جاری रहेको छ, सशस्त्र प्रहरी बलका सहप्रवक्ता शैलेन्द्र थापाले बताए। हालै गरिएको पत्रकार सम्मेलनमा सशस्त्र प्रहरी बलले मनसुनी विपद् प्रतिकार्यका लागि आवश्यक उपकरणसहित १३४ जनाको गोताखोर टोलीलाई देशभरि ११ जोखिमयुक्त ठाउँमा परिचालन गरेको जानकारी दिएको थियो।
अहिलेको गोलसँगै खेल १–१ को बराबरीमा छ। १२ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत जापान र स्विडेनबीच जारी खेलमा स्विडेनले गोल फर्काएको छ। खेलको ६२औं मिनेटमा स्विडेनका एन्थोनी एलान्गाले गोल फर्काएका हुन्। यसअघि ५६औं मिनेटमा खेलको पहिलो गोल जापानका डाइजेन मैडाले गरेका थिए। अहिलेको गोलसँगै खेल १–१ को बराबरीमा छ।
च्याटजीपीटी निर्माण गर्ने कम्पनी ओपनएआईले आफैले डिजाईन गरेको पहिलो एआई चिप ‘जलापेनो’ सार्वजनिक गरेको छ। कम्पनीले सेमिकन्डक्टर निर्माता ‘ब्रोडकम’सँग सहकार्यमा यो चिप उत्पादन गरेको जानकारी दिएको छ। नयाँ चिपलाई च्याटजीपीटी, कोडेक्स र आगामी अत्याधुनिक एआई एजेन्टहरूलाई सुरक्षित, भरपर्दो र तीव्र गतिमा सञ्चालन गर्न उद्देश्यसहित तयार पारिएको कम्पनीले जनाएको छ।
अहिलेसम्म ओपनएआईले आफ्ना मोडेलहरू चलाउन एनभिडिया जस्ता अन्य कम्पनीका चिपहरूमा निर्भरता राखेको थियो। कम्पनीको भनाइ अनुसार, एआईको विकासका लागि चिपहरू अत्यन्त महत्वपूर्ण आधार हुन्। आफ्नै चिप विकास गरेपछि कम्पनीले कम लागतमा धेरै मानिसलाई एआई सेवा उपलब्ध गराउन सक्षम हुनेछ। यस कदमले विश्वव्यापी एआई बजारमा ठुलो परिवर्तन ल्याउने र एआई प्रविधिको पहुँच अझ व्यापक बनाउने विश्वास कम्पनीले व्यक्त गरेको छ।
१२ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘एफ’ अन्तर्गत ट्युनिसियाविरुद्धको प्रतियोगितामा नेदरल्यान्डले ७ मिनेटभित्र दुई गोल गरेका छन्। पहिलो गोल ट्युनिसियाले आत्मघाती रुपमा गर्यो। ट्युनिसियाका इलेस सखिरीले खेलको तेस्रो मिनेटमै आत्मघाती गोल गरेका थिए। त्यसपछि सातौं मिनेटमा नेदरल्यान्डका ब्रायल ब्रोबेले गोल गर्दै आफ्नो टिमलाई अग्रता दिलाए।
११ असार, काठमाडौं । राष्ट्रिय धान दिवस अर्थात् असार १५ को अवसरमा यस वर्ष देशभरि करिब ७५ लाख लिटर दही खपत हुने अनुमान गरिएको छ। नेपाल डेरी एसोसिएसनले उक्त दिन दही बिक्रीबाट मात्रै करिब एक अर्ब रुपैयाँ बराबरको आर्थिक कारोबार हुने प्रक्षेपण गरेको छ। बिहीबार काठमाडौंमा आयोजना गरिएको ‘दही–चिउरा प्रवद्र्धन कार्यक्रम’ मा एसोसिएसनले उक्त तथ्यांक सार्वजनिक गरेको हो। असार १५ का दिन परम्परागत रूपमा खेतमा धान रोप्दै, रमाइलो गर्दै दही र चिउरा खाने नेपाली संस्कार निरन्तर जारी रहेको छ।
कार्यक्रममा बोल्दै एसोसिएसनका अध्यक्ष प्रह्लाद दाहालले असार १५ जस्ता सांस्कृतिक पर्वले नेपाली कृषि परम्परा र स्वदेशी उत्पादनबीचको सम्बन्ध थप मजबुत र प्रगाढ बनाउने विश्वास व्यक्त गरे। उनले नेपालमै उत्पादित दुग्धजन्य सामग्रीको उत्पादन, प्रवद्र्धन र उपभोगलाई राष्ट्रिय अभियानको रुपमा अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए। त्यसैगरी, अध्यक्ष दाहालले दुग्ध उत्पादक किसानका समस्याप्रति पनि सरोकारवालाको ध्यानाकर्षण गराए। किसानले मेहनत गरेर उत्पादन गरेको दूधको उचित मूल्य पाउनुपर्ने, भुक्तानी समयमै हुनुपर्ने र समग्र दुग्ध उद्योगको दिगो विकासका लागि सम्बन्धित सबै निकायबीच प्रभावकारी समन्वय तथा सहकार्य गरिनुपर्नेमा उनले जोड दिए।
फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत समूह ‘ई’ को खेलमा कुरासाउमाथि जित हात पार्दै आइभरी कोस्टले नकआउट चरणमा प्रवेश पक्का गरेको छ। १२ असार, काठमाडौं। शुक्रबार बिहान सम्पन्न खेलमा आइभरी कोस्टले कुरासाउविरुद्ध २–० गोलअन्तरले जित हासिल गर्यो। खेलमा आइभरी कोस्टका लागि दुवै गोल निकोलस पेपेले गरेका थिए। उनले खेलको ७ औं र ६४ औं मिनेटमा गोल गरे।
समूहमा जर्मनीले ३ खेलमा २ जित र १ हारसहित ६ अंक बनाएर अंक तालिकाको शीर्ष स्थानमा रहँदै समूह विजेता भएर नकआउट चरणका लागि स्थान सुरक्षित गर्यो। आजको जितसँगै आइभरी कोस्टले पनि समान अवस्थामा दुई जित र एक हारसहित ६ अंक जोड्दै गोलअन्तरमा पछि परेको कारण समूह उपविजेता बन्न सीमित रह्यो। आजै खेल भएको अर्को खेलमा इक्वेडरले जर्मनीबाट पराजित भएता पनि एक हार, एक बराबरी र एक जितसहित ४ अंक जोडेर अंक तालिकामा तेस्रो स्थानमा रह्यो। यद्यपि उत्कृष्ट तेस्रो टोलीको रूपमा इक्वेडरले पनि नकआउट चरणको यात्रा सुनिश्चित गर्यो। कुरासाउ भने तीन खेलमा एक बराबरी र दुई हारसहित प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको छ।
११ असार, काठमाडौं । बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूमा निरन्तर अधिक तरलता हुँदा त्यसको व्यवस्थापनका लागि राष्ट्र बैंकले एकै वर्षमा ३० अर्ब रुपैयाँ खर्च गर्नु परेको छ । बैंकमा अधिक तरलता हुँदा राष्ट्र बैंकले त्यसलाई तान्ने काम गर्छ । त्यसबापत बैंकहरूलाई ब्याज भुक्तानी गर्नुपर्दछ । गत आर्थिक वर्षमा तरलता तान्दा ब्याजबापत राष्ट्र बैंकले १० अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेको थियो भने यस वर्ष अहिलेसम्म तीन गुणा बढी रकम भुक्तानी गरेको छ । तरलता व्यवस्थापनमा अर्बौं रुपैयाँ खर्च हुन थालेपछि राष्ट्र बैंकले वैकल्पिक उपाय खोजिरहेको केन्द्रीय बैंकका एक अधिकारीले जानकारी दिए । अधिक तरलता समस्या समाधानका लागि ब्याज खर्च गरेर मात्र नभई नयाँ वित्तीय औजारको प्रयोग गर्ने योजना तयार पारिएको छ । अहिले केन्द्रीय बैंकले विदेशी मुद्रा आफ्ना हातमा राखेर नेपाली रुपैयाँ भुक्तानी गर्दा पनि बजारमा तरलता बढेको अधिकारीले बताए ।
तरलता समस्या जटिल बन्दै गए र कर्जाको माग पनि नहुन थालेपछि विदेशी मुद्रामा भुक्तानी दिएर व्यवस्थापन गर्नुपर्ने अवस्था आएको छ । ‘आवश्यक कानुनी व्यवस्था भएपछि विदेशी मुद्रामा आएको रकम सोही मुद्रामा नै भुक्तानी गर्ने योजना छ,’ ती अधिकारीले भने, ‘यसलाई स्टेरिलाइज्ड इन्टरभेन्सन भनिन्छ, यसको प्रयोग गर्ने वा नगर्ने विषयमा छलफल भइरहेको छ ।’ तरलता व्यवस्थापनमा वार्षिक ३० अर्ब रुपैयाँ खर्च हुनुको कारण व्याख्या गर्दै ती अधिकारीले भने, ‘आयात नभएको खण्डमा नेपालभित्रकै वस्तु तथा सेवाको मूल्यबृद्धि हुनेछ भन्ने हाम्रो अनुमान हो, जुन नन–ट्रेडेड वस्तु तथा सेवाका मूल्यहरू बढ्नुपर्ने हो ।’ विशेष गरी एउटा देश र अर्को देशबीच व्यापार नहुने वस्तुहरूको मूल्य वृद्धि हुने उनले बताए । उदाहरणका लागि रेस्टुरेन्टका खानपान सेवा, कपाल काट्ने सेवा आदिको मूल्य उच्च हुने उल्लेख गरे ।
यसकै परिणामस्वरूप स्विजरल्याण्ड र नर्वेमा कोकाकोलाको मूल्य नेपालभन्दा धेरै फरक नपरे पनि कपाल काट्ने र रेस्टुरेन्टमा खानेकुरा यहाँभन्दा महँगो रहेको उनले बताएका छन् । कर्जाको माग बढाउन राष्ट्र बैंकले कर्जा नीति अझ खुला बनाउँदै आएको छ, तर यसको प्रभाव देखिएको छैन भने ती अधिकारीले जानकारी दिए । कर्जाको माग बढेमा तरलता व्यवस्थापनमा सहजता आउने बताइएको छ। कर्जा सम्पत्ति र हाउजिङ क्षेत्रमा विस्तार गर्ने अपेक्षा गरिए पनि अझै त्यस क्षेत्रमा अपेक्षाअनुसार वृद्धि नहुँदा समस्या देखिएको स्वीकार गरे। ‘आगामी आर्थिक वर्षको मौद्रिक नीतिमा घरजग्गा तथा हाउजिङ क्षेत्रमा कारोबार बृृद्धि होस भनी सम्बोधन हुनेछ,’ ती अधिकारीले भने, ‘केन्द्रीय बैंकले नीतिगत सवलता गरेका पनि भए वातावरण पूँजी लगानीमैत्री हुनुपर्ने रहेछ ।’
आइभरी कोस्टका लागि ७ औं मिनेटमा निकोलस पेपेले गोल गर्दै आफ्नो टिमलाई अग्रता दिलाएका थिए। १२ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप समूह ‘ई’ अन्तर्गतको खेलमा आइभरी कोस्ट र कुरासाओबीच प्रतिस्पर्धा भइरहेको छ। पहिलो हाफ सकिँदा आइभरी कोस्टले १–० को अग्रता कायम राखेको छ। पहिलो हाफमा थप गोल भएन।
११ असार, काठमाडौं । विगतका वर्षहरूमा तेस्रो मुलुकबाट सुपारी, केराउ, मरिच र छोकडा आयात गरेर भारततर्फ तस्करी गर्न बिचौलियाहरूको ‘सेटिङ’ चल्ने गर्दथ्यो । सरकारले ती वस्तुहरूको आयातमा कोटा प्रणाली लागु गरेपछि तस्करीको बाटो करिब बन्द भयो । तर, अहिले फेरि बिचौलियाले रातारात करोडौं कमाउन नयाँ वस्तुलाई आफ्नो हतियार बनाएका छन्, ‘खरबुजा–तरबुजाको बीउ ।’ नेपालमा व्यावसायिक रूपमा तरबुजाको खेती कति हुन्छ ? सरकारसँग यसको कुनै खास तथ्यांक छैन । राष्ट्रिय आलु, तरकारी तथा मसलाबाली विकास केन्द्रका अनुसार नेपालमा करिब २५ सय हेक्टरमा मात्र तरबुजा खेती हुन्छ र प्रतिहेक्टर ३० देखि ४० टनसम्म उत्पादन हुन्छ । तर, भन्सार विभागको तथ्यांक हेर्ने हो भने चालु आर्थिक वर्षको ११ महिनामै ‘मेलन सिड’ को नाममा ३ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढीको करिब १९ हजार टन खरबुजा–तरबुजाको बीउ आयात भएको छ । जबकि गत वर्ष २०८१/८२ को सोही अवधिमा १४ करोड रुपैयाँ बढीको मात्रै आयात भएको थियो । तर, मसलाबाली विकास केन्द्र प्रमुख पदम अधिकारी भने अहिले यस बीउको माग न्यून रहेको बताउँछन् । नेपालमा खरबुजा–तरबुजाको बीउ मुख्यतया विदेशबाटै आयात हुने गरेको छ । ‘नेपालमा करिब ९ मेट्रिक टन बीउ खपत हुँदो रहेछ, हाइब्रिड बीउ लगाउने हो भने ७ मेट्रिक टनले नै पुग्छ,’ केन्द्र प्रमुख अधिकारीले भने, ‘नत्र ९ मेट्रिक टन जति लाग्छ ।’ अर्बौंको तरबुजाको बीउ भित्रिनुको पछाडि भन्सार छलीको ठूलो खेल रहेको सरकारी अधिकारीहरू नै बताउँछन् । तारे होटलका भान्सा, बेकरी, मिठाई, तरकारीको ग्रेभी (रस) र पोषिलो खानेकुरा (कर्नफ्लेक्स आदि) मा प्रयोग हुने बोक्रा छोडाएको बीउ (जसलाई बजारमा मगज वा दिउल भनिन्छ) लाई व्यापारीहरूले भन्सारमा ‘कृषि बीउ’ को नाममा जाँचपास गराउने गरेका छन् । रोप्नका लागि त परै जाओस्, खानकै लागि पनि नेपालमा यति धेरै तरबुजाको बीउ खपत हुने सम्भावना छैन । त्यसो भए अफ्रिका र मध्यपूर्वका देशबाट यो बीउ किन नेपाल ल्याइँदैछ ? यसको एउटै र स्पष्ट जवाफ हो– भारततर्फ तस्करी । भारत सरकारले स्वदेशी उत्पादनलाई संरक्षण गर्न विदेशबाट आउने खरबुजाको बीउमा कडा प्रतिबन्ध लगाएपछि बिचौलियाहरूले नेपालको खुकुलो भन्सार नीति र खुला सिमानाको फाइदा लिएको यस क्षेत्रका जानकार बताउँछन् ।
११ असार, काठमाडौं । विमानस्थलमा प्रवेश गरी स्वदेश फर्कने जहाज चढ्न पाउनु वैदेशिक रोजगारीमा गएका श्रमिकहरूका लागि खुसीको अवसर नै हो । साउदी अरब पुगेका सप्तरीको सुरुङ्गा नगरपालिका–४ का मृगेन्द्र कुमार मण्डलका लागि पनि त्यो खुसीको दिन नजिकिँदै थियो । दुई वर्षको कडा परिश्रमपछि परिवारसँग भेट हुने आशाले उनलाई धेरै आशा थियो । तर, विमानस्थलको काउन्टरमा जब उनको पासपोर्ट स्क्यान गरियो, कर्मचारीको एउटा भनाइले उनलाई सन्न रोकिदियो। ‘तपाईमाथि यात्रा प्रतिबन्ध छ, नेपाल जान पाउनुभएन,’ विमानस्थलका कर्मचारीले भनेपछि उनका स्वदेश फर्कने र परिवारसँग खुसी साटासाट गर्ने सपना अधुरो रह्यो । अहिले उनको जीवन नै परिवर्तन भइसकेको छ । कतिपय समय उनी सडकमा र कतिपय समय मस्जिदका कुनामा बिताइरहेका छन् ।
त्यो दुर्घटना जसले १५ वर्षपछि जीवन उल्टाइदियो १५ वर्षअघि साउदीमा मृगेन्द्र जेल परेका थिए । गाडी चालकको रूपमा काम थालेका उनी सामान्य जीवन बिताइरहेका थिए । तर, एक दिन उनी एक गाडी दुर्घटनामा परे । दुर्भाग्यवश उक्त दुर्घटनामा एक जोर्डन नागरिकको मृत्यु भयो । साउदीस्थित रफा अदालतले उनलाई दोषी सावित गर्दै ६ वर्षको जेल सजाय सुनायो । ६ वर्ष कारावास भुक्तानी गरेपछि कम्पनीले उनको ‘फाइनल एक्जिट’ (अन्तिम बहिर्गमन) टिकट काटिदियो र उनी सन् २०१८ मा नेपाल फर्किए । नेपाल फर्किएर ५–६ वर्षसम्म गाउँमै मजदुरी गरेर जीवन बिताए । तर गरीबीले फेरि उनलाई पिल्साउँदै लग्यो । ऋण र परिवारको जिम्मेवारीले फेरि विदेश जाने बाध्यता आयो ।
सन् २०२३ मेमा उनले पुनः साउदी उडे । यसपटक नयाँ कम्पनीमा दुई वर्षसम्म इमानदारीपूर्वक गाडी चलाए । कम्पनीसँगको सम्झौता सकिएपछि खुसी हुँदै झोला बोकेर विमानस्थल पुग्दा, पासपोर्ट बुझाउँदा उनी झस्किए । सुरक्षाकर्मीले उनलाई रोकेर भने, ‘तिमीमाथि यात्रा प्रतिबन्ध छ, नेपाल जान नपाउनेछौ ।’ १५ वर्षअघिको दुर्घटनाको सजाय उनी भुक्तानी गरिसकेका थिए । तर अदालतले उक्त मुद्दा पुनर्जीवित गर्दै उनलाई ३ लाख ३० हजार साउदी रियाल (करिब १ करोड ३३ लाख रुपैयाँ) ‘ब्लड मनी’ (क्षतिपूर्ति) जरिवाना तोकेको छ । उक्त रकम नतिर्दासम्म उनी नेपाल फर्कन नपाउने र साउदीबाट बाहिरिन नपाउने फैसला छ ।
प्रतिबन्ध थाहा पाएपछि मृगेन्द्र न्याय र उद्धारको खोजी गर्दै नेपाली दूतावास पुगे । दूतावासले सहयोग गर्ने आशा थियो तर अपेक्षित सहयोग नपाएपछि उनी निराश छन् । ‘दूतावासमा गएर घर फर्किन नपाउने अवस्थाको खानपान र बसोबासको व्यवस्था गर्न अनुरोध गरेँ, तर कर्मचारीहरूले बस्न ठाउँ नभएको भन्दै ढोका थुने,’ उनले भने। वकिल राखेर मुद्दा लड्न भन्दै दूतावासले सहयोग नगर्दा उनी मर्माहत भए । ‘मुद्दा लड्ने पैसा भए दूतावासको सहयोग आवश्यक हुन्नथ्यो,’ उनी भन्छन्। अदालत वा सम्बन्धित निकायले उक्त जरिवाना सम्बन्धी कुनै आधिकारिक कागजात पनि उपलब्ध गराएको छैन । दूतावासले आवश्यक कानुनी र कूटनीतिक पहल नगर्दा उनी अलपत्र छन् । उनी हाल साउदीको सडकमा माग्दै, मस्जिदको चिसो भुइँमा सुत्दै जीवन विताइरहेका छन् । केही नेपालीहरूले उनीमाथि थप अत्याचार गरिहेको र एम्बेसीसँग काम मिलाइदिने बहानामा केही रकम लिएको पनि उनले बताएका छन् । सप्तरीमा रहेका परिवार मृगेन्द्रको अवस्थाले मर्माहत बनेका छन्। सरकारले, परराष्ट्र मन्त्रालयले र सरोकारवाला निकायहरूले तत्काल उद्धार र जीवन रक्षा गर्ने माग परिवारले गरेका छन् ।
दूतावासले भन्यो: घटनाबारे बुझ्दैछौं साउदीको रियादस्थित नेपाली राजदूतावासले उनको घटनाबारे बुझ्ने काम भइरहेको जनाएको छ । १५ वर्षअघि भएको घटनालाई लिएर साउदीस्थित सम्बन्धित निकायहरूबाट अनुसन्धान भइरहेको दूतावासले जनाएको छ । दूतावासका श्रम काउन्सिलर कविराज उप्रेतीले भने, ‘१५ वर्ष पुरानो मुद्दा रहेछ, ६ वर्ष जेल भोग्नुभएको रहेछ । प्रष्ट जानकारी पाएपछि थप प्रक्रिया अघि बढाइने छ ।’ ‘कामका लागि पुनः साउदी आएर घर फर्किने क्रममा विमानस्थलले रोकेको छ र ब्लड मनी तिर्नुपर्ने छ । हामीले मुद्दा राम्रोसँग बुझेपछि आवश्यक कदम चाल्नेछौं,’ उनले थपे ।
११ असार, काठमाडौं । रास्वपाको महामन्त्री पदमा कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको छ। केन्द्रीय सदस्यहरूको नतिजा आउन भन्दा अगाडि नै आधा दर्जनभन्दा बढी नेताले महामन्त्री पदका लागि उम्मेदवारी दिएका छन्। विपिन आचार्य, शिशिर खनाल, कविन्द्र बुर्लाकोटी, गणेश पराजुली, मनिष झा, रञ्जु दर्शना, सागर ढकाल, प्रमोद न्यौपाने, गणेश कार्की लगायतले महामन्त्री पदका लागि दावी जमाएका छन्। बुर्लाकोटी हालको महामन्त्री हुन् भने आचार्य निर्वाचित सहमहामन्त्री र झा पार्टीका प्रवक्ता हुन्।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले स्थापना भएको चार वर्षपछि पहिलो पटक आफ्नो महाधिवेशन सम्पन्न गरेको छ। करिब ४ हजार प्रतिनिधिहरूको सहभागितामा सम्पन्न यस महाधिवेशनबाट पार्टीले केही महत्त्वपूर्ण राजनीतिक दस्तावेजहरू पारित गरेको छ। ती दस्तावेजहरूमा प्रतिनिधिहरूले छलफल र बहस गर्न पाएनन् किनभने पारित प्रक्रिया छलफलविना नै सम्पन्न भयो। तर यसपछि यी तीन दस्तावेजहरूले राष्ट्रिय बहसलाई सृजना गरिसकेका छन्। यसै सन्दर्भमा राजनीतिक विश्लेषक तुलानारायण साहसँग गरिएको संवादमा उनले भने, “रास्वपाले स्थापना भएको चार वर्षपछि पहिलो पटक महाधिवेशन गरेको छ। सत्तारुढ दलले कस्तो राजनीतिक दस्तावेज ल्याउने र यसले देशको राजनीतिक मार्ग कसरी निर्धारण गर्नेछ भन्ने चासो थियो।” महाधिवेशनमा आएका प्रतिवेदनहरूले ‘प्रदेश सभा खारेज गर्ने’ विषय पनि समेटेको छ।
साहले थपे, “सबैभन्दा पहिला, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) जुन अवस्थामा स्थापना भयो र छोटो अवधिमा ठूलो जनमत प्राप्त गर्यो, त्यसैले यसको महाधिवेशन र पारित दस्तावेजहरू निकै महत्त्वपूर्ण छन्।” डा. स्वर्णिम वाग्लेले प्रस्तुत गरेको प्रस्तावनामामा यस विषयलाई स्पष्ट रूपमा उल्लेख गरिएको छ। उनले भने, “त्यस दस्तावेजमा धेरै विषयहरू परिमार्जन वा संशोधन गर्न भनिएको छ, जस्तै प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रमुख व्यवस्था लगायत अन्य विषयहरू।” तर, उनले भनेका छन् कि प्रदेश सभा खारेजको विषय यस प्रतिवेदनमा छोटकरीमा मात्र समेटिएको छ। रास्वपाको वास्तविक धारणा बुझ्नको लागि उनीहरूको विगत दस्तावेज, अन्तर्वार्ता र आमसभाका भाषणहरू हेर्नुपर्ने हुन्छ।
साहले भने, “रास्वपाले संघीयता खारेज भनेको होइन, तर उनीहरूको मनसाय संघीयताको पक्षमा देखिँदैन जसले जनमानसमा भ्रम सृजना गरेको छ।” उनले रास्वपाको दस्तावेजमा सामाजिक न्याय र समावेशीकरणको हिसाबले स्पष्टता कम रहेको र विरोधाभास रहेको बताएका छन्। उनले भने, “रास्वपाको राजनीतिक धार ‘विशुद्ध विकासवादी’ छ।” यसका साथै, उनले रास्वपाको महाधिवेशनले दललाई संस्थागत रूपमा पार्टी गठन प्रक्रियामा लैजाने प्रक्रिया सुरु गरिदिएको छ।
११ असार, काठमाडौं । रास्वपाका सहमहामन्त्री पदको लागि निशा डाँगीले उम्मेदवारी घोषणा गरेकी छन्। उनले सामाजिक सञ्जालमार्फत आफूलाई यस पदका लागि प्रस्ताव गरेकी हुन्। ‘अबको यात्रा सहमहामन्त्रीको,’ डाँगीले फेसबुकमा लेखेकी छन्, ‘सबैजनालाई साथ दिन अनुरोध गर्दछु।’ उनलाई पहिले केन्द्रीय सदस्यको रूपमा काम गरिसकेकी छन् र उनी झापा–१ क्षेत्रबाट निर्वाचित प्रतिनिधि सभा सदस्यसमेत हुन्।
११ असार, चितवन । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को चितवनमा जारी पहिलो राष्ट्रिय महाधिवेशनका प्रतिनिधिहरूलाई आज साँझसम्मको खाना पार्टीले व्यवस्थापन गरेको छ। भोलिदेखि प्रतिनिधिहरूले खाना र खाजाको व्यवस्थापन आफैं गर्नुपर्नेछ। असार ७ गतेदेखि सुरु भएको महाधिवेशन असार ९ गते सकिने भनिए पनि दुई दिन पछि सरेको छ। सुरुमा असार ८ र ९ गतेको खाना र खाजाको व्यवस्था गरिएको थियो भने महाधिवेशन लम्बिएपछि असार १० र ११ गतेको पनि व्यवस्था गरिएको थियो।
‘आज साँझको खानासम्मको सम्झौता थियो, भोलिदेखि उहाँहरूले आफैंले खानुहोस्, हामीलाई कुनै सूचना आएको छैन,’ महाधिवेशनमा खानाको व्यवस्था गर्दै आएको दियालो फूडल्याण्डका प्रबन्ध निर्देशक रमेश अधिकारीले बताए। ‘हामीले आफ्ना सामान प्याक गर्न थालेका छौं, भोलिदेखि प्रतिनिधिहरूले के गर्नेछन् हामीलाई जानकारी छैन।’ रास्वपा महाधिवेशनमा खुलातर्फका ९९ जना केन्द्रीय सदस्यहरूको नतिजा सार्वजनिक भइसकेको छ। अब ६ जना पदाधिकारीका लागि प्रतिनिधिहरूले पुनः मत हाल्न बाँकी छ। आज राति नै पदाधिकारीको मतदान गराउने तयारी रास्वपा केन्द्रीय निर्वाचन आयोगले गरेको छ।
अधिकांश प्रतिनिधिहरू महाधिवेशन स्थल छाडेर आआफ्नो घर फर्किरहेका छन् भने बाँकी केही प्रतिनिधिहरू आज राति जाने बताएका छन्। केन्द्रीय सदस्यको लागि हिजो राति १२ बजे सुरु भएको मतदान आज दिउँसो १२ बजे सम्पन्न भएको थियो। ४३११ प्रतिनिधिमध्ये २९५९ जनाले मतदानमा भाग लिएका थिए भने १३५२ जनाले मतदान गरेनन्। अब हुने पदाधिकारी निर्वाचनमा ५० प्रतिशतभन्दा कम मत खस्ने अनुमान गरिएको छ।