Skip to main content
Advertisement1200×100-inside-1

लेखक: space4knews

शारीरिक व्यायाम बिना योजना पनि गर्न सकिने उपायहरू

योजना नबनाइकनै गरिने दैनिक जीवनका सामान्य शारीरिक गतिविधिहरूले पनि मुटु रोग र त्यसबाट हुने मृत्युको जोखिम कम गर्न सक्ने थाहा भएको छ। कार्यालयमा बैठकका क्रममा, विमानमा यात्राका बेला अथवा यस्ता कुनै लेख पढिरहँदा पनि त्यस्ता शारीरिक अभ्यासका सरल रूपहरू तपाईँले अपनाउन सक्नुहुन्छ।

पूरै दिन बसेर बिताउन सजिलो हुन सक्छ। पहिला कार्यालयमा तपाईँको डेस्कमा, त्यसपछि शायद तपाईँको कारमा र त्यसपछि केही घण्टा सोफामा बित्छ। केही समयपछि तपाईँ खाना खानुहुन्छ अनि दिनभरि व्यायाम नगरेको याद आउँछ। धेरै विश्वव्यापी अध्ययनहरूले निष्क्रिय जीवनशैलीले गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरूको जोखिम बढाउन सक्ने देखाएका छन्। त्यसैले शरीर निष्क्रिय रहने समय घटाउन हामीले गर्न सक्ने जुनसुकै गतिविधि पनि हाम्रो समग्र स्वास्थ्यका लागि फाइदाजनक हुन्छ। तर समय निकाल्नु चुनौतीपूर्ण हुन सक्छ।

यही अवस्थामा विना योजनाका व्यायामहरू काम लाग्छन्। त्यो भनेको हामीले योजना बनाएर समय निकालेर गर्ने व्यायामभन्दा भिन्न गर्न सकिने शारीरिक गतिविधि हो। त्यसलाई “नन-एकसर्साइज एक्टिभिटी थर्मोजेनिसिस” अर्थात् नीट भनिन्छ। न्यूजील्यान्डको अकल्यान्ड युनिभर्सिटी अफ टेक्नोलजीस्थित अनुसन्धानकर्ता अनन्त नारायणनका अनुसार त्यसले सुत्ने, खाने वा जानाजानी गरिने व्यायामबाहेक अन्य गतिविधिका लागि हामीले शारीरिक उर्जा खपत गर्ने कार्यलाई जनाउँछ। बस्दा अथवा भाँडा माझ्दा खुट्टा चलाउनु जत्तिकै विना योजनाका व्यायाम सरल हुन सक्छन्। “बसिरहँदा आसन परिवर्तन गर्ने, काँधहरू घुमाउने वा खुट्टा तन्काउने र खुम्च्याउने जस्ता साना चालहरू पनि यसमा समावेश गर्न सकिन्छ,” नारायणन भन्छन्।

विना योजनाका व्यायाम हाम्रो स्वास्थ्यको रक्षा गर्न, बढी क्यालरी खपत गर्न, मुटु रोगको जोखिम कम गर्न र त्यसका कारण हुने मृत्युको जोखिम कम गर्न आश्चर्यजनक रूपमा शक्तिशाली माध्यमका रूपमा देखा परिरहेको छ। एक पटक हामीलाई यो “विना योजनाका शारीरिक गतिविधि” बारे थाहा भएपछि हामी केही साधारण जीवनशैली परिवर्तन गरेर त्यसलाई हाम्रो नियमित दिनचर्यामा समावेश गर्न सक्छौँ। यहाँ केही सुझाव छन्, जुन तपाईँले प्रयास गर्न सक्नुहुन्छ।

सर्वोच्च अदालतले क्यालिफोर्नियामा २० हजार मत गणना नगर्न ट्रम्प प्रशासनको माग अस्वीकार गर्यो

अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले क्यालिफोर्नियामा करिब २० हजार मतपत्र अलग राख्न ट्रम्प प्रशासनले गरेको माग अस्वीकार गरेको छ। अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले गैरनागरिक मतदाता हुनसक्ने दाबी गर्दै ती मतपत्रको गणना रोक्न माग गरेको थियो, तर तल्ला अदालतका फैसला कायम रहे। क्यालिफोर्नियामा करिब २ करोड ६० लाख मतदाता दर्ता छन्, र त्यहाँको निर्वाचन परिणामले राष्ट्रिय राजनीतिमा महत्व राख्छ।

१७ कात्तिक, काठमाडौं। क्यालिफोर्नियामा गैरनागरिकले मतदान गरेको हुनसक्ने भन्दै करिब २० हजार मतपत्र अलग राख्न डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले गरेको माग अमेरिकी सर्वोच्च अदालतले अस्वीकार गरेको छ। अमेरिकामा मध्यावधि निर्वाचन हुनुभन्दा एक दिनअघि सर्वोच्च अदालतले ट्रम्प प्रशासनको माग खारेज गरेको हो। अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले क्यालिफोर्नियाका निर्वाचन अधिकारीलाई ती मतपत्रको गणना रोक्न र नागरिकता प्रमाणित नभएसम्म अलग राख्न आदेश दिन माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा निवेदन दिएको थियो।

तर, सर्वोच्च अदालतले उक्त निवेदन अस्वीकार गरेको छ। यसले विवादित मतपत्रलाई गणनाबाट अलग राख्न ट्रम्प प्रशासनको पछिल्लो प्रयास असफल भएको पुष्टि गर्दछ। अमेरिकी न्याय मन्त्रालयले गत महिना क्यालिफोर्नियाको मतदाता नामावलीमा करिब २० हजार गैरनागरिक मतदाता हुनसक्ने दाबी गरेको थियो। क्यालिफोर्नियाका निर्वाचन अधिकारीहरूले भने संघीय सरकारलाई राज्यको निर्वाचन प्रक्रियामा हस्तक्षेप गर्ने अधिकार नभएको भन्दै उक्त दाबीको प्रतिवाद गरेका थिए।

सर्वोच्च अदालतले कुनै विस्तृत कारण नखुलाई एक वाक्यको आदेशमार्फत निवेदन अस्वीकार गरेको हो। राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकामा व्यापक निर्वाचन धाँधली हुने र डेमोक्रेटिक पार्टीले आप्रवासीलाई अवैध रूपमा मतदान गर्न दिएर निर्वाचन प्रभावित पार्ने गरेको आरोप लगाउँदै आएका छन्। तर, विभिन्न अध्ययन र राज्यस्तरीय लेखापरीक्षणले गैरनागरिकसहित मतदानका लागि अयोग्य व्यक्तिले मतदान गर्ने घटना दुर्लभ रहेको देखाएका छन्।

भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी: अस्थायी आवास निर्माणका लागि ४३ संस्था इच्छुक

भोटेकोशी-त्रिशूली बाढीले घरबारविहीन बनाएका मानिसहरूका लागि अस्थायी आवास बनाउन ४३ वटा संस्थाले इच्छा जाहेर गरेका छन्। अधिकारीहरूले बीबीसीलाई बताएका छन् कि ती संस्थाहरूसँग आवास निर्माणसम्बन्धी सम्झौताका लागि अहिले अन्तिम तयारी भइरहेको छ। एक अधिकारीले भने, “हेरौँ अन्तिम छनोटपछि कति हुन्छ?”

राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख धर्मराज उप्रेतीका अनुसार इच्छुक संस्थाहरूसँग अस्थायी आवास निर्माणका विषयमा सम्भवतः बुधवार “नतिजामुखी” छलफल गर्ने तयारी छ। शरद् याम सुरु भइसक्दा बाढीपीडितहरूको भरपर्दो वासस्थानको प्रबन्धबारे चिन्ता व्यक्त भइरहेको छ। गत भदौ १० गते भोटेकोशी-त्रिशूली नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले रसुवा र नुवाकोट जिल्लामा व्यापक क्षति पुर्याएको छ।

उप्रेतीका अनुसार विकास साझेदार संस्थाहरूसँग हुने बैठकले “महत्त्वपूर्ण” निर्णय गर्ने छ। उनले भने, “अस्थायी आवास निर्माणसम्बन्धी थप विषयलाई हामी त्यस दिनको बैठकबाट टुङ्ग्याउँछौँ।” बैठकले जग्गा नहुनेका लागि जग्गा प्राप्तिलगायतका विषयमा निर्णय गर्नेछ।

अहिलेको अनुमान अनुसार ४०० देखि ४५० वटा अस्थायी आवास बनाउनुपर्ने हुन सक्ने छ। उप्रेतीले भने, “रसुवामा प्रभावित क्षेत्रमा ठाउँ नभएर धेरै मानिसहरू अहिले नुवाकोटकै बसिरहनुभएको छ।” प्राधिकरणका कार्यकारी प्रमुख उप्रेतीका अनुसार बाढीप्रभावित मानिसहरूका लागि अस्थायी बसोबासको प्रबन्ध मिलाउने काम निरन्तरता पाइरहेको छ।

अमेरिकामा आज मध्यावधि निर्वाचन, ट्रम्पका लागि महत्त्वपूर्ण कारणहरू

अमेरिकामा आज मध्यावधि निर्वाचन हुँदैछ, जसलाई राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनप्रतिको जनमत परीक्षणका रूपमा हेरिएको छ। यस निर्वाचनबाट प्रतिनिधिसभाका सबै ४३५ सिट र सिनेटका १०० मध्ये ३५ सिटका साथै ३६ राज्यका गभर्नरको शक्ति सन्तुलन तय हुनेछ। रिपब्लिकनले दुवै सदनमा बहुमत कायम राख्ने वा डेमोक्र्याटहरूले बहुमत हासिल गर्ने परिणामले ट्रम्पको आगामी दुई वर्षे नीति कार्यान्वयनमा प्रभाव पार्नेछ। १७ कात्तिक, काठमाडौं।

राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको दुई वर्ष पूरा हुन लाग्दा हुन लागेको यो निर्वाचनलाई उनको प्रशासनप्रतिको जनमत परीक्षणका रूपमा हेरिएको छ। यस निर्वाचनबाट अमेरिकी संसद् कंग्रेसका दुवै सदन (प्रतिनिधिसभा र सिनेट) को शक्ति सन्तुलन निर्धारण हुनेछ। निर्वाचनको नतिजाले ट्रम्प प्रशासनले आगामी दुई वर्षमा आफ्नो नीति तथा कार्यक्रम अघि बढाउन कति सहजता पाउँछ भन्ने पनि तय गर्नेछ। अमेरिकी निर्वाचन आयोगका अनुसार यस निर्वाचनमा मतदाताले आफ्नो राज्य र निर्वाचन क्षेत्रअनुसार संघीय, राज्य तथा स्थानीय तहका प्रतिनिधि चयन गर्नेछन्।

यस निर्वाचनमा प्रतिनिधिसभाका सबै ४३५ सिट र सिनेटका १०० मध्ये ३५ सिटका लागि मतदान हुँदैछ। सिनेटका ३३ नियमित सिटसँगै दुई विशेष निर्वाचन पनि हुँदैछन्। त्यस्तै, ३६ राज्यमा गभर्नर चयनका लागि पनि मतदान हुनेछ। हाल रिपब्लिकन पार्टीको प्रतिनिधिसभा र सिनेट दुवैमा बहुमत छ। त्यसैले डेमोक्र्याटिक पार्टीका लागि यस निर्वाचनमा दुवै सदनमा आफ्नो उपस्थिति बलियो बनाउनु मुख्य चुनौती छ।

प्रतिनिधिसभामा रिपब्लिकनको बहुमत साँघुरो रहेकाले केही निर्वाचन क्षेत्रको नतिजाले पनि सदनको शक्ति सन्तुलन परिवर्तन गर्न सक्छ। सिनेटमा बहुमत प्राप्त गर्न डेमोक्र्याटहरूले चार सिटको खुद वृद्धि गर्नुपर्ने अवस्था छ। मध्यावधि निर्वाचनमा सत्तारूढ राष्ट्रपतिको दलले संसदमा आफ्नो बहुमत गुमाउने सम्भावना रहने भएकाले यसलाई राष्ट्रपतिको कार्यसम्पादनप्रतिको जनमत परीक्षणका रूपमा लिने गरिन्छ। यदि डेमोक्र्याटहरूले प्रतिनिधिसभामा बहुमत हासिल गरे भने ट्रम्प प्रशासनका निर्णयमाथि संसदीय निगरानी र अनुसन्धान बढ्न सक्छ। त्यस्तै, रिपब्लिकनले बहुमत कायम राखेमा ट्रम्पलाई आफ्नो नीतिगत एजेन्डा अघि बढाउन सहज हुनेछ। रोयटर्सका अनुसार यसपटकको निर्वाचनमा जीवनयापनको लागत, आर्थिक अवस्था, इरानसँगको युद्ध र ट्रम्प प्रशासनका नीतिहरू प्रमुख चासोका विषय बनेका छन्। निर्वाचनको अन्तिम नतिजाले सन् २०२८ मा हुने अमेरिकी राष्ट्रपतीय निर्वाचनअघि दुवै दलको राजनीतिक रणनीति र शक्ति सन्तुलनमा समेत प्रभाव पार्नेछ।

नेपाली यू-१९ क्रिकेट टोलीलाई एसीसी यू-१९ एसिया कपका लागि बिदाइ

एसीसी यू–१९ एसिया कप खेल्न जाने नेपाली यू–१९ क्रिकेट टोलीलाई सोमबार बिदाइ गरिएको छ। पोखरा महानगरपालिकाको नगरप्रमुख धनराज आचार्यले युवा खेलाडीलाई उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै नेपालको गौरव बढाउन आग्रह गर्दै सफलताको शुभकामना दिए। नेपाली टोली समूह ए मा भारत, पाकिस्तान र युएईसँग खेल्नेछ, र पहिलो खेल ६ नोभेम्बरमा भारतसँग हुनेछ।

यही नोभेम्बर ५ देखि १४ सम्म ओमनमा हुने एसीसी यू-१९ एसिया कप खेल्न जाने नेपाली यू–१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीलाई पोखरा महानगरपालिकाले बिदाइ गरेको हो। नगरप्रमुख धनराज आचार्य, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजन पौडेल लगायतले नेपाली युवा क्रिकेट टोलीलाई सफलताको शुभकामना दिँदै बिदाइ गरेका हुन्। प्रतियोगिताको तयारीका लागि पोखरामा रहेको नेपाली यू-१९ टोलीलाई पोखरा महानगरपालिकाले सोमबार बिदाइ गरेको हो।

नगर प्रमुख धनराज आचार्यले नेपाली क्रिकेटले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा देशको पहिचान स्थापित गर्दै आएको उल्लेख गर्दै युवा खेलाडीहरूले एसिया कपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्ने विश्वास व्यक्त गरे। ‘खेलकुद राष्ट्रको प्रतिष्ठा र पहिचानसँग जोडिएको विषय हो। मैदानमा उच्च मनोबल, अनुशासन र खेल भावना प्रदर्शन गर्दै नेपालको गौरव बढाउने विश्वास लिएको छु। प्रतियोगितामा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरी विजयी भएर फर्कनु,’ नगर प्रमुख आचार्यले भने।

नेपाली यू–१९ राष्ट्रिय टोलीले एसियाका विभिन्न राष्ट्रका युवा क्रिकेट टोलीसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। नेपाल रहेको समूह ए मा भारत, पाकिस्तान र युएई छन्। नेपालले पहिलो खेल ६ नोभेम्बरमा भारतसँग खेल्नेछ। कप्तान विपिन प्रसाद शर्माको नेतृत्वमा १५ सदस्यीय नेपाली टोली यसअघि नै घोषणा भइसकेको छ। नेपाली यू-१९ टोलीको मुख्य प्रशिक्षकमा बसन्त शाही छन्। नेपाली टोलीमा विपिन प्रसाद शर्मा (कप्तान), निरज कुमार यादव, प्रसिद्ध जैशी, सोहेल कुँवर, दर्श सोनार, रोहित चन्द, निश्चल क्षेत्री, आशिष लुहार, रोशन शाही, सूर्यांशु कोइराला, अभय यादव, सुशीलबहादुर रावल, नितेश कुमार पटेल, शुभम खनाल, सचिन भट्ट छन्।

कप्तान विपिन शर्मासहित निरज यादव, आशिष लोहार, निश्चल क्षेत्री र नितेश कुमार पटेलले यसअघि सन् २०२५ मा पनि यू-१९ एसिया कप खेलेका थिए। नेपाली यू–१९ राष्ट्रिय क्रिकेट टोली पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट फ्लाई दुबईको उडानमार्फत दुबई हुँदै ओमान प्रस्थान गर्नेछन्। प्रतियोगिताले नेपाली युवा खेलाडीहरूको क्षमता अभिवृद्धि तथा अन्तर्राष्ट्रिय अनुभव हासिल गर्न महत्वपूर्ण अवसर प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदको लागि कर्णालीको तयारी, ३० दिने काउन्टडाउन शुरु

काठमाडौं । कर्णाली प्रदेशको सुर्खेत केन्द्र बनाएर हुने दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद सुरु हुन अब ३० दिन बाँकी छ। सोमबारदेखि दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदको ३० दिने काउन्टडाउन सुरु भएको हो। शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मीत पोखरेलले दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदको लागि सुर्खेत र कर्णाली तयारी रहेको जनाएका छन्। पोखरेलले सोमबार सुखर्ते पुगेर रंगशाला र पूर्वाधारहरूको प्रत्यक्ष अवलोकन गरेका छन् र दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदको लागि कर्णाली तयार रहेको बताएका छन्।

‘सुर्खेत तयार छ। कर्णाली तयार छ। आज सुर्खेत पुगेर रंगशाला तथा खेल पूर्वाधारहरूको प्रत्यक्ष अवलोकन गरेपछि दसौं राष्ट्रिय खेलकुदका लागि कर्णाली तयार रहेकोमा विश्वस्त रहन आग्रह गर्दछु,’ मन्त्री पोखरेलले फेसबुकमा लेखेका छन्। उनले निरिक्षणको क्रममा सरोकारवाला पक्षहरूसँग पछिल्ला विकासक्रमबारे गहन छलफल भएको उल्लेख गर्दै निरन्तरको प्रयास र संवादले पूर्वाधार निर्माणको गतिलाई अझ तीव्र बनाएको बताएका छन्।

मन्त्री पोखरेलले संरचनाहरू तयार भइरहेको र सबैमा उत्साह रहेको उल्लेख गर्दै दशौँका लागि ३० दिने काउन्टडाउन पनि सुरु भएको जनाएका छन्। ‘अब हामी तयार छौँ। हाम्रा रंगशाला र संरचनाहरू तयार हुँदैछन्। देशैभरका प्रदेश, जिल्ला र स्थानीय तहहरूमा उत्तिकै उत्साह र तत्परता छ। आजबाट ३० दिनको काउन्टडाउन सुरु भएको छ,’ उनले लेखेका छन्।

‘लामो समयदेखि रोकिएको राष्ट्रिय खेलकुदको यो महाकुम्भलाई अब कर्णालीको भूगोलले नयाँ उचाइ दिनेछ। हामी सबै पूर्ण रूपमा उत्साही छौँ।’ दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदको मिति पाँचौ पटक तोक्दै २०८३ मंसिर १६ देखि २७ गतेसम्म कर्णाली प्रदेशमा गर्ने तय छ। २०७९ सालमा गण्डकी प्रदेशमा नवौँ राष्ट्रिय खेलकुद आयोजना भएपछि नै २०८१ साल मंसिरमा कर्णाली प्रदेशमा दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद आयोजना गर्ने घोषणा भएको थियो। तर विभिन्न कारणले दशौँ पूर्व निर्धारित समयमा हुन सकेन। पछिल्लो समय भने दशौँ राष्ट्रिय खेलकुदका लागि खेलाडी छनोटदेखि आयोजना र व्यवस्थापनको पक्षमा तिव्र तयारी भइरहेको छ।

अलपत्र दर्जनौँ आयोजनाका ठेक्का रद्द गरिएपछि निर्माण कार्य कसरी अघि बढ्ने?

अलपत्र छाडिएका र ढिलासुस्ती भएका दर्जनौँ आयोजनाका ठेक्का रद्द गरिएपछि अब फेरि निर्माणको काम थाल्न यतिखेर “बजेट निर्माण र स्रोतको सुनिश्चिततामा ध्यान केन्द्रित” गरिएको सडक विभागका महानिर्देशक विजय जैसीले बीबीसीलाई बताएका छन्। उनले भने, “तत्कालीन रूपमा कम बजेटमा बन्न सक्ने आयोजना अब फेरि ठेक्का लगाउनुपर्ने अवस्थामा त्यसको लागत निकै बढ्ने अवस्था छ।” यसपछि कानुनबमोजिम नियमित प्रक्रियाबाटै ठेक्का लगाउने प्रक्रिया सुरु हुने अधिकारीहरूले बताएका छन्। तर यसले पहिल्यै लामो समय सुस्ताएका विकास निर्माणका काममा थप ढिलाइ हुने धेरैको चिन्ता छ।

रास्वपाको सरकार बने यताका झन्डै छ महिनामा ८० भन्दा बढी आयोजनाका ठेक्का रद्द गरिएको अधिकारीहरूले बताउँछन्। निर्माण व्यवसायीहरूको सङ्गठनले ठेक्का तोडिएका आयोजनालाई गति दिन नयाँ बोलपत्र आह्वान गर्दा सरकारले प्रक्रियालाई ‘फास्ट ट्र्याक’मा लैजानुपर्ने माग गरेको छ। नेपाल निर्माण व्यवसायी महासङ्घका उपाध्यक्ष सहदेव खड्काले भने, “अन्यथा तोडिएका ठेक्काहरू छिटो हुने देखिँदैन।” उनले थपे, “सडकजस्ता पूर्वाधारमा कामलाई निरन्तरता दिन केही सहज हुन्छ। नयाँ डिजाइन नै बनाएर काम गर्नुपर्ने अवस्थामा काम छिटो गर्न गाह्रो छ।”

सडक विभागका प्रमुखले व्यवसायीका जायज मागलाई सरकारले कानुनमार्फत् सम्बोधन गरिरहेको भन्दै अब सोहीअनुसार उनीहरू समय लयमा आउन आवश्यक हुने बताए। उनले भने, “सरकार सधैँ चुप लागेर बस्न सक्दैन। व्यवसायीहरूले पनि सोही भावनानुसार अब कामहरू गर्नुपर्छ।” निर्माण व्यवसायी महासङ्घले ठेक्का तोडिने अवस्था सरकार र निर्माण व्यवसायी दुवैका लागि राम्रो विषय नभएको भन्दै त्यसको खुलस्त समीक्षा गर्नुपर्ने बताउँछन्। खड्काले भने, “जङ्गल भएका जस्ता ठाउँमा डीपीआर, लागत अनुमान, वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कनहरू नहेरीकनै अन्धाधुन्ध ठेक्का लगाउने र साइटमा जाँदा ठेकेदारले काम गर्न नपाउने अवस्था बन्ने गरेको थियो।”

महिला, निरक्षर मानिस र ज्येष्ठ नागरिकसम्म पूर्वसूचना कसरी पुग्छ

प्राकृतिक प्रकोपसहित ठूला विपद् आइपर्दा सम्बन्धित पूर्वसूचना र राहत वितरणका विषयमा थुप्रै सूचनाहरू प्रवाहित भइरहेका हुन्छन्। समयमै ती सूचनासम्मको पहुँच महत्त्वपूर्ण हुन्छ। सही सूचनाले प्रभावित स्थानमा रहेका मानिसहरूको ज्यान जोगाउन र पीडितहरूको व्यवस्थापनमा ठूलो भूमिका खेल्छ। यसका लागि सूचना सही तरिकाले सम्बन्धित मानिसहरूसम्म पुग्नुपर्छ।
गत भदौ महिनामा भोटेकोशी र तल त्रिशूली नदीमा विनाशकारी बाढी आएपछि प्रभावित क्षेत्रमा खासगरी महिला र ज्येष्ठ नागरिकहरूसम्म सूचना कत्तिको पुगेको छ भन्ने प्रश्न उठेको छ। साक्षर नभएका वा कुनै अवस्थाले सहज सूचना ग्रहण गर्न नसक्ने प्रभावितहरूका लागि के व्यवस्था गरिएको छ? यस विषयमा ‘बीबीसी हातेमालो’का लागि मनिका विश्वकर्माले रसुवाका सहायक प्रमुख जिल्ला अधिकारी दीपेश रिजालसँग कुराकानी गरेकी छन्।

अमेरिकाको फ्लोरिडामा निजी जेट दुर्घटना, ड्याशक्यामले खिचेको दृश्य

अमेरिकाको फ्लोरिडामा आइतबार भएको निजी जेट दुर्घटनाको दृश्य देखिने यो भिडिओ हेर्नुहोस्। अमेरिकाका यातायातमन्त्रीले विमानमा रहेका सबै नौ जनाको ज्यान गएको बताएका छन्। विमानबाहिर रहेकाहरूलाई भने कुनै चोट नलागेको बताइएको छ।

सरकारलाई संसद्‌मा ‘तान्न’ विपक्षी एकजुट, न्यायालय र प्रेससम्बन्धी विवादित गतिविधिहरूको चासो

पछिल्ला दिनहरूमा न्यायालय, प्रहरी, प्रेस र कर्मचारी संयन्त्रलाई तरङ्गित पार्ने घटनाहरू सार्वजनिक भइरहेका छन्, जसलाई धेरैले सहज र स्वाभाविक रूपमा हेरेको देखिँदैन। जटिल र संवेदनशील घटनाक्रम उजागर हुँदा उत्पन्न परिस्थितिलाई व्यवस्थित ढङ्गले निचोडमा पुर्‍याउने सामर्थ्यको बारेमा चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। यसै बेला विपक्षी दलहरूले सङ्घीय संसद्मा त्यसको छिनोफानो गर्न संसद् अधिवेशनको माग गर्ने निर्णय गरेका छन्।

“चाँडोभन्दा चाँडो संसद् बैठक बोलाएर त्यहीँ भित्रबाट धेरै कुराहरूको छिनोफानो खोज्नु पर्छ भन्ने सहमति गरेका छौँ,” नेपाली कांग्रेस संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्देम्बेले विपक्षी दलहरूको बैठकपछि भने, “हामीले सभामुखसँग पनि भेट्छौँ।” पछिल्ला घटनाक्रमलाई लिएर आइतवार कांग्रेस सभापति गगन थापाले “विशेष सम्बोधन” गरेका थिए। उनले पत्रकार र कर्मचारी पक्राउ लगायतका विषयमा सरकारको भूमिकामाथि प्रश्न उठाउँदै “हद नाघेको” आफ्नो ठहर सुनाए।

विपक्षी दल एक ठाउँमा आएर संसदीय दलमार्फत् बैठक आयोजना गरेका छन्। प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रिय सभामा प्रतिनिधित्व गर्ने विपक्षी पार्टीहरूले कांग्रेसको अग्रसरतामा कदम मिलाएका छन्। “संविधान, लोकतन्त्र, राष्ट्रियता र जनताका विषयहरूबारे गम्भीर छलफल आवश्यक भएको छ,” नेकपाका नेता प्रमेश हमालले भने, “त्यसैले यथाशीघ्र संसद् अधिवेशन माग गर्ने निर्णय गरेका हौँ।” यस विषयमा सरकार र सत्ताधारी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले कुनै टिप्पणी गरेको छैन।

कांग्रेस नेता आङ्देम्बेले सरकार र सत्ताधारी दल रास्वपाबीच तालमेलबारे संशय प्रकट गरेका छन्। “पार्टीले निर्देशन दिएको कुरा उहाँहरूकै संसदीय दलले मानिरहेको छ कि छैन, त्यो हामीलाई थाहा छैन,” उनले विवादमा आएका न्यायाधीशहरूमाथि महाभियोग लगाउने चर्चाबारे टिप्पणी गरे। पछिल्ला घटनाक्रमसँगै प्रधानमन्त्री बालेन र पार्टी सभापतिबीचको सम्भावित मतभेदमा विपक्षीले भूमिका खोजेका हुन्।

राजनीतिशास्त्रका प्राध्यापक कृष्ण खनालले विपक्षीको नियतमा प्रश्न उठाउने पक्षमा देखिएनन्। “सरकारको गन्तव्य प्रस्ट देखिएको छैन, बेलाबेलाका घटनाहरूले निरङ्कुशतातर्फ जान्छ कि भन्ने आशङ्का गर्ने ठाउँ दिएका छन्,” उनले भने। विपक्षी दलहरूको अग्रसरताले रवि-बालेनबीच रहेको भनिएको मतभेद र विमतिलाई थप बढाउने सम्भावनाबारे उनले भने, “किन कि बालेन शाहको शैली र काम कारबाही लामो समय टिक्ने खालको छैन।”

अमेरिकी किसानलाई १५ अर्ब डलर राहत

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले बढ्दो इन्धन र मलको मूल्यबाट प्रभावित किसानलाई १५ अर्ब डलरभन्दा बढीको सहयोग घोषणा गरेको छ। अमेरिकी कृषि मन्त्रालयले डिजेल खर्च बढेका किसानलाई ८ अर्ब डलर एकपटकका लागि भुक्तानी गर्ने र पशुपालक तथा माछापालकका लागि ५ अर्ब डलर ऋण प्रत्याभूति दिने जनाएको छ। एएएका अनुसार डिजेलको औसत मूल्य प्रतिग्यालन ६.३२ डलर पुगेको छ, जुन एक वर्षअघिको तुलनामा ७० प्रतिशत बढी हो। १६ कात्तिक, सियक्स फल्स (दक्षिण डकोटा) (रासस/एपी) ।

मध्यावधि निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा ट्रम्प प्रशासनले किसानलाई राहत दिन १५ अर्ब डलरभन्दा बढीको सहयोग घोषणा गरेको छ। अमेरिकी कृषि मन्त्रालयले आठ अर्ब डलर डिजेल खर्च बढेका किसानलाई एकपटकका लागि भुक्तानी गर्ने जनाएको छ। पशुपालक तथा माछापालकका लागि पाँच अर्ब डलरको ऋण प्रत्याभूति र मल उत्पादन, मासु प्रशोधन तथा विशेष बालीका परियोजनाका लागि पनि रकम छुट्याइएको छ। यसअघि सन् २०२५ को बाली वर्षका लागि योग्य किसानलाई १३ अर्ब ८० करोड डलर भुक्तानी गर्ने योजना बनाइएको थियो।

तर, कृषि व्यवस्थापन विशेषज्ञ ग्रेग इबेन्डहलले सरकारी सहयोगले तत्काल राहत दिए पनि उत्पादन लागत बढ्नुका दीर्घकालीन समस्या समाधान नगर्ने बताएका छन्। यस वर्ष मल र इन्धनको मूल्यवृद्धि तथा चीनसँगको व्यापार तनावले अमेरिकी किसानको आम्दानी प्रभावित भएको छ। एएएका अनुसार डिजेलको औसत मूल्य प्रतिग्यालन ६.३२ डलर पुगेको छ। यो एक वर्षअघिको तुलनामा ७० प्रतिशत बढी हो।

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार किसान र ग्रामीण मतदाता ट्रम्पका महत्त्वपूर्ण समर्थक भए पनि उनका केही नीतिप्रति असन्तुष्ट छन्। सरकारी राहतले तत्काल सहयोग गरे पनि जीवनयापन खर्च र स्वास्थ्य सेवाजस्ता विषयमा मतदाताको चासो कायमै रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ। मध्यावधि निर्वाचनको दुई दिनअघि ट्रम्पले आयोवा र कन्सासको भ्रमण गरेका छन्।

रासिद र करणको उत्कृष्ट ब्याटिङमा काठमान्डुले कर्णालीलाई हरायो

रासिद खानले आदिल आलम र कप्तान करण केसीसँग दुई अर्धशतकिय साझेदारी गर्दै काठमान्डुको जितको आधार तयार पारेका थिए। रासिद खान र करण केसीको उत्कृष्ट ब्याटिङमा काठमान्डु गोर्खाजले कर्णाली याक्सलाई ४ विकेटले हराउँदै नेपाल प्रिमियर लिग (एनपीएल) मा पहिलो जित हात पारेको छ। काठमान्डुले १८१ रनको लक्ष्य १९.४ ओभरमा ६ विकेट गुमाएर पूरा गर्दै दुई खेलबाट २ अंक जोडेको छ। रासिद खानले ५० रन र करण केसीले ४४ रन बनाएर जितको आधार तयार पारे, जबकि जहानदान खानले अविजित २२ रन जोडे।

१६ कात्तिक, काठमाडौं। रासिद खान र करण केसीले उत्कृष्ट ब्याटिङ गरेपछि काठमान्डु गोर्खाजले कर्णाली याक्सलाई ४ विकेटले पराजित गर्दै एनपीएलमा पहिलो जित हात पारेको छ। सोमबारको पहिलो खेलमा कर्णाली याक्सले दिएको १८१ रनको लक्ष्य काठमान्डु गोर्खाजले १९.४ ओभरमा ६ विकेट गुमाएर पूरा गरेको हो। पहिलो खेलमा जनकपुरसँग पराजित भएको काठमान्डुले पहिलो जितपछि दुई खेलबाट २ अंक जोडेको छ। कर्णालीको भने लगातार दुई जितपछि यो पहिलो हार हो।

काठमान्डुका लागि रासिद खानले अर्धशतक प्रहार गरे। उनले ३४ बल खेल्दै ३ चौका र २ छक्काको मदतमा सर्वाधिक ५० रन बनाए। यस्तै कप्तान करण केसीले विष्फोटक ब्याटिङ गर्दै २० बलमा ४ चौका र ३ छक्का प्रहार गर्दै ४४ रनको योगदान गरे। रासिद खानले आदिल आलम र कप्तान करण केसीसँग दुई अर्धशतकिय साझेदारी गर्दै काठमान्डुको जितको आधार तयार पारेका थिए।

अष्ट्रेलियन चर्चित खेलाडी डेभिड वार्नरले नेपाल आएको भोलीपल्टै काठमान्डुका लागि ओपनिङ गर्दै एनपीएलमा डेब्यु गरेका थिए। १० बल खेल्दै ३ चौका मदतमा १६ रन बनाएका वार्नरलाई कर्णालीका कप्तान सोमपाल कामीले आउट गरे। अर्का ओपनर स्मित पटेल पनि ९ रनमै आउट हुँदा काठमान्डुले २८ रनमा २ विकेट गुमाएको थियो। तर तेस्रो विकेटका लागि रासिद खान र आदिल आलमले ५४ रनको साझेदारी गरे। सुस्त ब्याटिङ गरेका आदिलले २७ बल खेल्दै १ छक्का प्रहार गरी २० रन जोडे। आदिल आउट भएपछि आएका भिम शार्की ४ रन बनाएर आउट भए। एक छेउ सम्हालेका रासिद खानले कप्तान करण केसीसँग अर्को अर्धशतकिय साझेदारी गरे। रासिद र करणले २६ बलमै ५५ रनको साझेदारी गरेका थिए।

१७औं ओभरमा रासिद खान अर्धशतक बनाए लगत्तै आउट भए। तर १८औं ओभरमा कप्तान करण र जहानदान खानले १५ रन जोड्दै जितको सम्भावना कायम राखेका थिए। उक्त ओभरमा करण आउट भएपछि काठमान्डुलाई जितका लागि १२ बलमा २१ रन आवश्यक थियो। तर १९औं ओभरमा जहानदान खानले पवन सर्राफलाई लगातार २ छक्का प्रहार गरे। उक्त ओभरमा काठमान्डुले १७ रन जोडेपछि जितका लागि अन्तिम ओभरमा ४ रन मात्र आवश्यक भयो। २०औं ओभरमा नन्दनले पहिलो बल डट राखेपनि जहानदान खान र सन्तोष यादवले लगातार सिंगल लिए भने चौथो बलमा जहानदानले २ रन जोड्दै जित निश्चित गरे। जहानदानले १० बल खेल्दै १ चौका र २ छक्का मदतमा अविजित २२ रन योगदान गरे।

बलिङमा कर्णालीका लागि कप्तान सोमपाल कामी र हुसेन तलतले २–२ विकेट लिए। मार्क वाट र नन्दन यादवले १–१ विकेट लिए। त्यसअघि कीर्तिपुरस्थित टीयू अन्तर्राष्ट्रिय मैदानमा टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको कर्णालीले निर्धारित २० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर १८० रन बनाएको थियो। कर्णालीका लागि ओपनर अरिफुल इस्लामले सर्वाधिक ४४ रन बनाए। उनले २२ बल खेल्दै ५ चौकामा र ३ छक्का प्रहार गरे। यस्तै हुसेन तलतले ३० बलमा १ चौका र २ छक्का प्रहार गरी ४० रन जोडे। पवन सर्राफले २३ बलमा २ छक्का मदतमा अविजित ३० रन जोडे। गुल्सन झाले १२ बलका २ छक्का प्रहार गर्दै २० रनको योगदान गरे। कर्णालीका लागि अरिफुल इस्लामसँग बंगलादेशमा अर्का खेलाडी जिशान आलमले ओपनिङ गरेका थिए। आइतबार मात्रै नेपाल आइपुगेका जिशानले पहिलो खेल खेलेका हुन्। टिमको स्कोर २औं रन हुँदा उनी व्यक्तिगत ७ रनमा आउट भए। दोस्रो विकेटका लागि अरिफुल इस्लाम र मार्क वाटले ४६ रनको साझेदारी गरेका थिए। १२ रन अन्तरमा अरिफुल, दिपक डुम्रे र मार्क वाट आउट हुँदा कर्णाली ७८–४ को अवस्थामा पुगेको थियो। तर पवन सर्राफ र हुसेन तलतले पाँचौ विकेटका अर्धशतकिय साझेदारी गर्दै कर्णालीको इनिङ्स सम्हाले। १७औं ओभरको अन्तिम बलमा तलत हिट विकेट हुनुअघि सर्राफसँग ६५ रनको महत्वपूर्ण साझेदारी गरेका थिए। त्यसपछि पवन र गुल्सन झाले १६ बलमा २८ रनको साझेदारी गरे। बलिङमा काठमान्डुका लागि कप्तान करण केसीले २ तथा शाहब आलम, जहानदान खान, देव शाह र सन्तोष यादवले १–१ विकेट लिए।

मेलानिआ ट्रम्पको मध्यस्थतामा युक्रेनी परिवारहरूको पुनर्मिलन

मेलानिआ ट्रम्पले गराएको छोटो सङ्घर्षविरामपछि युक्रेनी परिवारहरूको पुनर्मिलन भएको छ। रुसी नियन्त्रणमा रहेको ओलिश्की सहरबाट सयौँ मानिसहरू अन्यत्र गएका छन् र उनीहरूको परिवारसँग पुनर्मिलन भएको छ। युद्धका कारण तहसनहस भएको उक्त सहरबाट बाहिरिन चाहने मानिसहरूलाई शनिवार चार घण्टाको समय दिइएको थियो।

संयुक्त राज्य अमेरिकाकी प्रथम महिला मेलानिआ ट्रम्प र पोप लिओको मध्यस्थतापछि अस्थायी तथा स्थानीय तहको सङ्घर्षविराम भएको थियो। सन् २०२२ मा रुसले पूर्ण स्तरको आक्रमण सुरु गरेयता उक्त दिन सबैभन्दा लामो समय र धेरै ठाउँमा लडाइँ रोकिएको थियो। तर सङ्घर्षविराम आइतवार नोभेम्बर १ मा टुङ्गियो।

ट्रम्पको दाबी: चीन र रुसमाथि जासुसी गर्दै अमेरिका

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले आयोवामा चीन र रुसले अमेरिकाको जासुसी गरिरहेको भए पनि अमेरिका पनि उनीहरूको जासुसी गरिरहेको बताएका छन्। अमेरिकी न्याय मन्त्रालयका अनुसार चिनियाँ नागरिक लिरेन ‘रायन’ र युएन्स चेनलाई चीनका लागि गुप्तचर गतिविधि गरेको अभियोगमा अक्टोबर ३० मा जनही ३० महिनाको जेल सजाय सुनाइएको छ। उनीहरूले अमेरिकी सेनाभित्र स्रोत भर्ती गर्ने, संवेदनशील सूचना दिने व्यक्तिलाई रकम दिने र सैन्य प्रतिष्ठानका तस्बिर तथा व्यक्तिगत विवरण सङ्कलन गरेको अदालतका कागजातमा उल्लेख छ। १६ कात्तिक, आयोवा (अमेरिका) (रासस/एएनआई)।

ट्रम्पले चीन र रुसले अमेरिकामाथि जासुसी गरिरहेको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै भने, “उनीहरूले हाम्रो जासुसी गरिरहेका छन्, तर हामी पनि उनीहरूको जासुसी गर्छौं र अझ राम्रोसँग गर्छौं।” अमेरिकी सैन्य कर्मचारी र प्रतिष्ठानलाई लक्षित गरी चीनले गुप्तचर गतिविधि सञ्चालन गरेको आरोपबारे अनुसन्धान भइरहेका बेला उनको यस्तो भनाइ आएको हो।

अमेरिकी न्याय मन्त्रालयका अनुसार चिनियाँ नागरिक लिरेन ‘रायन’ र युएन्स चेनलाई चिनियाँ सरकारको एजेन्टका रूपमा काम गर्ने षड्यन्त्र गरेको अभियोगमा अक्टोबर ३० मा जनही ३० महिनाको जेल सजाय सुनाइएको थियो। उनीहरूले चीनको राज्य सुरक्षा मन्त्रालयको निर्देशनमा अमेरिकी सेनाभित्र गुप्तचर स्रोत भर्ती गर्ने प्रयास गर्नुका साथै संवेदनशील सूचना उपलब्ध गराउने व्यक्तिलाई गोप्य रकम दिने व्यवस्था मिलाएका थिए। अदालतका कागजातअनुसार उनीहरूले सन् २०२२ जनवरीमा क्यालिफोर्नियाको लिभरमोरमा ‘डेड ड्रप’ विधिबाट करिब १० हजार अमेरिकी डलर भुक्तानीको व्यवस्था गरेका थिए। उनीहरूले अमेरिकी सैन्य प्रतिष्ठान, नौसेनाका कर्मचारी र सैनिक भर्ती केन्द्रका तस्बिर तथा सम्भावित गुप्तचर लक्ष्यका व्यक्तिगत विवरणसमेत सङ्कलन गरेका थिए। अमेरिकी सङ्घीय अनुसन्धान ब्युरोले सन् २०२५ जुन २७ मा दुवैलाई पक्राउ गरेको थियो।

फ्लोरिडामा विमान दुर्घटनामा ९ जनाको मृत्यु

दक्षिणी फ्लोरिडामा मार–ए–लागो नजिक लियरजेट विमान दुर्घटनामा परेर विमानमा सवार सबै नौ जनाको मृत्यु भएको अमेरिकी अधिकारीहरूले बताएका छन्। विमान टेक्सासको अस्टिनबाट बहामासम्म उडेको थियो र दुर्घटनाअघि चालकदलले मध्यम हावाको अशान्ति, बरफ जम्ने समस्या र ‘मेडे’ संकेत दिएको थियो। दुर्घटनापछि मोबाइल घरहरूको बस्तीका करिब ६०० बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको र एफएए तथा राष्ट्रिय यातायात सुरक्षा बोर्डले अनुसन्धान गर्ने जनाएका छन्। १६ कात्तिक, पाम बिच (अमेरिका) (रासस/एएफपी)।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको निवास मार–ए–लागोबाट करिब ११ किलोमिटर टाढा दक्षिणी फ्लोरिडामा आइतबार लियरजेट विमान दुर्घटना हुँदा त्यसमा सवार सबै नौ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। अमेरिकी यातायात सचिव सिन डफीले पाम बिच काउन्टीमा भएको दुर्घटनामा विमानमा रहेका सबै नौ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि गरेका छन्। उनका अनुसार लियरजेट ६० विमान टेक्सासको अस्टिनबाट बहामासम्म उडेको थियो। पाम बिच काउन्टीको क्रेस्टहेभन नजिकै दुर्घटना भएको विमान व्यस्त सडकछेउमा खसेको थियो।

सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका अप्रमाणित दृश्यमा विमान तीव्र गतिमा जमिनमा ठोक्किएर ठूलो आगोको मुस्लो उठेको देखिन्छ। फ्लोरिडाका गभर्नर रोन डिसान्टिसले घटनालाई विनाशकारी विमान दुर्घटना बताएका छन्। उनले घटनास्थलमा जमिनमा रहेका अन्य व्यक्ति घाइते भएको खबर नआएको जानकारी दिए। दुर्घटनाको समयमा ट्रम्प मार–ए–लागोमा थिए। उनले दुर्घटनास्थलनजिकै रहेको राष्ट्रपति डोनाल्ड जे ट्रम्प अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट बिहान ११:५५ बजे एयर फोर्स वनमा चढेर प्रस्थान गरेका थिए। विमान दुर्घटना हुनुभन्दा करिब एक घण्टाअघि उनले यात्रा सुरु गरेको जनाइएको छ।

पाम बिच काउन्टीका आयुक्त जोएल फ्लोरेसका अनुसार विमान मोबाइल घरहरूको बस्तीको प्रवेशद्वार नजिकै खसेको थियो। घटनापछि त्यहाँका करिब ६०० बासिन्दालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो। अमेरिकी सङ्घीय उड्डयन प्रशासन (एफएए) र राष्ट्रिय यातायात सुरक्षा बोर्डले दुर्घटनाबारे अनुसन्धान गर्ने जनाएका छन्। दुर्घटनाअघि उक्त क्षेत्रमा आँधीबेहरी आएको बताइएको छ। उडान निगरानीसम्बन्धी वेबसाइट लाइभएटीसी डट नेटमा सार्वजनिक गरिएको हवाई सञ्चारको अभिलेखमा चालकदलले विमानमा मध्यम हावाको अशान्ति र बरफ जम्ने समस्याबारे जानकारी दिएको सुनिन्छ। विमानले वर्षायुक्त क्षेत्रमा प्रवेश गरिरहेको र उचाइ बढाउनुपर्ने बताएको केही समयपछि चालकदलले ‘मेडे’ भन्दै आपत्कालीन सङ्केत दिएको थियो। अभिलेखअनुसार विमान प्रतिमिनेट १० हजार फिटको गतिमा तल झरिरहेको जानकारी दिइएको थियो। केही सेकेन्डपछि झर्ने गति प्रतिमिनेट २० हजार फिट पुगेको उल्लेख गर्दै चालकदलले आपत्कालीन अवस्था घोषणा गरेको सुनिन्छ। सम्पर्क टुट्नुअघि चालकदलका एक सदस्यले विमान जमिनतर्फ खसिरहेको बताएका थिए।