९ असार, काठमाडौं । इरानी राष्ट्रपति मसुद पेजेस्कियानले वार्ता सफल हुनका लागि प्रतिबद्धता सही तरिकाले कार्यान्वयन हुनुपर्ने बताएका छन् । मंगलबार पाकिस्तान भ्रमणका लागि तयारी गरिरहेका राष्ट्रपति पेजेस्कियानले एक्समार्फत आफ्ना अभिव्यक्तिहरू सार्वजनिक गर्दै भने कि, ‘वार्ताको प्रभावकारिता सहमति गरिएका विषयहरूको पूर्ण प्रतिबद्धता र तिनको यथार्थ कार्यान्वयनमा निर्भर हुन्छ । यस मार्गमा भएका प्रगतिको मूल्याङ्कन स्वीकार गरिएका जिम्मेवारीहरूको व्यवहारिक पालना हुँदै गरिन्छ ।’ उनले थपे, ‘सहमति गरिएका विषयभन्दा बाहिरको बयानबाजीले वार्तालाई अघि बढाउन सहयोग गर्दैन ।’
यो भनाइ विशेष गरी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र अन्य अमेरिकी अधिकारीहरूलाई लक्षित गरिएको बुझ्न सकिन्छ।
यसअघि सोमबार स्विट्जरल्यान्डमा पाकिस्तानको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच पहिलो चरणको वार्ता सम्पन्न भएको थियो, जुन सफल रहेको पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफले प्रतिक्रिया दिएका थिए।
त्यस्तै, इरानी राष्ट्रपति पेजेस्कियान मंगलबार पाकिस्तान पुग्ने कार्यक्रम छन्। उनी त्यहाँ पाकिस्तानी समकक्षी आसिफ अली जरदारी र प्रधानमन्त्री शहबाज सरिफसँग भेटघाट गर्ने बताइएको छ।
९ असार, काठमाडौं । भारतीय विकेटकिपर ब्याट्सम्यान ऋषभ पन्त फेरि दिल्ली क्यापिटल्समा फर्किएका छन् । इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) अन्तर्गत भएको खेलाडी आदानप्रदान (ट्रेड) मार्फत पन्त दिल्लीमा फर्किँदा स्पिनर कुलदीप यादव लखनउ सुपर जायन्ट्समा पुगेका छन्। आईपीएलले आधिकारिक रूपमा उक्त सम्झौताको पुष्टि गरेको छ । दिल्लीले पन्तलाई १५ करोड भारतीय रुपैयाँमा अनुबन्ध गरेको छ भने लखनउले कुलदीपलाई १३ करोड ५० लाख रुपैयाँमा आफ्नो टोलीमा भित्र्याएको छ ।
पन्तले यसअघिदेखि सन् २०१६ देखि २०२४ सम्म दिल्लीको प्रतिनिधित्व गरेका थिए । सो अवधिमा उनले टोलीका लागि सर्वाधिक १११ खेल खेलेका थिए भने सन् २०२१ देखि २०२४ सम्म ४३ खेलमा कप्तानीसमेत गरेका थिए । सन् २०२५ को मेगा नीलामीमा कीर्तिमानी २७ करोड रुपैयाँमा लखनउ पुगेका पन्तले भने अपेक्षाअनुसार प्रदर्शन गर्न सकेनन् । उनले २०२५ मा २६९ रन र २०२६ मा ३१२ रन बनाएका थिए ।
उनको कप्तानीमा लखनउ क्रमशः सातौँ र दशौँ स्थानमा सीमित भएको थियो । यता कुलदीपले चार सिजन दिल्ली क्यापिटल्सबाट खेलेका थिए । उनले ६५ खेलमा ७२ विकेट लिँदै ८.३८ को इकोनोमीमा बलिङ गरेका थिए । तर २०२६ सिजन कुलदीपका लागि सम्झनलायक रहेन । उनले १० विकेट मात्र लिए भने १०.३० को इकोनोमीमा रन खर्चिए, जुन उनको १० वर्षे आईपीएल करियरकै सबैभन्दा महँगो बलिङ थियो । आईपीएल २०२६ सकिएको एक महिनाभित्रै सम्पन्न भएको यस ट्रेडमार्फत दिल्लीले आफ्नो पुरानो प्रभावशाली खेलाडीलाई पुनः टोलीमा फर्काएको छ भने लखनउले अनुभवी स्पिनरमार्फत आफ्नो बलिङ आक्रमणलाई मजबुत बनाएको छ ।
गत साता दक्षिणपश्चिम नाइजिरियाको इबादान शहरस्थित एउटा गिर्जाघरमा भेला भएका पाहुनाहरूले एक दुर्लभ दृश्यको साक्षी बने। जुम्ल्याहा दाजुभाइ ताइवो र केहिन्दे ओगुन्टोयले जुम्ल्याहा दिदीबहिनी ताइवो र केहिन्दे अदेदिरानसँग संयुक्त समारोहमा विवाह गरे। दक्षिणपश्चिम नाइजिरियामा मुख्य रूपमा बसोबास गर्ने योरुबा समुदायमा जुम्ल्याहा सन्तान जन्माउने दर अत्यन्तै उच्च छ। तर दुई जोडी जुम्ल्याहाले एक-अर्कासँग विवाह गर्नु सामान्य कुरा होइन। “हामी धेरै जुम्ल्याहा चिन्थौं, तर यो विवाह ईश्वरको दिव्य योजना जस्तो लाग्छ। हामीले जुम्ल्याहा दिदीबहिनीहरूसँग विवाह गर्ने सपना देखेका थियौँ,” ताइवो ओगुन्टोयले बिहेको दिन भने।
“ईश्वरको कृपाले हाम्रो पहिलो र दोस्रो सन्तान दुवै जुम्ल्याहा होऊन् भन्ने प्रार्थना गर्छौँ। यही हाम्रो ठूलो इच्छा हो।” योरुबा संस्कृतिमा जुम्ल्याहा सन्तानलाई वरदानको रूपमा हेरिन्छ र उनीहरूको नाम जन्मनुअघि नै निश्चित गरिन्छ। ओगुन्टोय-अदेदिरानको प्रेम कथा करिब एक दशक अघि सुरु भएको थियो। त्यो बेला उनीहरू चारै जना इबादान विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत थिए। एक प्राध्यापकले ओगुन्टोय दाजुभाइलाई उनीहरूले भेट्नुपर्ने जुम्ल्याहा दिदीबहिनीहरूको एक जोडीको बारेमा जानकारी दिनुभयो।
वर्षौं पछि दाजुभाइहरूले फेरि उनीहरूसँग सम्पर्क गरे। शुरुमा केही शंका र पूर्वाग्रह पनि देखिए। तर सम्बन्ध दिनप्रतिदिन गहिरिँदै गयो। दुवै परिवारले यस सम्बन्धलाई अत्यन्त मनपराए। ताइवो ओगुन्टोयका अनुसार उनले आफ्नो ससुराली पक्षसँग तुरुन्त आत्मीयता स्थापित गरे। “सबै जना हामीलाई हेर्दा खुशी थिए र हामीलाई धेरै समयदेखि चिन्थे जस्तो अनुभव गराए,” उनले भने। विवाह समारोहमा आफन्तहरू आकर्षक पहिरनमा उपस्थित थिए। दुवै जोडीले अनौठो पहिरन पहिरेका थिए।
हाल नवविवाहित जोडीहरू आफ्नो प्रेमकथाको नयाँ अध्यायको आनन्द लिइरहेका छन्। उनीहरूको सम्बन्ध लगभग पूर्णजस्तो पहिलो भेटबाट शुरू भएर वर्षौं बन्देज झैँ रह्यो र अन्ततः वर्तमान क्षेत्रमा सबैभन्दा चर्चित दुई विवाह सम्बन्धमा परिणत भयो।
दक्षिणपश्चिम चीनको गुईझोउ प्रान्तका विभिन्न क्षेत्रमा तीव्र वर्षाका कारण नौ हजार १०० भन्दा बढी बासिन्दाहरूलाई सुरक्षित क्षेत्रमा सर्न निर्देशन गरिएको छ भनी अधिकारीहरूले मंगलबार जानकारी दिएका छन्। प्रभावित क्षेत्रहरूलाई मध्यनजर गर्दै, कियानानको बौई–मियाओ स्वायत्त प्रान्तको डुयुन शहरले मंगलबार विहान बाढी नियन्त्रणका लागि आपतकालीन अवस्था घोषणा गरेको र विद्यालयहरू बन्द गर्ने आदेश दिएको जनाइएको छ। अहिलेसम्म बाढीका कारण कुनै जनधनको क्षति भएको खबर प्राप्त भएको छैन।
वर्षाले प्रान्तका केही भागमा बिजुली आपूर्ति अवरुद्ध गरेको र बिजुली आपूर्ति पुनःस्थापनका लागि एक हजारभन्दा बढी पावर ग्रिड मर्मत कर्मीहरू परिचालन गरिएको जनाएको छ। प्रान्तीय मौसम विज्ञान विभागका अनुसार सोमबारदेखि मंगलबारसम्म प्रान्तका २० भन्दा बढी काउन्टी–स्तर क्षेत्रहरूमा तीव्र वर्षा भएको छ, जसमा चार ठाउँमा २०० मिमी भन्दा बढी वर्षा भएको रेकर्ड गरिएको छ।
फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘एल’ अन्तर्गत बोस्टनस्थित बोस्टन रंगशालामा आज दुई अपराजित टोलीहरू इङ्गल्याण्ड र घाना बीच रोमाञ्चक भिडन्त हुँदैछ। पहिलो खेलमा क्रोएसियालाई ४-२ ले पराजित गर्दै शानदार सुरुवात गरेको इङ्गल्याण्ड विश्वकपको इतिहासमा पाँचौं पटक आफ्ना सुरुवाती दुई खेल जित्ने ऐतिहासिक कीर्तिमान नजिक छ। मुख्य प्रशिक्षक थोमस टुचेलको आक्रमक रणनीति क्रोएसिया विरुद्ध रक्षात्मक रूपमा केही कमजोर देखिए पनि अग्रपङ्क्तिमा निकै विष्फोटक सावित भएको थियो।
अर्कोतर्फ, समूहको पहिलो खेलमा पानामालाई १-० ले हराएर ३ अंक जोडिसकेको घाना पनि उच्च मनोबलका साथ मैदानमा उत्रँदैछ। घानाका अनुभवी प्रशिक्षक कार्लोस क्विरोजका लागि यो खेल पुरानो बदला लिने अवसर हो, किनभने कतार विश्वकपमा उनको प्रशिक्षणमा रहेको इरानलाई इङ्गल्याण्डले ६-२ ले पराजित गरेको थियो। आजको खेल जितेमा इङ्गल्याण्ड नकआउट चरणमा प्रवेश गर्नेछ भने त्यसपछिको अर्को खेलमा क्रोएसियाले पानामालाई हराएमा इङ्गल्याण्ड एक खेल अगावै समूह विजेता बन्नेछ।
हेड-टु-हेडमा इङ्गल्याण्ड र घानाबीच फुटबल इतिहासमा यो केवल दोस्रो भेट हो भने विश्वकप वा कुनै पनि आधिकारिक प्रतियोगितामा पहिलो प्रतिस्पर्धात्मक खेल हो। यसअघि सन् २०११ मा भएको एकमात्र मैत्रीपूर्ण खेल १-१ को बराबरीमा सकिएको थियो। फिफा वरीयतामा चौथो स्थानमा रहेको इङ्गल्याण्ड र ७३औं स्थानमा रहेको घानाबीच ठूलो अन्तर छ। विश्वकप इतिहासमा इङ्गल्याण्डले अफ्रिकी टोलीहरू विरुद्ध खेलेका ८ खेलमा अहिलेसम्म हार बेहोर्नु परेको छैन। यद्यपि सन् २०२५ को जुनमा भएको मैत्रीपूर्ण खेलमा भने सेनेगलले इङ्गल्याण्डलाई ३-१ ले पराजित गरेको थियो।
टिम न्युज: इङ्गल्याण्डमा चोटग्रस्त टिनो लिभ्रामेन्टोको स्थानमा आकस्मिक रूपमा बोलाइएका डिफेन्डर ट्रेभोह चालोबाह टोलीसँग पूर्ण रूपमा जोडिएका छन्। विङ्गर बुकायो साकाको कुर्कुच्चाको चोटका कारण नोनी माडुएकेले नै सुरुवाती ११ मा निरन्तरता पाउने सम्भावना छ र साकालाई दोस्रो हाफमा मात्र मैदान प्रवेश गराइने छ। घानामा पहिलो खेलमा भिसा समस्याका कारण क्यानडा प्रवेश गर्न नसकेका स्टार मिडफिल्डर थोमस पार्टे यस खेलका लागि उपलब्ध छन्। पहिलो खेलमा ग्रोइन चोट लागेका पहिलो रोजाइका गोलकिपर लरेन्स अति-जिगी प्रशिक्षणमा फर्किएका छन्, तर उनी फिट नभए बेन्जामिन असारेले गोलपोस्ट सम्हाल्नेछन्।
प्लेयर्स टु वाच: इङ्गल्याण्ड ह्यारी केन (स्ट्राइकर): क्रोएसिया विरुद्धको जितमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका कप्तान ह्यारी केन टोलीका मुख्य गोल मेसिन हुन्। घानाको शारीरिक रूपमा बलियो रक्षालाई तोड्न उनकी बक्सभित्रको चलाखीपूर्ण गति र फिनिसिङ क्षमताले इङ्गल्याण्डका लागि सबैभन्दा ठूलो हतियार हुनेछ। नोनी माडुएके (विङ्गर): बुकायो साका पूर्ण रूपमा फिट नभएका कारण सुरुवाती ११ मा मौका पाउने माडुएके हाल उच्च फर्ममा छन्। विङ्गबाट उनको विष्फोटक गति र ड्रिब्लिङ कौशलले घानाका डिफेन्डरहरूलाई खेलभरि नै व्यस्त राख्नेछन्। जुड बेलिङहम (मिडफिल्डर): इङ्गल्याण्डको मिडफिल्डका मुख्य स्तम्भ बेलिङहमले खेलको लय नियन्त्रण गर्नसाथै आक्रमक विङ्गरहरूको लागि सटिक पासहरू निकाल्नेछन्। क्रोएसिया विरुद्ध जस्तै मिडफिल्डबाट अचानक विपक्षी बक्समा छिरेर गोल निकाल्ने उनको शैली घानाको लागि घातक बन्न सक्छ। घाना थोमस पार्टे (मिडफिल्डर): साउदी प्रो लिगमा खेलिरहेको आर्सनलका पूर्व मिडफिल्डर थोमस पार्टे यस खेलमा घानाको मिडफिल्डका मुख्य इन्जिन हुनेछन्। इङ्गल्याण्डको बलियो आक्रमक मिडफिल्ड र जुड बेलिङहमलाई रोक्न रक्षापङ्क्तिको ठीक अगाडि बसेर खेल बिगार्ने जिम्मेवारी उनको काँधमा हुनेछ। कलेब यिरेन्की (मिडफिल्डर): पानामा विरुद्धको खेलमा इन्जुरी समयमा निर्णायक गोल गरेका यिरेन्की अहिले टोलीका नायक हुन्। मिडफिल्डमा थोमस पार्टेसँगको उनी साझेदारी र काउन्टर अट्याकमा गोल निकाल्ने शैलीले इङ्गल्याण्डका लागि चुनौती प्रस्तुत गर्नसक्छ। ब्रान्डन थोमस-असान्टे (स्ट्राइकर): पहिलो खेलमा जोर्डन आयुले स्ट्राइकरको रूपमा संघर्ष गरेपछि प्रशिक्षक क्विरोजले बेन्चबाट प्रभाव पार्ने आक्रमक फरवार्ड थमस-असान्टेलाई सुरुवाती ११ मा मौका दिन सक्छन्। उनको शारीरिक शक्ति र गतिले इङ्गल्याण्डको केही कमजोर देखिएको डिफेन्स लाइनलाई दबाबमा राख्नेछ।
बेलायतमा प्रधानमन्त्री किन छिटो परिवर्तन हुन्छ? सन् १७२१ देखि संयुक्त अधिराज्यमा ५८ जनाले प्रधानमन्त्रीको रूपमा सरकारको नेतृत्व गरेका छन्। ती मध्ये केही प्रधानमन्त्रीहरूले निर्वाचनमा हार्नुको कारणले पदत्याग गरेका छन् भने धेरैले आफ्ना पार्टीभित्रको दबाबका कारण राजीनामा दिएका छन्। केही प्रधानमन्त्रिहरूको मृत्यु कार्यालयमा रही गर्दा भएको थियो। हालै किअर स्टार्मरले राजीनामा दिएपछि ब्रिटेनमा एक दशकभित्र सात प्रधानमन्त्रीले पद छाडिसकेका छन् र अहिले सातौँ प्रधानमन्त्री बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। बेलायतको आधुनिक राजनीतिक परिवेशमा यति छिटो प्रधानमन्त्री परिवर्तन हुनु असामान्य मानिन्छ।
रुसको सुरक्षा परिषद्का सचिव सर्गेई शोइगुले नयाँ दिल्लीमा रहेका आफ्ना ब्रिक्स समकक्षीहरूसँग अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा सम्बन्धी एजेन्डा निर्माणबारे छलफल गर्ने भएका छन्। भारतको राजधानी नयाँ दिल्लीमा सुरक्षा मामिलाको जिम्मेवारी सम्हाल्ने उच्चस्तरीय अधिकारीहरूको विशेष बैठक आयोजना हुने भएको छ। यस बैठकमा सहभागी देशका प्रतिनिधिहरूले वर्तमान विश्वमा विकसित हुँदै गरेको बहुध्रुवीय अन्तर्राष्ट्रिय व्यवस्थाको उदयबीच ब्रिक्स सदस्य राष्ट्रहरूबीच आपसी समन्वय कसरी अझ सुदृढ बनाउन सकिन्छ भन्ने विषयमा विस्तृत छलफल गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
रुस सुरक्षा परिषद्को प्रेस कार्यालयले जारी गरेको जानकारीअनुसार यस महत्वपूर्ण बैठकमा अन्तर्राष्ट्रिय र क्षेत्रीय सुरक्षासम्बन्धी विभिन्न विशिष्ट मुद्दाहरूमाथि केन्द्रित गहन बहस गरिने छ। बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थामा सुरक्षाका चुनौतीहरू बदलिंदो अवस्थामा रहेका कारण यस बैठकलाई रणनीतिक दृष्टिले अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। सुरक्षा परिषद्का सचिव सर्गेई शोइगुले यस बैठकको क्रममा ब्रिक्सका प्रमुख सदस्य देशका प्रतिनिधिमण्डलका नेताहरूसँग धेरै महत्त्वपूर्ण द्विपक्षीय बैठकहरू गर्ने अपेक्षा राखिएको छ।
सेनेगललाई पराजित गरी नकआउट चरण प्रवेश गरेकोमा एर्लिङ हाल्यान्डले त्यो रात अत्यन्तै अद्भुत भएको र आफूलाई निकै गर्व लागेको बताएका छन्। ९ असार, काठमाडौं। नर्वेका फर्वार्ड एर्लिङ हाल्यान्डले आफ्नो देशका लागि गोल गर्न पाउँदा ठूलो गर्व महसुस गरेको बताए। सेनेगललाई हराएर नकआउट चरणमा प्रवेश गरेपछि उनले त्यो रातलाई विशेष समय मान्दै आफूले अत्यन्त गर्व महसुस गरेको बताएका छन्।
‘यो साँच्चिकै विशेष रात थियो। फेरि अर्को अद्भुत रात पनि आयो र म यसमा निकै गर्व गर्दै छु। म यस महसुसलाई अत्यन्त मन पराइरहेको छु,’ उनले भने। विश्वकप डेब्यु खेलमै दुई गोल गरेपछि उनले दोस्रो खेलमा पनि दुई गोल गर्न सफल भएका छन्। दुबै खेलमा जम्मा चार गोल गरेपछि उनले विश्वकप साँच्चिकै अविस्मरणीय भएको जनाए।
‘मैले नर्वेको लागि डेब्यु खेलदेखिनै खेल्दा सधैं रमाइलो महसुस गरेको छु जुन तपाईंहरूले मैदानमा पनि देख्न सक्नुहुन्छ। अब मलाई विश्वकप साँच्चिकै रोमाञ्चकारी हुने कुरा थाहा भयो,’ उनले थपे।
बालीनालीलाई हावाहुरीबाट जोगाउन खेतबारीको वरिपरि रुख रोप्ने कार्यले चराचुरुङ्गीहरूको विविधतामा गम्भीर असर पुर्याउनसक्ने एउटा नयाँ अनुसन्धानले जनाएको छ। जापानको हिरोसिमा युनिभर्सिटीका अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको अध्ययन अनुसार खेतबारीको छेउछाउमा रोपिने रुखका लहर (सेल्टरबेल्ट) ले केही प्रजातिका चराहरूलाई फाइदा पुर्याए तापनि खुला ठाउँ मन पराउने सिमसार र घाँसे मैदानका चराहरूको सङ्ख्यामा तीव्र गिरावट ल्याउँछ। यो अनुसन्धान प्रतिवेदन ‘जर्नल अफ इन्भाइरोन्मेन्टल म्यानेजमेन्ट’ मा प्रकाशित भएको छ।
विश्वभरका धेरै कृषि संरक्षण कार्यक्रमहरूले जैविक विविधता बढाउन किसानहरूलाई खेतको कान्ला वा छेउछाउमा रुखहरू रोप्न प्रोत्साहन गर्ने गर्दछन्। यद्यपि यससम्बन्धी धेरैजसो पुराना अनुसन्धानहरू युरोप र उत्तर अमेरिकाका सुक्खा खेतबारीमा मात्र केन्द्रित थिए। एसिया क्षेत्रमा व्यापक रूपमा रहेका धानखेत जस्ता ओसिला र जलमग्न कृषि क्षेत्रहरूमा रुख रोप्दा चराहरूमा कस्तो असर पर्छ भन्नेबारे धेरै कम जानकारी उपलब्ध थियो। अनुसन्धान टोलीका प्रमुख एवं हिरोसिमा युनिभर्सिटीका सहायक प्राध्यापक मासुमी हिसानोका अनुसार यस्ता कृषि सिमसार क्षेत्रहरूले खाद्यान्न उत्पादन गर्नुका साथै बसाइँसराइ गर्ने चराहरूका लागि वैकल्पिक बासस्थानको रूपमा काम गरिरहेका छन्।
यस तथ्यको अनुसन्धान गर्न टोलीले मध्य जापानको काहोकुगाता ताल वरपरका धानखेत, कमलका खेत र चरन क्षेत्रहरूमा अध्ययन गरेका थिए। उक्त क्षेत्र तीव्र हिउँदे हावाहुरी चल्ने ठाउँ भएकाले त्यहाँ हावा रोक्न खेतको छेउमा रुखहरू रोप्ने चलन छ। यो क्षेत्र ‘इस्ट एशियन–अस्ट्रलेशियन फ्लाईवे’ अन्तर्गत पर्दा वर्षभरि झन्डै ३०० प्रजातिका बसाइँसराइ गर्ने चराहरू आउने गर्दछन्। वैज्ञानिकहरूले सन् २०२१ को फेब्रुअरी र मार्च तथा सन् २०२३ को जुन महिनामा चराहरूको सङ्ख्या र प्रजातिको गणना गरेका थिए।
यस अध्ययनले रुखका लहरहरूले झाडी र वनको छेउछाउमा बस्ने चराहरूलाई फाइदा पुर्याए पनि खुला ठाउँमा निर्भर हुने घाँसे मैदान र सिमसारका चराहरूको विविधतालाई ठूलो क्षति पु¥याएको देखाएको छ। रुख रोपिएका ठाउँहरू नजिक खुला ठाउँको तुलनामा घाँसे मैदानका चराहरूको सङ्ख्या ७० प्रतिशतभन्दा बढीले घटेको पाइएको छ। हिसानोका अनुसार यी रुखका लहरहरूले खुला ठाउँमा गुँड बनाउने र चारो खोज्ने चराहरूका लागि एउटा ‘पारिस्थितिक पर्खाल’ को रूपमा काम गर्छ जसले गर्दा चराहरूलाई शिकारी जीवहरूको खतरा बढ्छ। वैज्ञानिकहरूले भनेका छन् कि रुख रोप्नु आफैँमा खराब होइन, तर कृषि क्षेत्रको व्यवस्थापन गर्दा रुख कुन ठाउँमा र कसरी रोप्ने भन्ने कुरामा ध्यान दिनु अत्यन्त जरुरी छ। अन्धाधुन्ध रुख रोप्ने नीति बनाउनुको साटो खुला बासस्थान र रुखहरू दुवैको सन्तुलन मिलाएर भू-दृश्यको योजना बनाउन आवश्यक छ। यो खोजले जैविक विविधता अनुकूल कृषि नीतिहरू निर्माण गर्न र मानव निर्मित सिमसार क्षेत्रहरूलाई चराचुरुङ्गीका लागि सुरक्षित राख्न महत्वपूर्ण मार्गनिर्देशन गर्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।
फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘के’ अन्तर्गत आज युरोपेली फुटबलको शक्तिशाली टोली पोर्चुगल र विश्वकपमा पहिलोपटक सहभागि हुँदै गरेको एसियाली टोली उज्बेकिस्तान आमनेसामने हुँदैछन्। उपाधि दाबी गर्ने पोर्चुगलले पहिलो खेलमा कङ्गो डीआरसँग १-१ को निराशाजनक बराबरी खेलेपछि मुख्य प्रशिक्षक रोबर्टो मार्टिनेजको टोलीमाथि आजको खेलमा कडा दबाब लागेको छ। कङ्गो विरुद्धको खेलमा पोर्चुगलले केवल एक पटक मात्र पोस्टमा सटिक प्रहार गर्न सकेको थियो। यदि आज पनि त्यही प्रदर्शन दोहोरियो भने पोर्चुगलले अन्तिम खेलमा बलियो कोलम्बियाविरुद्ध थप चुनौतीहरू सामना गर्नुपर्ने सम्भावना छ।
अर्कोतर्फ, पहिलो खेलमा कोलम्बियाविरुद्ध पराजित उज्बेकिस्तानले कङ्गो डीआरले पोर्चुगलविरुद्ध अपनाएको कडा रक्षात्मक रणनीति सिकेर विश्वमञ्चमा आफ्नो पहिलो ऐतिहासिक अंक ल्याउने प्रयास गरिरहेको छ। पोर्चुगली टोलीका विश्वस्तरीय स्टार खेलाडीहरूबीच के कस्तो रणनीतिक परिवर्तन हुनेछ र ४१ वर्षीय कप्तान क्रिस्टियानो रोनाल्डोले आफ्नो गोलको लामो सूख्खा तोड्न सक्लान् वा सक्दैनन् भन्ने कुरा आजको खेलको मुख्य आकर्षण बनेको छ। पोर्चुगली कप्तान रोनाल्डो ठूला अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिताहरू (विश्वकप र युरो कप) मा लगातार १० खेलदेखि गोल गर्न असमर्थ छन्। तर उनले पोर्चुगलका लागि पछिल्ला ९ अन्तर्राष्ट्रिय खेलहरूमध्ये ६ खेलमा गोल गरेका छन्। ४१ वर्षीय रोनाल्डोको गोल सूख्खा आज पनि कायम रह्यो भने प्रशिक्षक मार्टिनेजको निर्णयमाथि थप प्रश्न उठ्न सक्छ।
हेड-टु-हेड फुटबल इतिहासमा पोर्चुगल र उज्बेकिस्तान आज पहिलोपटक आमनेसामने हुँदैछन्। यी दुई टोलीबीच पहिलेदेखि कुनै अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण वा आधिकारिक खेल नभएको छ। विश्वकप डेब्यू गरिरहेको उज्बेकिस्तानका इटालियन प्रशिक्षक फाबियो कनावरोको टोली पहिलो पटक विश्वकपमा जीत वा अंकको खोजीमा छ। पोर्चुगलका लागि एसियाली टोलीहरूमाथि सामान्यतया राम्रो रेकर्ड छ, तर उज्बेकिस्तानको जुझारूपनालाई कम आँकलन गर्न सकिँदैन।
बेलायतमा प्रधानमन्त्रीहरू किन यति छिटो परिवर्तन हुन्छन्? सन् १७२१ देखि हालसम्म संयुक्त अधिराज्यमा ५८ जनाले प्रधानमन्त्रीको नेतृत्व सम्हालेका छन्। ती मध्ये केही प्रधानमन्त्रीहरू चुनावमा पराजित भएपछि पद छोडेका छन् भने अधिकांशले आफ्ना पार्टी भित्रको दबाबका कारण राजीनामा दिएका छन्। केहि प्रधानमन्त्रीहरूको कार्यकालमा नै मृत्यु भएपछि नयाँ प्रधानमन्त्री चयन गरिएको छ। हालै किअर स्टार्मरले राजीनामा दिएपछि विगत एक दशकमा बेलायतमा सात पटक प्रधानमन्त्रीहरू परिवर्तन भएका छन् र अब सातौं व्यक्तिलाई नयाँ प्रधानमन्त्री बन्ने अपेक्षा गरिएको छ। बेलायतको आधुनिक राजनीतिमा यति छिटो प्रधानमन्त्रीहरूको बदलाब असहज मानिन्छ।
क्लोजले विश्वकपमा बनाएको सर्वाधिक (१६) गोलको कीर्तिमान मेस्सीले गएराति भएको खेलमा तोडेका थिए। ९ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकपमा आफ्नो कीर्तिमान तोडिएपछि जर्मनीका पूर्वफुटबलर मिरोस्लाव क्लोजले अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेस्सीलाई बधाई दिएका छन्। मेस्सीले विश्वकपमा १८ गोल गरिसकेका छन्।
‘मैले सधैं भन्ने गरेको छु कि मेस्सी सामान्य खेलाडी होइनन्,’ रेकर्ड तोकिएपछि क्लोजले भने, ‘मेरो लागि लियोनल मेस्सी इतिहासकै सर्वोत्कृष्ट फुटबलर हुन्। बधाई छ, च्याम्पियन।’ क्लोजले १२ वर्षसम्म विश्वकपको सर्वाधिक गोलकर्ताको उपाधि आफ्नो नाममा सुरक्षित राखेका थिए। उनले सन् २००२ देखि २०१४ सम्मका प्रत्येक विश्वकपमा गोल गरेका थिए। २००२ र २००६ को विश्वकपमा समान ५–५ गोल गरेका क्लोजले २०१० मा चार र २०१४ मा दुई गोल गरेका थिए।
अमेरिकाको सन फ्रान्सिस्को बे एरेना स्टेडियममा मंगलबार सम्पन्न खेलमा अग्रता कायम गर्न नसक्दा जोर्डन अल्जेरियासँग २–१ ले पराजित हुँदै फिफा विश्वकप २०२६ बाट बाहिरिएको छ। नवप्रवेशी जोर्डनले खेलको ३६औं मिनेटमा गोल गर्दै अग्रता लिएको थियो। निजार अल रशदानले गोल गर्दै जोर्डनलाई अगाडि पारेका थिए, तर त्यो अग्रता बचाउन सकिएन।
अल्जेरियाले ६९औं मिनेटमा रियाद महरेजको क्रसमा नाधीर बेनबोउलीले गोल गर्दै बराबरीमा फर्कायो। ८२औं मिनेटमा अमाइन गौइरीले गोल गर्दै अल्जेरियालाई पहिलो पटक अग्रता दिलाए। त्यसपछि दुवैतर्फबाट थप गोल भएन र अल्जेरिया विजयी भयो। अल्जेरियाले पहिलो जित निकाल्दै नकआउट चरणमा पुग्ने सम्भावना जीवित राख्दा जोर्डन समूह चरणबाटै बाहिरिएको छ।
समूह ‘जे’ मा अल्जेरिया ३ अंक जोड्दै तेस्रो स्थानमा छ। समान ३ अंक जोडेको अष्ट्रिया दोस्रो स्थानमा छ भने २ खेलबाट ६ अंक जोडेको साविक विजेता अर्जेन्टिना शीर्ष स्थानमा रहँदै समूह विजेता बनेको छ। पहिलोपटक विश्वकप खेलेको जोर्डन अंकविहीन छ।
९ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत नवप्रवेशी जोर्डनले अल्जेरियाविरुद्ध अग्रता लिएका छन्। अमेरिकाको सन फ्रान्सिस्को बे एरेना स्टेडियममा जारी खेलको ३६औं मिनेटमा निजार अल रशदानले गोल गर्दै जोर्डनलाई अग्रता दिलाएका छन्। दुबै टिमले यस विश्वकपको पहिलो खेलमा पराजय भोगेका थिए र त्यसैले दुवै टोली पहिलो जितको खोजीमा छन्।
९ असार, काठमाडौं । वैदेशिक रोजगारमा जाने नेपाली श्रमिकको आर्थिक भार कम गर्ने उद्देश्यले २०७२ सालदेखि ‘फ्रि भिसा फ्रि टिकट’ नीति लागू गरिएको थियो। तत्कालीन श्रम मन्त्री टेकबहादुर गुरुङले यस नीति अन्तर्गत श्रमिकबाट म्यानपावरले लिने सेवा शुल्क १० हजार रुपैयाँ कायम गरेका थिए। २६ जेठ २०७२ मा प्रमुख गन्तव्य मुलुक साउदी अरब, कतार, कुवेत, बहराइन, ओमान, यूएई र मलेसिया जाने श्रमिकका लागि यो नीति लागू गरिएको थियो। तर, एक दशक बितिसक्दा पनि यो नीति प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन। सरकारले यसलाई ‘पोलिसी ट्र्याप’ को संज्ञा दिएको छ। युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्री रामजी यादवले ५ असारको प्रतिनिधिसभा बैठकमा यसलाई पोलिसी ट्र्याप भनेका थिए। मन्त्री यादवले फ्रि भिसा फ्रि टिकट नीतिलाई व्यावहारिक बनाउन उच्चस्तरीय कार्यदल गठन गरिएको जानकारी दिएका छन्।
फ्रि भिसा फ्रि टिकट नीति लागू हुनु अघि मलेसिया र खाडी मुलुक जाने श्रमिकका लागि निश्चित शुल्क तोकिएको थियो। २०७२ सालमा यो नीति लागू भएपछि म्यानपावर व्यवसायीले श्रमिकबाट १० हजार मात्र सेवा शुल्क लिनुपर्ने व्यवस्था गरिएको थियो। तर, यस नीति विरुद्ध म्यानपावर व्यवसायीले १७ दिनसम्म आन्दोलन गरेका थिए। सरकारले भने यो नीतिबाट पछि हटेन। वैदेशिक रोजगारीमा जाने श्रमिक चार तरिकाबाट जान्छन्, जसमा इम्प्लोयर पे मोडेल, श्रम सम्झौताका आधारमा भिसा र टिकट शुल्क तिर्ने, भिसा वा टिकटमध्ये एउटा मात्रै तिर्ने, र श्रमिकले आफैं टिकट काट्ने तरिका समावेश छन्।
सरकारले फ्रि भिसा फ्रि टिकट र नैतिक भर्ना प्रक्रियालाई प्रश्रय दिन नसक्दा श्रमिक महँगो शुल्क तिरेर जान बाध्य छन्। श्रम मन्त्रालयका अनुसार हाल करिब ५ प्रतिशत हाराहारी मात्रै फ्रि भिसा फ्रि टिकटमा श्रमिक वैदेशिक रोजगारीमा जान्छन्। श्रम विज्ञ रामेश्वर नेपालका अनुसार नीतिलाई असफल भन्नु भन्दा यसको कार्यान्वयन पक्ष कमजोर भएको छ। उनले भने, ‘सरकारले श्रम सम्झौतामा रोजगारदाताले खर्च बेहोर्ने व्यवस्था गरेको छ, तर त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन हुन सकेन।’