लेखक: space4knews

अमेरिकी सेनाले इरानमा हतियार र अवैध सामग्रीको ढुवानीमा प्रयोग हुने स्थलमार्गहरू रोक्न २० सदस्यीय कार्यदल गठन गर्ने घोषणा गरेको छ। सेन्टकमका अनुसार, इरानी बन्दरगाहमा लगाइएको नौसेना नाकाबन्दीले इरानलाई २५ अर्ब डलरभन्दा बढी कच्चा तेल निर्यात गर्नबाट रोकेको छ। इरानको इस्लामिक रिवोल्युसनरी गार्ड कर्प्सले वासिङटनको पछिल्लो आर्थिक नाकाबन्दी प्रयास ‘असफल हुने’ बताएको छ। २२ कात्तिक, वासिङटन (रासस/एएफपी)।

अमेरिकी सेनाले इरानमा हतियार र अवैध सामग्रीको ढुवानीमा प्रयोग हुने स्थलमार्गहरू अवरुद्ध गर्ने उपाय खोज्न २० सदस्यीय कार्यदल गठन गर्ने घोषणा गरेको छ। यी प्रतिबन्धहरूले दुई देशबीचको आठ महिने युद्धका क्रममा इरानी बन्दरगाहहरूमा लगाइएको अमेरिकी नौसेनाको नाकाबन्दीलाई अझ विस्तार गर्नेछ। युद्धमा तेहरानले पनि महत्वपूर्ण होर्मुज जलमार्गमा यातायात प्रतिबन्ध लगाएर विश्वव्यापी ऊर्जा आपूर्तिलाई असर पारेको थियो।

कार्यदलको कामले ‘इरानको आतङ्कवादलाई वित्तपोषण गर्ने, हतियार कारखाना पुनर्निर्माण गर्ने र आफ्नो सैन्य क्षमता पुनःपूर्ति गर्ने क्षमतालाई थप सीमित गर्नेछ,’ अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डका प्रमुख ब्राड कूपरले शनिबार एक्समा पोस्ट गरेको वक्तव्यमा उल्लेख गरेका छन्। फ्लोरिडा कायौलय रहेको नागरिक र सैन्य कर्मचारीहरूको यो टोलीले अमेरिकी सरकारी निकायहरूसँग समन्वय गर्दै ‘उन्नत हतियार प्रणाली, दोहोरो प्रयोग प्रविधि, प्रतिबन्धित सामग्री र अवैध आम्दानीका स्रोतहरूलाई इरानका भूमि सीमा र क्यास्पियन सागर हुँदै आवतजावत गर्नबाट रोक्ने’ काम गर्ने वक्तव्यमा जनाइएको छ।

इरानको इस्लामिक रिवोल्युसनरी गार्ड कर्प्सले भने वासिङटनको यो पछिल्लो प्रयास ‘असफल हुने’ बताएको छ। यसले इस्लामिक गणतन्त्रको आर्थिक पतन ल्याउन नसक्ने बताएको दाबी इरानको छ। “संयुक्त राज्य अमेरिकाले विभिन्न नाम र योजनाहरूमार्फत अगाडि बढाउन खोजेको आर्थिक नाकाबन्दी कहिल्यै लागू गर्न सक्दैन,” गार्डका प्रवक्ता होसेन मोहेबीलाई उद्धृत गर्दै फार्स न्यूज एजेन्सीसँग भनेका छन्। “अमेरिकीहरूले इरानको अर्थतन्त्रलाई चरम आर्थिक दबाब दिएर पतन र विघटन गराउने आफ्नो उद्देश्य हासिल गर्न सक्ने छैनन्,” मोहेबीले थपे।

सेन्टकमले इरानी बन्दरगाहहरूमा लगाइएको नौसेनाको नाकाबन्दीले ‘इरानलाई २५ अर्ब डलरभन्दा बढी कच्चा तेल निर्यात गर्नबाट रोकेको’ बताएको छ। अगस्टमा वासिङटनले इरानको पहिले नै थलिएको अर्थतन्त्रलाई थप साँघुरो बनाउन ‘आर्थिक श्वासरोधन’ अभियान घोषणा गरेको थियो। यी उपायहरू तेहरानले हर्मुज जलमार्गमा लगाएको नाकाबन्दीको प्रतिक्रियास्वरूप थिए। इरानी बलहरूले अनुमतिबिना पार गर्न खोज्ने जहाजहरूलाई नियमित रूपमा होर्मुजमा निशाना बनाएका थिए।

दक्षिण चीनको हाइनान उष्णकटिबन्धीय वर्षावन राष्ट्रिय निकुञ्जमा भ्यागुताको ‘हाइनान ग्रुभ–टोड फ्रग’ नामक नयाँ प्रजाति फेला परेको छ। हाइनान नर्मल युनिभर्सिटीसहितका अनुसन्धानकर्ताले सन् २०२४ देखि २०२६ सम्मको स्थलगत सर्वेक्षण, शारीरिक, आणविक र आनुवंशिक विश्लेषणका आधारमा प्रजाति पुष्टि गरेका हुन्। निकुञ्ज प्रशासनका अनुसार पछिल्ला पाँच वर्षमा यहाँ वनस्पति र वन्यजन्तुका ९० भन्दा बढी नयाँ प्रजाति फेला परेका छन्। २२ कात्तिक, हाइकोउ (रासस/सिन्ह्वा)।

दक्षिण चीनको टापु प्रान्त हाइनानस्थित उष्णकटिबन्धीय वर्षावनमा भ्यागुताको नयाँ प्रजाति फेला परेको छ। यस खोजले उक्त क्षेत्रको जैविक विविधता र पारिस्थितिक अवस्थामा सुधार भइरहेको देखाएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्। हाइनान नर्मल युनिभर्सिटी र अन्य विश्वविद्यालयका अनुसन्धानकर्ताहरूले हाइनान उष्णकटिबन्धीय वर्षावन राष्ट्रिय निकुञ्जमा उक्त प्रजाति फेला पारेका हुन्। नयाँ प्रजातिलाई ‘हाइनान ग्रुभ–टोड फ्रग’ नाम दिइएको छ। यससम्बन्धी अनुसन्धान प्रतिवेदन जनावरहरूको वर्गीकरणसम्बन्धी अन्तरराष्ट्रिय जर्नल ‘जुकिज’मा प्रकाशित भएको छ।

अनुसन्धान टोलीले सन् २०२४ देखि २०२६ सम्म निकुञ्जमा गरेको स्थलगत सर्वेक्षणका क्रममा नयाँ प्रजाति पहिचान गरेको हो। यसको शारीरिक बनावट, आणविक तथा आनुवंशिक विश्लेषण र अन्य ज्ञात प्रजातिसँगको तुलनाका आधारमा नयाँ प्रजाति भएको पुष्टि गरिएको हो। अनुसन्धानअनुसार यो भ्यागुता समुद्री सतहबाट ३५० देखि ९५० मिटर उचाइमा रहेका उष्णकटिबन्धीय वर्षावनमा पाइन्छ। सदाबहार चौडा पात भएका रूखहरू यसको प्रमुख बासस्थान हुन्।

हाइनान नर्मल युनिभर्सिटीको स्कुल अफ लाइफ साइन्सेसका डिन वाङ जिचाओले यो खोज राष्ट्रिय निकुञ्ज र आसपासका क्षेत्रमा भइरहेको जैविक विविधता सर्वेक्षणको महत्वपूर्ण उपलब्धि भएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार यसले हाइनान टापुमा उभयचर जीवको विविधता थप विस्तार गरेको छ। सन् २०२१ मा स्थापना भएको हाइनान उष्णकटिबन्धीय वर्षावन राष्ट्रिय निकुञ्ज चीनको महत्वपूर्ण जैविक विविधता संरक्षण क्षेत्र हो। निकुञ्ज प्रशासनका अनुसार पछिल्ला पाँच वर्षमा यहाँ वनस्पति र वन्यजन्तुका ९० भन्दा बढी नयाँ प्रजाति फेला परेका छन्। निकुञ्जले हाइनानको ९५ प्रतिशतभन्दा बढी प्राथमिक वन र ५५ प्रतिशतभन्दा बढी प्राकृतिक वनको प्रभावकारी संरक्षण गरेको जनाएको छ।

रुसले युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारलाई लक्षित गरी गरेको पछिल्लो आक्रमणपछि नीप्रोपेट्रोभ्स्क क्षेत्रमा ६ लाखभन्दा बढी मानिस विद्युत् सेवाबाट वञ्चित भएका छन्। विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएपछि अस्पतालहरू जेनेरेटरको भरमा सञ्चालन भइरहेका छन्। राजधानी किएभसहित खार्किभ र पोल्टाभा क्षेत्रमा पनि विद्युत् कटौती भएको छ। युक्रेनी अधिकारीहरूका अनुसार रुसी नियन्त्रणमा रहेको बन्द अवस्थामा रहेको जापोरिजिया आणविक ऊर्जा केन्द्रको शीतलन प्रणालीको बाह्य विद्युत् सम्पर्क पनि पुनः विच्छेद भएको छ।

स्थानीय नेता ओलेक्सान्द्र गान्झाका अनुसार संकटलाई ध्यानमा राख्दै अस्पताल तथा अन्य अत्यावश्यक सेवाका केन्द्रहरू सञ्चालन गर्न जेनेरेटरको सहारा लिनुपरेको छ। रुसी आक्रमणका कारण राजधानी किएभ, खार्किभ र पोल्टाभासहित युक्रेनका विभिन्न क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति प्रभावित भएको छ।

सेनेगलको केबेमर र लुम्पोल क्षेत्रमा आप्रवासी बोकेको डुङ्गा दुर्घटनामा कम्तीमा २१ जनाको मृत्यु भएको र एक जनाको उद्धार गरिएको छ। सेनेगलको गृह मन्त्रालयले पानीमा हराइरहेका व्यक्तिको खोजी जारी रहेको र पीडित परिवारलाई सहयोग भइरहेको जनाएको छ।

सेनेगलका अधिकारीहरूले महिला र बालबालिकासहित १४२ आप्रवासीलाई पक्राउ गरी उनीहरू स्पेन जाने सानो डुङ्गामा यात्रा गरिरहेको बताएका छन्। २२ कात्तिक, डकार, सेनेगल (रासस/एएफपी) अनुसार, अफ्रिकादेखि युरोपसम्मको खतरनाक एटलान्टिक महासागरको मार्गमा आप्रवासी बोकेको एउटा डुङ्गा दुर्घटनामा परी कम्तीमा २१ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

सेनेगलको गृह मन्त्रालयले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै एक जनालाई जीवित अवस्थामा उद्धार गरिएको र अन्य २१ जनाको मृत शरीर पानीबाट निकालिएको जनाएको छ। शनिबार अबेरसम्म मृतकको सङ्ख्याबारे फरक फरक भनाइ सार्वजनिक भएका छन् भने पानीमा हराइरहेका व्यक्तिको खोजी कार्य जारी रहेको र पीडितका परिवारलाई सहयोग भइरहेको बताइएको छ।

सञ्चार माध्यमका अनुसार, डुङ्गा शनिबार डकार र उत्तरी शहर सेन्ट लुइसको बीचमा रहेको केबेमर र लुम्पोल क्षेत्रमा दुर्घटना भएको थियो। सोलेल पत्रिकाका अनुसार, अधिकांश पीडितहरू लियोना र थिप्पेका रहेका थिए। हालैका वर्षहरूमा स्पेनको क्यानरी टापुहरूमा खतरनाक एटलान्टिक मार्गबाट युरोप पुग्ने प्रयासमा गर्दा भएका दुर्घटनामा पश्चिम अफ्रिकाका हजारौँ मानिसहरूले ज्यान गुमाएका छन्।

इजरायली राष्ट्रपति इसाक हर्जोगले विपक्षी गठबन्धनका नेता गादी आइजनकोटलाई नयाँ सरकार गठनको जिम्मेवारी दिएका छन्। पूर्वसैनिक प्रमुख आइजनकोटले नेतन्याहूलाई जवाफदेही बनाउने, अक्टोबर ७ को आक्रमणबारे छानबिन गराउने र हमासको शासन १८ महिनाभित्र अन्त्य गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। उनले दक्ष नागरिक पलायन रोक्ने, समान सेवा कानून ल्याउने र यहुदी बस्ती विस्तारलाई कानुन र राष्ट्रिय हितअनुसार अघि बढाउने योजना सार्वजनिक गरेका छन्।

आइजनकोट लामो समयदेखि इजरायलको राजनीतिमा प्रभाव जमाउँदै आएका बेन्जामिन नेतन्याहूलाई चुनौती दिइरहेका छन्। उनले सन् २०२२ मा औपचारिक रूपमा राजनीतिमा प्रवेश गरेका थिए र नेसनल युनिटी पार्टीबाट इजरायली संसदका सदस्य बनेका थिए। पछि वैचारिक मतभेदका कारण उक्त पार्टी छाडे र मध्यमार्गी दल ‘यासर’ गठन गरे। यस निर्वाचनमा नेतन्याहूको दक्षिणपन्थी लिकुड पार्टीले १२० सदस्यीय संसद्मा ५३ सिट जितेको छ भने आइजनकोटको नेतृत्वमा रहेको यासर पार्टी र अन्य विपक्षी दलले ४८ सिट जितेका छन्।

आइजनकोटको व्यक्तिगत जीवनमा पनि एक दुःखद घटना जोडिएको छ। उनका कान्छा छोरा मास्टर सार्जेन्ट गाल आइजनकोटको सन् २०२३ डिसेम्बरमा उत्तरी गाजामा भएको विस्फोटमा मृत्यु भएको थियो। उनले ‘द टाइम्स अफ इजरायल’सँग भनेका थिए, ‘मैले अहिलेसम्म ती बाकस खोलेको छैन। म यसलाई लगातार टारिरहेको छु।’ आइजनकोटले नेतन्याहूलाई जवाफदेही बनाउने योजना बनाएका छन् र उनले विपक्षी दलका केही नेतासँगै प्रधानमन्त्री नेतन्याहूको युद्ध मन्त्रिपरिषद्मा सहभागी भएका थिए।

आइजनकोटले १० बुँदे कार्यक्रममा आपत्कालीन योजना सुरु गर्ने प्रतिबद्धता पनि समेटेका छन्। यस योजनामार्फत ठूलो संख्यामा इजरायल छाडेर विदेश गइरहेका दक्ष नागरिकलाई रोक्ने र नयाँ आप्रवासीलाई इजरायल आउन प्रोत्साहित गर्ने लक्ष्य राखेका छन्। उनले समान सेवा कानुन पारित गर्ने योजना पनि बनाएका छन्, जसअन्तर्गत सबै इजरायली नागरिकका लागि सैनिक, राष्ट्रिय वा नागरिक सेवा गर्नुपर्नेछ।

मध्य जापानको सिजुओका प्रिफेक्चरमा ५.७ म्याग्निच्युडको भूकम्प जाँदा कम्तीमा २४ जना घाइते भएका छन्। भूकम्पका कारण भवनका झ्यालका सिसा फुट्नुका साथै क्षेत्रीय रेल सेवा र सिन्कान्सेन बुलेट रेल सञ्चालन अवरुद्ध भएको छ। आइची र सिजुओका क्षेत्रमा घाइते भएकामध्ये ९० वर्षीया एक महिला ओछ्यानबाट खस्दा काँधमा चोट लागेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

२२ कात्तिक, टोकियो (रासस/एएफपी) अनुसार, मध्य जापानमा आइतबार बिहान १:०४ बजे भूकम्प गएको थियो। भूकम्पपछि सुनामीको चेतावनी भने जारी गरिएको छैन। भूकम्पबाट कसैको मृत्यु भएको खबर प्राप्त नभए पनि पसलका झ्यालका सिसा फुटेका छन् भने दराज र ¥याकमा राखिएका सामान खसेका छन्। आइची क्षेत्रका एक आपत्कालीन सेवा अधिकारीका अनुसार सामान्य चोटपटक लागेका १६ जनाबारे जानकारी प्राप्त भएको छ।

छिमेकी सिजुओका क्षेत्रका अधिकारीहरूले कम्तीमा तीन महिलाले उपचारका लागि अस्पताल पुगेको बताएका छन्। तीमध्ये ९० वर्ष उमेर समूहकी एक महिला भूकम्पको धक्काले ओछ्यानबाट खस्दा काँधमा चोट लागेको थियो। स्थानीय पत्रिका चुनिची सिम्बुन र तोकाई टेलिभिजनले छुट्टाछुट्टै समाचारमा आइची र सिजुओका क्षेत्रमा कम्तीमा २४ जना घाइते भएको जनाएका छन्।

भूकम्पका कारण आइतबार बिहान क्षेत्रीय रेल सेवासहित सिन्कान्सेन बुलेट रेलको सञ्चालनमा समेत ढिलाइ र अवरोध भएको थियो। भूकम्पको धक्का पश्चिममा ओसाकासम्म महसुस गरिएको थियो। स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार ओसाकामा एक विदेशी नागरिक भूकम्पको धक्काले आत्तिएर आफ्नो अपार्टमेन्टको दोस्रो तलाबाट खसेपछि अस्पताल भर्ना भएका छन्। यसबारे ओसाका अधिकारीबाट तत्काल थप जानकारी प्राप्त हुन सकेको छैन।