लेखक: space4knews

गृह मन्त्री सुधन गुरुङले आफ्नो सम्पत्तिको स्रोतसम्बन्धी प्रश्नहरूको सामना गर्दै “नैतिकताको आधारमा” पदबाट राजीनामा दिएका छन्। गोरखा १ बाट प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचित गुरुङले सामाजिक सञ्जालमार्फत् भनेका छन्, “आफूसँग सम्बन्धित विषयको निष्पक्ष छानबिन होस् र पदमा रहँदा स्वार्थको द्वन्द्व नदेखियोस् भन्ने उद्देश्यले” उनले राजीनामा दिएका हुन्।

गुरुङले बुधबार प्रधानमन्त्री वदेन्द्र शाहलाई भेटेर राजीनामापत्र सुम्पेका छन् भन्ने जानकारी प्रधानमन्त्रीकी प्रेस तथा अनुसन्धान विज्ञ दीपा दाहालले दिइन्। उनका अनुसार, प्रधानमन्त्री शाहले गृह मन्त्रालय तत्कालका लागि आफूसँगै राखेका छन्। शाहको नेतृत्वमा मन्त्रिपरिषद् गठन भएको दिनै गुरुङ गृहमन्त्री नियुक्त भएका थिए।

उनको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरेपछि आय र लगानीका स्रोतसम्बन्धी विभिन्न प्रश्न उठेका थिए। मन्त्री बनेको २७औँ दिनमा उनले राजीनामा दिएका हुन्। हालको मन्त्रिपरिषद्‌बाट हट्नेछन् गुरुङ दोस्रो व्यक्ति हुन्। पत्नीको नियुक्तिसँग सम्बन्धित विवादपछि दीपककुमार साहले मन्त्री पदबाट दुई सातामै राजीनामा दिएका थिए।

गुरुङले फेसबुक पोस्टमा उल्लेख गरेका छन्, “नागरिक तहबाट मेरो शेयर लगायतका विषयमा उठेका प्रश्न, टिप्पणी र जनचाहल मलाई गम्भीर लागेको छ। मेरो लागि पदभन्दा ठूलो नैतिकता हो, र जनविश्वासभन्दा ठूलो शक्ति अरू केही छैन।” उनले निष्पक्ष छानबिनका लागि दिएको राजीनामाको स्पष्टीकरण गर्दै भनेका छन्, “यदि हामी साँच्चै परिवर्तन चाहन्छौं भने सत्य, इमानदारी र आत्मशुद्धिको बाटोमा सबैले उभिनुपर्छ।”

९ वैशाख, काठमाडौं। हालका लागि गृहमन्त्रालयको जिम्मेवारी प्रधानमन्त्री बालेन शाहले नै सम्हाल्ने भएका छन्। आज सुधन गुरुङले गृहमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएपछि प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले उक्त जिम्मेवारी प्रधानमन्त्रीले आफू मातहतमा राखेको जानकारी दिएको छ। विवादित व्यापारी दीपक भट्टसँग साझेदारी रहेको तथ्य बाहिरिएपछि उनी पनि विवादमा परेका थिए। त्यसपछि उनले आफू विरुद्ध निष्पक्ष छानबिन हुनुपर्ने माग राख्दै पदबाट राजीनामा दिएका हुन्। यस सरकार गठन भएको २६ दिनमै गृहमन्त्री सुधन गुरुङले राजीनामा दिएका हुन्। सम्पत्तिमाथि उठेका प्रश्नहरूका कारण उनले प्रधानमन्त्रीसँग भेट गरी राजीनामा बुझाएका थिए। केही दिनअघि उनले आफ्नो सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरिसकेका थिए। त्यो विवरण अस्वाभाविक भएको भन्दै प्रश्न उठिरहेको अवस्थामा उनले माइक्रो इन्स्योरेन्स लगायत अन्य क्षेत्रमा गरेको लगानीको विवरण पनि सार्वजनिक भयो। उनले सञ्चालन गरेको सामाजिक संस्था ‘हामी नेपाल’ मा आएको सहयोग रकम व्यक्तिगत खाताबाट कारोबार गरिएको विषय बाहिरिएपछि गुरुङलाई पदबाट हटाउन विभिन्न पक्षबाट दबाब परेको थियो। उक्त दबाबमा रहेकै बेला बुधबार उनले पदबाट राजीनामा दिएका हुन्।

९ वैशाख, काठमाडौं । सिंहदरबारभित्रै सरकारविरुद्ध नाराबाजी गर्दै प्रदर्शन गर्ने क्रममा नेविसंघका नेताहरू पक्राउ परेको भन्दै नेपाली कांग्रेसले ध्यानाकर्षण भएको जनाएको छ। कांग्रेस प्रवक्ता देवराज चालिसेले एक वक्तव्य जारी गर्दै मंगलबार पक्राउ परेका नेविसंघका नेताहरू भुवन भट्ट, कुम्भराज देउवा, नविन विष्ट, आकाश देवकोटा, शुशील ऐडी र विशाल विसीलाई पक्राउ गरेको घटनाप्रति गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको बताएका छन्।

‘लोकतान्त्रिक शासन व्यवस्थामा वाक तथा प्रकाशनको स्वतन्त्रता, शान्तिपूर्ण रूपमा हिँडडुल गर्ने अधिकार तथा विरोध वा असहमति प्रकट गर्ने स्वतन्त्रता नागरिकका मौलिक अधिकारहरू हुन्,’ वक्तव्यमा उल्लेख गरिएको छ, ‘यस्ता अधिकारहरूको प्रयोगका क्रममा नागरिकलाई पक्राउ गरी थुनामा राख्ने कार्यले लोकतन्त्रका आधारभूत मूल्य, विधिको शासन तथा नागरिक स्वतन्त्रताको प्रत्याभूतिमाथि गम्भीर प्रश्न खडा गर्दछ। असहमतिलाई नियन्त्रण गर्ने र दमन गर्ने सरकारको यस्तो शैली लोकतान्त्रिक मान्यता एवं संविधानको मर्म विपरीत छ।’

पक्राउ परेका नेपाल विद्यार्थी संघका नेताहरूलाई विना शर्त तत्काल रिहा गर्न कांग्रेसले माग गरेको छ।

समाचार सारांश अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग भएको युद्धविरामको अवधि थपेका छन्, तर कुनै नयाँ समयसीमा घोषणा गरेका छैनन्। इरानी पक्षबाट वार्ता सम्बन्धी जवाफ नआउँदा ट्रम्प प्रशासनमा अन्योल छ र इरानी नेतृत्वमा विभाजन रहेको देखिएको छ। इरानले नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने माग गर्दै आएको छ, तर ट्रम्पले होर्मुज स्ट्रेट खुल्ने निर्णय अन्तिम सम्झौतासम्म नहुने बताएका छन्। ९ वैशाख, काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मंगलबार दिउँसो ह्वाइट हाउसमा आफ्ना राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकारहरूसँग बैठक गरेर एउटा महत्वपूर्ण निर्णय लिए – इरानसँग के गर्ने? उनले घोषणा गरेको युद्धविरामको अवधि अन्त्य हुन लागिरहेको थियो र उपराष्ट्रपति जेडी भान्स अर्को चरण वार्ताका लागि पाकिस्तान जानु अघि जोइन्ट बेस एन्ड्रुजमा एयरफोर्स टु जहाजमै थिए। तर, ट्रम्प प्रशासनमा अन्योल थियो र इरानी पक्षबाट कुनै जवाफ आएको थिएन। यसअघि अमेरिकी पक्षले वार्ताको अर्को चरण सुरु हुनुभन्दा पहिले इरानीहरूलाई केही मुख्य बुँदाहरू पठाएको थियो। तर, तीन अधिकारीहरूको अनुसार कयौँ दिनसम्म कुनै प्रतिक्रिया नआएपछि उपराष्ट्रपति भान्स र टोली पाकिस्तान प्रस्थान गर्दा त्यहाँबाट के कति उपलब्धि हासिल होला भन्नेमा शंका उब्जिएको थियो। मंगलबार ह्वाइट हाउसमा ट्रम्पले भान्स, विदेशमन्त्री मार्को रुबियो, रक्षामन्त्री पिट हेगसेथ, जोइन्ट चिफका अध्यक्ष ड्यान केन र सीआईएको निर्देशक जोन र्याटक्लिफसँग छलफल गर्दा पनि इरानी पक्षबाट कुनै खबर थिएन। अधिकारीहरूले पाकिस्तानका मुख्य मध्यस्थकर्ता फिल्ड मार्शल असिम मुनिरलाई भान्सलाई जहाज चढ्नु अघि जवाफ ल्याउन आग्रह गरेका थिए। यद्यपि घण्टौं बितेपछि पनि इरानबाट कुनै प्रतिक्रिया आएन। ती तीन अधिकारीका अनुसार ह्वाइट हाउसका ट्रम्पका सल्लाहकारहरूले इरानबाट जवाफ नआउनुको मुख्य कारण त्यहाँको नेतृत्वभित्रको विवाद भएको अनुमान गरेका छन्। उनीहरूको यो बुझाइ आंशिक रूपमा पाकिस्तानी मध्यस्थकर्ताबाट प्राप्त सूचनामा आधारित छ। ट्रम्प प्रशासनलाई लागिरहेको छ कि युरेनियम संवर्द्धन र भण्डारजस्ता विषयमा इरानीहरूबीच साझा सहमति छैन, जुन अहिलेको वार्ताका सबैभन्दा जटिल मुद्दा बनेको छ। अमेरिकी विश्वास अनुसार नयाँ सर्वोच्च नेता मोज्ताबा खामेनीले आफ्ना अधिकारीहरूलाई स्पष्ट निर्देशन नदिइरहेको वा उनीहरू अनुमान मात्र लगाइरहेका छन्। मोज्ताबाले आफूलाई पर्दा पछाडि राख्न खोज्दा आन्तरिक छलफलमा अवरोध आएको छ। यसका बाबजुद एक अधिकारीले अमेरिका र इरानी वार्ताकारबीच चाँडै भेट हुने सम्भावना रहेको बताएका छन् तर त्यो कहिले र कसरी हुने धेरै अनिश्चित छ। सैन्य आक्रमण पुनः सुरु नगरी ट्रम्पले युद्धविरामको अवधि बढाउने निर्णय गरेका छन्, तर नयाँ कुनै निश्चित मिति तोकेको छैन। उनले ‘ट्रुथ सोसल’मा इरानी अधिकारीहरू “गम्भीर रूपमा विभाजित” रहेको उल्लेख गरेका छन्। उनी अझै युद्धको कूटनीतिक समाधान खोज्न इच्छुक देखिएका छन्। हाल वार्ता असफल भएका कारण ट्रम्पले वार्तामा धेरै चुनौतीहरूको सामना गर्नुपरेको स्पष्ट छ। इरानले वार्तामा जाने अघि नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने माग गरिरहेको छ, विशेषगरी होर्मुज स्ट्रेटका इरानी बन्दरगाहहरूमा ट्रम्पले लगाएको नाकाबन्दी हटाउनुपर्ने। तर ट्रम्पले भने “अन्तिम सम्झौता नहुँदासम्म होर्मुज स्ट्रेट खोल्ने छैनौं” बताएका छन्। मंगलबार दिउँसोको बैठकमा ट्रम्प र टोलीले युद्धविराम अवधि लम्ब्याउने निर्णय गरे, जुन पाकिस्तानी मध्यस्थकर्ताका अनुसार केही घण्टामा सकिन लागेको थियो। ट्रम्पले भने यो बुधबार साँझसम्म रहने विश्वास व्यक्त गरे। यसले इरानीहरूलाई थप समय मिल्ने विश्वास छ, तर ग्यारेन्टी कम रहेको बताएका छन्। इरान वार्ताको टेबुलमा फर्कन तयार भए भ्रमणको व्यवस्था तुरुन्तै गर्न सकिने अधिकारीहरूले बताएका छन्। होर्मुज स्ट्रेट बन्द रहँदा दुवै पक्षलाई आर्थिक क्षति भोग्नुपर्छ, जसले चाँडो समाधान खोज्न प्रेरित गर्ने आशा गरिएको छ। पाकिस्तानी मध्यस्थकर्ताहरूले ट्रम्पलाई पनि युद्धविराम बढाउन उत्साहित गरिरहेका थिए। ट्रम्पले वार्ता प्रस्ताव नआएसम्म र छलफल निष्कर्षमा नआएसम्म युद्धविराम विस्तार गर्ने निर्णय लिएका छन्। तर इरानी अधिकारीहरू यसको खासै प्रभावति देखिएको छैनन्। इरानी वार्ता टोलीका सदस्य मेहदी मोहम्मदीले भने, “ट्रम्पले युद्धविराम लम्ब्याउनुको कुनै अर्थ छैन। हार्ने पक्षले सर्त थोपर्न सक्दैन। नाकाबन्दी राख्नु बमबारी जस्तै हो र यसको प्रतिकार सैन्य माध्यमबाटै गर्नुपर्छ।” ट्रम्पको युद्धविराम जारी रहने घोषणाले अन्योलपूर्ण दिनको अन्त्य गर्‍यो, जबकि सो दिनको सुरुवातमा उनले निकट भविष्यमा इरानलाई पुनः बमबारी गर्ने आशा व्यक्त गरेका थिए। युद्धविरामको नयाँ समयसीमा नतोक्दा दबाब कम हुने र इरानलाई वार्ता लम्ब्याउने अवसर मिल्ने चेतावनी ट्रम्पका सल्लाहकारहरूले गोप्य रूपमा दिएका छन्। कम्तिमा वार्ताकारहरूले यसै हप्ता प्रारम्भिक समझदारी हुने अपेक्षा गरेका थिए र त्यसपछि सूक्ष्म विषयमा छलफल हुने ठानेका थिए। तर आलोचकहरूले यो छलफल लम्ब्याउनु रणनीतिक चाल हुनसक्ने चेतावनी पनि दिएका छन्, जसले इरानका मिसाइल प्रणाली खुलाउन आवश्यक समय पाउनेछन्। इरानले भविष्यमा युरेनियम संवर्द्धन, उच्च संवर्द्धित युरेनियमको भण्डारण र प्रतिबन्ध हटाउने लगायत महत्त्वपूर्ण विषयहरू अझै समाधान हुन बाँकी छन्। सम्झौता सम्भव वा असम्भव हुने अन्ततः दुवै पक्षका सर्तहरूको लचकतामा निर्भर हुनेछ। ट्रम्पका लागि अनिवार्य सर्त ‘ज्वाइन्ट कम्प्रिहेन्सिभ प्लान अफ एक्शन’ जस्तो पुरानो सम्झौतासँग तुलना गर्न योग्य सम्झौतामा सहमत नहुनु हो। ट्रम्प सन् २०१८ मा उक्त आणविक सम्झौताबाट बाहिरिएका थिए र त्यसलाई कमजोर सम्झौता बताउँदै आलोचना गरिरहेका छन्। ट्रम्पले आफ्नो वार्ता कौशलमा ठूलो आत्मविश्वास देखाएका छन् र मंगलबार भने यदि उनले त्यो समयमा राष्ट्रपति भएर युद्ध जित्ने दाबी समेत गरेका छन्। “मलाई लाग्छ अन्ततः हामी उत्कृष्ट सम्झौतामा पुग्नेछौं,” उनले भने। “आधारभूत रूपमा उनीहरूको विकल्प छैन। हामीले उनीहरूको नौसेना र वायुसेना ध्वस्त पारेका छौं र उनका नेताहरूलाई पनि निशाना बनाएका छौं, जसले यो अवस्था जटिल बनाएको छ।” केही घण्टापछि ‘स्टेट डाइनिङ रुम’ मा खेलाडीहरूलाई सम्मान गर्दै ट्रम्पले युद्ध विषयमा असामान्य मौनता राखे र पत्रकारहरूको प्रश्नबाट भागे।

पत्रकार तथा फोटोग्राफर जयनारायण शाहले खिचेका तस्वीरहरूको ‘विटनेश अफ टाइम’ शीर्षकमा आगामी जेठ ११ र १२ गते नेपालगञ्जमा एकल फोटो प्रदर्शनी आयोजना हुन लागेको छ। यस प्रदर्शनीमा समय, समाज, प्रकृति र जनजीवनका महत्वपूर्ण पलहरूलाई तस्वीर मार्फत प्रस्तुत गरिनेछ। यसले नेपाली समाज र सांस्कृतिक जीवनलाई उजागर गर्ने उद्देश्य राखेको छ। आयोजक अन्तरालले नयाँ पुस्तामा फोटोग्राफीप्रति रुचि बढाउने र समाजको जीवन्त चित्र संसारलाई देखाउने लक्ष्यसहित सम्पूर्ण कलेक्सी, विद्यार्थी र सर्वसाधारणलाई निमन्त्रणा गरेको छ।

अन्तरालको आयोजना तथा व्यवस्थापनमा पत्रकार/फोटोग्राफर जयनारायण शाहले खिचेका फोटोहरूको ‘विटनेश अफ टाइम’ शीर्षकमा एकल फोटो प्रदर्शनी आयोजना गर्न लागिएको हो। जेठ ११ र १२ गते नेपालगञ्जमा हुने उक्त प्रदर्शनीमा समय, समाज, प्रकृति र जनजीवनका महत्वपूर्ण क्षणहरूलाई फोटो माध्यमबाट प्रस्तुत गरिनेछ। ‘विटनेश अफ टाइम’ प्रदर्शनीले समयका साक्षी बनेका दृश्यहरू, पात्रहरू, नेपाली समाज, भेषभूषा, संस्कृतिसँगै दैनिक जीवन र प्रकृतिलाई तस्वीरहरू मार्फत उजागर गर्ने उद्देश्य बोकेको छ। प्रदर्शनमा राखिएका तस्वीरहरूले दर्शकलाई मानव सभ्यता र प्रकृतिका विविध आयामहरू अनुभव गराउने विश्वास छ।

‘कहिलेकाहीं केही क्षणहरू केवल स्मृतिमा रहँदैनन्, तिनीहरू इतिहास बन्छन्,’ पत्रकार तथा फोटोग्राफर जयनारायण शाह भन्छन्, ‘उहि क्षणहरूलाई जीवन्त राख्ने प्रयास यस फोटो प्रदर्शनी हो।’ विगत डेढ दशकमा मुलुकमा विभिन्न राजनीतिक घटनाक्रम देखिएको छ। परिदृश्यहरू फेरिएका छन्, धेरै आन्दोलन-झडपहरू भएका छन्। भूकम्प, नाकाबन्दी, कोभिड महामारी र लकडाउनले आम जनजीवनलाई अत्यन्तै कष्टकर बनाएको छ। यी सबै कालखण्डका झलकहरू फोटोग्राफर शाहले कैद गरेका छन्।

‘मैले यात्राका क्रममा जहाँ-जहाँ पुगेँ, त्यो ठाउँको जनजीवन, रहन-सहन, भेशभूषा, बस्ती, प्रकृति, फूलहरू, मनमोहक दृश्यहरू र पदयात्रामा भेटेका मानिसहरूको तस्वीरहरू क्यामेरामा सुरक्षित गरें,’ पत्रकार शाह भन्छन्, ‘अब यी फोटोहरू प्रदर्शनीमार्फत साझा गर्दैछु।’ यस प्रदर्शनी मार्फत नयाँ पुस्तामा फोटोग्राफीप्रति आकर्षण बढाउने तथा समाजको जीवन्त तस्वीर प्रस्तुत गर्ने उद्देश्य राखिएको आयोजक अन्तरालले जनाएको छ। समय, समाज र सम्झनाको कथा बोकेको यी तस्वीरहरू अवलोकन गर्न सम्पूर्ण कलेची, विद्यार्थी, सञ्चारकर्मी र सर्वसाधारणलाई अन्तरालबाट हार्दिक निमन्त्रणा गरिएको छ।

खाद्य वस्तुहरूको गुणस्तर र स्वच्छताको प्रत्यक्ष अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी अबदेखि प्रदेश र स्थानीय तहलाई दिइएको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ को आधारमा प्रदेश र स्थानीय तहलाई सक्रिय बनाउन लागेको हो। स्थानीय तहहरूले आफ्नै कानुन अनुसार खाद्य निरीक्षक नियुक्त गर्न र गुणस्तर जाँच गर्ने व्यवस्था मिलाउन मन्त्रालयले निर्देशन दिएको छ।

अबदेखि खाद्य वस्तुहरूको गुणस्तर र स्वच्छताको प्रत्यक्ष अनुगमन तथा नियमन गर्ने जिम्मा प्रदेश र स्थानीय तहलाई दिइएको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले ‘खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१’ अनुसार बजार अनुगमनमा प्रदेश र स्थानीय तहलाई सक्रिय बनाउन लागेको हो। अब प्रदेशले आफ्नो क्षेत्रमा रहेको भागमा र स्थानीय तहले आफ्नै पालिका क्षेत्रमा बिक्री वितरण हुने खाद्य पदार्थहरूको गुणस्तर जाँच र नियमन गर्ने छन्।

ऐनमा भएको व्यवस्थालाई प्रभावकारी बनाउन गरिएको मन्त्रालयको यो निर्णयले उपभोक्ताको स्वास्थ्य अधिकारलाई स्थानीय तहबाटै सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यो अधिकारलाई कार्यान्वयन गर्नका लागि स्थानीय तहहरूले अब आफ्नै कानुन अनुसार खाद्य निरीक्षक नियुक्त गर्न सक्नेछन्। योग्यता पुगेका व्यक्तिलाई खाद्य निरीक्षकमा नियुक्त गर्ने व्यवस्था मिलाउन समेत मन्त्रालयले निर्देशन दिएको छ।

तारकेश्वर नगरपालिका-१० मनमैजु शिवनगर टोलमा करेन्ट लागेर २२ वर्षीया सन्श्री श्रेष्ठको मृत्यु भएको छ। मंगलबार राति आफ्नै घरमा गिजर चेक गर्ने क्रममा उनी गम्भीर घाइते भएकी थिइन्। उपचारका लागि शुभम् अस्पताल लगिएको थियो तर उनको अवस्था जटिल भएपछि मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ। ९ वैशाख, काठमाडौं। यस सम्बन्धमा प्रहरीले आवश्यक अनुसन्धान गरिरहेको छ।

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कन्डम उत्पादक कम्पनी कारेक्सका प्रमुखले इरान युद्धका कारण कच्चा पदार्थ आपूर्तिमा अवरोध आएपछि आफ्ना उत्पादनहरूको मूल्य कम्तीमा ३० प्रतिशतले वृद्धि हुने बताएका छन्। कारेक्सका मुख्य कार्यकारी निर्देशक गो मीआ किअटले सञ्चार माध्यमलाई भने, द्वन्द्व सुरु भएपछि कन्डम उत्पादनको लागतमा अचानक वृद्धि भएको छ। मलेशियामा आधारित यो कम्पनी वार्षिक पाँच अर्बभन्दा बढी कन्डम उत्पादन गर्छ। ‘ड्यूरेक्स’ र ‘ट्रोजन’ जस्ता चर्चित ब्रान्ड तथा यूकेको सरकारी स्वास्थ्य प्रणाली एनएचएसलाई पनि उनीहरूको कम्पनीले कन्डम आपूर्ति गर्दछ।

समाचार संस्था रोएटर्स र ब्लूम्बर्गसँगको अन्तर्वार्तामा किअटले कन्डम मूल्य वृद्धि सम्भावनाबारे जानकारी दिएका हुन्। अमेरिका र इजरायलले इरानमा हवाई आक्रमण गरेपछि इरानले प्रतिवाद स्वरूप होर्मुज स्ट्रेटलाई अवरुद्ध गरिदिएको छ, जसले जलमार्ग हुँदै विश्वव्यापी तेल आपूर्ति गम्भीर असरमा परेको छ। हाल उक्त जलमार्ग लगभग पूर्ण रूपमा निस्क्रिय छ र यसले विश्वव्यापी सप्लाइ चेनमा विकृति ल्याएको छ।

कन्डम कम्पनीहरू तेलबाट प्राप्त हुने पदार्थहरूमा निर्भर छन्। कन्डम उत्पादनमा उपयोग गरिने ल्याटेक्स बिग्रिन नदिन अमोनिया र सिलिकन आधारित लुब्रिकेन्टहरू आवश्यक पर्दछन्, जुन सबै पेट्रोलियम उत्पादनबाट प्राप्त हुन्छन्। गोका अनुसार यस वर्ष कन्डमको माग लगभग ३० प्रतिशतले बढेको छ। ढुवानी खर्च वृद्धि र ढुवानीमा ढिलाइले कन्डमको संकटलाई अझ गहिरो बनाएको छ। “संकटको समयमा कन्डमको प्रयोग आवश्यकतामा वृद्धि हुन्छ। किनकि मानिस आफ्नो भविष्य, जागिरको स्थिरता जस्ता विषयमा निश्चित हुन सक्दैनन्,” उनले ब्लूम्बर्गसँग भने।

अन्य क्षेत्रमा पनि अभाव र महँगो। अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको युद्धले विश्व ऊर्जा बजारमा प्रभाव पारिरहेको छ। पेट्रोलियम मूल्य बढेपछि अन्य वस्तुहरू पनि महँगो भइसकेका छन्। इरान युद्धले विश्वव्यापी हवाई भाडा वृद्धि गराएको छ। नयाँ अनुसन्धानमा सस्तो हवाई टिकटको औसत मूल्य विगत एक वर्षको तुलनामा २४ प्रतिशतले उकालो लागेको देखिएको छ। खाडी क्षेत्रबाट पानीजहाजमार्फत गर्नुपर्ने सामानहरूको ढुवानी अवरुद्ध हुँदा रासायनिक मलको मूल्य बढेको छ र कम्प्युटर चिपहरूको उत्पादनमा प्रयोग हुने ‘हिलियम’ पनि अभावमा परेको छ।

नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघमा अध्यक्ष भुवन सिंह गुरूङ र महासचिव महेश बस्नेतबीच विवाद बढेको छ। महासचिव बस्नेतसहित कार्यसमिति सदस्यहरूले अध्यक्ष गुरूङलाई सल्लाहकार पदमुक्त गर्ने निर्णयको बारेमा स्पष्टीकरण सोधेका छन्। अध्यक्ष गुरूङले आरोपहरूलाई निराधार र भ्रमपूर्ण भन्दै संघ विधि, विधान अनुसार काम भइरहेको बताएका छन्। ९ वैशाख, काठमाडौं।

नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघमा विवादहरू तीव्र हुँदैछन्। अध्यक्ष र महासचिवसहितका पदाधिकारीहरूबीचको विवादले संकटपूर्ण स्वरूप लिएको छ। महासचिव महेश बस्नेतसहित केही कार्यसमिति सदस्यहरूले अध्यक्ष भुवन सिंह गुरूङलाई स्पष्टीकरण मागेका छन्। अध्यक्ष गुरूङले दुई जना सल्लाहकार सदस्यलाई पदमुक्त गरेपछि संघमा दुई भिन्न समूहमा विभाजित सदस्यहरू एकअर्काविरुद्ध आरोपहरू लगाउन थालेका छन्।

बुधबार महासचिव बस्नेतसहितका केही सदस्यहरूको बैठकले अध्यक्ष गुरूङलाई स्पष्टीकरण माग्यो। सो स्पष्टीकरणमा संघको कार्यप्रणाली, निर्णय प्रक्रिया र सल्लाहकार सम्बन्धी विवाद, गुनासा र गम्भीर प्रश्नहरू उठेका कारण स्पष्टिकरण आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको छ। अध्यक्ष गुरूङमाथि कार्यसमिति सदस्यहरूलाई आवश्यक जानकारी नदिई निर्णय प्रक्रिया अघि बढाएको, औपचारिक बैठक नबुलाएर अनौपचारिक रूपमा निर्णय गरेको जस्ता आरोपहरू लगाइएको छ।

सल्लाहकारहरूको पदमुक्ति पनि विवादको विषय बनेको छ। कार्यसमितिले विशेष गरी २०८३ वैशाख ६ गते भएको भनिएको बैठकको स्थान, समय, बैठक कसरी भएको, आधिकारिक अभिलेख, उपस्थित सदस्य संख्या, सूचना पठाउने प्रक्रिया, छलफलका विषयहरू र निर्णय बहुमत वा सर्वसम्मत कसरी भएको भन्नेबारे स्पष्ट विवरण मागेको छ। महासचिव बस्नेतले अध्यक्ष गुरूङले दुई जना सल्लाहकारलाई कुनै जानकारी नदिई हटाएको कानुन विपरीत भएको बताएका छन्। उनले भने, ‘उहाँले आफ्नो र आफ्नो संस्थाको व्यक्तिगत हितका लागि मात्र काम गर्दै आएको संघका सदस्यहरूले पटक–पटक सचेत गराउँदै आएका छन्।’

अर्कोतर्फ, अध्यक्ष गुरूङले आफूमाथि लागेको आरोपहरू निराधार, भ्रमपूर्ण र योजनाबद्ध रूपमा सिर्जित भएको बताएका छन्। उनले व्यवसायीहरूलाई यस्ता अफवाहमा नलाग्न अनुरोध गरेका छन्। संघ विधि, विधान र संस्थागत प्रक्रियाअनुसार पूर्ण रूपमा काम भइरहेको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘कार्यसमितिको स्पष्ट बहुमत हाम्रो पक्षमा छ, त्यसैले यस्ता गतिविधिहरूले संगठनमा कुनै असर पार्दैन।’

पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत पूर्वी नवलपरासीको गैंडाकोटमा सरकारी नम्बरको गाडीले ठक्कर दिदा एकजना पैदलयात्रीको मृत्यु भएको छ। बा २ झ ३८५४ नम्बरको टाटा सुमोले गएराति ठक्कर दिँदा भरतपुर महानगरपालिका–२५ का ४७ वर्षीय श्यामबहादुर भुजेलको मृत्यु भएको हो। दुर्घटनामा संलग्न गाडी र चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिइ आवश्यक अनुसन्धान अगाडि बढाइरहेको छ।

गैंडाकोटबाट कावासोतीतर्फ जाँदै गरेको उक्त गाडीले चितवनको भरतपुर महानगरपालिका–२५ का श्यामबहादुर भुजेललाई ठक्कर दिएको थियो। गम्भीर घाइते भएका भुजेलको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको जानकारी पूर्वी नवलपरासीका प्रहरी उपरीक्षक युवराज खड्काले दिनुभएको छ।

दुर्घटनामा संलग्न सवारी साधन र चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिई आवश्यक अनुसन्धान जारी राखेको छ। गाडी तीव्र गतिमा थियो र गाडी भित्र बियरको कार्टुन फेला परेको छ। ठक्कर दिने गाडी कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय (कोलनिका)को रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

स्थानीय प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार उक्त गाडी तीव्र गतिमा गुडिरहेको थियो। एउटा लेनमा रहेको गाडी अर्को लेनमा करिब एक सय मिटर अगाडि पुगेर मात्र रोकिने अवस्थामा थियो। दुर्घटनाको जानकारी पाउनासाथ सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरी र स्थानीयहरूले उद्धार गरेका थिए। घाइतेलाई उपचारका लागि चितवनको भरतपुरतर्फ पठाइएको थियो। गाडीमा अरु कोही थिए कि थिएन भन्ने तथ्य अझै पत्ता लागेको छैन।