लेखक: space4knews

९ जेठ, हुम्ला । जेठ ५ गते राति ११ बजे चंखेली गाउँपालिका–५ नेप्का गाउँमा ठूलो हावाहुरी सुरु भयो। त्यसपछि भारी वर्षा भयो। केही समयमै माथिबाट हिलोमाटोको बाढी खस्न थाल्यो। गाउँलेहरू कोही आत्तिए, कोही चिच्याए। सबैले अचानक आफूलाई असहाय महसुस गरे। ‘त्यो हावाहुरी र हिलो बाढीले ६० किलोवाटको लघु जलविद्युत् आयोजना पनि बन्द गरायो। अन्धकार रातमा सबै आत्तिए,’ चंखेली–५ का वडाध्यक्ष हर्कधन तामाङले सम्झिए, ‘सबैले बाहिर रहेका आफन्तलाई फोन गरेर आफ्नो जिउज्यानको जोखिमको खबर पुर्‍याइसकेका थिए।’ त्यो रात नेप्का गाउँ त्रासदीपूर्ण तरिकाले बित्यो।
‘मेरो भेडीगोठ बगायो, तर धन्यबाद छ भेडाबाख्रामा कुनै क्षति भएन,’ वडाध्यक्ष हर्कधनले भने, ‘तर धनसिंह तामाङको गोठ भत्किँदा ५३ भेडाबाख्रा पुरिँए।’ गाउँमा रहेको डाँफे आधारभूत विद्यालयमा ठूलो क्षति पुगेको छ। ढुंगा र माटोबाट बनेका दुई वटा भवनका चार कोठा भत्किएका छन्। विद्यालयका सात कम्प्युटर, दुई ल्यापटप र फर्निचरमा समेत क्षति भएको छ। गाउँको खानेपानी व्यवस्था गर्ने ५ हजार लिटर क्षमताको ट्यांकीमा समेत क्षति पुगेको छ। गाउँका ७५ घरहरू मध्ये ४५ घरको खेतीयोग्य जमिन र अन्नबाली लेदो माटोले पुरिँदा नष्ट भएका छन्, प्रहरीले जनाएको छ।
सात घण्टा पैदल यात्रा गरेर नेप्कामा प्रहरी टोली पुगेपछि प्रतिवेदनअनुसार, मेल्छाम प्रहरी चौकीले असई नन्दबहादुर शाहीको नेतृत्वमा चार सदस्यीय टोली परिचालन गरेको थियो। असई शाहीले भने कि आफ्नो टोली सात घण्टा पैदल हिँडेर नेप्का पुगेको हो। घटनापछि जिल्ला सदरमुकाम सिमकोटबाट प्रमुख जिल्ला अधिकारी टेककुमार रेग्मीको टोली हेलिकप्टरबाट निरीक्षणका लागि पुगेको थियो। उनीसँगै जिल्ला प्रहरी प्रमुख डीएसपी शंकर खड्का, सशस्त्र प्रहरीका डीएसपी पुष्करबहादुर सिंह र नेपाली सेनाका मेजर हरिबाबु श्रेष्ठ पनि उपस्थित थिए। तर, स्थानीयवासीहरूले प्रहरी र सीडीओ टोलीले कुनै राहत नदिई फर्किएको गुनासो गरेका छन्। चार दिन बितेपछि पनि बाढीपीडितहरूले सरकारबाट कुनै प्रकारको राहत नपाएको बताएका छन्।

रातको साढे ११ बजेको थियो। ५ जेठको मध्यरात पनि काठमाडौंको माइतीघर अझै सुतिरहेको थिएन। न्याय खोज्दै धर्ना बसेकाहरुका कारण माइतीघर मण्डला जागरूक थियो। दिउँसो जस्तै जाम वा भीड थिएन। कहिलेकाहीं अराजकता देखाउँदै बाइक चलेका केही मानिसलाई छोड्ने हो भने शान्त वातावरण थियो। छिमेकी सडकमा गुड्ने सवारी साधनहरूको आवाज पनि त्यति ठूलो सुनिंदै थिएन। तर कहिले काहीं रक्सी सेवन गरेर आउनेहरूको आवाजले त्यहाँ रहेका केही मानिसहरुलाई डर लाग्न सक्थ्यो। त्यही शान्त देखिने माइतीघर मण्डलाको सडक किनारामा टेन्टहरु देखिन्थे। हामी मध्यरात त्यहाँ पुग्दा सात वटा टेन्ट टाँसिएका थिए। टेन्ट नभएका एक महिला खुलेआम आकाशमुनि सुतिरहेकी थिइन्। थप केही समूहहरु म्याट्रेसमा पातलो सिरक ओरेर यस्तै सुतिरहेका थिए र एकअर्कासँग गफ गर्दै थिए। कतिपय आफ्नो टेन्टमा सुत्ने तयारीमा थिए। तर खुला आकाशमुनि सडकमा रात बिताउन धर्नामा बसेकाहरुको मन थिएन। त्यहाँ पर्ने लामखुट्टेले टोक्ने हुँदा उनीहरूलाई धेरै अकल्पनीय पीडा भोग्नुपर्दथ्यो। यस्ता परिस्थितिमा पनि आफ्नो कुरा सरकारलाई सुनाउन उनीहरुले सडकमै बस्नुपरेको छ। ‘लामखुट्टेले टोकेर हैरान पार्छन्। तर पनि बस्नैपर्छ, सरकारले सुन्दैन,’ त्यहाँको एक व्यक्तिले भने।

उनीहरूको सुरक्षाका लागि दुई जना प्रहरी ड्युटीमा थिए। उनीहरूको मागहरू विविध छन्। झापा घर भएकी कृष्णमाया उप्रेती खुलेआम आकाशमुनि एउटा ओडनीमात्रमा माइतीघरको सडकमा सुतिरहेकी थिइन्। हामी त्यहाँ पुगेपछि केही समयपछि ४८ वर्षीया उनी उठिन्। गोठाटारमा बस्ने उनी अहिले रातभर माइतीघरमा धर्नामा छिन्। उनलाई खान र ल्याउन सहज छैन। त्यसैले सहयात्री संस्था महांकाल समूहले दिएको खाना खाएपछि गोठाटार फर्कने योजना बनाइरहेकी थिइन्। तर रातिको गाडी छुटेको कारण उनी मजबूर भएर खुला आकाशैमा बस्न बाध्य भएकी छिन्। उनले भनिन्, ‘मलाई झापामा एकले यौन दुर्व्यवहार गरेको छ। त्यसैले न्याय खोज्न आएको हुँ। तर अदालत र प्रशासनबाट मेरो पक्षमा कसैले साथ दिएको छैन।’ न्याय खोज्दै उनी १३ वर्षदेखि लागिपरेकी छन्। हालको अवस्था अनुसार गत १५ चैतदेखि माइतीघरमै धर्नामा छन्। बेलुकी गाडी छुटेपछि त्यहाँ वरपर रहेका मानिसहरूले उनलाई आफ्नो टेन्टमुनि राख्ने प्रस्ताव राखेपछि उनले साथीहरूको साथमा माइतीघरमै रात बिताइन्।

टेन्टहरू बीच अर्को समूह गफिरहेका थिए। ट्रिपाल ओछ्याएर खुलेआम गफ गर्दै गरेको समूहमा जानकी विष्ट, रमिला कार्की, जमुना खत्री र पुष्पमाया कार्की थिए। उनीहरूको कुराकानी सुन्दा यस्तो लाग्दथ्यो कि माइतीघरमा रातीसंगै धर्ना बस्ने उनीहरूको अलग गाउँ नै बसेजस्तो थियो। सहयोगी र मिलनसार भएर उनीहरू दुःखसुखका कुरा गरिरहेका थिए। जानकी विष्टले आफ्नो अनुभूति पोखिन्। दार्चुला ब्यास गाउँपालिकाकी जानकी विष्ट केही दिनदेखि माइतीघर मण्डलामा छन्। आफू मानव बेचबिखनको जालबाट जोगिएपनि अन्य दिदीबहिनीहरूलाई बचाउन सात दिनसम्म यहाँ बस्ने बताइन्। पुष्पमाया कार्कीलाई भनिन्, ‘तिमी टेन्ट नकिन, म सात दिनपछि जानेछु, मेरो टेन्ट प्रयोग गरिहाल, छाडिदिन्छु।’ जानकीका अनुसार, उनलाई सुदूरपश्चिमका एक व्यक्तिले वीरगञ्जमा बुनाई तालिम दिने भन्दै बोलाए। परिवारसँग सल्लाह गरेर वीरगञ्ज पुगिन्। तर त्यहाँबाट रातारात बिहारको पन्नामा पुर्‍याइयो। मोबाइल चलाउन दिइएन, बन्धक बनाइयो। होस्टेल शुल्कको रूपमा १८ हजार रुपैयाँ तिर्न भनियो। ‘पछि दुई लाख रुपैयाँ जम्मा गर्न भनियो। नमान्दा जबरजस्ती गर्न खोजे,’ जानकीले सबैसामु पीडा सुनाइन्।

यस्तो मानव बेचबिखनमा पूर्ण फँसाएपछि कुटपिट र यातना सहनुपर्यो। अन्ततः उनले अटोबाट हाम फालेकी थिइन्। तेजीमा भारतीय प्रहरीको सहयोग खोजिन्। भारतीय प्रहरी, आफन्त र केही संस्थाको सहयोगमा उनी नेपाल फर्किइन्। इन्डियामा देखेको दृश्य अत्यन्तै डरलाग्दो रहेको बताइन् जानकीले। जागिरको नाममा युवतीहरूलाई लगेर कुटपिट, यातना, किड्नी बेच्ने, बालिकालाई यौनधन्दामा लगाउने र मुम्बईको कोठीमा बेच्ने गरिएको उनले सुनाइन्। पहाडी सिधा केटीहरू बलात्कारपछि डरले बोली नबोल्ने अवस्थामा पुग्ने अवस्था छ। मानव बेचबिखन गर्नेहरू २०६५ सालदेखि नै सक्रिय रहेको बताइन्छ। आफू बचेर आएपछि धेरै पीडित उद्धार गरिसकेको दाबी पनि गरिन्। उनका अनुसार किंग इन्डिया संस्थासँग मिलेर ५२ जनालाई उद्धार गरिएको थियो। तत्कालीन गृहमन्त्री रमेश लेखक, आइजीपी दीपक थापा, श्रम मन्त्री, मानव अधिकार आयोगसम्म पुगेर आवाज उठाइन्। विभिन्न मिडियामा अन्तर्वार्ता दिइन्, तर सरकारी निकायबाट विशेष काम नभएको उनको गुनासो छ। आफू पीडित भएकी उनले भनिन्, अझै धेरै नेपाली युवतीहरू भारतमा बन्धक छन्। सरकारले उद्धार गर्न र ठगी कम्पनी बन्द गर्न तुरुन्तै ध्यान दिनुपर्ने उनको माग छ। ‘सरकारले केही गरेन भने म भारत जानेछु र त्यहाँका अधिकारीसँग भेट्ने छु,’ उनी दृढतापूर्वक भनिन्, ‘मलाई न्याय चाहिँदैन, तर अरूलाई बचाउनु छ। कसैले यो जालमा नफसून् भनेर दबाब दिन र अरूलाई खबरदारी दिन माइतीघर आएको हुँ।’ जानकीको कथा सुनिरहेको बेला अर्को छेउमा रहेका पुष्पमाया कार्कीका आँखा रसाएका थिए। उनी पनि आफ्नो पीडा सुनाउन चाहन्थिइन्।

उदयपुरकी पुष्पमाया कार्की (२८ वर्ष) हाल दिनरात माइतीघर मण्डलाको सडकमै छिन्। जाने ठाउँ नभएकाले दिनरात धर्ना दिएर माइतीघरमा सुत्न बाध्य छिन्। मलेसियामा मानव बेचबिखनको शिकार भएकी उनी नेपाल फर्किएतापनि यहाँ प्रहरी र स्थानीयबाट थप पीडित भएकी छिन्। केही समयअघि नुवाकोटकी प्रतिमा तामाङले ‘मलेसियामा राम्रो काम र तलब हुन्छ’ भनी फकाएपछि घरसँग सल्लाह गरेर थाइल्याण्ड हुँदै मलेसिया पुगेकी पुष्पमायालाई त्यहाँ नेपाली होटलमा काम लगाइयो तर तलब दिइएन। ग्राहकसँग शारीरिक सम्बन्ध राख्न बाध्य पारियो। ‘दुई महिनासम्म काम गरेँ, पैसा दिएनन्। ग्राहक खुसी नपारेको भन्दै तलब काटियो,’ उनले सुनाइन्। विभिन्न होटलहरूमा बेचियो। २०२५ डिसेम्बर २ तारिख राति होटल सञ्चालक र दुई ग्राहकले सामूहिक बलात्कारको प्रयास गरेको आरोप छ। दिनरात दुर्व्यवहार झेलेकी उनी पछि अन्य सहयोगले नेपाल फर्किईन्।

तर फर्किंदा झन ठूलो समस्या शुरू भयो। तारकेश्वर–१० स्थित केटीएम होमस्टेमा दैनिक ५०० रुपैयाँ तिरेर बसिरहेकी उनी केही महिनापछि जबरजस्ती निकालिएको दाबी गर्छन्। प्रहरी लगाएर सामानसहित उनको मोबाइल, सुनको चेन, ब्रेसलेट र डिप्रेसन औषधि पनि लुटिएको बताइन्छ। ‘१५ दिनदेखि डिप्रेसनको औषधि खान पाएकी छैन,’ पुष्पमाया भावुक हुँदै भन्छिन्, ‘रोडमा पाल ओढेर सुतिरहेकी छु। पानी ब्रेहाल पनि बस्नुपर्छ। मलेसियाको बलात्कार घटना र घरबेटीबाट भएको यातनाको उजुरी दिए पनि सुनुवाइ भएको छैन। घरबाट पनि सहयोग छैन। त्यसैले म न्याय नपाउँञ्जेल माइतीघर छोड्दिनँ। जति दुःख पाएपनि।’

उनीहरूले गुनासो सुनाउँदै गर्दा अर्को टेन्ट भित्र अन्य परिवारहरू सुतिरहेका थिए। उनीहरूको टेन्टपछाडि विभिन्न माग राखिएका झण्डा थिए। कोही गाडी दुर्घटना भएतापनि चालकले उपचार नगरेको भन्दै धर्नामा थिए। कोही सहकारी ठगीको विरुद्ध। कोही फरार अभियुक्त जीबी राईको गिरफ्तारी मागिरहेका थिए। कोही अस्पतालको लापरवाहीविरुद्ध सानो बच्चासहित माइतीघरमा रात बिताइरहेका थिए। टेन्टभित्र साना बच्चासहित सुतिरहेका पनि थिए। यसरी दिन मात्र नभई राती पनि धर्ना दिँदै माइतीघर लामो समयदेखि अन्यायमा परेका व्यक्तिहरूको न्याय खोज्ने स्थान बनेको छ। सबैले आफ्ना माग सुनाउने साझा मञ्च बनेको यो माइतीघरको इतिहास आफैँमा ऐतिहासिक छ।

वि.सं. २०२३ को कुरा हो, त्यतिबेला प्रदर्शनमा आएको नेपाली चलचित्र ‘माइतीघर’को निर्माण टोलीको कार्यालय थापाथली ईन्जिनियरिङ क्याम्पसको ठीक विपरित एउटा तीन तले भवनमा थियो। त्यस भवनमा चलचित्रको नाम अंकित साइनबोर्ड झुण्ड्याइएको थियो। चलचित्रको काम सकिएपछि त्यो बोर्ड हटाइयो। तर त्यसबेला जनबोलीमा त्यो ठाउँलाई चिनिने नाम ‘माइतीघर’ बसिसकेको थियो। त्यो कालान्तरमा सधैंका लागि स्थापित भयो। विसं २०५८ मा काठमाडौंमा आयोजना गरिएको ११ औं सार्क शिखर सम्मेलनका क्रममा सहरलाई सुन्दर बनाउने उद्देश्यले तत्कालीन मेयर केशव स्थापितले यहाँ कलात्मक मण्डल निर्माण गराए र त्यसपछि यहाँ ‘माइतीघर मण्डला’ नाम राखियो। देशमा सशस्त्र द्वन्द्वको समयमा नागरिकस्तरबाट मृतकहरूको सम्झनामा यहाँ मैनबत्ती बाल्ने काम समेत भएको थियो।

यस स्थानले नागरिक आन्दोलन र राजनीतिक विरोध प्रदर्शनको मुख्य केन्द्रको भूमिका लिएको छ। देशको प्रमुख प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबार र सर्वोच्च न्यायालयको नजिक हुँदा पीडितहरूको गुनासो सरकारले सुनाउने प्रमुख माध्यम बनेको छ। यस स्वत:स्फूर्त अधिकारमाथि कहिले काहीं राज्यले अंकुश लगाउने प्रयास गरेको पनि देखिन्छ। विसं २०७५ वैशाखमा सरकारले ट्राफिक व्यवस्थापन र सडक सफा राख्ने बहाना गर्दै माइतीघरमा प्रदर्शनमा पूर्ण प्रतिबन्ध लगाएको थियो र अन्य खुला ठाउँ तोकेकोमा यसको व्यापक विरोध भयो। लोकतान्त्रिक व्यवस्थामा जनतालाई स्वतन्त्र प्रदर्शन गर्ने स्थान प्रदान गर्नु राज्यको जिम्मेवारी रहेको भन्दै डा. गोविन्द केसी, डा. जीवन क्षत्री लगायतका नागरिक समाजका अभियन्ताहरूले कडा विरोध जनाएका थिए। यसरी माइतीघर मण्डलाले शक्तिको अहंकार र निमुखाको रोदन दुवैलाई नजिकबाट नियाल्ने अवसर दिएको छ।

काठमाडौंका खुला चौरहरू क्रमिक रूपमा समाप्त हुँदै गर्दा सामाजिक मुद्दाहरू पोख्ने यो ‘पहिल्यै तयार गरिएको’ स्थान बनेको छ। आजसम्म माइतीघरले अनेक आवाज र व्यक्तित्वहरू देखेको छ। शीर्ष नेताहरु पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’, माधवकुमार नेपाल, झलनाथ खनाल लगायतले यहाँ उपस्थित भएर प्रदर्शन गरेका छन्। गुठी विधेयक आन्दोलन, शिक्षक आन्दोलन, मिटरब्याज पीडित आन्दोलन, सहकारी ठगी आन्दोलन, जेनजी आन्दोलन पनि यहाँ भएका छन्। यसरी सदन र सरकारले नसुनेका वेदनाहरू सडकबाटै सुनाउन र कमजोरहरूको गुहारलाई सत्तासम्म पुर्‍याउन माइतीघर मण्डला साक्षी बन्ने गरेको छ। आज पनि माइतीघरमा जानकी विष्ट, रमिला कार्की, जमुना खत्री, पुष्पमाया कार्की, कृष्णमाया उप्रेती लगायत न्याय खोज्दै दिनरात जागिरहेका छन्।

९ जेठ, संखुवासभा । संखुवासभाको मकालु गाउँपालिका–५ फोक्टेमा पहिरोले भेडीगोठ पुरिँदा २१८ भेडा पुरिएका छन् । शनिबार बिहान आएको पहिरोले स्थानीय दलबहादुर गुरुङको भेडीगोठ पुरिँदा २१८ भेडा पुरिएर बेपत्ता भएका छन् भनी जिल्ला प्रहरी कार्यालयका डीएसपी कुमारप्रसाद मैनालीले जानकारी दिएका छन् । दलबहादुरका २५० भेडामध्ये ३२ वटा मात्र जीवित अवस्थामा फेला परेको छ ।
यस्तै, भेडागोठालाको रूपमा काम गरिरहेका २० वर्षीय झलक गुरुङ घाइते भएका छन् । प्रहरीका अनुसार उनको हात र खुट्टामा चोट लागेको छ । घटनास्थल एक दुर्गम क्षेत्रमा पर्ने भएकाले उद्धार तथा खोजी कार्यमा कठिनाइ भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ । स्थल नुम प्रहरी चौकीबाट करिब ४० किलोमिटर टाढा छ र त्यहाँ पुग्न करिब १० घण्टा पैदल यात्रा गर्नुपर्ने बताइएको छ । उद्धार टोली घटनास्थलतर्फ लागिएको छ ।

९ जेठ, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको संस्थापन इतर समूहले गण्डकी प्रदेशस्तरीय भेलामा जेठ १५ भित्र पार्टीभित्रका समस्या समाधान गर्न आग्रह गरेको छ। शनिबार सम्पन्न भेलाले जेठ १५ भित्र पनि पार्टीभित्रका समस्या समाधान नभए महासमिति बैठक आह्वान गर्ने निर्णय गरेको छ। भेलाले गरेको ९ बुँदे निर्णयमा मुलुकको समसामयिक परिस्थिति उल्लेख गर्दै कांग्रेसभित्र निरन्तर द्वन्द्व हुँदा पाका र युवा नेताहरूको क्षमतामा प्रश्न उठेको बताइएको छ। ‘आफ्ना भित्रका सामान्य समस्या समाधान गर्न नसक्नेहरूले कसरी देशका समस्याहरू समाधान गर्ने भन्ने धारणा बनेको छ,’ निर्णयमा भनिएको छ।

नेताहरूबीच संवाद सञ्चालित गरी एकताको सन्देश दिन विलम्ब नगर्न सभापति गगन थापा, निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्का र नेता डा. शेखर कोइरालालाई आग्रह गर्ने निर्णयमा लेखिएको छ। ‘२०८३ साल जेठ १५ गतेसम्म नेताहरूले निकास ननिकाले महासमितिको बैठक आह्वान गर्ने निर्णय गरिनेछ,’ भेलाको निर्णयमा उल्लेख छ। यस्ता छन् भेलाका ९ निर्णय:

नेकपा एमालेको दोस्रो दिनको सचिवालय बैठक अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको निवास गुण्डुमा सम्पन्न भयो। महासचिव शंकर पोखरेल, तीन उपमहासचिव र पाँच सचिवले धारणा व्यक्त गरेका छन् भनी उपमहासचिव लेखराज भट्टले जानकारी दिनुभयो। भोलि चार सचिवले धारणा राख्ने र प्रस्तावित ११ एजेण्डामा छलफल अगाडि बढ्ने जानकारी दिइएको छ। ९ जेठ, काठमाडौं।

आजको बैठकमा महासचिव शंकर पोखरेलले आफ्ना धारणा व्यक्त गरे। त्यस्तै, पार्टीका तीन उपमहासचिव र पाँच जना सचिवहरूले पनि धारणा सार्वजनिक गरेको उपमहासचिव लेखराज भट्टले जानकारी दिए। ‘उनीहरूले आफ्ना विचारहरू गहिरोसँग व्यक्त गरे। हिजोदेखि आजसम्मका अनुभव र अनुभूतिहरू सबै प्रस्तुत गरिएको छ,’ उनले भने।

भोलि थप चार सचिवले धारणा राख्ने र प्रस्तावित एजेन्डामा छलफल अगाडि बढ्ने पनि उनले बताए। ‘भोलि बाँकी चार जना सचिवले कुरा राखेपछि, हामी प्रस्तावित ११ वटा एजेन्डा अनुसार छलफल अगाडि बढाउने छौं,’ उनले थपे। बैठकको बीचमा अध्यक्ष ओलीले निर्देशन दिने कार्यसमेत भएको उनले बताए।

पूर्वगृहमन्त्री सुधन गुरुङले सशस्त्र प्रहरी अस्पतालमा उपचाररत जवानहरूको स्वास्थ्य अवस्था बुझ्न अस्पतालमा पुग्नुभएको छ। सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक नारायण दत्त पौडेल पनि उहाँसँगै अस्पतालमा उपस्थित हुनु भएको थियो। नेपाल एपीएफ अस्पताल, बलम्बुमा उपचार भइरहेको जवानहरूको स्वास्थ्य अवस्थाबारे जानकारी गराइएको छ।

९ जेठ, काठमाडौं। पूर्वगृहमन्त्री सुधन गुरुङले तालिमका क्रममा बेहोस भएका सशस्त्र प्रहरी जवानहरूको स्वास्थ्य अवस्था बुझ्न अस्पताल भ्रमण गरेका छन्। उहाँसँगै सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) नारायण दत्त पौडेल पनि अस्पतालमा उपस्थित थिए। अस्पतालमा ती जवानहरूको उपचार प्रक्रिया र हालको स्वास्थ्य अवस्थाबारे विस्तृत जानकारी लिइएको छ।

पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले मदन भण्डारीका विचारहरूको समानुपातिक विस्तार र प्रयोग गर्न आवश्यक रहेको बताइन्। शनिबार आयोजित मिडिया कार्यक्रममा उनले मदन भण्डारीका विचारहरू नेपाली राजनीतिक वर्तमानका लागि अत्यावश्यक रहेको औंल्याइन्। भण्डारीले भनिन् कि मदन भण्डारीका विचारहरूको गम्भीर अध्ययन, व्यापक बहस र समय अनुसार विकास गर्ने जिम्मेवारी युवा पुस्ताको काँधमा आएको छ। ९ जेठ, काठमाडौं।

भण्डारीले भने, “आज विश्व समुदाय र नेपालले जटिल तथा बहुआयामिक चुनौतीहरूको सामना गरिरहेका छन्। लोकतन्त्र प्रतिको विश्वास, राजनीतिक नैतिकता, सार्वजनिक उत्तरदायित्व र जवाफदेहिता, सुशासन, सामाजिक न्याय र राष्ट्रिय एकताका प्रश्नहरू पुनः राष्ट्रिय बहसका केन्द्र बिन्दु बनेका छन्।” उनले मदन भण्डारीका विचारहरूको गम्भीर अध्ययन र विकास गर्नु युवा पुस्ताको महत्वपूर्ण दायित्व भएको बताइन्।

उनले मदन भण्डारीले स्थापित गरेको वैचारिक आधार, लोकतान्त्रिक संस्कृतिप्रतिको प्रतिबद्धता र राजनीतिक योगदान नेपाली राजनीतिक इतिहासमा अमूल्य सम्पत्ति भएको उल्लेख गरिन्। भण्डारीले भने, “दीर्घकाल सम्म भूमिगत राजनीतिमा सक्रिय रहेका जननेता मदन भण्डारीको खुला राजनीतिक जीवन अपेक्षाकृत छोटो रहे पनि उहाँले छोडेका वैचारिक प्रभाव र राजनीतिक योगदान दीर्घकालीन र प्रभावकारी रहेको छ।”

विद्यादेवी भण्डारीले युवाहरुलाई सूचना तथा सञ्चार प्रविधिको तीव्र विकास भएकोले आधुनिक प्रविधिको अधिकतम उपयोग गर्न सुझाव दिइन्।

दक्षिण कोरियाको राजधानी सोलको दक्षिणतर्फको सुवोनस्थित फुटबल रंगशालामा बुधबार भारी वर्षा र हावाहुरी भए तापनि पाँच हजारभन्दा बढी दर्शकहरू त्यहाँ उपस्थित थिए। वर्षा मुरिरहेको बेला पनि उनीहरू दर्शक दीर्घामा बसेर हुटिङ गरिरहेका थिए, किनभने उनीहरू उत्तर र दक्षिण कोरियाबीचको दुर्लभ खेल हेर्दै थिए। त्यहाँ अनौंठो कुरा के थियो भने सयौं दक्षिण कोरियालीहरूले “नेगोह्याङ” (उत्तर कोरियाली फुटबल क्लबको नाम) को नारा लगाउँदै हुटिङ गरिरहेका थिए। उनीहरूलाई स्थानीय गैरसरकारी संस्थाहरूले ल्याएका थिए, जसले दुवै पक्षलाई उत्साहित गर्ने वातावरण बनाउन चाहन्थे।

शुरुमा उत्तर कोरियाली टोलीको सहभागितामा शंका गरिएको थियो। किनभने दुई देशबीच किम जङ अनले पछिल्लो समयमा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र परीक्षण गर्दै, परमाणु कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिंदै सम्बन्ध बिग्रेको छ। सन् २०२३ मा उनले लामो समयदेखिको पुनः एकीकरणको योजना औपचारिक रूपमा त्यागेका र दक्षिण कोरियालाई ‘शत्रुतापूर्ण राज्य’ घोषणा गरेका छन्। तर टोली अपेक्षित रूपमा आइपुग्यो। यो टोली सन् २०१८ पछि पहिलो पटक सीमा पार गरेर दक्षिण कोरियामा आएको हो। नेगोह्याङ महिला फुटबल क्लबले एसियाली महिला च्याम्पियन्स लिगको सेमिफाइनलमा जित सहित पुनः आगमन गर्यो। उनीहरूले दक्षिण कोरियाको सुवोन एफसी विमेनलाई २-१ ले हराए। शनिबार फाइनलमा जापानको टोकियो भेर्डी बेलेजासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।

फुटबलका समर्थकहरू एवं उत्तर कोरियाको इतिहासलाई चिनेका मानिसहरूका लागि यो नतिजा कुनै आश्चर्यको विषय थिएन। उत्तर कोरियाले महिला फुटबलमा लामो समयदेखि राम्रो प्रतिष्ठा कमाएको छ। फिफा वरियतामा यो टोली ११ औं स्थानमा छ र जापानपछि दोस्रो उत्कृष्ट एशियाली टोली हो। नाएगोह्याङ क्लब सन् २०१२ मा प्योङयाङमा स्थापना भएको थियो र २०२२ मा उत्तर कोरियाली लिगको उपाधि जितेको थियो। टोलीमा राष्ट्रिय महिला टोलीका धेरै खेलाडीहरू छन् र हाल पूर्व राष्ट्रिय टोलीका मुख्य प्रशिक्षकले व्यवस्थापन गरिरहेका छन्।

९ जेठ, सप्तरी । सप्तरी जिल्लाको बोदेबरसाईन नगरपालिकामा तीनवटा विवाह मण्डप र धर्मशालाको निर्माण सात वर्षदेखि अलपत्र छ। मधेश प्रदेश सरकारले आर्थिक वर्ष २०७५/०७६ मा सशर्त अनुदान स्वरूप चारवटा विवाह मण्डप र धर्मशाला निर्माणका लागि बोदेबरसाईन नगरपालिकामा एक करोड रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको थियो। यसमध्ये वडा नं २ स्थित दिनाराम दिनाभद्री मन्दिर परिसरमा रहेको धर्मशालाको निर्माण मात्रै सम्पन्न भएको छ भने बाँकी तीनवटै विवाह मण्डप र धर्मशालाको निर्माण अधुरा छन्।

बोदबरसाईन नगरपालिका–१० खडकपुर हटिया फिल्डमा विवाह मण्डप र धर्मशाला निर्माणका लागि २५ लाख रुपैयाँ बजेट छुट्याइएको थियो, जसमा २१ लाख ६६ हजार ९०५ रुपैयाँ खर्च भइसकेको छ। तर काम पुरा नभएकाले स्थानीयले ती संरचनालाई प्रयोग गर्न पाएका छैनन्। त्यस्तै, बोदेबरसाईन–३ गौरामा निर्माणाधीन विवाह मण्डप र धर्मशालाका लागि २५ लाख विनियोजित रकम मध्ये ५ लाख ७३ हजार ८८ रुपैयाँ खर्च गरी बाँकी काम अलपत्र छ। बोदबरसाईन–७ सुगापोखरीमा पनि विवाह मण्डप र धर्मशाला निर्माणका लागि थप २५ लाख विनियोजित गरिएको थियो, जसमा १५ लाख ७९ हजार २९७ रुपैयाँ खर्च भए तापनि कार्य अझै अधुरो नै छ। यी सम्पूर्ण योजनाहरू उपभोक्ता समितिहरू मार्फत कार्यान्वयनमा ल्याइएको थियो। विवाह लगायतका सामाजिक क्रियाकलापलाई ध्यानमा राख्दै धर्मशाला र विवाह मण्डप निर्माण योजनाहरू ल्याइएको थियो, तर सात वर्षभन्दा लामो समय बित्दा पनि निर्माण सम्पन्न नभएकाले स्थानीयवासीहरूमा निराशा छ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको बारा जिल्ला स्तरीय बैठक विघटन गर्ने प्रयास भएको छ। पार्टीले जिल्ला सभापति चन्दन स्वर्णकारलाई साधारण सदस्य समेत नरहने गरी निष्कासन गरेको छ। स्वर्णकारका समर्थकहरूले सांसदहरू विरुद्ध नाराबाजी र हातपातको प्रयास गरेका थिए। ९ जेठ, बारा।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को बारा जिल्ला स्तरीय विस्तारित बैठक विघटन गर्ने प्रयास भएको छ। जिल्ला सभापति चन्दन स्वर्णकारलाई पार्टीले साधारण सदस्य समेत नरहने गरी निष्कासन गरेपछि उनका समर्थकहरूले कलैयास्थित कार्यक्रम स्थलमा नाराबाजि गरेका छन्। बारा १ का सांसद गणेश धिमालले स्वर्णकारका समर्थकहरूले कार्यक्रम विघटन गर्न खोजे पनि पार्टीको निर्धारित कार्यक्रम भने सुरु भएको बताएका छन्।

स्वर्णकारलाई पार्टीले निष्कासन गर्न नहुने माग राख्दै उनका समर्थकहरूले बाराका सांसदहरू विरुद्ध नाराबाजी गरेका छन्। कार्यक्रम स्थलमा सांसदहरू रहबर अन्सारी, गणेश धिमाल, अरबिन्द साह र चन्दन सिंहमाथि समेत हातपात गर्ने प्रयास भएपछि प्रहरीले सांसदहरूलाई कार्यक्रम स्थलबाट बाहिर निकालेको थियो। कलैयाको करणराज होटलमा अहिले ठूलो संख्यामा प्रहरी परिचालन गरेर कार्यक्रम भइरहेको छ।

पार्टीबाट निष्कासनमा परेका स्वर्णकारले बारा जिल्लाका सांसदहरूले आफू निकट व्यक्तिहरूलाई मात्र समेटेर जिल्ला समिति गठन गर्ने प्रयास गरेपछि पार्टीका पुराना कार्यकर्ताहरूले विरोध जनाएका छन्।