Skip to main content

लेखक: space4knews

हिंसाबाट पीडित बालबालिकालाई आश्रय मात्र होइन, आत्मनिर्भर जीवनको आधार प्रदान गरिन्छ

साथी चिल्ड्रेनले आफ्नो २५औं स्थापना दिवस मनाउँदै हालसम्म ४०० भन्दा बढी बालबालिकालाई शिक्षा र सीपमार्फत आत्मनिर्भर बनाएको जनाएको छ। काठमाडौं। लैङ्गिक हिंसामा परेका महिला र उनीहरूसँग आएका बालबालिकालाई तत्काल आश्रय दिने उद्देश्यले सुरु गरिएको कार्यक्रम अहिले आत्मनिर्भर बनाउन केन्द्रित अभियानमा परिणत भएको छ। हिंसाबाट प्रभावित बालबालिकाका लागि काम गर्दै आएको ‘साथी चिल्ड्रेन’ले पछिल्लो २५ वर्षमा ४०० भन्दा बढी बालबालिकालाई शिक्षा, सीप र सुरक्षित भविष्यतर्फ डोर्‍याएको जनाएको छ। आइतबार आफ्नो २५औं स्थापना दिवस मनाउँदै साथी चिल्ड्रेनले यो जानकारी सार्वजनिक गर्‍यो।

साथी संस्थाले सन् १९९२ मा हिंसामा परेका महिला र लागुऔषधका लागि पहिलो आश्रयस्थल सञ्चालन गरेको थियो। त्यसपछि आमासँग आएका बालबालिकाको संरक्षण आवश्यक देखिएपछि सन् २००१ देखि ‘साथी चिल्ड्रेन’ कार्यक्रम सुरु गरियो। अहिले काठमाडौं, नेपालगन्ज, बारा र कञ्चनपुरमा बालक तथा बालिकाका लागि छुट्टाछुट्टै आवासीय संरक्षण केन्द्रहरू सञ्चालनमा छन्। कार्यक्रम संयोजक अन्जु सिंहका अनुसार संस्थाले बालबालिकालाई माध्यमिक तहदेखि स्नातक तहसम्म अध्ययनको अवसर उपलब्ध गराउँदै आएको छ। यसका साथै प्लम्बिङ, सिलाई, कम्प्युटर, होटल व्यवस्थापन लगायतका सीपमूलक तालिमहरू पनि प्रदान गर्दै आएको छ।

‘१८ वर्ष पुगेपछि बाहिर पठाउने होइन, उनीहरू आफ्नै खुट्टामा उभिन सक्ने अवस्थामा नभएसम्म हामी साथ दिन्छौं’ सिंहले बताइन। हाल संस्थाका विभिन्न आवासीय केन्द्रहरूमा २०० भन्दा बढी बालबालिका र किशोरकिशोरी बसोबास गर्दै आएका छन्। २५ वर्षको अवधिमा ४०० भन्दा बढी बालबालिकाले यहाँबाट शिक्षा र सीप हासिल गरी आत्मनिर्भर जीवन सुरु गरिसकेका छन्, संस्थाले जनाएको छ। संस्थाबाट लाभान्वित राजन गहतराजले साथीको सहयोगका कारण आफूले शिक्षा र सीप हासिल गरी अहिले परिवारसहित सम्मानपूर्वक जीवन बिताउन सकेको बताए।

‘साथीले नपढाएको र सीप नदिएको भए आज म आफ्नै घर बनाएर परिवारसँग बस्न सक्ने स्थितिमा पुगेको हुन्थेन,’ उनले भने। विनिता सुचीकार, सोनिया श्रेष्ठ र अनिलकुमार सार्कीले पनि संस्थाको सहयोगमा उच्च शिक्षा हासिल गरेको अनुभव सुनाए। कार्यक्रममा फ्रान्सेली फार्मासिस्ट जिन–मिशेल पेनीलाई संस्थाको दीर्घकालीन सहयोगका लागि विशेष सम्मान गरिएको थियो। उनले स्थापना गरेको स्मार्ट फार्मा कम्पनीको नाफा तथा आफ्ना परिवार र कर्मचारीहरूबाट सङ्कलित रकममार्फत प्रत्येक वर्ष साथीलाई आर्थिक सहयोग गर्दै आएका छन्।

‘बालबालिकाको जीवन छोटो, परियोजनाले परिवर्तन हुँदैन,’ उनले भने, ‘उनीहरू उच्च शिक्षा र सीप हासिल गरेर सक्षम नागरिक नबन्दा सम्म मेरो सहयोग निरन्तर रहनेछ।’ ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख चिरीबाबु महर्जनले महानगरले महिला, बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिक लक्षित सामाजिक कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको बताए। साथी संस्थाकी अध्यक्ष सजनी अमात्यले हिंसामा परेका महिला, अभिभावकविहीन बालबालिका, सडक बालबालिका तथा आमासँग मात्रै आश्रित बालबालिकालाई सुरक्षित संरक्षण, शिक्षा र आत्मनिर्भर जीवनतर्फ अघि बढाउनु संस्थाको मुख्य उद्देश्य रहेकाले यो अभियान जारी रहने बताइन्।

गणेश नेपाली आत्मदाहः काठमाडौँमा नगरप्रहरीको फील्डमा अनुपस्थिति किन?

गत बिहीबार त्रिपुरेश्वरमा गणेश नेपालीले आत्मदाह गरेको घटनाको छानबिनका लागि सरकारले समिति गठन गर्ने निर्णय गरेपछि काठमाडौँ महानगरपालिका (कामपा) ले फील्डमा नगरप्रहरी खटाउने काम रोक्ने निर्णय गरेको कामपाका प्रवक्ताले जानकारी दिएका छन्। नगरप्रहरीले आफ्नो कर्तव्यबाट विमुख नभएको तर सुरक्षा संवेदनशीलतालाई ध्यानमा राखेर आन्तरिक सरसल्लाह भइरहेको कामपाको नगरप्रहरी प्रमुखले बताएका छन्।

बिहीबारदेखि विशेष गरी काठमाडौँको न्यूरोड क्षेत्रमा नगरप्रहरीको अनुपस्थिति हुँदा जथाभावी पार्किङ र सडकपेटीमा अव्यवस्थित बजार बस्न थालेको दृश्य देखिएको छ। आत्मदाहले आत्तिएको महानगर असार २५ गते त्रिपुरेश्वरस्थित राहदानी विभाग अगाडि पार्किङ गरिएको मोटरसाइकल महानगर प्रहरीले ‘ह्वील लक’ गरेको विषयमा विवाद भएपछि मुगुका २५ वर्षीय गणेश नेपालीले आत्मदाह गरेका थिए। उपचार समयमा भोलिपल्ट वीर अस्पतालमा उनको निधन भएको थियो।

घटनापछि उत्पन्न रोष र आक्रोशले नगरप्रहरीहरूलाई प्रभावित बनाएको छ। महानगर प्रहरीले फील्डमा नखटिएको भन्ने विवरण आएका छन्। न्यूरोडमा सडक छेउमै पार्किङ गर्न थालेको र फुटपाथमा अव्यवस्थित बजार बस्न थालेको विषयमा प्रवक्ता नवीन मानन्धरले छानबिन समिति गठन भएकाले तत्कालका लागि फील्डमा जाने काम रोकेको जानकारी दिए।

“छानबिन समिति गठन गर्ने कुरा भएकाले हालका लागि हाम्रो नगरप्रहरी फील्डमा खटिएको अवस्था छैन,” प्रवक्ता मानन्धरले भने। उनले बाँकी काममा नगरप्रहरी खटिएको भएपनि पार्किङ र फुटपाथ व्यवस्थापनमा नेपाल प्रहरीसँग स्पष्ट कार्यविभाजन खोजिरहेको बताए। काठमाडौँ महानगरपालिकाका नगरप्रहरी प्रमुख विष्णुप्रसाद जोशीले भने आफूहरूको कर्तव्यबाट विमुख हुन नचाहेको र केही ठाउँमा भने खटिन नरोकेको बताए।

इरानमाथि अमेरिकी सेनाको नयाँ चरणको आक्रमण

अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्डले इरानमा रहेका दर्जनौं सैन्य ठेगानामा नयाँ चरणको हवाई आक्रमण पूरा गरेको छ। स्ट्रेट अफ हर्मुजमा अन्तर्राष्ट्रिय जहाजमाथि हुने आक्रमण रोक्न इरानी सैन्य संरचनालाई निशाना बनाइएको अमेरिकी सेनाले जनाएको छ। अपरेसनका क्रममा अमेरिकी सेनाले फाइटर जेट र ड्रोन प्रयोग गरी इरानका एयर डिफेन्स र राडार प्रणालीहरूमा बमबारी गरेको छ।

अमेरिकी सेनाले इरानभित्र रहेका विभिन्न सैन्य ठेगानामा यो नयाँ चरणको आक्रमण सम्पन्न गरेको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले जारी गरेको विज्ञप्तिमा, स्ट्रेट अफ हर्मुजबाट आवतजावत गर्ने अन्तर्राष्ट्रिय जहाजमाथि इरानद्वारा हुने आक्रमण गर्ने क्षमतालाई कमजोर बनाउन यस कारबाही गरिएको जनाइएको छ।

यस महत्त्वपूर्ण सैन्य अपरेसनमा अमेरिकी सेनाले अत्याधुनिक हतियारहरूको प्रयोग गरी विभिन्न स्थानमा रहेका इरानी सैन्य संरचनाहरूलाई लक्षित गरेको छ। अमेरिकी फाइटर जेट, नौसैनिक जहाज र ड्रोनहरूले इरानी एयर डिफेन्स सिस्टम, तटीय राडार प्रणाली र साना लडाकु डुङ्गाहरूमा आक्रमण गरेका छन्।

उरुग्वेको अन्तरिम प्रशिक्षकमा डिएगो फोर्लान नियुक्ती

उरुग्वे फुटबल संघले पूर्व खेलाडी डिएगो फोर्लानलाई राष्ट्रिय फुटबल टोलीको अन्तरिम मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गरेको छ। विश्वकपमा कमजोर प्रदर्शनपछि प्रशिक्षक मार्सेलो बिएल्साले राजीनामा दिएपछि फोर्लानलाई सन् २०२७ मार्चसम्म जिम्मेवारी दिइएको हो। नवनियुक्त प्रशिक्षक फोर्लानले सिनियर टोलीसँगै उरुग्वेको यू-२० टोलीको पनि मुख्य प्रशिक्षकको रूपमा काम गर्नेछन्।

उरुग्वेले फोर्लानलाई नयाँ प्रशिक्षक नियुक्त गरेको हो, जसले सन् २०१० को फिफा विश्वकपमा गोल्डेन बल अवार्ड जितेका थिए। सन् २००२, २०१० र २०१४ का विश्वकपमा खेलेका फोर्लानले म्यानचेस्टर युनाइटेड, इन्टर मिलान, एट्लेटिको मड्रिडजस्ता चर्चित क्लबहरूमा पनि खेलिसकेका छन्। ४७ वर्षीय फोर्लानका लागि अब पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा कमजोर प्रदर्शन गरेको उरुग्वेको खेलस्तर सुधार गर्ने चुनौती छ।

दुई पटकको विश्व विजेता उरुग्वे फिफा विश्वकप २०२६ मा समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो। स्पेन र नवप्रवेशी केप भर्डेसँग पछि परेको उरुग्वेले दुई बराबरी र एक हारबाट जम्मा २ अंक मात्र जोड्न सक्यो। विश्वकपमा निराशाजनक प्रदर्शनपछि अर्जेन्टिनी प्रशिक्षक बिएल्साले उरुग्वेको टोली छाडेका थिए। उरुग्वे फुटबल संघले फोर्लानको प्रारम्भिक सम्झौता सन् २०२७ मार्चसम्म रहने जानकारी दिएको छ।

युरोपमा गर्मीले १० हजारभन्दा बढीको मृत्यु भएको अनुमान

युरोपमा जुन महिनाको अन्त्यतिर आएको अत्यधिक गर्मीका कारण १० हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको तथ्यांक सार्वजनिक भएको छ। युरोपेली मृत्युदर अनुगमन केन्द्रका अनुसार, ६५ वर्षमाथिका वृद्ध नागरिकहरू यस प्राकृतिक विपत्तिको प्रमुख शिकार भएका छन्। कोपरनिकसका अनुसार, यस वर्षको जुन महीना अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो पाहिएको छ, जहाँ तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुग्यो।

जुन महिनाको अन्त्यतिर युरोपमा आएको अत्यधिक गर्मीका कारण कम्तीमा १० हजार मानिसको मृत्यु भएको हुनसक्ने तथ्यांक प्राप्त भएको छ। युरोपेली मृत्युदर अनुगमन केन्द्रले सन् २०२६ को २६औँ हप्तामा युरोपमा सबै उमेर समूहमा अतिरिक्त मृत्यु संख्या १० हजार भन्दा बढी भएको जनाएको छ। यसमध्ये सबैभन्दा बढी मृत्यु ६५ वर्ष र माथि उमेर समूहका मानिसहरूको भएको छ, जसमध्ये ९ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भएको छ।

बेल्जियम र फ्रान्समा अत्यधिक उच्च अतिरिक्त मृत्यु दर रेकर्ड गरिएको छ। स्पेन, नेदरल्याण्ड्स र स्विट्जरल्याण्डमा यस दर मध्यम स्तरमा रहेको छ। युनाइटेड किंगडम, जर्मनी र इटालीमा अतिरिक्त मृत्यु दर कम देखिएको छ। जुन महिनाको दोस्रो दुई हप्तामा युरोपले अत्यधिक तातो मौसमको सामना गर्‍यो, जहाँ पश्चिमी युरोपेली देशहरूमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि पुगेको थियो। युरोपेली पर्यावरण अवलोकन र नक्शा सेवा कोपरनिकसले यो जुन महीना अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो रहेको पुष्टि गरेको छ, जसमा औसत सतह वायु तापक्रम २०.७४ डिग्री सेल्सियस पुगेको छ।

फ्रेन्च ओपनको पीडादेखि विम्बल्डनको गौरवसम्म: सिनरको उत्कृष्ट पुनरागमन

विश्व नम्बर एक खेलाडी यानिक सिनरले जर्मनीका अलेक्जेन्डर जेभेरेभलाई पराजित गर्दै लगातार दोस्रो पटक विम्बल्डन टेनिस उपाधि जितेका छन्। फ्रेन्च ओपनको निराशाजनक हारपछि उनले आफूलाई पुनःस्थापित गर्दै आफ्नो करिअरको पाँचौं ग्रान्डस्लाम उपाधि हासिल गरेका छन्। उपाधि जितेपछि सिनरले भने, ‘पेरिसपछि यो उपाधि मेरो लागि अत्यन्तै विशेष छ।’ २९ असार, काठमाडौं।

एक महिनाअघि फ्रेन्च ओपनमा भोगेको अप्रत्याशित हारले यानिक सिनरको आत्मविश्वासमा गहिरो चोट पुर्‍याएको थियो। तर विश्व नम्बर एक खेलाडीले त्यसलाई कमजोरी नबनाइ सकेर अगाडि अघि बढे। उनी त्यसै निराशाबाट उठ्दै लगातार दोस्रो पटक विम्बल्डनको उपाधि जितेर अहिले विश्व टेनिसका सबैभन्दा प्रभावशाली खेलाडी임 पुनः प्रमाणित गरे।

फाइनलमा जर्मनीका अलेक्जेन्डर जेभेरेभलाई चार सेटमा ३-१ को अन्तरले पराजित गर्दै २४ वर्षका इटालियन स्टार सिनरले आफ्नो करिअरको पाँचौं ग्रान्डस्लाम उपाधि सुरक्षित गरे। उनी ओपन युगमा लगातार दुई पटक विम्बल्डन जित्ने दशौँ पुरुष खेलाडी बने। यो उपाधि सिनरका लागि केवल अर्को ग्रान्डस्लाम मात्र नभई फ्रेन्च ओपनमा भोगेको पीडादायी हारपछिको उत्तरसमेत साबित भयो।

फ्रेन्च ओपनमा उनले दुई सेट र निर्णायक सेटमा ५–१ को अग्रता कायम राख्न नसक्दा अर्जेन्टिनाका जुआन म्यानुएल सेरुन्डोलोसँग हार बेहोरेका थिए। पहिले नै उनी दुई वर्ष लगातार पेरिसमा पीडादायक हार भोगिरहेका थिए।

विम्बल्डनमा पनि उनको यात्रा सहज थिएन। पहिलो चरणमै मियोमिर केक्मानोभिचविरुद्ध पाँच सेटसम्म संघर्ष गर्नुपर्यो। त्यो खेलमा हार भए सिनर पहिलो राउन्डमै बाहिरिने तेस्रो पूर्व विजेता हुने थिए। तर त्यही कठिन जितपछि उनले फेरि आफ्नो लयमा फर्किए। त्यसपछि लगातार पाँच खेल सोझो सेटमा जित्दै फाइनलसम्म पुगे। सेमिफाइनलमा २४ पटकका ग्रान्डस्लाम विजेता नोभाक जोकोभिचलाई एकतर्फी खेलमा पराजित गरेका थिए।

फाइनलमा जेभेरेभविरुद्ध सुरुवाती सेट गुमाउँदा सिनर दबाबमा थिए। तर संयम राख्दै निर्णायक मोडमा उत्कृष्ट रिटर्न गर्दै ब्रेक हासिल गरी विजयी बने। उपाधिपछि सिनरले फ्रेन्च ओपनको दुःख सम्झँदै भने, ‘पेरिसपछि यो उपाधि मेरो लागि अति विशेष छ। त्यहाँको हारपछि यहाँ प्रतिस्पर्धात्मक बन्न धेरै मेहनत गरें।’

सिनरका प्रशिक्षक ड्यारेन काहिलले पनि हारपछि अझ बलियो बनेर फर्किने क्षमता खेलाडीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति भने। ‘उनले धेरै कठिन हारहरू भोगेका छन्। तर ती हारले उनलाई रोक्न सक्दैनन्। उनी हरेक असफलतापछि अझ बलियो भएर फर्किन्छन्,’ काहिलले बताए।

यस वर्ष सिनरको प्रदर्शन असाधारण रहेको छ। उनले ४७ मध्ये ४४ खेल जितेका छन्। विगत वर्ष विम्बल्डन जितेपछि उनले खेलेका ८३ मध्ये ७७ खेलमा सफलता पाएका छन्। विम्बल्डन उपाधिसँगै सिनरले विश्व नम्बर एकको स्थान अझ मजबुत बनाएका छन्। फाइनलमा हार भए पनि जेभेरेभ सोमबारदेखि घाइते कार्लोस अल्काराजलाई पछि पार्दै विश्व नम्बर दुईमा पुग्नेछन्। पूर्व विम्बल्डन विजेता मारियोन बार्टोलीले सिनरको खेलस्तरलाई नोभाक जोकोभिचसँग तुलना गरेकी छन्। ‘दबाव सहने शैली, आवश्यक समयमा असाधारण फुर्तिलो खेल र कठिन परिस्थितिबाट जित्ने क्षमता हेर्दा सिनर आगामी १०–१५ वर्षमा नयाँ नोभाक जोकोभिच बन्न सक्ने खेलाडी हुन्,’ उनले भनिन्।

नेपालले जर्सीसँग पहिलो एकदिवसीय क्रिकेट खेल्दै

आईसीसी क्रिकेट विश्वकप लिग २ को तयारीमा रहेको नेपाली टोली आज जर्सीसँग पहिलो एकदिवसीय खेल खेल्न लागेको छ। नेपाल र जर्सीबीचको यो खेल स्थानीय समयानुसार बिहान पौने ४ बजे ग्रेनविल क्रिकेट ग्राउन्डमा सुरु हुनेछ। जर्सीसँगको खेलपछि नेपाल नेदरल्यान्ड्समा आयोजना हुने त्रिदेशीय शृङ्खलामा सहभागिता जनाउने छ जहाँ नामिबिया पनि सहभागी रहने छ। २९ असार, काठमाडौं।

नेपालले जर्सीसँग अन्तिम पटक सन् २०१० को डिभिजन फाइभमा एकदिवसीय क्रिकेट खेलेको थियो। त्यस्तै, सन् २०१५ मा टी-२० विश्वकप छनोट खेलेको इतिहास पनि छ। सन् २०१५ को टोलीमा रहेका नेपालका सोमपाल काजी र करण केसी, साथै जर्सीका चार्ल्स पर्चार्ड र जोन्टी जेनर यसपटक पनि टोलीमा छन्। त्यस्तै, काउन्टी क्रिकेट खेल्ने असा ट्राइबका दाई ज्याक ट्राइब पनि टोलीमा समावेश गरिएको छ।

जर्सीसँग बुधबार अर्को एकदिवसीय खेल खेलाइसकेपछि नेपाल नेदरल्यान्ड्समा नामिबिया समेत समावेश त्रिदेशीय लिग २ श्रृङ्खलामा भाग लिनेछ।

ट्रम्पका निकट सहयोगी अमेरिकी सिनेटर लिन्ड्सी ग्राहमको निधन

अमेरिकी रिपब्लिकन सिनेटर तथा पूर्वराष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका निकट सहयोगी लिन्ड्सी ग्राहमको ७१ वर्षको उमेरमा निधन भएको छ। प्रारम्भिक चिकित्सकीय परीक्षणले मुटुको मुख्य धमनी फुटेको कारण मृत्यु भएको जनाएको छ। मृत्युअघि उनले युक्रेन भ्रमण गर्दा शुक्रबार राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीलाई भेटेका थिए।

उनको कार्यालयका अनुसार शनिबार साँझ अचानक बिरामी भएपछि उनको मृत्यु भएको हो। सन् २००२ मा दक्षिण क्यारोलिनाबाट सिनेटर निर्वाचित भएका ग्राहम अमेरिकी विदेश नीतिका सबैभन्दा प्रभावशाली नेतामध्ये एक थिए। राष्ट्रपति ट्रम्पले ग्राहमलाई ‘साँचो अमेरिकी देशभक्त’ भन्दै उनको गहिरो अभाव महसुस हुने बताएका छन्।

ग्राहम युक्रेनको राजधानी किएभमा भ्रमणमा थिए र शुक्रबार युक्रेनी राष्ट्रपतिसँग भेटवार्ता गरेका थिए। ट्रम्पले पनि उनीसँग मृत्यु हुनुअघि केही घण्टा पहिले कुरा गरेको बताएका छन्। उनले भनेका थिए, ‘ग्राहम ठीक सुनिन्थे, तर थोरै थकित देखिन्थे।’

ग्राहमले अमेरिका–मेक्सिको सीमामा ट्रम्पको नीति, इरानी सैन्य कमाण्डर कासेम सुलेमानीको हत्या र न्यायाधीशहरूको नियुक्ति आफ्नो समर्थनको कारण उल्लेख गरेका थिए। उनले २०२३ मा भनेका थिए, ‘ट्रम्पको अँध्यारो पक्ष छ, तर उनी राम्रो राष्ट्रपति थिए र म उनलाई समर्थन गर्छु।’ राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले सामाजिक सञ्जालमार्फत श्रद्धाञ्जली दिँदै आफ्नो गहिरो दुःख व्यक्त गरेका छन् र उनलाई एक दृढ नेता भनेका छन्।

फिफा अध्यक्ष इन्फान्टिनोले पुरुष विश्वकपमा ६४ टोलीसम्म विस्तारका सम्भावना व्यक्त गरे

फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले पुरुष विश्वकपमा टिम संख्या ६४ सम्म पुर्‍याउने सम्भावनाबारे छलफल गर्ने सङ्केत गरेका छन्। उनले विश्वकप सबैको पहुँचमा हुनुपर्ने र साना देशहरूलाई पनि खेल्ने अवसर दिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। यद्यपि, युरोपेली र एसियाली फुटबल महासंघका प्रमुखहरूले उक्त विस्तारले अव्यवस्था निम्त्याउने भन्दै विरोध जनाएका छन्।

इन्फान्टिनोले सन् २०२६ को विश्वकपपछि ६४ टोलीको सहभागिताबारे छलफल गर्ने बताएका छन्। स्वीस सञ्चारमाध्यमसँगको कुराकानीमा उनले विश्वकप युरोप र दक्षिण अमेरिकाका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण विश्वका लागि आयोजना हुने भएकाले सबै देशले विश्वकप खेल्ने सपना देख्न पाउनुपर्ने बताए। उनले भने, “विश्वकप सबैका लागि हुनुपर्छ। साना देशलाई पनि अवसर दिनुपर्छ। अवसर नपाए उनीहरूमा अझ राम्रो बन्ने प्रेरणा कम हुन्छ।”

इन्फान्टिनोले ४८ टोली सहभागी भएको विश्वकप सफल भएको दाबी गर्दै विशेषगरी अफ्रिकी टोलीहरूको प्रदर्शनले प्रतियोगिता विस्तारको औचित्य पुष्टि गरेको बताए। उनले यसपटक १० मध्ये ९ अफ्रिकी टोली नकआउट चरणमा पुगेको कुरामा पनि जोड दिए। फिफाले सन् २०१७ मा विश्वकपलाई ३२ टोलीबाट ४८ टोलीमा विस्तार गर्ने निर्णय गरेको थियो।

दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघ (कोनमेबोल) ले सन् २०२५ मा २०३० को विश्वकप ६४ टोलीको बनाउन औपचारिक प्रस्ताव पनि पेश गरेको थियो। यद्यपि ६४ टोलीको विश्वकपको प्रस्तावप्रति सबै पक्ष सहमत छैनन्। युरोपेली फुटबल महासंघ (यूईएफए) का अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिनले यसलाई प्रतियोगिता र छनोट दुवैका लागि खराब विचार भनेका छन्। एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) का अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफाले पनि थप विस्तारले अव्यवस्था निम्त्याउने चेतावनी दिएका छन्।

सन् २०३० को विश्वकप स्पेन, पोर्चुगल र मोरक्कोले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्नेछन्। प्रतियोगिताको शताब्दी वर्षको अवसरमा उद्घाटनका तीन खेल भने अर्जेन्टिना, उरुग्वे र पाराग्वेमा हुनेछन्। यदि विश्वकप ६४ टोलीको बनाइयो भने फिफाका २११ सदस्य राष्ट्रमध्ये लगभग एकतिहाइ देशले विश्वकप खेल्ने अवसर पाउनेछन्। साथै, खेल संख्या र आम्दानी पनि बढ्ने भएकाले सदस्य राष्ट्रलाई वितरण हुने रकम समेत वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।

नेपालमा तीन दिनमा तीन जनाद्वारा आत्मदाह प्रयासको घटनाले के संकेत गर्छ?

नेपालमा गत बिहीवारदेखि शनिबारसम्म तीन जनाले आत्मदाहको प्रयास गरेका छन्। तीमध्ये दुई जनाको उपचारका क्रममा मृत्यु भइसकेको छ भने एक जना अझै उपचाररत रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

पहिलो घटना बिहीवार दिउँसो काठमाडौँको त्रिपुरेश्वरमा भएको थियो, जहाँ नगरप्रहरीले मोटरसाइकलमा ‘ह्विल लक’ लगाएको विषयमा विवादपछि मुगुका २५ वर्षीय गणेश नेपालीले आत्मदाह प्रयास गरेका थिए। काठमाडौंको वीर अस्पतालमा गणेश नेपालीलाई बचाउने प्रयास जारी छ।

यस घटनाले समाजमा गम्भीर चिन्तनको आवश्यकता रहेको दर्शाउँछ। आत्मदाहका यी घटनाहरूले मानसिक स्वास्थ्य र सामाजिक समस्याहरूको गहिरो अध्ययन आवश्यक रहेको कुरा बताउँछन्।

इरानको चेतावनी: अमेरिकी सैन्य कारबाहीमा सहयोग गर्ने खाडी देशमाथि आक्रमण गरिने

२९ असार, काठमाडौं । इरानले आफ्ना विरुद्ध हुने सैन्य कारबाहीमा सहयोग गर्ने खाडी मुलुकमाथि आक्रमण गरिने चेतावनी दिएको छ। इरानले अमेरिकालाई भूमि तथा सैन्य अड्डा प्रयोग गर्न दिने खाडी मुलुकहरूलाई प्रत्यक्ष निशाना बनाइने चेतावनी जारी गरेको हो। अमेरिकाले हालै गरेको आक्रमणपछि सोमबार इरानको विदेश मन्त्रालयले यस चेतावनी विकल्प सार्वजनिक गरेको छ।

इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यममार्फत प्रकाशित विज्ञप्तिमा विदेश मन्त्रालयले युद्धविराम सम्झौतामा हस्ताक्षर गरेको २५ दिनमात्र बित्दै गर्दा अमेरिकी पक्षले सम्झौताका अधिकांश प्रावधान उल्लंघन गरेको आरोप लगाएको छ। मन्त्रालयका अनुसार अमेरिकी आक्रमणले इरानको यातायात सञ्जाल, माछा मार्ने डुंगा, मालवाहक जहाज, मौसम विभागका भवन तथा अन्य सरकारी संरचनाहरूलाई लक्षित गरेको छ। इरानले यसलाई गम्भीर युद्ध अपराधको रुपमा देखाएको छ।

विदेश मन्त्रालयले अन्तर्राष्ट्रिय कानुनअनुसार छिमेकी राष्ट्रहरूको दायित्व आक्रमणकारी देशलाई आफ्नो भूमि वा सैन्य अड्डा प्रयोग गर्न रोक लगाउनु रहेको उल्लेख गरेको छ। इरानले आफू विरुद्ध हुने आक्रमणमा प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा संलग्न हुने वा सहयोग गर्ने जुनसुकै स्थानलाई आफ्नो सेनाले जवाफी कारबाहीमा निशाना बनाउने चेतावनी पनि दिएको छ।

ब्याङ्ककको बारमा आगलागीमा २७ जनाको मृत्यु

थाईल्यान्डका प्रधानमन्त्रीले जानकारी दिएका छन् कि ब्याङ्ककस्थित एउटा बारमा भएको आगलागीमा कम्तीमा २७ जनाको मृत्यु भएको छ। आइतवार मध्यरातपछि उक्त घटनाका बारेमा सूचना पाएपछि अग्निनियन्त्रकहरुलाई तत्काल बोलाइएको थियो। आगोको लपटाले घेरेको मुख्य ढोकाबाट मानिसहरू भागिरहेको देखिएको छ। सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’मा अपलोड गरिएको भिडियो फुटेजहरूमा बारमा आगोको लपेटामा परेका मानिसहरू कोही चिच्याइरहेका थिए भने कोही लड्दै भागिरहेको देखिन्छ। कम्तीमा दुई जनालाई आगोले जलेको स्थिति पनि देखिएको छ।

प्रधानमन्त्री आनुतीन चार्नविराकुलले घटनास्थलमा पत्रकारहरूसँग हुँदा २७ वटा शव फेला परेको र अन्य घाइतेलाई अस्पतालमा पुर्‍याइएको बताए। आगलागीको कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको उनले बताएका छन्। अग्निनियन्त्रकहरूले आधा घण्टाभित्र आगो नियन्त्रणमा ल्याएका थिए तर त्यसअघि नै ठूलो क्षति भइसकेको थियो। स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार ज्यान गुमाउनेहरूमा ९ पुरुष र १८ महिला छन्। ६० भन्दा बढीलाई उपचारका लागि अस्पताल भर्ना गरिएको छ। कतिपय व्यक्ति हराइरहेका पनि रहेको थाई प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ।

प्रधानमन्त्रीले आगो लाग्दा त्यहाँ उपस्थित एक सङ्गीतकारसँग घटनाको बारेमा संवाद गरेका थिए। “उनका अनुसार कट-आउट स्विचबाट आगो लागेको थियो र त्यो अत्यन्त चाँडो फैलियो। विस्फोटसमेत भयो र सबैले धुवाँ र आगोबाट भाग्न थाले।” “कतिपय मानिसहरू बाहिर निस्कन सक्न नसक्दा भवनको पछाडिको शौचालयमा छिरे र त्यहाँ हामीले धेरैको शव फेला पारेका छौं।” रङ बिअर ना लाट फ्राओ नामक उक्त बार ब्याङ्ककको चाटुचाक क्षेत्रमा रहेको थियो। यो क्षेत्रका लोकप्रिय रेस्टुराँ र मनोरञ्जन स्थलहरूमध्ये एक हो।

आगो नियन्त्रणमा आएपछि लिइएका तस्बिरहरूमा बारको अगाडि धेरै शव राख्ने झोलाहरू देखिन्छन् र सो क्षेत्रमा सुरक्षा गस्ती गरिएको छ। बारभित्र फर्निचर, भित्ता र छत काला धुँवाले भरिएको छ। ब्याङ्ककका गभर्नरले घटनास्थलको निरीक्षण गरेपछि बताए कि अवस्थित सजावट सामग्री अत्यन्त दहनशील हुनुका कारण आगो छिट्टै फैलिएको हो। चकलेट क्यान्डी र अन्य सामग्री राख्न बनाइएका मेजहरूले आगो लाग्दा निकास मार्गमा बाधा पुर्‍याए भन्ने जानकारी पनि उनले दिएका छन् तर त्यस विषयमा फरेन्सिक छानबिन हुनुपर्ने बताएका छन्। राति ११ः३० बजे त्यही बाटो हुँदै गएका एक ड्राइभरले आगो लागेको देखेपछि अग्नि विभागलाई खबर गरेका थिए। उक्त ड्राइभरले झ्याल फुटाएर दुई जनालाई भाग्न मद्दत गरेको कुरा डेली न्यूजलाई बताए।

रासायनिक मलको कमी: ‘हाहाकार भने छैन’, तर किसानलाई ‘मागअनुसार मल उपलब्ध छैन’, किन यस्तो स्थिति छ?

धान रोपाइँको मुख्य सिजनमा देशभर रासायनिक मलको कमी भएको खबरहरू बीच एक अधिकारीले भनेका छन् कि हाहाकार भने छैन तर किसानलाई मागअनुसार मल उपलब्ध गराउन नसकिएको अवस्था सत्य हो। कृषि, वन तथा वातावरण मन्त्रालय अन्तर्गत कृषि विकास महाशाखाका सहसचिव डा रामकृष्ण श्रेष्ठले मध्यपूर्वको तनावका कारण यस पटक अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा मलको संकट र आपूर्ति प्रणालीमा अनपेक्षित समस्या आएको जानकारी दिएका छन्।

“तर सरकारले थप मल आपूर्ति गरिरहेको छ, अहिले पनि हामीसँग ९३ हजार टन रासायनिक मल उपलब्ध छ,” श्रेष्ठले भने। “मध्यपूर्व संघर्षको कारण सस्तो मूल्यमा सम्झौता गरिएको ९५ हजार टन मल समयमै नआएकोले अहिले अभाव देखिएको हो।” स्ट्रेट अफ होर्मुजबाट मल आपूर्ति अवरुद्ध हुनुअघि नै नेपालसँग दुई लाख टन मलको नियमित भण्डारण रहेको स्मरण गराउँदै श्रेष्ठले भने,

बैंककको बारमा आगलागी, कम्तीमा २७ जनाको मृत्यु र ६० भन्दा बढी घाइते

थाइल्यान्डको राजधानी बैंककस्थित एक बारमा भएको भीषण आगलागीमा कम्तीमा २७ जनाको मृत्यु भएको छ। घटनामा ६० भन्दा बढी व्यक्ति घाइते भएका छन् भने केही व्यक्ति अझै बेपत्ता रहेका छन्, स्थानीय सञ्चारमाध्यमले जनाएको छ। थाई प्रधानमन्त्री अनुटिन चार्नभिराकुलले आगो विद्युत् प्रणालीको स्विचबाट सुरु भएको र अत्यधिक ज्वलनशील सामग्रीका कारण तीव्र रूपमा फैलिएको अनुमान गरेका छन्।

सोमबार मध्यरातपछि आगलागी भएको खबर अस्पतालका दमकल टोलीलाई प्राप्त भएसंगै तत्काल घटनास्थलमा पुगेको थियो। त्यतिबेला बारको मुख्य प्रवेशद्वारबाट मानिसहरू आगो र धुवाँबाट जोगिन भागिरहेका थिए। सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भिडियोमा बारबाट ठूलो आगोको मुस्लो निस्किरहेको, मानिसहरू चिच्याउँदै भागिरहेका, केही लडिरहेका र कम्तीमा दुई जनाको शरीरमा आगो सल्किएको देखिन्छ।

प्रधानमन्त्रीले घटनास्थलमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै आगलागीको कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको जानकारी दिए। दमकलकर्मीहरूले करिब आधा घण्टाभित्र आगो नियन्त्रणमा लिए तापनि त्यसअघि नै ठूलो मानवीय क्षति भइसकेको थियो। आगलागी भएको बारलाई स्थानीय रूपमा रोङ बियर ना लाट फ्राओ (Rong Beer Na Lat Phrao) भनेर चिनिन्छ।

आगलागी भएको बारको फर्निचर, भित्ताहरू र छत पूर्ण रूपमा जलेको देखिन्छ। बारभित्र प्रयोग भएका अत्यधिक ज्वलनशील सजावटका सामग्रीका कारण आगो तीव्र गतिमा फैलिएको प्रारम्भिक अनुमान गरिएको छ। प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार सोमबार राति करिब ११:३० बजे त्यहाँबाट गुज्रिरहेका एक चालकले बारमा आगो लागेको देखेपछि तुरुन्त दमकललाई खबर गरेका थिए।

महिला स्वास्थ्य: नेपालका महिलामा स्वास्थ्य समस्याहरुको वृद्धि र तिनको समाधान

नेपालमा महिलाहरूले भोगिरहेका स्वास्थ्य समस्याहरू के के हुन् र तिनीहरूबाट कसरी बच्न सकिन्छ? सामाजिक सञ्जालसहित विभिन्न माध्यमहरूमा अहिले महिलाहरूका स्वास्थ्य समस्याहरू खुल्ला रूपमा छलफल भइरहेका छन्। ‘एन्डोमीट्रियोसिस’, ‘पेरिमेनोपज’ र ‘मेनोपज’ जस्ता विषयहरू अहिले बिशेष रूपमा चर्चित छन्।

के विगत केही दशकयता महिलाहरूमा देखा परिरहेका स्वास्थ्य समस्याहरूमा के कस्ता परिवर्तनहरू भएका छन्? स्त्रीरोग विशेषज्ञ सरस्वती पाध्याका अनुसार, महिलाहरूमा मोटोपनसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य समस्याहरु तीव्र रूपमा बढिरहेका छन्। अर्की स्त्रीरोग विशेषज्ञ इच्छा उप्रेतीले भनेकी छिन् कि महिलाले आफ्नो जीवनमा तनाव व्यवस्थापन गर्न सकेमा धेरै रोगहरूबाट बच्न सकिन्छ।

महिलामा देखिने यी स्वास्थ्य समस्याहरू र तिनबाट जोगिनुपर्ने विशेष सावधानीहरूबारे जानकारीका लागि तलको भिडिओ अवश्य हेर्नुहोस्।