लेखक: space4knews

एकातिर विश्व फुटबलका सुपरस्टारहरुको चमकतिलो प्रदर्शन हुनेछ भने अर्कोतिर दशकौं पुराना प्रतिस्पर्धा, बदला, कीर्तिमान र गौरवको द्वन्द्व पनि सँगसँगै चल्नेछ। फिफा विश्वकप २०२६ को उपाधि यात्रा अब फ्रान्स, स्पेन, इंग्ल्यान्ड र साविक विजेता अर्जेन्टिनाको टिमसम्म सीमित भएको छ। पहिलो सेमिफाइनलमा फ्रान्स र स्पेनबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ भने दोस्रो सेमिफाइनलमा इंग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिना आमनेसामने हुनेछन्। विश्वकपका सेमिफाइनलहरुमा लियोनल मेसी, किलियन एम्बाप्पे, जुड बेलिङहम र लामिन यमालजस्ता विश्व फुटबलका चर्चित खेलाडीहरुको महाअभियान देखिनेछ। २९ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अब निर्णायक चरणमा पुगेको छ। ४८ टोलीबाट सुरु भएको उपाधि यात्रा अन्तत चार टोलीमा सीमित भएको छ। फ्रान्स, स्पेन, इंग्ल्यान्ड र साविक विजेता अर्जेन्टिना अब विश्व फुटबलको सर्वोच्च उपाधिबाट केवल दुई चरण टाढा छन्। अब कुनै गल्ती सच्याउने अवसर नहुनेछ। एक हारले विश्वकपको सपना अन्त्य गर्नेछ भने जितले टोलीलाई फाइनलको ढोका खोलिदिनेछ।

फ्रान्स र स्पेनको पहिलो सेमिफाइनल भिडन्तलाई धेरैले ‘फाइनलभन्दा पनि ठूलो फाइनल’ को रूपमा व्याख्या गरेका छन्। किलियन एम्बाप्पे फेरि फ्रान्सको प्रमुख हतियार बनेका छन्। मोरक्कोविरुद्ध दुई–शून्यको जितसँगै उनले प्रतियोगितामा आठ गोल पुर्‍याएका छन्। उनी अर्जेन्टिनाका लियोनल मेस्सीसँग गोल्डेन बुट पुरस्कारका प्रतिस्पर्धी रहेका छन्। तर फ्रान्सको बल मात्र एम्बाप्पेमै सीमित छैन। ओस्मान डेम्बेेल्लेले पाँच गोल गरिसकेका छन् भने माइकल ओलिसे पाँच असिस्टसहित प्रतियोगिताको उत्कृष्ट अवसर सिर्जना गर्ने खेलाडी बनेका छन्।

दोस्रो सेमिफाइनल इंग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाबीच हुनेछ। सन् १९८६ को विश्वकप क्वाटरफाइनलमा डिएगो म्याराडोनाले इंग्ल्यान्डलाई प्रतियोगिताबाट बाहिर गराएको त्यो चोट अझै कालजयी छ। ४० वर्षपछि यी दुई टोली फेरि विश्वकपको नकआउट चरणमा आमनेसामने हुँदैछन्। यसपटक अर्जेन्टिनासँग लियोनल मेसी छन्, जसले प्रतियोगितामा आठ गोल गर्दै विश्वकप इतिहासमै सबैभन्दा धेरै गोल गर्ने कलाकारको कीर्तिमान कायम गरिसकेका छन्। इंग्ल्यान्डसँग पनि आफ्नो सुपरस्टार छ। जुड बेलिङहमले लगातार दुई नकआउट खेलमा दुई–दुई गोल गरेका छन्।

अब केवल तीन खेलपछि विश्वकपको नयाँ च्याम्पियन निर्धारण हुनेछ। इतिहास, प्रतिशोध, कीर्तिमान, सुपरस्टार र विश्व फुटबलको सर्वोच्च उपाधि – यी सबैको फैसला विश्वकप सेमिफाइनलले गर्नेछ।

उरुग्वे फुटबल संघले पूर्व खेलाडी डिएगो फोर्लानलाई राष्ट्रिय फुटबल टोलीको अन्तरिम मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गरेको छ। विश्वकपमा कमजोर प्रदर्शनपछि प्रशिक्षक मार्सेलो बिएल्साले राजीनामा दिएपछि फोर्लानलाई सन् २०२७ मार्चसम्म जिम्मेवारी दिइएको हो। नवनियुक्त प्रशिक्षक फोर्लानले सिनियर टोलीसँगै उरुग्वेको यू-२० टोलीको पनि मुख्य प्रशिक्षकको रूपमा काम गर्नेछन्।

उरुग्वेले फोर्लानलाई नयाँ प्रशिक्षक नियुक्त गरेको हो, जसले सन् २०१० को फिफा विश्वकपमा गोल्डेन बल अवार्ड जितेका थिए। सन् २००२, २०१० र २०१४ का विश्वकपमा खेलेका फोर्लानले म्यानचेस्टर युनाइटेड, इन्टर मिलान, एट्लेटिको मड्रिडजस्ता चर्चित क्लबहरूमा पनि खेलिसकेका छन्। ४७ वर्षीय फोर्लानका लागि अब पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा कमजोर प्रदर्शन गरेको उरुग्वेको खेलस्तर सुधार गर्ने चुनौती छ।

दुई पटकको विश्व विजेता उरुग्वे फिफा विश्वकप २०२६ मा समूह चरणबाटै बाहिरिएको थियो। स्पेन र नवप्रवेशी केप भर्डेसँग पछि परेको उरुग्वेले दुई बराबरी र एक हारबाट जम्मा २ अंक मात्र जोड्न सक्यो। विश्वकपमा निराशाजनक प्रदर्शनपछि अर्जेन्टिनी प्रशिक्षक बिएल्साले उरुग्वेको टोली छाडेका थिए। उरुग्वे फुटबल संघले फोर्लानको प्रारम्भिक सम्झौता सन् २०२७ मार्चसम्म रहने जानकारी दिएको छ।

विश्व नम्बर एक खेलाडी यानिक सिनरले जर्मनीका अलेक्जेन्डर जेभेरेभलाई पराजित गर्दै लगातार दोस्रो पटक विम्बल्डन टेनिस उपाधि जितेका छन्। फ्रेन्च ओपनको निराशाजनक हारपछि उनले आफूलाई पुनःस्थापित गर्दै आफ्नो करिअरको पाँचौं ग्रान्डस्लाम उपाधि हासिल गरेका छन्। उपाधि जितेपछि सिनरले भने, ‘पेरिसपछि यो उपाधि मेरो लागि अत्यन्तै विशेष छ।’ २९ असार, काठमाडौं।

एक महिनाअघि फ्रेन्च ओपनमा भोगेको अप्रत्याशित हारले यानिक सिनरको आत्मविश्वासमा गहिरो चोट पुर्‍याएको थियो। तर विश्व नम्बर एक खेलाडीले त्यसलाई कमजोरी नबनाइ सकेर अगाडि अघि बढे। उनी त्यसै निराशाबाट उठ्दै लगातार दोस्रो पटक विम्बल्डनको उपाधि जितेर अहिले विश्व टेनिसका सबैभन्दा प्रभावशाली खेलाडी임 पुनः प्रमाणित गरे।

फाइनलमा जर्मनीका अलेक्जेन्डर जेभेरेभलाई चार सेटमा ३-१ को अन्तरले पराजित गर्दै २४ वर्षका इटालियन स्टार सिनरले आफ्नो करिअरको पाँचौं ग्रान्डस्लाम उपाधि सुरक्षित गरे। उनी ओपन युगमा लगातार दुई पटक विम्बल्डन जित्ने दशौँ पुरुष खेलाडी बने। यो उपाधि सिनरका लागि केवल अर्को ग्रान्डस्लाम मात्र नभई फ्रेन्च ओपनमा भोगेको पीडादायी हारपछिको उत्तरसमेत साबित भयो।

फ्रेन्च ओपनमा उनले दुई सेट र निर्णायक सेटमा ५–१ को अग्रता कायम राख्न नसक्दा अर्जेन्टिनाका जुआन म्यानुएल सेरुन्डोलोसँग हार बेहोरेका थिए। पहिले नै उनी दुई वर्ष लगातार पेरिसमा पीडादायक हार भोगिरहेका थिए।

विम्बल्डनमा पनि उनको यात्रा सहज थिएन। पहिलो चरणमै मियोमिर केक्मानोभिचविरुद्ध पाँच सेटसम्म संघर्ष गर्नुपर्यो। त्यो खेलमा हार भए सिनर पहिलो राउन्डमै बाहिरिने तेस्रो पूर्व विजेता हुने थिए। तर त्यही कठिन जितपछि उनले फेरि आफ्नो लयमा फर्किए। त्यसपछि लगातार पाँच खेल सोझो सेटमा जित्दै फाइनलसम्म पुगे। सेमिफाइनलमा २४ पटकका ग्रान्डस्लाम विजेता नोभाक जोकोभिचलाई एकतर्फी खेलमा पराजित गरेका थिए।

फाइनलमा जेभेरेभविरुद्ध सुरुवाती सेट गुमाउँदा सिनर दबाबमा थिए। तर संयम राख्दै निर्णायक मोडमा उत्कृष्ट रिटर्न गर्दै ब्रेक हासिल गरी विजयी बने। उपाधिपछि सिनरले फ्रेन्च ओपनको दुःख सम्झँदै भने, ‘पेरिसपछि यो उपाधि मेरो लागि अति विशेष छ। त्यहाँको हारपछि यहाँ प्रतिस्पर्धात्मक बन्न धेरै मेहनत गरें।’

सिनरका प्रशिक्षक ड्यारेन काहिलले पनि हारपछि अझ बलियो बनेर फर्किने क्षमता खेलाडीको सबैभन्दा ठूलो शक्ति भने। ‘उनले धेरै कठिन हारहरू भोगेका छन्। तर ती हारले उनलाई रोक्न सक्दैनन्। उनी हरेक असफलतापछि अझ बलियो भएर फर्किन्छन्,’ काहिलले बताए।

यस वर्ष सिनरको प्रदर्शन असाधारण रहेको छ। उनले ४७ मध्ये ४४ खेल जितेका छन्। विगत वर्ष विम्बल्डन जितेपछि उनले खेलेका ८३ मध्ये ७७ खेलमा सफलता पाएका छन्। विम्बल्डन उपाधिसँगै सिनरले विश्व नम्बर एकको स्थान अझ मजबुत बनाएका छन्। फाइनलमा हार भए पनि जेभेरेभ सोमबारदेखि घाइते कार्लोस अल्काराजलाई पछि पार्दै विश्व नम्बर दुईमा पुग्नेछन्। पूर्व विम्बल्डन विजेता मारियोन बार्टोलीले सिनरको खेलस्तरलाई नोभाक जोकोभिचसँग तुलना गरेकी छन्। ‘दबाव सहने शैली, आवश्यक समयमा असाधारण फुर्तिलो खेल र कठिन परिस्थितिबाट जित्ने क्षमता हेर्दा सिनर आगामी १०–१५ वर्षमा नयाँ नोभाक जोकोभिच बन्न सक्ने खेलाडी हुन्,’ उनले भनिन्।

आईसीसी क्रिकेट विश्वकप लिग २ को तयारीमा रहेको नेपाली टोली आज जर्सीसँग पहिलो एकदिवसीय खेल खेल्न लागेको छ। नेपाल र जर्सीबीचको यो खेल स्थानीय समयानुसार बिहान पौने ४ बजे ग्रेनविल क्रिकेट ग्राउन्डमा सुरु हुनेछ। जर्सीसँगको खेलपछि नेपाल नेदरल्यान्ड्समा आयोजना हुने त्रिदेशीय शृङ्खलामा सहभागिता जनाउने छ जहाँ नामिबिया पनि सहभागी रहने छ। २९ असार, काठमाडौं।

नेपालले जर्सीसँग अन्तिम पटक सन् २०१० को डिभिजन फाइभमा एकदिवसीय क्रिकेट खेलेको थियो। त्यस्तै, सन् २०१५ मा टी-२० विश्वकप छनोट खेलेको इतिहास पनि छ। सन् २०१५ को टोलीमा रहेका नेपालका सोमपाल काजी र करण केसी, साथै जर्सीका चार्ल्स पर्चार्ड र जोन्टी जेनर यसपटक पनि टोलीमा छन्। त्यस्तै, काउन्टी क्रिकेट खेल्ने असा ट्राइबका दाई ज्याक ट्राइब पनि टोलीमा समावेश गरिएको छ।

जर्सीसँग बुधबार अर्को एकदिवसीय खेल खेलाइसकेपछि नेपाल नेदरल्यान्ड्समा नामिबिया समेत समावेश त्रिदेशीय लिग २ श्रृङ्खलामा भाग लिनेछ।

फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनोले पुरुष विश्वकपमा टिम संख्या ६४ सम्म पुर्‍याउने सम्भावनाबारे छलफल गर्ने सङ्केत गरेका छन्। उनले विश्वकप सबैको पहुँचमा हुनुपर्ने र साना देशहरूलाई पनि खेल्ने अवसर दिनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। यद्यपि, युरोपेली र एसियाली फुटबल महासंघका प्रमुखहरूले उक्त विस्तारले अव्यवस्था निम्त्याउने भन्दै विरोध जनाएका छन्।

इन्फान्टिनोले सन् २०२६ को विश्वकपपछि ६४ टोलीको सहभागिताबारे छलफल गर्ने बताएका छन्। स्वीस सञ्चारमाध्यमसँगको कुराकानीमा उनले विश्वकप युरोप र दक्षिण अमेरिकाका लागि मात्र नभई सम्पूर्ण विश्वका लागि आयोजना हुने भएकाले सबै देशले विश्वकप खेल्ने सपना देख्न पाउनुपर्ने बताए। उनले भने, “विश्वकप सबैका लागि हुनुपर्छ। साना देशलाई पनि अवसर दिनुपर्छ। अवसर नपाए उनीहरूमा अझ राम्रो बन्ने प्रेरणा कम हुन्छ।”

इन्फान्टिनोले ४८ टोली सहभागी भएको विश्वकप सफल भएको दाबी गर्दै विशेषगरी अफ्रिकी टोलीहरूको प्रदर्शनले प्रतियोगिता विस्तारको औचित्य पुष्टि गरेको बताए। उनले यसपटक १० मध्ये ९ अफ्रिकी टोली नकआउट चरणमा पुगेको कुरामा पनि जोड दिए। फिफाले सन् २०१७ मा विश्वकपलाई ३२ टोलीबाट ४८ टोलीमा विस्तार गर्ने निर्णय गरेको थियो।

दक्षिण अमेरिकी फुटबल महासंघ (कोनमेबोल) ले सन् २०२५ मा २०३० को विश्वकप ६४ टोलीको बनाउन औपचारिक प्रस्ताव पनि पेश गरेको थियो। यद्यपि ६४ टोलीको विश्वकपको प्रस्तावप्रति सबै पक्ष सहमत छैनन्। युरोपेली फुटबल महासंघ (यूईएफए) का अध्यक्ष अलेक्जेन्डर सेफेरिनले यसलाई प्रतियोगिता र छनोट दुवैका लागि खराब विचार भनेका छन्। एसियाली फुटबल महासंघ (एएफसी) का अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलिफाले पनि थप विस्तारले अव्यवस्था निम्त्याउने चेतावनी दिएका छन्।

सन् २०३० को विश्वकप स्पेन, पोर्चुगल र मोरक्कोले संयुक्त रूपमा आयोजना गर्नेछन्। प्रतियोगिताको शताब्दी वर्षको अवसरमा उद्घाटनका तीन खेल भने अर्जेन्टिना, उरुग्वे र पाराग्वेमा हुनेछन्। यदि विश्वकप ६४ टोलीको बनाइयो भने फिफाका २११ सदस्य राष्ट्रमध्ये लगभग एकतिहाइ देशले विश्वकप खेल्ने अवसर पाउनेछन्। साथै, खेल संख्या र आम्दानी पनि बढ्ने भएकाले सदस्य राष्ट्रलाई वितरण हुने रकम समेत वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।