समाचार सारांश ५ जेठ, सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री कार्यालयमा मन्त्रिपरिषद् बैठक सुरु भएको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले केहीबेरदेखि बैठक चलिरहेको जनाएको छ। ५ जेठ, काठमाडौं। सिंहदरबारस्थित प्रधानमन्त्री कार्यालयमा मन्त्रिपरिषद्को बैठक सुरु भएको छ। प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले केहीबेरदेखि बैठक जारी रहेको जानकारी दिएको छ। बैठक सिंहदरबारमा बसिरहेको छ।
सङ्घीय संसद्को संयुक्त समितिका सांसदहरूको प्रश्नको उत्तर दिएपछि समितिले प्रधानन्यायाधीशमा मनोजकुमार शर्माको नाम अनुमोदन गरेको छ। संवैधानिक परिषद्ले भावी प्रधानन्यायाधीशमा सिफारिस गरेसँगै तीव्र बहसको केन्द्रमा परेका मनोजकुमार शर्माको नाम सङ्घीय संसद्ले अनुमोदन गरेको छ। परिषद्ले उनीभन्दा वरिष्ठ तीन न्यायाधीशहरूलाई छाडेर चौथो नम्बरमा रहेका शर्माको नाम सिफारिस गरेको थियो।
सङ्घीय संसद्को संयुक्त सदनको सुनुवाइ समितिका सदस्य आनन्दप्रसाद ढुङ्गानाका अनुसार सर्वसम्मतिमा उक्त निर्णय भएको हो। “एमाले र नेकपाका सांसदहरू पनि हुनुहुन्थ्यो, अनुमोदनमा हुन्न भन्ने कसैले नभनेपछि सर्वसम्मत निर्णय भएको हो,” ढुङ्गानाले भने, “अब राष्ट्रपति कार्यालयमा पठाउँदै छौँ।” ढुङ्गाना नेपाली कांग्रेसका सांसद हुन्।
कहिले होला नियुक्ति र शपथ ग्रहणसमितिले नाम अनुमोदन गरिसकेकाले राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले शर्मालाई मङ्गलवार नै प्रधानन्यायाधीश नियुक्त गर्ने र सम्भवतः मङ्गलवार नै उनको शपथ ग्रहण हुन सक्ने ठानिएको छ। “हामीले पाएको जानकारीअनुसार प्रधानन्यायाधीशको शपथ ग्रहण आजै हुन्छ,” रास्वपाका सांसद मधुकुमार चौलागाईँले भने। सर्वोच्च अदालतका प्रवक्ता पाण्डेले भने, “शपथग्रहण भएपछि आजै पदबहाली पनि हुन सक्छ।”
पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट पहिलो पटक भारततर्फ सिधा उडान गरिएको छ, जहाँ बिरामी भारतीय नागरिकलाई मेडिकल चार्टरमार्फत भारत लगिएको हो। भारतको मध्य प्रदेशका केन्द्रीय कृषि मन्त्री शिवराज सिंह चौहान र बिरामी परिवारको समन्वयमा श्री एयरलाइन्सको जहाजले भोपालका लागि उडान भरेको छ। पोखरा विमानस्थलबाट भारततर्फ उडान अनुमति पहिलोपटक बिरामी उद्धारका लागि दिइएको हो र यसले भविष्यमा थप उडानका लागि सहजता ल्याउने विश्वास गरिएको छ। ५ जेठ, पोखरा।
मुक्तिनाथ दर्शन गरेर फर्किने क्रममा बिरामी परेका भारतको मध्य प्रदेश, भोपालका गोपाल शम्भु दयाल श्रीवास्तवलाई मेडिकल चार्टरमार्फत भारत लगिएको हो। आइतबार मुक्तिनाथबाट फर्कँदा मुटु र फोक्सोमा समस्या देखिएपछि उनलाई पोखरास्थित चरक मेमोरियल अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। चरक मेमोरियल अस्पतालका प्रबन्ध निर्देशक कपिल पोखरेलका अनुसार डा. राज बस्नेत र सरोज अर्यालसहितको स्वास्थ्यकर्मी टोली लिएर श्री एयरलाइन्सको जहाजले दिउँसो ३ बजेर ९ मिनेटमा भोपालका लागि उडान भरेको हो।
उक्त जहाज भारतको राजा भोज विमानस्थलमा अवतरण गर्नेछ। भारतका केन्द्रीय कृषि तथा ग्रामीण विकास मन्त्री एवम् मध्य प्रदेशका पूर्वमुख्यमन्त्री शिवराज सिंह चौहान र बिरामी परिवारको समन्वयमा श्री एयरलाइन्सको यो चार्टर उडान तय भएको हो। मुक्तिनाथ दर्शनका लागि आएका श्रीवास्तव मन्त्री चौहाननिकट भएका कारण उच्चस्तरको समन्वयमा जहाजमार्फत भारत लैजाने अनुमति प्राप्त भएको प्रबन्ध निर्देशक पोखरेलले बताए।
चौहान सन् २०२४ को लोकसभा निर्वाचनपछि भारतको संघीय मन्त्रिपरिषद्मा कृषिमन्त्री छन्। पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलका प्रमुख जगन्नाथ निरौलाका अनुसार पोखराबाट भारतका लागि उडान भएको यो पहिलो पटक हो। १७ पुस २०७९ मा उद्घाटन भएको यस विमानस्थलबाट यसअगाडि चीन र भुटानलगायतका देशमा चार्टर उडान भइसकेका छन्। विमानस्थल निर्माण सम्पन्न हुनुअघि देखि नै पोखराबाट सिधा उडानका लागि भारतसँग छलफल भए पनि भारतले अनुमति दिएको थिएन।
प्रधानमन्त्रीदेखि परराष्ट्रमन्त्रीसम्मको भारत भ्रमणका क्रममा पोखरा विमानस्थलबाट उडानको एजेन्डाले प्राथमिकता पाउने गरे पनि भारत यसमा सकारात्मक थिएन। भारतीय नागरिक बिरामी पर्दा उद्धारकै रूपमा भए पनि पहिलो पटक पोखराबाट भारततर्फ जहाज उड्नु विमानस्थल प्रशासनले अर्थपूर्ण रूपमा हेरिरहेको छ। प्रमुख निरौलाले बिरामीकै कारण भए पनि भारततर्फ उडानको ढोका खुलेको र यसले भविष्यमा थप समन्वयका लागि सजिलो हुने विश्वास व्यक्त गरे।
२०७२ सालमा पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल बन्ने निर्णय हुँदा र पछि शिलान्यास हुँदा पोखरावासीमा ठूलो उत्साह थिय। तर, भूराजनीतिक चपेटा र प्रभावकारी कूटनीतिक पहलको अभावमा लामो समयसम्म नियमित अन्तर्राष्ट्रिय उडान हुन सकेको छैन। चीनको ऋण लगानीमा निर्माण भएकाले भारतले यहाँबाट हुने उडानलाई अनुमति नदिएको विश्लेषण पनि आएका छन्। सन् २०१४ मा नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरण र चाइना सीएएमसी इन्जिनियरिङबीच विमानस्थल निर्माण सम्झौता भएको थियो। त्यसपछि सन् २०१६ मा नेपाल सरकार र चाइना एक्जिम बैंकबीच २१६ मिलियन अमेरिकी डलर ऋण लिने र सीएएमसीले ‘टर्न की प्रोजेक्ट’ का रूपमा निर्माण गर्ने सहमति भएको थियो।
२२ अर्ब लगानी भएको भनिएको यो विमानस्थल अहिले भ्रष्टाचारको दलदलमा रहेको चर्चा छ भने धमाधम मुद्दा समेत दायर भइरहेका छन्। विमानस्थलको निर्माणमा भएको भ्रष्टाचार र भूराजनीतिक कारण अहिलेसम्म नियमित उडान हुन नसकेकोमा पहिलो पटक एक भारतीय नागरिक बिरामी परेको अवस्थामा चार्टर उडान सम्भव भएको हो।
यो समस्या ज्यान जानेसम्मको गम्भीरता राख्दैन। धेरै मानिसहरूलाई चिकित्सा उपचार बिना पनि यो रोग निको हुन्छ। फ्राइड राइस सिन्ड्रोम भनेको पकाइएको भातमा फस्टाउने ब्याक्टेरिया ब्यासिलस सेरियसबाट हुने खाद्य विषाक्तता हो। बी. सेरियसले उत्पादन गर्ने विषाक्त पदार्थले खाना तताउँदा पनि बिरामी बनाउन सक्छ। नेपाली भान्सामा दैनिक रूपमा पकाउने मुख्य खाना प्राय: चालमको भात नै हुन्छ। कतिपयको भान्सामा दिनभर दुई छाक भात वा कम्तीमा पनि एक छाक ताहै पक्कै हुन्छ। यसरी पकाइने खाना राख्दा कहिलेकाहीं उब्रिने समस्या हुन्छ। कतिपयले बिहान र बेलुकाको खाना एकैपटक पकाउने चलन पनि छ। बाँकी रहेको भातलाई केही घण्टा पछि ‘फ्राइड राइस’ बनाएर खाने चलन धेरैलाई छ। आजको व्यस्त जीवनशैलीमा यसले सुविधा प्रदान गर्दछ। तर यो केवल समय बचत मात्र गर्दैन, यदि सावधानी अपनाएन भने स्वास्थ्यमा समस्या निम्त्याउन सक्छ।
बाँकी रहेको खाना समय बचत मात्र गर्दैन, व्यस्त जीवनलाई पनि सजिलो बनाउँछ। चाहे कार्यालयको व्यस्त रात होस् या अघिल्लो दिनबाट अर्डर गरिएको खाना, फ्रिजबाट भातको कचौरा तताउनु सबैभन्दा सजिलो र सुरक्षित विकल्प जस्तै देखिन्छ। तर हामीले सोचेको कुरा केवल सुविधाजनक तरिका मात्र हो भने अनजानेमै ठूलो स्वास्थ्य जोखिम हुन सक्छ। विशेषगरी, भात त्यो खाना हो जसमा केही सतर्कता अपनाउनु अनिवार्य छ। यदि यो धेरै समयसम्म सामान्य तापक्रममा राखियो भने, पुनः तताउँदा पनि पेट खराब हुन सक्छ। ‘फ्राइड राइस सिन्ड्रोम’ नाम सुन्दा मजाक लाग्न सक्छ, तर यो वास्तवमा पकाइएको भातमा फस्टाउने ब्याक्टेरिया ब्यासिलस सेरियस (बी. सेरियस) बाट हुने खाद्य विषाक्तता हो। यसको अर्थ यो होइन कि बाँकी रहेको भात फाल्नु पर्छ। सही तरिकाले सुरक्षित भण्डारण गरेर सेवन गर्न सकिन्छ।
फ्राइड राइस सिन्ड्रोम के हो? यो नाम ब्यासिलस सेरियस नामक ब्याक्टेरियाबाट हुने खाद्य विषाक्तताको लागि प्रयोग गरिन्छ, जुन प्रायः माटोमा पाइने ब्याक्टेरिया हो। यो ब्याक्टेरिया फ्राइड राइस मात्र नभएर पकाएको भात, पास्ता वा ग्लुकोजयुक्त अन्य खाद्यान्नमा पनि वृद्धि गर्न सक्छ। यसले फस्टिनको लागि उपयुक्त वातावरण चाहिन्छ। साल्मोनेला र इकोलाई जस्ता सामान्य ब्याक्टेरियाभन्दा यसले फरक र बढी खतरनाक प्रभाव पार्न सक्छ। खाना तताउँदा पनि यसको विषाक्त पदार्थले रोग निम्त्याउन सक्छ। बी. सेरियस स्पोर उत्पादन गर्दछ जुन उच्च तापक्रममा पनि बाँच्न सक्षम हुन्छ। माइक्रोवेभमा तताउँदा वा उमाल्दा पनि यो पूर्ण रूपमा नष्ट हुँदैन। पुनः तताउँदा ब्याक्टेरिया मर्न सक्छ, तर तिनीहरूले छोडेका विषाक्त पदार्थहरू अझै पनि बिरामी बनाउने जोखिम राख्छन्।
मृतक प्रधानाध्यापक बलदेव धामी ५ वैशाख, धनगढी। दार्चुलामा प्रधानाध्यापकलाई आत्महत्या गर्न उक्साएको (आत्महत्या दुरुत्साहन) आरोपमा प्रहरीले आठ जनालाई पक्राउ गरेको छ। व्यास गाउँपालिका–४ स्थित सम्पाल माध्यमिक विद्यालय सुन्सेराका प्रधानाध्यापक बलदेवसिंह धामीले विद्यालयमै झुन्डिएर आत्महत्या गरेको घटनामा आठ जनालाई पक्राउ गरिएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ।
पक्राउ परेकाहरूमा महाकाली नगरपालिका–१ का ३२ वर्षीय विक्रमसिंह कुँवर, महाकाली नगरपालिका–२ का ५२ वर्षीय दलिदत्त भट्ट, महाकाली नगरपालिका–५ का ४२ वर्षीय खिमानन्द भट्ट, व्यास गाउँपालिका–४ का ५७ वर्षीय परमानन्द भट्ट, ३९ वर्षीय पदमराज भट्ट, ४३ वर्षीय नरेन्द्रदत्त भट्ट, ५९ वर्षीय हरिदत्त भट्ट तथा बैतडी पाटन नगरपालिका–४ का ४० वर्षीय पुष्करराज भट्ट रहेका छन्। उनीहरूलाई आत्महत्या दुरुत्साहन मुद्दामा अनुसन्धानका लागि पक्राउ गरिएको सुदूरपश्चिम क्षेत्रका प्रमुख प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) ओमबहादुर रानाले जानकारी दिए।
उनका अनुसार, पक्राउ परेकाहरू सोही विद्यालयका शिक्षक, स्थानीय नेताहरू र निर्माण व्यवसायीसमेत छन्। प्रधानाध्यापक धामीले सोमबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुकमार्फत सुसाइड नोट लेख्दै विद्यालयमै आत्महत्या गरेका थिए। धामीले आफूलाई मर्न बाध्य पार्नेहरूलाई लक्षित गर्दै लेखेको सुसाइड नोटमा नाम उल्लेख गरिएका व्यक्तिहरूलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ।
५ जेठ, काठमाडौं। इरानले आफ्नो सेनालाई पहिलेभन्दा थप सक्षम र बलियो बनाएको दाबी गरेको छ। इरानी सेनाका खातम अल अम्बिया केन्द्रीय штабका प्रमुख मेजर जनरल अली अब्दुल्लाहीले इरानी सेनाले कुनै पनि शत्रुको आक्रमणको शक्तिशाली र पूर्ण रूपमा प्रतिवाद गर्न तयार रहेको बताएका छन्। ‘इरानको सेना सधैं तयार छ र कुनै पनि शत्रुको आक्रमणमा शक्तिशाली र व्यापक जवाफ दिन सधैं सक्षम छ,’ उनले भनेका छन्, जुन उद्धृत गर्दै इरानी सरकारी समाचार एजेन्सीले जनाएको छ। यसअघि मंगलबार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकाले इरानमाथि आक्रमण गर्ने तयारी गरेको भए पनि खाडी क्षेत्रका देशहरूले त्यो रोक्न सफल भएका जानकारी दिएका थिए। ट्रम्पले भनेका थिए कि इरान अझै कुनै सम्झौताका लागि तयार छैन र ठूलो आक्रमण हुन सक्ने चेतावनी समेत दिइएको छ।
नेपाल बुद्धिचाल महासंघका अध्यक्ष हेराकाजी महर्जन र महासचिव धरमबहादुर लामाविरुद्ध साधारणसभा सदस्यहरूले अविश्वास प्रस्ताव दर्ता गरेका छन्। सदस्यहरूले महासंघमा आर्थिक अपारदर्शिता, कुशासन, खेलाडीका मागको बेवास्ता र विधान उल्लंघनको आरोप लगाएका छन्।
सदस्यहरूले छानबिन समितिको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न र साधारणसभा काठमाडौंमै सम्पन्न गर्नुपर्ने माग राखेका छन्। अध्यक्ष र महासचिवको मनोमानीका कारण नेपालको बुद्धिचाल सीमित क्षेत्रमा सिमित भएको, वैदेशिक प्रतियोगिताको छनोटमा मनोमानी गरिएको र महासंघ प्रशासनिक रूपमा पनि असफल भएको उनीहरूको दाबी रहेको छ।
महासंघको आफ्नै कार्यालय नभएको, नियमित अडिट नहुनु, वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम साधारणसभाबाट अनुमोदन नगरियोस् र कार्यसमितिका निर्णय कार्यान्वयन नहुनु लगायतका आरोप पनि लगाइएको छ। चार जना खेलाडीले राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)मा उजुरी दिनु भएपछि छानबिन समिति गठन गरिएको उल्लेख गर्दै सदस्यहरूले उक्त समितिको प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्न कडा माग गरेका छन्।
साथै, हेटौंडामा तय गरिएको साधारणसभा काठमाडौंमै गर्नुपर्ने माग पनि उठाइएको छ।
समाचार सारांश नेपाली कांग्रेसले काभ्रे जिल्लाको धुलिखेलमा दुई दिने बागमती प्रदेशस्तरीय भेला सम्पन्न गरी ३३ बुँदे “बागमती संकल्प” गरेको छ। भेलाले संविधानप्रदत्त नागरिक स्वतन्त्रता र जवाफदेही सरकारको पक्षमा काम गर्ने पहिलो संकल्प गरेको छ। कांग्रेसले आगामी दिनमा मधेश, कोशी र लुम्बिनी प्रदेशस्तरीय भेला गर्ने कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छ। ५ जेठ, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसको बागमती प्रदेशस्तरीय भेला ‘बागमती संकल्प’ गर्दै सम्पन्न भएको छ। काभ्रेको धुलिखेलमा सोमबारदेखि सुरु भएको दुई दिने ‘प्रदेश र स्थानीय तह केन्द्रीत प्रदेशस्तरीय भेला’ मंगलबार ३३ बुँदे ‘बागमती संकल्प’ गर्दै सम्पन्न भएको हो।
भेलाले संविधानप्रदत्त नागरिक स्वतन्त्रता, हक र अधिकारलाई संरक्षण गर्दै नागरिकमुखी नीतिमार्फत उत्तरदायी र जवाफदेही सरकारको रूपमा थप प्रभावकारी ढंगले कार्य गर्ने पहिलो संकल्प गरेको छ। असल शासन, विधि र जवाफदेहीतालाई एकअर्काका परिपूरकका रुपमा लिँदै विधिमा टेकेर मात्र निर्णयहरू गर्ने मान्यतामा दृढ रहँदै भेलाले पछिल्ला दिनमा संघीय सरकारबाट भइरहेका अलोकतान्त्रिक र अमर्यादित कार्यप्रति चिन्ता व्यक्त गरेको छ। ‘संघीय सरकारलाई संविधानको मर्म र भावना, विधि प्रक्रिया, नागरिकको आत्मसम्मान र मानवीयतालाई केन्द्रमा राख्न ध्यानाकर्षण गराउने,’ भेलाको दोस्रो संकल्पमा उल्लेख छ।
कांग्रेसको नेतृत्वमा बागमती प्रदेश सरकार र स्थानीय सरकारले सुरु गरेका असल अभ्यास र नवीन सिर्जनात्मक अभियानहरूलाई सूचीबद्ध गरी नागरिक पंक्तिमा पुर्याउने र एक स्थानीय तहले गरेका असल अभ्यासलाई अन्य स्थानीय तहमा समेत ग्रहण गर्ने भेलाले निष्कर्ष निकालेको छ। ‘संघीयता र संविधानको मर्मबमोजिम समन्वय, सहकार्य र सहअस्तित्वको ‘तीन स’ अनुरुप समुन्नतिको मार्गमा अगाडि बढ्न संघीय सरकारलाई अपिल गर्दै त्यसमा आफू समर्पित रहने संकल्पको ३२ औं बुँदामा भनिएको छ।
पार्टीको संगठन सुदृढीकरण गर्न र डिजिटल अभिलेखमार्फत् सदस्यको योगदानलाई लिपिवद्ध गर्न साथै पार्टी अभियानमा आम सदस्यलाई सिधै जोड्न ‘जरा अभियान’ अन्तर्गत चलिरहेको क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक अभियानमा थप सक्रिय रहन पार्टी पंक्तिलाई प्रेरित गर्ने र समयमै सम्पन्न गर्न आवश्यक सहजीकरण गर्ने संकल्प पनि भेलाले गरेको छ। भेलामा बागमती प्रदेश सभा सदस्यहरू, स्थानीय सरकार प्रमुख, उपप्रमुख, अध्यक्ष, उपाध्यक्ष तथा पार्टीका केन्द्र, प्रदेश, जिल्ला, क्षेत्र एवं स्थानीय तहका पदाधिकारीहरूको सहभागिता रहेको थियो।
कांग्रेसले ६ र ७ जेठमा महोत्तरीको बर्दिबासमा मधेश प्रदेशस्तरीय, ८ र ९ जेठमा सुनसरीको लौकीमा कोशी प्रदेशस्तरीय तथा १४ र १५ जेठमा रूपन्देहीको तिलोत्तमामा लुम्बिनी प्रदेशस्तरीय भेला गर्ने कार्यतालिका तय गरेको छ। सुदूरपश्चिमको धनगढीबाट सुरु भएको कांग्रेसको ‘प्रदेश र स्थानीय तह केन्द्रीत प्रदेशस्तरीय भेला’ यसअघि गण्डकी र कर्णाली प्रदेशमा आयोजना गरिएको थियो।
प्रतिनिधिसभाको बैठकमा सांसदहरूले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को बजेट वास्तविकतामा आधारित र राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर निर्धारण गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। सांसदहरूले साना किसानहरूको हित, स्वास्थ्य पूर्वाधार, खानेपानी समस्या समाधान र स्थानीय आवश्यकताका आधारमा बजेट विनियोजन गर्न माग गरेका छन्। उनीहरूले कर्मचारी पारिश्रमिक वृद्धि, सामाजिक न्याय, पुँजीगत खर्च वृद्धि र अर्थतन्त्रमा रणनीतिक परिवर्तन आवश्यक रहेको धारणा राखेका छन्।
५ जेठ, काठमाडौँ। प्रतिनिधिसभाको बैठकमा सांसदहरूले वास्तविकतामा आधारित भएर आगामी आर्थिक वर्षको बजेट तय गर्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। आजको बैठकमा आर्थिक वर्ष २०८३/८४ को विनियोजन विधेयकका सिद्धान्त र प्राथमिकता सम्बन्धमा (कर प्रस्तावबाहेक) छलफल गर्दै उनीहरूले राष्ट्रिय गौरवका आयोजना प्राथमिकतामा राख्न, अर्थतन्त्रलाई विस्तार गर्न र साना किसानहरूको हितलाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने बताएका छन्।
सांसद गणेशबहादुर विश्वकर्माले कम आय भएका जनताको हितका लागि आगामी आवको बजेट निर्धारण हुनुपर्ने बताए। सांसद ध्रुवराज राईले साना किसानहरूको हितका लागि बजेट विनियोजन हुनुपर्ने बताए। उनले मुन्धुम पदमार्गलाई राष्ट्रिय गौरवको मार्गको रूपमा राखेर बजेट व्यवस्था गर्न माग गरे। सांसद भरत गिरीले बजेटलाई शब्दमा मात्र नभई कार्यमा परिणत गर्ने दस्तावेज बनाउनुपर्ने बताए।
सांसद विपीनकुमार आचार्यले दाङको घोराही उपमहानगरपालिकालाई एउटा गाउँको उदाहरण दिँदै आगामी वर्षको बजेटले देशभरका जनताले खानेपानीको लागि भोगिरहेको कठिनाइ अन्त्य होस् भनेर आग्रह गरे। उनले राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानलाई सुविधा सम्पन्न बनाउन आग्रह गर्दै देशभरका स्वास्थ्य पूर्वाधारमा लगानी गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराए। सांसद आचार्यले दाङको टरिगाउँ विमानस्थल विस्तारलाई बजेटमा प्राथमिकता दिनुपर्ने सुझाव दिए।
रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले रुस र चीनबीचको सम्बन्ध इतिहासमै अभूतपूर्व स्तरमा पुगेको बताएका छन्। उनले बेइजिङमा आयोजना हुने वार्तामा दुई देशको समग्र विकास र सम्बन्धलाई अझ गहिराइका साथ अघि बढाउने विषय मुख्य एजेन्डा हुने जानकारी दिएका छन्। पुटिनका अनुसार, द्विपक्षीय व्यापारले २०० अर्ब अमेरिकी डलर पार गरेको छ र भुक्तानी अब राष्ट्रिय मुद्रामा हुन थालेको छ। ५ जेठ, काठमाडौं।
पुटिनले चीन भ्रमणको तयारी गर्दै एक भिडियो सन्देशमार्फत दुवै देशले सार्वभौमसत्ता र राजकीय अखण्डताका विषयमा निःशर्त सहयोग गर्ने पूर्ण तयारीमा रहेको बताएका छन्। चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनपिङको निमन्त्रणामा बेइजिङ भ्रमण गर्न पाउँदा उनले खुसी व्यक्त गरेका छन्। वार्षिक उच्चस्तरीय भेटघाट र वार्ताले द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाउन र यसको असीमित सम्भावनालाई उजागर गर्न सहयोग पुर्याउने उनले बताए।
पुटिनले २५ वर्षअगाडि रुस र चीनबीच भएको “सद्भाव र मैत्रीपूर्ण सहयोग सन्धि” लाई सम्झदै आजको सम्बन्धलाई अभूतपूर्व उचाइमा पुगेको बताएका छन्। उनले भने, “सम्बन्ध आपसी समझदारी, विश्वास र समान लाभमा आधारित रहेको छ।” साथै, चिनियाँ राष्ट्रपति सीको दीर्घकालीन प्रतिबद्धतालाई प्रशंसा गर्दै पुटिनले दुवै देशका जनताबीच अझ नजिकआउन इच्छा व्यक्त गरेको बताएका छन्।
प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकको विशेष समयमा सांसदहरूले ऊर्जा पूर्वाधार निर्माणदेखि राष्ट्रपति महिला उत्थान कार्यक्रममा कार्यान्वयन हुनुपर्ने विषयमा जोड दिएका छन्। सांसदहरूले ऊर्जा क्षेत्रको विकास र महिलाको सशक्तिकरणका लागि आवश्यक कदमहरू उठाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। यसका साथै, बैठकमा अन्य महत्वपूर्ण विषयहरूमा पनि छलफल गरिएको छ।
प्रतिनिधि सभाको बैठकमा सांसदहरूले किसानका समस्या, कृषि उत्पादनको घट्दो मूल्य, मल अभाव, सिंचाइ संकट र ग्रामीण सडकको दुरावस्थाबारे सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। सांसद नरेन्द्र कुमार गुप्ताले मलखादको पर्याप्त व्यवस्था नभएको र हुलाकी राजमार्गलाई बजेट प्राथमिकतामा नराखिएको विषय उठाएका छन्। ५ जेठ, काठमाडौं ।
प्रतिनिधि सभाको सोमबारको बैठकमा सांसदहरूले किसानका समस्या, कृषि उत्पादनको घट्दो मूल्य, मल अभाव, सिंचाइ संकट र ग्रामीण सडकको दुरावस्थाबारे सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। सांसद नरेन्द्र कुमार गुप्ताले खेतीको समय नजिकिँदै गर्दा पनि मलखादको पर्याप्त व्यवस्था हुन नसकेको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराए। उनले तराई–मधेशको यातायात पहुँच विस्तारका लागि महत्वपूर्ण मानिएको हुलाकी राजमार्ग सरकारले बजेट प्राथमिकतामा नराखेको विषय पनि उठाए।
सांसद निराशा चौधरी डगौराले कृषिक्षेत्र दिनप्रतिदिन संकटतर्फ धकेलिँदै गएको बताइन्। किसानसँग लालपूर्जा भए पनि सहज रूपमा कृषि ऋण नपाउने समस्या उठाइन्। साथै मल, बिउ, सिंचाइ र बजार व्यवस्थापनको अभावले उत्पादन लागत बढिरहेको उनले उल्लेख गरिन्। उनले किसानले उत्पादनको उचित मूल्य नपाउँदा कृषिप्रति युवाको आकर्षण घट्दै गएको बताउँदै कञ्चनपुर–१ मा डुबान, कटान र पूर्वाधार समस्या दीर्घ पीडाका रूपमा रहेको पनि बताइन्।
‘नेपाली किसान प्रेम आचार्यकै पथमा हिँड्नुपर्ने हो ?’ सांसद प्रकाश पाठकले खेतीको लागत अत्यधिक बढेको तर उत्पादनको मूल्य घटेको भन्दै किसानको अवस्था चिन्ताजनक बनेको बताए। उनका अनुसार खेत जोत्न प्रतिघण्टा १८ सय रुपैयाँबाट ३ हजार रुपैयाँ पुगेको छ भने बिउको मूल्य पनि बढेको छ। मल अभाव र सिंचाइ समस्या उस्तै रहेको अवस्थामा मकैको मूल्य प्रतिकेजी ३५ रुपैयाँबाट २८ रुपैयाँमा झरेको उनले सुनाए।
खुला सिमानाका कारण विषादीयुक्त विदेशी कृषि उपजले नेपाली बजार कब्जा गरेको र घरेलु उत्पादन संकटमा परेको उनको भनाइ थियो। ‘खुला सिमानाका कारण विषादीयुक्त उपजले नेपाली बजार कब्जा गरिसक्यो। उपभोक्ता वस्तुको नाममा विष खाइरहेका छन्,’ उनले प्रश्न गरे। सांसद प्रशान्त उप्रेतीले मकवानपुरका कैलाश, राक्सिराङ, थाहा, इन्द्रसरोबर, भीमफेदी, गढी र मनहरी क्षेत्रको सडक अवस्था अत्यन्त दयनीय रहेको बताए।
सडक र सञ्चार समस्याका कारण बिरामी हुँदा एम्बुलेन्ससमेत पुग्न नसक्ने अवस्था रहेको र उपचार नपाएर दुई जनाको ज्यान गएको घटना सुनाए। उनले थाहामा उत्पादन भएको आलुको मूल्य प्रतिकिलो १० रुपैयाँमा झरेको तर सडकको खराब अवस्थाका कारण काठमाडौंसम्म ल्याउन नसकिएको बताए। सांसद नितिमा भण्डारी कार्कीले सर्लाहीको मुख्य समस्या सिंचाइ रहेको बताइन्।
सुनकोशी–मरिन डाइभर्सन आयोजनाबाट जिल्लाको सिंचाइ समस्या समाधान हुने अपेक्षा रहे पनि हालको संरचनाले सर्लाही–१ को उत्तरी र दक्षिणी क्षेत्रमा रहेका धेरै खेतीयोग्य जमिन सिंचाइबाट वञ्चित हुने अवस्था देखिएको उनको भनाइ थियो। उनले डीपीआर परिवर्तन गर्न वा सिन्धुलीको कपिलाकोटबाट शाखा नहर निर्माणका लागि तत्काल योजना तयार गरी काम अघि बढाउन सरकारसँग माग गरिन्।
यसबाट कृषि उत्पादन वृद्धि हुनुका साथै युवाको विदेश पलायन रोक्न मद्दत पुग्ने उनले बताइन्।
इरानमाथि अमेरिका र इजरायलले सुरु गरेको युद्धका कारण विश्वका उद्योग व्यवसायहरूले कम्तीमा २५ अर्ब अमेरिकी डलरभन्दा बढीको आर्थिक नोक्सानी भोगेका छन्। विश्वका २७९ वटा प्रमुख कम्पनीहरूले आपूर्ति शृङ्खलामा अवरोध र इन्धन मूल्य वृद्धिलाई युद्धको मुख्य कारण ठहराउँदै आपतकालीन कदम चाल्न थालेका छन्। हवाई उड्डयन क्षेत्रमा १५ अर्ब डलरको क्षति भएको छ भने टोयोटा र पी एन्ड जी कम्पनीहरूले क्रमशः ४.३ अर्ब र १ अर्ब डलर नाफा गुमाउने चेतावनी दिएका छन्।
अमेरिका, युरोप र एसियाका सेयर बजारमा सूचीकृत कम्पनीहरूले सार्वजनिक गरेका वित्तीय विवरणहरूका आधारमा समाचार एजेन्सी रोयटर्सले सोमबार यस्तो प्रतिवेदन प्रकाशित गरेको हो। प्रतिवेदनअनुसार विश्वका प्रमुख बजारका कम्तीमा २७९ ठूला कम्पनीहरूले इरान युद्धका कारण आपूर्ति शृङ्खलामा देखिएको अवरोध र बढ्दो इन्धन मूल्यलाई प्रमुख कारण मान्दै आपतकालीन कदमहरू चाल्न थालेका छन्। युद्धको बढ्दो खर्चलाई मध्यनजर गर्दै केही कम्पनीहरूले उत्पादन मूल्य वृद्धि गरेका छन् भने कतिपयले आफ्नो उत्पादन कम गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्।
ह्वर्लपुलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मार्क बिट्जरले यसै महिनाको सुरुमा विश्लेषकहरूसँग संवाद गर्दै यस आर्थिक मन्दीलाई सन् २००८ को विश्वव्यापी वित्तीय संकटसँग तुलना गरेका छन्। ह्वर्लपुलले आफ्नो वार्षिक नाफाको पूर्वानुमानलाई आधा घटाउँदै लाभांश वितरण समेत रोकिएको जनाइएको छ। युरोपका १३० कम्पनीहरूले नाफा अनुमानमा कटौती गरेका छन् भने एसियाका ६१ र अमेरिकाका ५९ कम्पनीहरूले यसबाट असर पाएको देखिएको छ।
सबैभन्दा ठूलो नोक्सानी हवाई उड्डयन क्षेत्रमा परेको छ, जहाँ युद्धसम्बन्धी लागत मात्र १५ अर्ब डलर पुगेको छ। थप रूपमा, इरान युद्धको आर्थिक प्रभाव अमेरिकी अर्थतन्त्रमा पनि तीव्र रूपमा फैलिरहेका छन्। ब्राउन युनिभर्सिटीको ‘वाट्सन इन्स्टिच्युट’ले सार्वजनिक गरेको अर्को रिपोर्ट अनुसार अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग युद्ध सुरु गरेयता अमेरिकी नागरिकहरूले ग्यासोलिन र डिजेलखर्चमा ४१.५ अर्ब डलर बढी खर्च गरिसकेका छन्।
३२औं पटक सगरमाथाको चुचुरोमा पुगेपछि कामिरिता शेर्पाले भनेकी छिन्, “म यो सफलताबाट अत्यन्तै खुशी छु।” उनले ३२ पटक सगरमाथाको सफल आरोहण गरेर आफ्नै पुरानो कीर्तिमान तोडिन्। पर्यटन विभागका अनुसार यसपटक उनी मे १७ आइतबार बिहान १०:१२ बजे सगरमाथाको चुचुरोमा पुगिन्।
सोलुखुम्बुको थामेमा जन्मिएकी शेर्पाले सन् १९९४ मा पहिलो पटक सगरमाथाको आरोहण गरेकी थिइन्। उनी गत वर्ष र यस अघि २०८१ सालमा दुई पटक सगरमाथाको शिखरमा पुगिन्। विश्वको सर्वोच्च शिखर आरोहण गरी दुर्लभ कीर्तिमान कायम गर्ने यस पर्वतारोहीले आफ्नो अनुभव साझा गर्दै भनिन्, “यो मेरो लागि ठूलो उपलब्धि हो।”
नेपाल बार एसोसियसनका अध्यक्ष विजयप्रकाश मिश्रले प्रधानन्यायधीश सिफारिस प्रक्रियामा गम्भीर सेटिङ गरिएको आरोप लगाएका छन्। उनले वरिष्ठताक्रमलाई उल्लंघन गर्दै न्यायाधीश सिफारिस गरिएको र सरकारले स्वतन्त्र न्यायपालिकामा हस्तक्षेप गरेको बताएका छन्। ५ जेठ, काठमाडौं।
मंगलबार बारको प्रांगणमा लालटिन बालाएर आयोजित सर्वोच्च प्रशासनको कामकारबाहीप्रति भद्र विद्रोह कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै उनले उक्त आरोप लगाए। उनले सेटिङकै कारण लामो समयसम्म प्रधानन्यायधीश बन्न सक्ने व्यक्तिको नाम सिफारिस गरिएको बताए। ‘न्यायिक प्रक्रियामा अवरोध नहोस् भन्ने उद्देश्यले म सरकारसँग आग्रह गर्न चाहन्छु। तर अहिले वरिष्ठताक्रम उल्लंघन गरी न्यायाधीश सिफारिस गरिएको छ,’ उनले भने।
मिश्रले प्रधानन्यायधीश सिफारिसमा पालो मिच्ने बाटो वर्तमान सरकारले खुलेको आरोप लगाउँदै भने, ‘दुई तिहाइ वा बहुमत पाउँदा पालो मिचिने बाटो खुल्नेछ। कानुनको पालना र नैतिकतामा आधारित न्यायाधीशमाथि प्रहार गर्ने प्रयास भइरहेको छ।’ संवैधानिक परिषद्ले वरिष्ठतम न्यायाधीश सपना मल्ललाई सिफारिस नगरी चौथो नम्बरका मनोज शर्मालाई प्रधानन्यायधीशका लागि सिफारिस गरेको छ।