इंग्ल्यान्डका पूर्व ब्याट्सम्यान केभिन पिटरसनलाई विश्व क्रिकेटमा पुर्याएको योगदानको सम्मान स्वरूप अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) को ‘हल अफ फेम’मा समावेश गरिएको छ। पिटरसनले सन् २०१० को पुरुष टी–२० विश्वकपमा उत्कृष्ट खेलाडीको उपाधि हात पारेका थिए र इंग्ल्यान्डको ऐतिहासिक सफलतामा ठूलो योगदान गरेका थिए।
२७ असार, काठमाडौं। आईसीसीले भारतका सौरभ गाङ्गुली र महिला क्रिकेटर अन्जुम चोपरा पनि ‘हल अफ फेम’मा समावेश गरेको जनाएको छ। पिटरसनले इंग्ल्यान्डका थुप्रै ऐतिहासिक सफलतामा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। सन् २००५ को एसेज सिरिजमा इंग्ल्यान्डलाई उपाधि दिलाउन पिटरसनको भूमिका विशेष रहेको थियो।
सन् २०१० मा इंग्ल्यान्डले आईसीसी पुरुष टी–२० विश्वकपको उपाधि जित्दा पिटरसन प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए। पिटरसनले भने, ‘आईसीसीको हल अफ फेममा समावेश हुनु मेरो लागि ठूलो सम्मान हो। क्रिकेटका धेरै महान् खेलाडीहरूसँग मेरो नाम देखिनु विशेष अनुभव हो।’
२७ असार, काठमाडौं । इरानका सर्वोच्च नेता मोजतबा खामेनीले पिता आयतुल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टिपछि उनको हत्या गरेको बदला हरेक हालतमा लिने निर्णय व्यक्त गरेका छन् । शनिबार जारी गरेको एक लिखित सन्देशमा उनले उल्लेख गरेका छन्, ‘रगतको बदला कुनै पनि परिस्थितिमा लिइनेछ ।’ फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलको संयुक्त सैन्य आक्रमणमा इरानका तत्कालीन सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह अली खामेनीसहित उनका परिवारका सदस्यहरूले ज्यान गुमाएका थिए । उक्त आक्रमणबाट जोगिएका उनका छोरा मोजतबा खामेनीलाई उनको मृत्यु पछि सर्वोच्च नेताको रूपमा घोषणा गरिएको थियो । आयतुल्लाहको अन्त्येष्टि यसैसाता सम्पन्न गरिएको छ।
पछि छोरा मोजतबाले आज जारी गरेको लिखित सन्देशमा उनले पिताको अन्त्येष्टिमा उपस्थित सबैप्रति धन्यवाद प्रकट गर्दै भनेका छन्, ‘हामी तपाईंहरूका पवित्र रगत र यी दुई युद्धका सबै शहीदहरूको रगतको बदला यी अपराधी र निर्दयी हत्याराहरूबाट लिने प्रतिज्ञा गर्दछौं। यो बदला हाम्रो जनता तथा हाम्रो माग हो र यो कुनै पनि हालतमा पुरा हुनेछ।’ लेखित सन्देशमा मोजतबा खामेनीले आफूहरूसँग हत्याराहरूको पूर्ण सूची रहेको दाबी गरेका छन्। ‘उनीहरूले शान्तिपूर्ण मृत्युको सपना लिएर आफ्नो चिहानमा जानुपर्नेछ। उनीहरूले बुझ्नैपर्छ कि यो कार्य केवल म वा अरू कुनै अधिकारीको जिम्मेवारी होइन,’ उनले थपे, ‘हामी बाँचौं वा नबाँचौं यो कार्य पुरा गरिनेछ। चाँडै विश्वका स्वतन्त्रताप्रेमीहरूले यस जिम्मेवारीलाई आफ्नो हिस्सा बनाउनेछन्।’ पिताको अन्त्येष्टिमा मोजतबा खामेनी स्वयं उपस्थित थिएनन् र अहिलेसम्म उनी सार्वजनिक रूपमा देखिएका छैनन्।
जारी विश्वकपमा दुई पेनाल्टी मिस गरेपनि प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनीले कप्तान लियोनल मेसीलाई पेनाल्टी प्रहार गर्ने जिम्मेवारी नछोड्ने स्पष्ट पारेका छन्। स्कालोनीले भने, “जबसम्म उनी आफैंले यसलाई छोड्ने निर्णय गर्दैनन्, लियोनल मेसीले नै अर्जेन्टिनाको पेनाल्टी प्रहार गरिरहनेछन्।” मेसीले चालू विश्वकपमा दुई पटक पेनाल्टी मिस गरे पनि प्रशिक्षक स्कालोनीले उनीमाथि पूर्ण विश्वास कायम राख्दै उनलाई मैदानमा पूर्ण स्वतन्त्रता दिएका छन्।
२७ असार, काठमाडौं। अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनीले कप्तान लियोनल मेसीले नै पेनाल्टी प्रहार गरिरहने बताएका छन्। जारी विश्वकपमा दुई पेनाल्टी मिस गरेपछि पनि प्रशिक्षक स्कालोनीले मेसीबाट पेनाल्टी प्रहार गर्ने जिम्मेवारी नखोस्ने बताएका हुन्। उनले भने, “हालैका खेलहरूमा संघर्ष गर्नु परे तापनि लियोनल मेसीले नै अर्जेन्टिनाको पेनाल्टी प्रहार गरिरहनेछन्।”
स्कालोनीले थपे, “हामीसँग पेनाल्टी हान्न सक्ने अन्य खेलाडीहरू पनि छन्। तर यदि उनले प्रहार गर्न चाहन्छन् भने उनैले प्रहार गर्नेछन्।” मेसीले जारी विश्वकपमा दुई पटक पेनाल्टी मिस गरिसकेका छन्। सन् २०२२ को विश्वकप यता अर्जेन्टिनाका लागि प्रहार गरेका पछिल्ला सात पेनाल्टीमध्ये मेसीले चारवटामा मात्र गोल गर्न सकेका छन्। प्रशिक्षक स्कालोनीले मेसीलाई मैदानमा आफ्नो अनुकूलता अनुसार जुनसुकै रोलमा खेल्ने स्वतन्त्रता रहेको उल्लेख गरे।
उनले भने, “मेसी सधैं जति दौडने गर्थे। अहिले पनि लगभग त्यत्ति नै दौडन्छन्।” उनले थपे, “जबसम्म उनमा इच्छा रहन्छ, उनी नै सर्वश्रेष्ठ रहिरहनेछन्।”
२७ असार, काठमाडौं । भियतनाममा भारतीय पर्यटकहरू सवार डुंगा दुर्घटनामा परेको छ। फु क्वोक टापू नजिकै भारतीय पर्यटकसहितको डुंगा दुर्घटनामा परेको हो। भियतनामस्थित भारतीय दूतावासले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ‘एक्स’ मा पोस्ट गरी भारतीय पर्यटकहरू सवार डुंगा पल्टिएको जानकारी दिएको छ। दूतावासले घटनाको विवरण संकलन गरिरहेको र स्थानीय प्रशासनले खोज तथा उद्धार अभियान सुरु गरेको उल्लेख गरेको छ।
दूतावासले डुंगामा सवार पर्यटकहरूको संख्या खुलाइएको छैन, बीबीसीले जनाएको छ। प्रभावित परिवारलाई जानकारी र सहायता प्रदान गर्न चिन मिन्ह सिटीस्थित भारतीय महावाणिज्य दूतावासमा कन्ट्रोल रूम स्थापना गरिएको छ। त्यस्तै, हनोइमा पनि कन्ट्रोल रूम स्थापना गरिएको छ, बीबीसीमा प्रकाशित छ।
आज विश्व फुटबलमा नर्वेका सुनौलो पुस्ता संयोगले बन्ने कुरा होइन। यो सफलताको आधार दुई दशकभन्दा लामो योजना, पूर्वाधारमा ठूलो लगानी र बालखेलाडी प्रशिक्षणमा आएको क्रान्ति हो। नर्वेली फुटबल टोली दुई दशक लामो योजना, पूर्वाधार विकास र युवा प्रशिक्षण क्रान्ति पश्चात् विश्वकप क्वार्टरफाइनलमा पुगेको छ। सन् २००० यता कृत्रिम मैदानमा गरिएको ठूलो लगानीले हिउँका कारण अवरुद्ध हुने नर्वेको फुटबललाई पुरै वर्ष चल्ने खेलमा परिणत गरेको छ। खेलाडी विकासमा स्थानीय क्लबदेखि राष्ट्रिय महासंघसम्मको एकीकृत संरचना र जुवा कम्पनीबाट प्राप्त आर्थिक सहयोग नर्वेको सफलताको मुख्य आधार बनेको छ।
पहिले नर्वेमा हिउँ र चिसो मौसमका कारण फुटबल केही महिनासम्म मात्र खेलिने खेल मानिन्थ्यो। विश्वकपमा नर्वेको चर्चा हुँदा सन् १९९८ को इतिहास दोहोरिन्थ्यो। फुटबलभन्दा शीतकालीन खेलमा बढी परिचित यो देश अहिले विश्वकपको क्वार्टरफाइनलसम्म पुगेको छ। नर्वेले अन्तिम ३२ मा आइभरी कोस्ट र अन्तिम १६ मा पाँचपटकको विश्वविजेता ब्राजिललाई पराजित गरिसकेको छ। अब सेमिफाइनल प्रवेशका लागि इंग्ल्यान्डसँग भिड्दैछ। यस सफलता पछाडि दुई ठूला अनुहार रहेका छन् – एर्लिङ हालान्ड र मार्टिन ओडेगार्ड। म्यान्चेस्टर सिटीका गोल मेसिन हालान्डले यो विश्वकपमा सात गोल गरिसकेका छन् भने आर्सनल र नर्वे दुवै टोलीका कप्तान ओडेगार्ड हुन्।
यद्यपि, यो ऐतिहासिक यात्रालाई केवल यी दुई खेलाडीको कथा मान्नु ठूलो भूल हुनेछ। विश्वकपका लागि नर्वेको २६ सदस्यीय टोलीमा १७ खेलाडी युरोपका चार ठूला लिग – इङ्लिस प्रिमियर लिग, जर्मन बुन्डेसलिगा, स्पेनी ला लिगा र इटालियन सिरी ‘ए’ मा खेल्छन्। यीमध्ये अधिकांश खेलाडी एउटै योजनाबद्ध फुटबल प्रणालीबाट हुर्किएका हुन्। नर्वेको सुनौलो पुस्ता कुनै संयोग नभई दुई दशकभन्दा लामो योजना, पूर्वाधारमा ठूलो लगानी र बालखेलाडी प्रशिक्षण क्रान्तिले तयार पारेको हो।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानले आक्रमण गरेमा संयुक्त राष्ट्र अमेरिकाले अभूतपूर्व जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्। इजरायलमा तैनाथ १२ वटा एफ-२२ फाइटर जेट अमेरिकी पक्षले फिर्ता बोलाइरहेको छ। स्याटेलाइट तस्वीरले देखाएको छ कि इरानले पारचिन र पिकएक्स माउन्टेनमा भएका क्षतिग्रस्त आणविक केन्द्रहरू पुनः मर्मत र पुनर्निर्माण सुरु गरिरहेको छ। २७ असार, काठमाडौं। ट्रम्पले भने, “यदि इरानले मलाई आक्रमण गर्यो भने, इरान पूर्ण रूपमा नष्ट हुनेछ।” उनले सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोशलमा लेखेका छन् कि इरानसँग १००० मिसाइलहरू तयारी अवस्थामा छन् र आवश्यक परे हजारौं थप मिसाइल प्रहार गरिनेछन्। ट्रम्पले पहिले नै जवाफी कदम चाल्न आदेश दिइसकेको बताए र अमेरिकी सेनाले कम्तीमा एक वर्षसम्म यस्ता कारबाहीका लागि तयारी अवस्थामा रहेको दाबी गरेका छन्।
सन् २०२० मा अमेरिकी ड्रोनले इरानी कमाण्डर कासिम सुलेमानीको हत्या गरेपछि इरानले निरन्तर बदला लिने चेतावनी दिँदै आएको छ। हालै इरानका पूर्व सर्वोच्च नेता अली खामेनीको अन्त्येष्टिमा केही समूहहरूले ट्रम्पको हत्या गर्ने नारा लेखिएका ब्यानर बोकेपछि ट्रम्पले अझ कडा चेतावनी दिएका छन्। यसैबीच, इजरायली मिडिया ‘कान न्युज’ को रिपोर्ट अनुसार, अमेरिकाले इजरायलबाट आफ्ना १२ वटा ‘एफ-२२’ स्टेल्थ फाइटर जेटहरू फिर्ता बोलाउन थालेको छ। यी लडाकु विमानहरू गत फेब्रुअरीदेखि इजरायलको ओभ्दा एयरबेसमा तैनाथ थिए। रिपोर्टअनुसार, यी विमानहरूलाई इरानविरुद्ध सैन्य अभियानका लागि पठाइएका थिए र भर्खरैका केही हमलामा सहभागी थिए।
इरानको सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले इजरायलले फेरि आफ्ना महत्त्वपूर्ण स्थानहरूमा हमला गरेमा कडा जवाफ दिने जनाएको छ। यसअघिका इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहूले पनि इरानमाथि थप हमलाको चेतावनी दिएका थिए। कतारले अमेरिका र इरान दुवैलाई सम्झौताको पालना गरी वार्ता जारी राख्न आग्रह गरेको छ। साथै होर्मुज जलसन्धिमा जहाजहरूको सुरक्षित आवतजावत सुनिश्चित गर्न जोड दिएको छ। संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्को आपतकालीन बैठकमा रूसले बेलायत, फ्रान्स र जर्मनीलाई इरानको नागरिक पूर्वाधारमाथि अमेरिकी र इजरायली हमलालाई समर्थन गरेको आरोप लगाएको छ। अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीले भनेको छ कि अमेरिका-इरान तनाव बढेमा विश्वव्यापी तेल आपूर्ति प्रभावित हुन सक्छ र ऊर्जा सङ्कट लम्बिन सक्छ।
म्याच–अघिको पत्रकार सम्मेलनमा ह्यारी केनले नर्वेका स्ट्राइकर एर्लिङ हालान्डलाई अविश्वसनीय खेलाडी र मेसिन भन्दा कम नभन्ने बताए। केनले भने, ‘एर्लिङ एक अविश्वसनीय खेलाडी हुन्, उनको गोल गर्ने क्षमता उच्चतम स्तरको छ र उनको गोल रेकर्ड आफै बोल्दछ।’
इंग्ल्यान्ड र नर्वेको बीचको खेल आइतबार बिहान पौने ३ बजे हुनेछ, जसले विश्वकपको सेमिफाइनल प्रवेशको लागि प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। केनले हालान्डको प्रदर्शनलाई अत्यन्त प्रशंसनीय ठानेर भने, ‘उनको फिनिसिङ उच्चस्तरको छ र गोल गर्ने रेकर्ड आफैं बोल्दछ।’
केनले आफू र हालान्ड फरक प्रकारका खेलाडी भएको समेत बताए। ‘हामी दुबै स्ट्राइकर हौं, तर खेल्ने शैली र स्थानमा भिन्नता छ।’ विश्वकपमा केनले ६ गोल गरिसकेका छन् भने हालान्डले ७ गोल गरेका छन्। केनले हालान्डको समग्र प्रदर्शनलाई धेरै राम्रो मानेर भने, ‘मलाई लाग्दैन हामीबीच तुलना आवश्यक छ। म उनको सम्मान गर्छु र आशा गर्छु भोलि उनको खेल अझ उत्कृष्ट हुनेछ। उनी एक महान खेलाडी हुन्।’
स्पेनका आपत्कालीन सेवा टोलीहरूले मुलुकको इतिहासकै पनिषण डढेलो नियन्त्रण गर्न दक्षिण-पश्चिमी क्षेत्रमा बाँकी आगो निभाउने प्रयास गरिरहेका छन्। स्पेनी अधिकारीहरूको अनुसार बेडार गाउँ वरिपरिका क्षेत्रमा सयौँ अग्निनियन्त्रक एवं अन्य विशेषज्ञहरू परिचालन भएका छन्। त्यहाँ हालसम्म १२ जनाको ज्यान गएको छ। मृतकमध्ये चारजना ब्रिटिश नागरिक रहेका र बाँकी २३ जना अझै बेपत्ता छन्। अल्मेरियाको लोस गायार्डोस क्षेत्रका स्थानीय अधिकारीहरूले मृतक संख्या बढ्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्। थप ब्रिटिश नागरिकको पनि मृत्यु हुनसक्ने आशंका गरिएको छ।
यस गर्मीयाममा दक्षिणी युरोपमा करिब ४० डिग्री सेल्सियससम्म तापक्रम बढेको उष्णलहरका कारण खासगरी फ्रान्स, पोर्चुगल र स्पेनमा डढेलो फैलिएको छ। आगलागीको कारण अत्यधिक गर्मी, अत्यन्त सुक्खा जमिन र तीव्र हावाका कारण लोस गायार्डोस क्षेत्रको बिहीबार दिउँसो आगो असामान्य प्रकारले फैलिएको थियो। आगो लाग्नुको कारण बिजुलीको तार खसेको भनिएको छ, तर स्थानीय विद्युत कम्पनीहरूले यसलाई अस्वीकार गरेका छन्। एक जलेर नष्ट भएको कारभित्र मृत अवस्थामा भेटिएका चार जनाबारे थप जानकारी उपलब्ध छैन।
एन्डालुसियाका स्वास्थ्य तथा आपत्कालीन मामिलामन्त्री एन्टोनियो सान्सले पीडितहरूलाई “ब्रिटिश मूलका नागरिकहरू” हुनुको सम्भावना रहेको र उक्त कारको स्टेयरिङ दायाँपट्टि रहेको बताएका थिए। बिहीबार परिवारसहित बिदा मनाउन स्पेन पुगेकी लुसिन्डा कुर्टोइसले बेडारबाट कसरी जोगिए भन्ने अनुभव सुनाइन्। “धुवाँ ठूलो बादल जस्तो थियो, मानौं बम विस्फोट भएको हो,” उनले भनिन्। कुर्टोइसले सम्भवतः कम्तिमा दुई अन्य ब्रिटिश नागरिकको मृत्यु भएको आशंका व्यक्त गरिन्। “उनीहरू घरबाट पैदल निस्किएका थिए, किन निस्किए थाहा छैन,” उनले भनिन्।
डढेलो इतिहासकै एक घातक बेडारका अधिकारीहरूले कतिपय मृतकहरूले सुरक्षित उद्धार मार्ग नअपनाएको बताएका छन्। तथापि, सूचना उनीहरूलाई कति प्रभावकारी रूपमा पुगेको स्पष्ट छैन। स्पेनी तथा लन्डनस्थित ब्रिटिश विदेश मन्त्रालयले मृतकहरूको नाम सार्वजनिक गरेका छैनन्। सान्सले आगो तीव्र गतिमा फैलिएको र नियन्त्रण गर्न अत्यन्तै जटिल रहेको तथा पीडितहरूमा धेरैजसो विदेशी नागरिक रहेका हुन सक्ने बताएका छन्। राष्ट्रिय मौसम पूर्वानुमान निकाय एईएमईटी एन्डालुसियाको शाखाले शनिबार केही हदसम्म मौसम अनुकूल हुने, मध्यम हावा चल्ने र तातोपन घट्ने सूचना दिएको छ। यो डढेलो हालसम्म कम्तीमा १२ जनाको मृत्यु गराएर स्पेनको इतिहासकै सबैभन्दा घातक डढेलोमध्ये एक भएको छ।
फिफा विश्वकपमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका केप भर्डेका गोलरक्षक भोजिन्हाको सम्मानमा जीवविज्ञानीले नयाँ समुद्री स्लग प्रजातिको नाम ‘अल्डिसा भोजिन्हा’ राखेका छन्। जीवविज्ञानी जेसस ओर्टेआले स्पेनविरुद्धको खेलमा भोजिन्हाले देखाएको ऐतिहासिक गोलरक्षणबाट प्रेरित भई उक्त जीवको नामकरण अनुसन्धान रिपोर्टमार्फत गरिएको बताएका छन्।
विश्वकपपछि भोजिन्हाको लोकप्रियता अत्यन्तै बढेको छ र इन्स्टाग्राममा उनका एक करोड ७४ लाख भन्दा बढी फलोअर पुगेका छन्। २७ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ मा केप भर्डेका गोलरक्षक भोजिन्हा (जोसिमार जोजे एभोरा डायस) ले गरेको ऐतिहासिक प्रदर्शनको सम्मानस्वरूप नयाँ समुद्री जीवको प्रजातिको नाम राखिएको हो। क्यारिबियन सागरमा जीवविज्ञानी जेसस ओर्टेआले रातो रंगको समुद्री स्लग (घस्रिने समुद्री जीव) फेला पारी त्यसलाई ‘अल्डिसा भोजिन्हा’ नाम दिइएको हो।
७५ वर्षका ओर्टेआले आफ्नो अनुसन्धान रिपोर्टमा विश्वकपमा भोजिन्हाले खेलेको असाधारण भूमिकालाई सम्मान स्वरूप यो नामकरण गरिएको बताएका छन्। उनले यो फटीको रातो रंगले स्पेनको उपनाम ‘ला रोजा’ (द रेड वन) विरुद्ध भोजिन्हाले दिएको उत्कृष्ट प्रदर्शनलाई पनि सम्झाउने उल्लेख गरेका छन्। विश्वकपमा केप भर्डे दोस्रो सबैभन्दा सानो राष्ट्र बनेर नक्सआउट चरणमा प्रवेश गरेको थियो। समूह चरणमा युरोपेली च्याम्पियन स्पेनसँग गोलरहित बराबरी हुँदा भोजिन्हाले गरेको उत्कृष्ट गोलरक्षणले विश्व फुटबलको ध्यान आकर्षित गरेको थियो।
केप भर्डेले त्यसपछि समूह चरण पार गर्दै अन्तिम ३२ मा पुरानो विजेता अर्जेन्टिनालाई अतिरिक्त समयसम्म संघर्ष गर्न बाध्य बनाएको थियो। अन्ततः टोली ३–२ ले पराजित भए तापनि भोजिन्हाको प्रदर्शनले विश्वभर प्रशंसा प्राप्त गरेको थियो। विश्वकपपछि भोजिन्हाको लोकप्रियता अचानक वृद्धि भयो। इन्स्टाग्राममा उनका करिब ५० हजार फलोअर केही दिनमै बढेर १ करोड ७४ लाख पुगेका थिए जुन अमेरिकी फुटबलका महान् खेलाडी टम ब्रेडीभन्दा पनि बढी हो। ओर्टेआले यसअघि पनि फुटबलप्रतिको आफ्नो लगावलाई वैज्ञानिक अनुसन्धानसँग जोड्दै कोस्टारिकाका पूर्व गोलरक्षक केलर नावासको नाममा एउटा नयाँ प्रजातिको नामकरण गरिसकेका छन्।
२७ असार, काठमाडौं । भारत र न्युजिल्यान्डले सन् २०३० सम्म द्विपक्षीय व्यापार दोब्बर गर्ने लक्ष्य निर्धारित गरेका छन्। दुबै देशले व्यापार विस्तार गरी करिब ३५ हजार करोड रुपैयाँसम्म पुर्याउने योजना बनाएका छन्। भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले शुक्रबार न्युजिल्यान्डको अक्ल्यान्डमा त्यहाँका प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनसँग भेटवार्ता गरिरहेका थिए। यस भेटका क्रममा १० वटा सम्झौतासहित १८ वटा महत्वपूर्ण निर्णयहरूमा हस्ताक्षर भएका छन्।
दुवै देशले छिटोभन्दा छिटो फ्री ट्रेड एग्रीमेन्ट (एफटीए) लागू गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। मोदी र लक्सनले आफ्नो वार्तामा पश्चिम एसियामा भइरहेको संघर्षप्रति गहिरो चिन्ता व्यक्त गर्दै सबै पक्षलाई संयम अपनाउन, तनाव कम गर्न र नागरिक सुरक्षामा जोड दिन अपिल गरेका छन्। संयुक्त वक्तव्यअनुसार, उनीहरूले होर्मुज स्ट्रेटबाट आवागमनमा पूर्ण स्वतन्त्रता र व्यापार मार्गको पुनर्स्थापना गर्न माग गरेका छन्। साथै, शिपिङ क्षेत्रमा हुने कुनै पनि अवरोधप्रति विरोध जनाएका छन्।
दुवै नेताले संघर्षको शान्तिपूर्ण र दीर्घकालीन समाधानका लागि वार्ता, कूटनीति, र अन्तर्राष्ट्रिय कानुनको पालना आवश्यक हुने विषयमा जोड दिएका छन्। प्रधानमन्त्री मोदी तीन राष्ट्रको भ्रमणमा ६ देखि ११ जुलाईसम्म रहेका थिए। उनी भ्रमणको अन्तिम चरणमा न्युजिल्यान्ड पुगेका थिए र आजै नयाँ दिल्ली फर्कने जनाइएको छ।
इंग्ल्याण्डको लिड्समा जन्मिएका हालान्डले चाहेको भए इंग्ल्याण्डबाट खेल्न सक्थे। तर उनले सधैं आफ्नो पहिचान नर्वेसँग जोडिएको बताएका छन् र अन्तर्राष्ट्रिय करिअरका लागि त्यही देश रोजेका छन्। एर्लिङ हालान्डले आफ्नो जन्मभूमि इंग्ल्याण्डविरुद्धको विश्वकप क्वार्टरफाइनल खेललाई नर्वेको लागि इतिहास रच्ने अवसरका रूपमा लिएका छन्। सन् १९९८ पछि पहिलोपटक विश्वकपमा छनोट भएको नर्वेलाई हालान्डले आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शनमार्फत प्रतियोगिताको क्वार्टरफाइनलसम्म पुर्याएका छन्। हालान्डले यस विश्वकपमा हालसम्म सात गोल गरिसकेका छन् र उनी प्रतियोगिताको ‘गोल्डेन बुट’ जित्ने दौडमा समेत रहेका छन्।
एर्लिङ हालान्डका लागि शनिबार हुने विश्वकप क्वार्टरफाइनल केवल अर्को खेल होइन। यो उनको जन्मभूमि इंग्ल्याण्डविरुद्ध आफ्नै देश नर्वेको लागि इतिहास रच्ने अवसर पनि हो। इंग्ल्याण्डको लिड्समा जन्मिएका हालान्डले चाहेको भए इंग्ल्याण्डबाट खेल्न सक्थे। तर उनले सधैं आफ्नो पहिचान नर्वेसँग जोडिएको बताए र अन्तर्राष्ट्रिय करिअरका लागि त्यही देश रोजे। त्यो निर्णयले उनलाई वर्षौंसम्म विश्वकपबाट टाढा राख्ने जोखिम थियो, किनभने नर्वे सन् १९९८ पछि विश्वकपमा छनोट हुन सकेको थिएन। जब नर्वेले पछिल्लो पटक विश्वकप खेलेको थियो, हालान्ड जन्मिएकै थिएनन्। तर २८ वर्षको लामो प्रतीक्षाको अन्त्य गर्दै हालान्डले यसपटक नर्वेलाई विश्वकपको क्वार्टरफाइनलसम्म पुर्याएका छन्। अब सेमिफाइनल पुग्न उनको बाटोमा उभिएको टोली भने जन्मिएको देश इंग्ल्याण्ड हो।
सन् २००० मा इंग्ल्याण्डको लिड्समा जन्मिएका हालान्डका पिता आल्फ–इंगे हालान्ड त्यतिबेला इंग्लिस क्लबबाट खेलिरहेका थिए। तीन वर्षपछि परिवार नर्वेको ब्रिन सहर फर्कियो र त्यहीँबाट उनको फुटबल यात्रा सुरु भयो। ब्रिनको एकेडेमीदेखि मोल्डे, रेड बुल साल्जबर्ग, बोरुसिया डर्टमन्ड हुँदै उनी म्यानचेस्टर सिटी पुगे। क्लब फुटबलमा सबै प्रमुख उपाधि जितिसकेका हालान्ड अहिले आफ्नो देशलाई विश्व फुटबलको उचाइमा पुर्याउने अभियानमा छन्। पूर्व इंग्ल्याण्ड प्रशिक्षक ग्यारेथ साउथगेटले केही वर्षअघि नै हालान्ड इंग्ल्याण्डबाट खेल्ने सम्भावना नरहेको बताएका थिए। ‘उनी आफू कुन देशबाट खेल्न चाहन्छन् भनेर सधैं स्पष्ट थिए। उनी नर्वेकै प्रतिनिधित्व गर्न चाहन्थे र त्यसको सम्मान गर्नुपर्छ’ साउथगेटले भनेका थिए।
शनिबार गर्न लागिएको वार्ताको एक भागको रुपमा अमेरिकाले इरानलाई होर्मुज जलमार्ग खुल्ला राख्ने सार्वजनिक घोषणा गर्न र व्यावसायिक पानीजहाजमाथि गोलीबारी रोक्ने प्रतिबद्धता जनाउन आग्रह गरेको छ। अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरुले नाम नखुलाउने सर्तमा उल्लेख गरेका अधिकारीहरूले तेहरानले आन्तरिक रूपमा राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका सल्लाहकारहरुसँग पानीजहाजमाथि गोली चलाउनु गल्ती भएको स्वीकार गरेको बताएका छन्। तर इरानी पक्षले यस्ता हमलाहरुमा खराब मंशा भएको एक आन्तरिक समूहलाई दोष लगाइएको छ। ट्रम्पले भने दुवै पक्ष यसै साता होर्मुज जलमार्गमा भएका द्वन्द्वका बाबजुद वार्ता जारी राख्न सहमत भएको बताएका छन्। यसलाई पहिले ह्वाइट हाउसले युद्धविराम उल्लंघनको रुपमा हेरिरहेको थियो। जुन महिनामा अमेरिका र इरानले हस्ताक्षर गरेको युद्धविराम सम्झौताअनुसार इरानले आंशिक रूपमा व्यावसायिक जहाजलाई सुरक्षित मार्ग दिने सहमति जनाएको थियो।
तेहरानले कट्टरपन्थीहरूको एक “दुष्ट” समूहले व्यावसायिक पानीजहाजमाथि गोली चलाएर वार्तालाई कमजोर पार्न खोजेको दाबी गरेको छ, वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीहरूले बीबीसीको अमेरिकी साझेदार सीबीएस न्यूजलाई बताए। “उनीहरु [इरानीहरू] पुनः टेबलमा आएर भने, ‘हामीबाट गल्ती भयो। हामीले गल्ती गर्यौँ। वार्ता जारी राखौं,” एक अधिकारीले उक्त टिभी नेटवर्कलाई बताएका छन्। शुक्रबार एक प्रेस ब्रीफिङमा अमेरिकी अधिकारीहरूले क्षेत्रीय मध्यस्थकर्तामार्फत तेहरानको नेतृत्वलाई सन्देश पठाएको जनाइएको छ। त्यस सन्देशमा इरानले जलमार्ग खुला रहेको घोषणा गर्न र व्यावसायिक पानीजहाजहरूमा गोलीबारी बन्द गर्न भनिएको अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। “उनीहरूले कि त हामीलाई उक्त वक्तव्य दिन्छन् नत्र हामी उनीहरूका लागि राम्रो परिणाम दिने छैनौं,” रोयटर्सले उद्धृत गरेको एक अधिकारीले भने।
सीबीएसको विवरण अनुसार ह्वाइट हाउसले इरानले सार्वजनिक रूपमा गोली चलाउनु गल्ती भएको स्वीकारोक्ति देओस् भनी चाहेको छ। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराग्चीले आफ्नो देशले युद्धविराममा “अडान दृढ” राखेको र अमेरिकाले सम्झौता उल्लङ्घन गरेको बताएका छन्। नयाँ वार्तामा राष्ट्रपति जेडी भान्स, विदेशमन्त्री मार्को रुबिओ र मध्यपूर्व मामिलामा गहिरो संलग्न दुई व्यक्तिहरू—विशेष दूत स्टीव विट्कफ र ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुश्नर—शनिबार ओमानमा हुने अपेक्षित वार्ताको नेतृत्व गर्नेछन्। इरानी विदेशमन्त्री अराग्ची पनि उक्त वार्तामा सहभागी हुने अपेक्षा गरिएको छ। यसैबीच कतारको प्रतिनिधिमण्डलले तनाव कम गर्ने र होर्मुज जलमार्गमा आवागमन सहज बनाउन उक्त वार्ताका लागि शुक्रवार इरान भ्रमण गरेको थियो।
२७ असार, काठमाडौं । अमेरिकाले शनिबार प्रस्तावित वार्ताअघि इरानसँग होर्मुज स्ट्रेट खुला राख्ने सार्वजनिक प्रतिबद्धता माग गरेको छ। अमेरिकी प्रशासनले इरानलाई होर्मुज स्ट्रेट आधिकारिक रूपमा खुला रहेको घोषणा गर्न दबाब दिएको छ। साथै, इरानले कमर्सियल जहाजहरूमा गोलीबारी नगर्ने प्रतिबद्धता सार्वजनिक रूपमा जनाउनुपर्ने बताएका छन्।
सीबीएस न्यूजको रिपोर्टअनुसार, ह्वाइट हाउसले इरानलाई कमर्सियल जहाजहरूमा गोलीबारी गर्नु गल्ती सावित गरोस् भन्ने चाहना राखेको छ। अमेरिकी मिडियाले अज्ञात अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै इरानले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका सल्लाहकारहरूसँगको निजी वार्तालापमा जहाजहरूमा गोलीबारी गर्नु गल्ती भएको बताएको दाबी गरेका छन्। तर, इरानले सो घटनाको जिम्मेवारी आफ्नो एक विद्रोही कट्टरपन्थी समूहलाई भने दिएको छ।
जुन महिनामा अमेरिका र इरानबीच भएको युद्धविराम सम्झौतामा इरानले कमर्सियल जहाजहरूको सुरक्षित प्रस्थान सुनिश्चित गर्ने प्रतिज्ञा गरेको थियो। सीबीएस न्यूजका अनुसार, वरिष्ठ अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानको भनाइबारे जानकारी दिएका छन्। इरानले कट्टरपन्थी विद्रोही समूहले कमर्सियल जहाजहरूमा गोलीबारी गरेको बताएको छ। इरानको भनाइ अनुसार, उक्त समूहले दुई देशबीच भइरहेको वार्ता प्रक्रिया अवरुद्ध गर्न खोजेको छ। रिपोर्टमा एक अमेरिकी अधिकारीले इरानीहरू फेरि वार्ताको टेबुलमा फर्किएको र गल्ती स्वीकार गरी वार्ता जारी राख्न अनुरोध गरेको बताएका छन्।
लियोनल मेस्सीको उत्कृष्ट प्रदर्शनमा उपाधि संरक्षणको प्रयासमा रहेको अर्जेन्टिना र उत्कृष्ट रक्षा प्रणाली भएका स्वीस टोलीबीचको प्रतिस्पर्धा बिहान ६:४५ बजे सुरू हुँदैछ। फिफा विश्वकप २०२६ को क्वाटरफाइनलमा पूर्व विजेता अर्जेन्टिना र ७२ वर्षपछि क्वाटरफाइनलमा प्रवेश गरेको स्विट्जरल्यान्ड आइतबार बिहान प्रतिस्पर्धा गर्दैछन्। कप्तान लियोनल मेस्सी रहेको अर्जेन्टिनाले उपाधि रक्षा गर्ने प्रयास गरिरहेको छ भने स्विट्जरल्यान्ड पहिलोपटक सेमिफाइनलमा पुगेर नयाँ इतिहास रच्न खोज्दैछ। कान्सास सिटी स्टेडियममा हुने खेलमा अर्जेन्टिनाको शक्तिशाली आक्रमण र स्विट्जरल्यान्डको अनुशासित रक्षा क्षेत्रमा सघर्ष हुने अपेक्षा गरिएको छ। २७ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ को अन्तिम क्वाटरफाइनलमा पूर्व विजेता अर्जेन्टिना र ७२ वर्षपछि क्वाटरफाइनलमा प्रवेश गरेको स्विट्जरल्यान्ड अमेरिकाको कान्सास सिटी स्टेडियममा आइतबार बिहान भिड्ने भएका छन्। लियोनल मेस्सीको चम्किलो प्रदर्शनमा उपाधि रक्षा अभियानमा रहेको अर्जेन्टिना र उत्कृष्ट डिफेन्स लाइन रहेको स्वीस टोलीबीचको भिडन्त बिहान ६:४५ बजेबाट सुरु हुनेछ। उपाधिका प्रबल दावेदार अर्जेन्टिना र स्विट्जरल्यान्डको ‘जायन्ट किलर’ छविले खेल कडा प्रतिस्पर्धात्मक बनाउनेछ। अर्जेन्टिना चौथो पटक विश्वकप जित्न आफ्नो विरासत जोगाउने प्रयासमा छ भने स्विट्जरल्यान्ड ७२ वर्षपछि क्वार्टरफाइनलमा पुगेको इतिहाससँग नयाँ अध्याय थप्ने उदेश्यले मैदानमा उत्रनेछ।
गण्डकी प्रदेशमा गाँजा खेतीलाई वैधानिकता दिने विधेयक बिहीवार सर्वसम्मतले पारित भएसँगै त्यहाँ औषधि तथा औद्योगिक प्रयोजनका लागि व्यावसायिक रूपमा गाँजा खेती गर्ने वैधानिक बाटो खुलेको जानकारहरूले बताएका छन्। विधेयक पारित भएसँगै सरकारी निकायमा कम्पनी दर्ता गरी गाँजा खेतीको अनुमति लिन सकिने बताइएको छ। त्यसका लागि लाग्ने दस्तुर र प्रक्रियाबारे नियमावलीमा व्यवस्था गरिने अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
गण्डकी प्रदेश गाँजा खेतीबारे कानुन बनाउने पहिलो प्रदेश बने पनि कार्यान्वयनमा सङ्घीय कानुन बाधक देखिएको विज्ञहरूले बताएका छन्। गण्डकी प्रदेशकी उद्योग तथा पर्यटनमन्त्री यशोदा रिमालले किसानलाई प्राथमिकता दिने गरी कार्यविधि बनाइने बताएकी छन्। विधेयकमा प्रदेशको भौगोलिक विशेषता, जमिनको उर्बरता र व्यावसायिक सम्भाव्यताका आधारमा औषधि तथा औद्योगिक प्रयोजनका लागि व्यवस्थित रूपमा गाँजा खेती गर्नका लागि अनुमति प्रदान गर्ने कुरा उल्लेख गरिएको छ।
गाँजा खेती गर्ने जिल्ला तथा स्थानीय तहको पहिचान र क्षेत्र निर्धारणका लागि सम्बन्धित निकायलाई जिम्मा दिइने उल्लेख छ। प्रदेश सरकारले राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी गाँजा खेती गर्न पाउने विशिष्ट जिल्ला वा स्थानीय तहले क्षेत्र तोक्ने छ। विधेयकमा गाँजामा पाइने रासायनिक पदार्थ टीएचसीको मात्रा नियन्त्रणमा विशेष ध्यान दिइएको छ। औद्योगिक प्रयोजनका लागि गरिने गाँजामा टीएचसीको मात्रा ०.३ प्रतिशतभन्दा बढी हुन नहुने सीमा तोकिएको छ।
गण्डकी प्रदेशमा गाँजा खेती गर्ने विधेयक सर्वसम्मतले पारित भए पनि कार्यान्वयनमा सङ्घीय कानुन बाधक रहेको यस क्षेत्रका विज्ञले बताएका छन्। सङ्घीय कानुनको लागुऔषध नियन्त्रण तथा सजाय ऐन, २०३३ ले गाँजाको उत्पादन र प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाएको छ। यसै कारण गाँजा खेती र उपयोगमा प्रतिबन्ध लगाएको दाहालको दाबी छ।
