फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनल समीकरण पूरा भइसकेको छ र चारै टिम पूर्व विजेता हुन। पूर्व विजेता अर्जेन्टिना तीन पटकको च्याम्पियन हो भने फ्रान्सले दुई पटक, इंग्ल्यान्ड र स्पेनले समान एक पटक उन्नती गरेको उपाधि जितेका छन्। प्रथम सेमिफाइनल खेल असार ३१ मा अमेरिकाको डालास स्टेडियममा फ्रान्स र स्पेनबीच हुनेछ। दोस्रो सेमिफाइनलमा इंग्ल्यान्डले असार ३२ मा एटलान्ट स्टेडियममा अर्जेन्टिनासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।
२८ असार, काठमाडौं। आईतवार विहान सम्पन्न दुई क्वार्टरफाइनल खेलपछि इंग्ल्यान्ड र अर्जेन्टिनाले सेमिफाइनल स्थान सुरक्षित गरेका छन्। इंग्ल्यान्डले नर्वेलाई २-१ ले पराजित गर्यो भने अर्जेन्टिनाले स्विट्जरल्यान्डलाई ३-१ ले परास्त गरी सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्यो। युरोपेली राष्ट्र फ्रान्स र स्पेनले पनि सेमिफाइनल स्थान सुनिश्चित गरिसकेका छन्। फ्रान्सले मोरक्कोलाई २-० ले हराएको छ भने स्पेनले बेल्जियमलाई २-१ ले पराजित गरेको छ।
सेमिफाइनलका चारै टोली फिफा वरियताको शीर्ष चार स्थानमा रहेका छन्। अर्जेन्टिना शीर्ष स्थानमा, स्पेन दोस्रो, फ्रान्स तेस्रो र इंग्ल्यान्ड चौथो स्थानमा छन्। नर्वे र स्विट्जरल्यान्ड सेमिफाइनलमा पराजित भएपछि यस विश्वकपमा नयाँ विजेता जन्मन सक्ने सम्भावना समाप्त भएको छ। पहिलो सेमिफाइनल खेल नेपाली समय अनुसार बिहान पौने १ बजे सुरु हुनेछ। दोस्रो सेमिफाइनल पनि नेपाली समय अनुसार बिहान पौने १ बजे हुनेछ। सेमिफाइनल विजेताले साउन ४ गते अमेरिकाको न्यूयोर्क न्यु जर्सी स्टेडियममा फाइनल खेल्ने योजना बनाएको छ।
अमेरिकाको कान्सास सिटी स्टेडियममा आइतबार बिहान भएको अन्तिम क्वार्टरफाइनल खेलमा स्विट्जरल्यान्डलाई ३–१ ले पराजित गर्दै अर्जेन्टिना सातौँ पटक विश्वकपको सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ। साविक विजेता अर्जेन्टिना फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको हो। यस जितसँगै अर्जेन्टिना सातौँ पटक विश्वकपको सेमिफाइनल चरणमा पुग्न सफल भएको छ। २८ असार, काठमाडौं।
अर्जेन्टिनाको जितमा एलेक्सिस म्याक एलिस्टर, जुलियन अल्भारेल र लाउटारो मार्टिनेजले गोल गरे। खेलको १०औं मिनेटमा एलिस्टरले गोल गर्दै अर्जेन्टिनालाई पहिलो अग्रता दिलाएका थिए। कप्तान लियोनल मेसीले गरेको कर्नर प्रहारलाई एलिस्टरले हेडरमार्फत गोल गरेका हुन्। स्विट्जरल्यान्डले ६७औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्कायो। रिकार्डो रोड्रिगेजको असिस्टमा डान एन्डोयेले गोल गर्दै स्विट्जरल्यान्डलाई बराबरीमा फर्काए।
खेलको ७२औं मिनेटमा ब्रेल एम्बोलोले दोहोरो पहेँलो कार्ड खाँदै बाहिरिएपछि स्विट्जरल्यान्ड १० खेलाडीमा झरेको थियो। निर्धारित ९० मिनेटमा १–१ को बराबरीमा सकिएपछि खेल अतिरिक्त समयमा धकेलियो। अल्भारेलले डिबक्सभन्दा बाहिरबाट उत्कृष्ट प्रहार गर्दै गोल गर्न सफल भए। इन्जुरी समयमा लाउटारो मार्टिनेजले गोल गर्दै अर्जेन्टिनालाई ३–१ को जित दिलाए। अब अर्जेन्टिनाले फाइनल प्रवेशका लागि इंग्ल्यान्डसँग खेल्नेछ। तीनपटक विश्वविजेता अर्जेन्टिना तीन पटक उपविजेता बनेको पनि छ।
पहिलो पटक आफ्नी भावी पत्नी सोफियाको घरमा पर्न पुगेका पेड्या ट्रिफुनोभिच अचम्मित भए। मुख्य ढोकाबाट भित्र पस्दा सोफियाले उनलाई जुत्ता फुकाल्नुपर्छ भनेर बताइन्। “तिमीहरू सुत्ने ठाउँमै जुत्ता लगाए झैं हिँड्छौ… मलाई लाग्यो, ‘कस्तो नराम्रो कुरा!'” उनले सम्झिए। अमेरिकामा हुर्किएकी सोफिया पनि सर्बियामा पेड्याको घरभित्र जुत्ता नफुकाल्ने बानी देखेर अचम्ममा परिन्। “म त के सोचेँ भने ‘के तिमी मेरो खुट्टाको गन्धलाई घरभरि फैलाउन चाहन्छौ?’ म त जुत्ता लगाइरहेकी छु,” उनी भनिन्। यी दम्पतीका भिन्न दृष्टिकोणले विश्वभरि फैलिएको एउटा ठूलो सांस्कृतिक बहसलाई झल्काउँछ। तिनीहरूले यो मतभेद सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गरेपछि यो विषय व्यापक रूपमा चर्चित भयो। पेड्याले घरभित्र चप्पल लगाएका र सोफियाले जुत्ता लगाएकी भिडिओ टिकटकमा भाइरल भयो जसमा धेरैले को बानी स्वच्छ छ भनेर बहस गरे।
त्यसैले, सही कुन हो? घरभित्र जुत्ता लगाउँदा साँच्चै स्वास्थ्य जोखिम हुन्छ? यस प्रश्नको उत्तर खोज्न बीबीसी वर्ल्ड सर्भिसले माइक्रोबायोलोजी प्रयोगशालामा परीक्षण गर्यो। घरभित्र जुत्ता फुकाल्ने वा लगाइराख्ने बानी तपाईं कुन देश वा संस्कृतिमा हुर्किनुभएको छ भन्नेमा निर्भर हुन्छ। मध्यपूर्व, एशिया र बाल्कन क्षेत्रका अधिकांश देशहरूमा घरभित्र जुत्ता लगाउनु असभ्यता मानिन्छ। युरोप र अमेरिकाका केही भागमा भने पाहुनालाई जुत्ता फुकाल्न भन्नु नै अशिष्ट मानिन्छ। जापानमा घरभित्र जुत्ता लगाउने बारे अत्यन्त कडा नियम छन्। त्यहाँ अधिकांश घरमा ‘गेनकन’ अर्थात भिन्न प्रवेशद्वार हुन्छ र जुत्ता लगाएर भित्र जान पाइँदैन। यदि पाहुनाले जुत्ता नफुकालेर भित्र प्रवेश गरेमा कडा प्रतिक्रिया दिइन्छ, एसओएएस, लन्डन विश्वविद्यालयका वरिष्ठ शिक्षक डा. फाबीओ गीगीले भने, “सिधै ‘कृपया जुत्ता फुकाल्नुहोस्’ भन्दै रोक लगाइन्छ।” उनी भन्छन् यसको कारण केवल स्वच्छता मात्र होइन दार्शनिक सोच पनि हो। “प्रतीकात्मक रूपमा बाहिरी संसारलाई दूषित, जोखिमपूर्ण र फोहोर मानिन्छ। घरभित्रको ठाउँलाई स्वच्छ र पवित्र राख्नुपर्ने ठाउँ ठानिन्छ। धेरै धार्मिक संस्कारहरू पनि यस शुद्धताको अवधारणामा आधारित छन्।”
यूकेको ब्राइटन शहरमा सप्ताहदिनको प्रयोगपछि एक जोडी जुत्तालाई माइक्रोबायोलोजी प्रयोगशालामा परीक्षणका लागि पठाइयो। ब्राइटन विश्वविद्यालयकी माइक्रोबायोलजिस्ट डा. सारा पिटले जुत्ताको माथिल्लो र तल्लो भागबाट नमूनाहरू सङ्कलन गरी पेट्री डिशमा राखिन् जहाँ ती रातभर बढ्न दिइयो। भोलिपल्ट माइक्रोस्कोपबाट हेर्दा विभिन्न प्रकारका जीवाणु फेला परे, जसमा ‘स्टाफिलोकोकस आउरिअस’ पनि थियो, जुन ‘स्टाफ’ सङ्क्रमण गराउँछ। डा. पिटका अनुसार, यो स्वस्थ व्यक्तिका लागि पनि खतरनाक हुन सक्छ। “यदि छालामा चोट लाग्यो र त्यहाँ यो जीवाणु प्रवेश गर्यो भने, ठूलो फोका देखिन सक्छ,” उनले भनिन्। कमजोर प्रतिरक्षा भएका व्यक्तिमा यो जीवाणुले निमोनिया र रक्त सङ्क्रमण पनि उत्पन्न गर्न सक्छ। त्यस्तै जुत्तामा ‘स्टाफिलोकोकस एपिडर्मिडिस’ पनि भेटियो जुन सामान्य छालामा पाइने जीवाणु हो तर रोगप्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर भएका बिरामीमा गम्भीर सङ्क्रमण निम्त्याउन सक्छ। अन्य अनुसन्धानहरूले जुत्तामा ‘ई. कोलाई’ जस्ता मलजन्य जीवाणु पनि हुनसक्ने देखाएका छन्। डा. पिट भन्छिन्, “विश्वभरिका विभिन्न ठाउँमा जुत्तामा फरक प्रकारका जीवाणु, कृमि र परजीवी पनि पाइन्छ।”
अनुसन्धानले देखाएको छ कि जुत्ताले सजिलै घरभित्र बाहिरी जीवाणु ल्याउन सक्छ। “यी जीवाणुहरू घरभित्र केही समय जीवित रहन सक्छन् र परिवारका अन्य सदस्यमा सङ्क्रमण फैलाउन सक्छन्,” पिट भन्छिन्। न्यानो गलैंचाहरूमा जीवाणु दिनौँ वा बढी समय टिक्न सक्छन् र हिंडाइले पुनः सक्रिय हुँदै मानिसलाई सङ्क्रमित गर्न सक्छ। उदाहरण स्वरूप, यदि तपाईं शिशुसँग गलैंचामा खेल्दै हुनुहुन्छ भने दबाब परेको ठाउँमा रहेको जीवाणु पुनः सक्रिय हुनसक्छ। यो जोखिम विशेषगरी कमजोर प्रतिरक्षा भएका शिशु र वृद्धहरूका लागि बढी हुन्छ। यद्यपि केही सूक्ष्मजीवसँगको सम्पर्कले प्रतिरक्षा प्रणाली विकाशमा सहयोग पुर्याउन सक्छ, दैनिक जीवनमै हामी धेरै जीवाणुसँग सम्पर्कमा हुन्छौं। डा. पिटका अनुसार यस प्रश्नको सर्बोत्तम जवाफ ‘पेट्री डिश’मा छ। “घरभित्र जुत्ता लगाउनु केवल अशिष्ट मात्र नभई साँच्चिकै स्वास्थ्य जोखिम पनि निम्त्याउन सक्छ,” उनले भनिन्। “जहाँ भए पनि घरमा जुत्ता फुकाल्नु उत्तम हो।” कुनै कारणले घरभित्र जुत्ता लगाउनुपरेमा ढोकामा डोरम्याट राख्न र गलैंचामा कम संक्रमण फैलाउन आवश्यक छ। उनले थपिन्, “साप्ताहिक रूपमा घर सफा गर्नु जीवाणु, धुलो र फोहोर नियन्त्रणमा मद्दत गर्छ।”
अब विवाह गरिसकेकी सोफिया र पेड्याले आफ्ना भिन्न बानीहरूलाई सन्तुलनमा ल्याउने प्रयास गर्दैछन्। सोफियाले भनिन्, “म अझै पनि घरमा जुत्ता लगाउन रुचाउँछु। तर सर्बियामा गएर थाहा पाएँ कि घरभित्र चप्पल लगाउनु आवश्यक छ।” अमेरिकास्थित उनको घरमा उनी घरभित्र मात्रै लगाउने जुत्ता प्रयोग गर्छिन् जुन बाहिर जानु अघि हटाइन्छ। “म गाढा गोडामा जुत्ताको भार मन पराउँछु किनकि म त्यसै गरी हुर्केको हुँ,” उनी भन्छिन्। उनीहरूको साझा जीवनमा पेड्याले पनि कहिलेकाहीं सोफियाका केही बानीहरू अपनाउन थालेका छन्। “कतिपय हतारमा म जुत्ता नफुकाली भित्र पस्छु,” उनी भन्छन्। सोफियाले अन्त्यमा भनिन्, “हामी पूर्ण रूपमा सर्बियाली वा अमेरिकी बन्न खोजिरहेका छैनौं, हाम्रो सांस्कृतिक पहिचानलाई समायोजन गर्दै अघि बढ्न चाहन्छौँ।”
२८ असार, काठमाडौं । अमेरिकाले इरानमाथि जारी राखेको आक्रमणको क्रममा पछिल्लो पटक बुशेहर प्रान्तका विभिन्न स्थानहरूमा विस्फोट भएका छन्। इरानको सरकारी प्रसारक आईआरआईबीका अनुसार प्रान्तका विभिन्न क्षेत्रमा कम्तीमा १२ वटा विस्फोटका आवाज सुनिएको छ। तीमध्ये बन्दर-ए-देयर बन्दरगाह सहरमा पाँच, असालुयेहमा चार र बुशेहर सहरमा तीन वटा विस्फोट भएको जनाइएको छ।
यसैबीच, आईआरआईबीका एक संवाददातालाई उद्धृत गर्दै इरानी समाचार एजेन्सी स्टुडेन्ट न्यूज नेटवर्क टिभीले बुशेहरको रिषेह क्षेत्रमा रहेको सैन्य ब्यारेकमा आक्रमण भएको जनाएको छ। साथै, कङ्गान सहरमा पनि विस्फोट भएको खबर आएको छ। उक्त संवाददाताका अनुसार बन्दर-ए-देयरस्थित एक सैन्य चौकी पनि आक्रमणको निशानामा परेको छ।
चेक गणराज्यकी लिन्डा नोस्कोभाले कारोलिना मुचोभालाई पराजित गर्दै पहिलो पटक विम्बल्डन महिला एकल उपाधि जितेकी छिन्। नोस्कोभाले ६–२, ५–७ र ६–३ को सेटमा विजय हासिल गरी आफ्नो खेल जीवनको पहिलो ग्राण्डस्लाम उपाधि हात पारिन्। विम्बल्डनको इतिहासमा दुई चेक खेलाडीबीच भएको यो पहिलो महिला एकल फाइनल हो।
२१ वर्षीया नोस्कोभाले मुचोभालाई ६–२, ५–७ र ६–३ को सेटमा हराउँदै आफ्नो पहिलो ग्राण्डस्लाम उपाधि जितिन्। उनले पहिलो सेट ६–२ ले सजिलै जितिन् र दोस्रो सेटमा ५–२ को अग्रता लिएर सहज विजयी तर्फ उन्मुख थिइन्। तर, पाँच पटक च्याम्पियनसिप पोइन्टको मौका पाएको बाबजुद पनि त्यो सम्भव भएन।
१०औं वरीयताकी मुचोभाले लगातार पाँच खेल जित्दै दोस्रो सेट ७–५ को अंकले आफ्नो पक्षमा पारिन् र निर्णायक सेटसम्म खेललाई लगेकी थिइन्। दोस्रो सेटमा पछि परेको नोस्कोभाले निर्णायक सेटमा आफूलाई बलियो बनाएर खेलाइन्। उनले तेस्रो सेट ६–३ लगाउँदै ऐतिहासिक उपाधि सुनिश्चित गरिन्।
“यो अविश्वसनीय महसुस भइरहेको छ। शारीरिक र मानसिक दुवै हिसाबले अत्यन्त चुनौतीपूर्ण खेल भयो। अन्तिम पोइन्ट जित्न कहिल्यै सजिलो हुँदैन,” नोस्कोभाले जितपछि भनिन्। उपाधि जितेका कारण उनी भावुक बनेकी थिइन्। उनले दुई वर्षअघि विम्बल्डन सुरु हुनुभन्दा एक दिनअगाडि निधन भएकी आफ्नी आमा इभानालाई सम्झिइन्। “म अझै एक व्यक्तिलाई धन्यवाद दिन चाहन्छु। म मेरी आमालाई धन्यवाद दिन चाहन्छु। उहाँ बिना म आज यहाँ हुने थिइनँ,” उनले थपिन्।
विदेशमा काम गर्न जाने नेपाली श्रमिकहरूको खर्च र तिनीहरूको आम्दानीको विश्लेषण गरिएको एक सर्वेक्षणले देखाएको छ कि धेरै नेपाली अझै उच्च दक्षता वा नेतृत्व भूमिकामा छैनन्। नेपालको राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले अन्तर्राष्ट्रिय श्रम सङ्गठनको प्राविधिक सहयोगमा पहिलो पटक “श्रम आप्रवासी भर्ना लागत सर्वेक्षण २०२३” को प्रतिवेदन हालै सार्वजनिक गरेको हो। “त्यस क्रममा धेरैजसो अत्यन्तै राम्रो सीप भएका व्यक्ति बाहिर गएको देखिदैन,” राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयका उप-प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारी तथा प्रवक्ता ढुण्डीराज लामिछानेले भने। “उच्च दक्षता वा व्यवस्थापन भूमिकामा जानेहरू मात्र १.६ प्रतिशत छन्। अदक्ष श्रमिक ४४ प्रतिशत छन् भने अर्ध दक्ष वा सीमित दक्षता भएका ५५ प्रतिशत छन्।” श्रमविज्ञ मीना पौडेल भन्छिन्, “अत्याधुनिक श्रम बजार अनुरूप नेपालले आफ्ना जनशक्ति तयार पार्न सकेको छैन र त्यसैले प्रतिस्पर्धी हुन सकिरहेको छैन।”
“२० वर्ष अघि खाडी मुलुकहरूमा नेपाली श्रमिकहरू जान थालेका बेला त्यहाँ निर्माण क्षेत्रमा काम भइरहेको थियो। अहिले त्यही गन्तव्यहरू पर्यटन, प्रविधि र यातायातका केन्द्र बन्न थालेका छन्। तर हाम्रो क्षमतामा त्यस्तो परिवर्तन आएको छैन,” उनी भन्छिन्। सरकारका अधिकारीहरूले उच्च सीपयुक्त श्रमिकहरू पठाउने स्पष्ट नीतिगत अभिवृद्धि भएको र क्रमशः त्यसको सकारात्मक प्रभाव देखिन थालेको बताएका छन्। मन्त्रालयका प्रवक्ता तथा वैदेशिक रोजगार व्यवस्थापन महाशाखा प्रमुख पिताम्बर घिमिरेले इजरायल, दक्षिण कोरिया, जापान जस्ता देशहरूसँग भएको सरकार सरकारबीचको ‘जीटुजी’ सम्झौताका कारण सुरक्षा र आम्दानीका दृष्टिले फरक स्थिति रहेको र सबै देशका लागि त्यसमा प्रयास भइरहेको बताएका छन्। “हामीले गरिरहेका पछिल्ला श्रम सम्झौतामा सीप आवश्यकतालाई उच्च प्राथमिकतामा राखेका छौँ र त्यसमा सहजीकरण गर्ने विषयलाई जोड दिएका छौँ,” घिमिरे भन्छन्।
सर्वेक्षणअनुसार करिब २५ लाख जना बाहिर गएर फर्किएकाको तथ्याङ्क छ। तथ्याङ्क कार्यालयका लामिछानेका अनुसार यदि यी सबै सीपयुक्त भने अवस्थामा फरक हुने थियो। “त्यस्तो भए आम्दानीको तस्वीर नै फरक हुन्छ। अहिले विदेशमा काम गर्नेहरूको औसत आम्दानी लगभग ५४-५५ हजार रुपैयाँ मात्रै देखिन्छ,” उनले भने। “महिला श्रमिकहरूमा आम्दानी अझै कम देखिएको छ। मासिक आम्दानी बढाउन शिक्षा र सीपले ठूलो भूमिका खेल्दछ।” सर्वेक्षण अनुसार लगभग ८ प्रतिशत जनसंख्या विदेश गएर फर्किएकाहरू अन्तर्राष्ट्रिय श्रम बजारमा रहेका छन् र उनीहरूको सीप र ज्याला विश्लेषण गरिएको छ।
समाचार सारांश: इरानले विश्वकै महत्वपूर्ण समुद्री व्यापारिक मार्ग ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ अर्को सूचना नभएसम्म अनिश्चितकालका लागि बन्द गराएको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्डले इरानले व्यापारिक जहाजमाथि आक्रमण गरेपछि यसको जवाफी रूपमा इरानमाथि सैन्य हमला गरेको जनाएको छ। इरानका सर्वोच्च नेता मोज्तबा खामेनीले अमेरिका र इजरायलविरुद्ध कडा बदला लिने चेतावनी दिएका छन् भने अमेरिकाले इरानमाथि पूर्ण विनाशको धम्की दिएको छ। २८ असार, काठमाडौं। विश्वकै महत्वपूर्ण समुद्री व्यापारिक मार्ग मानिने ‘स्ट्रेट अफ होर्मुज’ इरानले अनिश्चितकालका लागि बन्द गराएको घोषणा गरेको छ। यस घोषणापछि अमेरिका र इरानबीचको तनाव थप चर्किएको छ। अमेरिकाले इरानमाथि नयाँ चरणको हवाई आक्रमण गरेको जनाएको छ भने इरानले अमेरिकी आक्रमणको जवाफ अझ कडा हुने चेतावनी दिएको छ। अमेरिकी सेन्ट्रल कमाण्ड (सेन्टकम) ले साइप्रसको झण्डा बोकेको एक व्यापारिक जहाजमाथि इरानले ‘खुला रूपमा आक्रमण’ गरेपछि यस साताको तेस्रो चरणको सैन्य कारबाही सञ्चालन गरिएको जनाएको छ। सेन्टकमका अनुसार, इरानी इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कोर्प्स (आईआरजीसी) को आक्रमणबाट जहाजको इन्जिन कक्षमा गम्भीर क्षति पुगेको छ। जहाजले आफ्नो यात्रा अघि बढाउन नसक्ने स्थिति आएको र एक जना नागरिक चालक दल सदस्य बेपत्ता भएको अमेरिकी पक्षले जनाएका छन्। अमेरिकी रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथले सामाजिक सञ्जाल एक्समा सेन्टकमको विज्ञप्ति सेयर गर्दै लेखेका छन्, ‘इरानले गलत निर्णय गर्यो। अब त्यसको मूल्य चुकाउनुपर्नेछ।’ इरानको सरकारी सञ्चारमाध्यमले आईआरजीसीले होर्मुज मार्ग अर्को सूचना नभएसम्मका लागि बन्द गरिएको जनाएको छ। इरानी पक्षका अनुसार स्वीकृत मार्ग छाडेर यात्रा गरिरहेको जहाजलाई पटक-पटक चेतावनी दिँदा पनि अटेर गरेपछि नौसैनिक क्रुज मिसाइल प्रहार गरिएको थियो। आईआरजीसीले जहाजलाई चेतावनी स्वरूप गोली प्रहार गरी रोकिएको दाबी गरेको छ। साथै, अमेरिकाले कुनै सैन्य हस्तक्षेप गरे त्यसको ‘कडा जवाफ’ दिइने र क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी नयाँ सैन्य आधारहरू पनि निशानामा पर्ने चेतावनी दिएको छ। यसअघि अमेरिकी सिफारिसमा ओमानको जलक्षेत्र हुँदै यात्रा गरिरहेका तीनवटा व्यापारिक तेल ट्यांकरमाथि आक्रमण भएको थियो। इरानले आफ्नो जलक्षेत्र हुँदै जाने मार्ग ‘सुरक्षित’ भएको दाबी गर्दै आएको छ। यी घटनापछि अमेरिकाले इरानमाथि गरेको आक्रमणमा १७ जनाको मृत्यु र ११५ जना घाइते भएको इरानी अधिकारीहरूले बताएका छन्। त्यसको प्रतिकारमा इरानले खाडी क्षेत्रका अमेरिकी साझेदार देशहरूलाई लक्षित गर्दै आक्रमण गरेको थियो। घटनाक्रमपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानी आक्रमणसँगै युद्धविराम समाप्त भएको घोषणा गरेका थिए। यद्यपि उनले कूटनीतिक वार्ता जारी रहने र मध्यस्थकर्ताहरूले वार्ता पुनः सुरु गराउने प्रयास गरिरहेको बताएका छन्। अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार इरानले अमेरिकी अधिकारीहरूलाई मध्यस्थकर्तामार्फत व्यापारिक ट्यांकरमाथिको आक्रमण ‘गल्तीवश’ भएको र त्यसमा आफ्नै सुरक्षा संयन्त्रभित्रको नियन्त्रणबाहिरको समूह जिम्मेवार रहेको सन्देश पठाएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूले होर्मुज जलडमरूमध्य अन्तर्राष्ट्रिय जहाज आवतजावतका लागि खुला रहेको सार्वजनिक घोषणा गर्न र व्यापारिक जहाजमाथि आक्रमण रोक्न इरानलाई आग्रह गरेको बताएका छन्। तनावबीच, इरानका सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह मोज्तबा खामेनीले नेतृत्व सम्हालेपछि पहिलो सार्वजनिक सन्देश दिएका छन्। उनका पिता तथा पूर्व सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह अली खामेनीको गत फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका–इजरायल आक्रमणका क्रममा मृत्यु भएको थियो। शुक्रबार उनको गृह नगर मशहदमा अन्त्येष्टि गरिएको थियो। राज्य सञ्चारमाध्यमद्वारा प्रसारित सम्बोधनमा मोज्तबा खामेनीले ‘बदला लिनु राष्ट्रको इच्छा’ भएको बताएका छन्। उनले अमेरिका र इजरायललाई संकेत गर्दै दुई युद्धमा मरेका सबै व्यक्तिको रगतको बदला लिइने चेतावनी दिएका छन्। उता, अली खामेनीको अन्त्येष्टिमा सहभागीहरूले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको हत्या गर्नुपर्ने मागसहित नारा लगाएका थिए। त्यसको प्रतिक्रिया स्वरूप ट्रम्पले आफूविरुद्ध कुनै आक्रमण प्रयास भए इरानमाथि ‘पूर्ण विनाशकारी’ जवाफ दिने चेतावनी दिएका छन्। यसैबीच, वाल स्ट्रिट जर्नल लगायत अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले इरानले ट्रम्पको हत्या गर्ने योजना बनाएको गोप्य सूचना इजरायलले वासिङ्टनलाई उपलब्ध गराएको दाबी गरेका छन्। तथापि, यसबारे स्वतन्त्र पुष्टि भने भएको छैन।
नर्वेलाई २–१ ले पराजित गर्दै सेमिफाइनल प्रवेश गरेपछि प्रशिक्षक थोमस टुचेलले टोलीको प्रदर्शनबाट खुसी नदेखाएको बताएका छन्। इंग्ल्यान्डले फिफा विश्वकप २०२६ को सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ। टुचेलले भने, ‘हामी अन्तिम चारमा पुगेका छौँ, तर अबका खेलहरूमा सुधार गर्नैपर्नेछ।’ २८ असार, काठमाडौं।
इंग्ल्यान्डले नर्वेलाई २–१ ले पराजित गरेपछि प्रशिक्षक थोमस टुचेलले आफूहरू भाग्यमानी भएको उल्लेख गरे। उनले भने, ‘हामीले आज आफैंका लागि परिस्थिति धेरै कठोर बनायौँ। नतिजा राम्रो छ। हामी अन्तिम चारमा छौँ। तर म टोलीको प्रदर्शनबाट सन्तुष्ट छैन।’
टुचेलले आगामी खेलहरूमा सुधार गर्दै अघि बढ्ने प्रतिबद्धता जनाए। ‘आज भाग्यले हाम्रो साथ दियो। हामीले अझ राम्रो खेल्नुपर्छ। हामी सुधार गर्नेछौँ, हामीले सुधार गर्नैपर्छ।’
पुरुषतर्फ ललितपुरका अशोक श्रेष्ठ र महिलातर्फ बेथानचोककी रिक्जना भोटेलाई प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी घोषित गरिएको छ। बागमती प्रदेशस्तरीय मेयर कप भलिबल प्रतियोगितामा पुरुषतर्फ ललितपुर महानगरपालिका र महिलातर्फ बेथानचोक गाउँपालिका च्याम्पियन भएका छन्। विजेता टोलीले दुई लाख र उपविजेताले एक लाख रुपैयाँ नगद पुरस्कार प्राप्त गरेका छन्। २७ असार, काठमाडौं।
महिला तथा पुरुष भलिबल प्रतियोगितामा पुरुषतर्फ ललितपुर महानगरपालिकाले महांकाल गाउँपालिकालाई ३–० को सेट अन्तरले पराजित गर्दै च्याम्पियन बन्यो। ललितपुरले महांकललाई २५–२०, २५–१५, २५–२० को सेटमा हराएको हो। महिलातर्फ बेथानचोक गाउँपालिकाले काठमाडौं महानगरपालिकालाई ३–१ को सेटमा पराजित गर्दै उपाधि जित्यो। बेथानचोकले पहिलो सेट २५–१६ को स्पष्ट अंकले जितेपनि दोस्रो सेट २१–२५ ले गुमायो। त्यसपछि तेस्रो सेट २५–२३ र चौथो सेट २५–८ को अंकले जित्दै च्याम्पियन बन्न सफल भयो।
प्रतियोगितामा उत्कृष्ट खेलाडीको रुपमा पुरुषतर्फ ललितपुरका अशोक श्रेष्ठ र महिलातर्फ बेथानचोककी रिक्जना भोटे चयन भएका छन्। दुवैले १०-१० हजार रुपैयाँ नगद पुरस्कार प्राप्त गरे। अन्य उत्कृष्ट खेलाडीहरुमा महिलातर्फ सुनिता बस्नेत, पूर्णकला केसी, सारिका कार्की र स्मृति राइ रहेका छन्। पुरुषतर्फ महांकलका बलदेवसिंह धामी, सुवास कुँवर, चिरन खड्का, अनिल सिंह र राजन दर्लामी मगर उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका छन्।
प्रतियोगिताका विजेता तथा उपविजेता टोलीका खेलाडीलाई ललितपुर महानगरपालिकाका प्रमुख चिरीबाबु महर्जन, उपप्रमुख मन्जली शाक्य बज्राचार्य लगायत विशिष्ट अतिथिहरुले ट्रफी, मेडल, प्रमाणपत्र तथा नगद पुरस्कार प्रदान गरेका थिए। बागमती प्रदेशका महिला र पुरुष गरी १६ टोलीले सहभागिता जनाएको प्रतियोगिता असार २३ गतेदेखि सञ्चालन गरिएको थियो।
भारतीय क्रिकेट टोलीका पूर्व कप्तान सौरभ गाङ्गुली अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद्को ‘हल अफ फेम’मा समावेश भएका छन्। गाङ्गुलीले भने, “‘आईसीसी हल अफ फेममा समावेश हुन पाउँदा सम्मानित महसुस गरेको छु।” १६ वर्ष लामो खेल जीवनमा उनले १८ हजार ५ सय ७५ रन बनाउँदै भारतीय क्रिकेटमा आक्रामक नेतृत्व प्रदान गरेका थिए। २७ असार, काठमाडौं।
गाङ्गुली विश्व क्रिकेटका महान खेलाडीहरूको सूचीमा समावेश हुँदै यो सम्मान प्राप्त गरेका हुन्। उनले भने, “क्रिकेटका महान खेलाडीहरूसँग मेरो नाम जोडिनु मेरो जीवनकै सबैभन्दा विशिष्ट क्षणहरूमध्ये एक हो।” गाङ्गुलीले टेस्ट र एकदिवसीय क्रिकेटमा ३८ शतक प्रहार गरेका छन्। सन् १९९६ मा लर्ड्समा इंग्ल्यान्डविरुद्ध टेस्ट क्रिकेटमा पदार्पण गर्दै उनले पहिलो खेलमै शतक बनाएका थिए।
एकदिवसीय क्रिकेटमा सचिन तेन्दुलकरसँग मिलेर उनले विश्व क्रिकेटकै उत्कृष्ट सुरुवाती जोडीमध्ये एक निर्माण गरेका थिए। सन् २००० मा भारतीय टोलीको कप्तानी सम्हालेपछि गाङ्गुलीले टोलीमा आक्रामक सोच र आत्मविश्वास भरेका थिए। उनको नेतृत्वमा भारत सन् २००३ को एकदिवसीय विश्वकपको फाइनलसम्म पुगेको थियो। उनले युवा खेलाडीहरूलाई अवसर दिँदै भारतीय क्रिकेटको नयाँ पुस्ता निर्माणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। सन् २००८ मा अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटबाट सन्यास लिएका गाङ्गुलीलाई भारतीय क्रिकेटका उत्कृष्ट कप्तान र ब्याट्सम्यानहरूमध्ये एक मानिन्छ।
इंग्ल्यान्डका पूर्व ब्याट्सम्यान केभिन पिटरसनलाई विश्व क्रिकेटमा पुर्याएको योगदानको सम्मान स्वरूप अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट परिषद् (आईसीसी) को ‘हल अफ फेम’मा समावेश गरिएको छ। पिटरसनले सन् २०१० को पुरुष टी–२० विश्वकपमा उत्कृष्ट खेलाडीको उपाधि हात पारेका थिए र इंग्ल्यान्डको ऐतिहासिक सफलतामा ठूलो योगदान गरेका थिए।
२७ असार, काठमाडौं। आईसीसीले भारतका सौरभ गाङ्गुली र महिला क्रिकेटर अन्जुम चोपरा पनि ‘हल अफ फेम’मा समावेश गरेको जनाएको छ। पिटरसनले इंग्ल्यान्डका थुप्रै ऐतिहासिक सफलतामा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। सन् २००५ को एसेज सिरिजमा इंग्ल्यान्डलाई उपाधि दिलाउन पिटरसनको भूमिका विशेष रहेको थियो।
सन् २०१० मा इंग्ल्यान्डले आईसीसी पुरुष टी–२० विश्वकपको उपाधि जित्दा पिटरसन प्रतियोगिताको उत्कृष्ट खेलाडी घोषित भएका थिए। पिटरसनले भने, ‘आईसीसीको हल अफ फेममा समावेश हुनु मेरो लागि ठूलो सम्मान हो। क्रिकेटका धेरै महान् खेलाडीहरूसँग मेरो नाम देखिनु विशेष अनुभव हो।’
२७ असार, काठमाडौं । इरानका सर्वोच्च नेता मोजतबा खामेनीले पिता आयतुल्लाह अली खामेनीको अन्त्येष्टिपछि उनको हत्या गरेको बदला हरेक हालतमा लिने निर्णय व्यक्त गरेका छन् । शनिबार जारी गरेको एक लिखित सन्देशमा उनले उल्लेख गरेका छन्, ‘रगतको बदला कुनै पनि परिस्थितिमा लिइनेछ ।’ फेब्रुअरी २८ मा अमेरिका र इजरायलको संयुक्त सैन्य आक्रमणमा इरानका तत्कालीन सर्वोच्च नेता आयतुल्लाह अली खामेनीसहित उनका परिवारका सदस्यहरूले ज्यान गुमाएका थिए । उक्त आक्रमणबाट जोगिएका उनका छोरा मोजतबा खामेनीलाई उनको मृत्यु पछि सर्वोच्च नेताको रूपमा घोषणा गरिएको थियो । आयतुल्लाहको अन्त्येष्टि यसैसाता सम्पन्न गरिएको छ।
पछि छोरा मोजतबाले आज जारी गरेको लिखित सन्देशमा उनले पिताको अन्त्येष्टिमा उपस्थित सबैप्रति धन्यवाद प्रकट गर्दै भनेका छन्, ‘हामी तपाईंहरूका पवित्र रगत र यी दुई युद्धका सबै शहीदहरूको रगतको बदला यी अपराधी र निर्दयी हत्याराहरूबाट लिने प्रतिज्ञा गर्दछौं। यो बदला हाम्रो जनता तथा हाम्रो माग हो र यो कुनै पनि हालतमा पुरा हुनेछ।’ लेखित सन्देशमा मोजतबा खामेनीले आफूहरूसँग हत्याराहरूको पूर्ण सूची रहेको दाबी गरेका छन्। ‘उनीहरूले शान्तिपूर्ण मृत्युको सपना लिएर आफ्नो चिहानमा जानुपर्नेछ। उनीहरूले बुझ्नैपर्छ कि यो कार्य केवल म वा अरू कुनै अधिकारीको जिम्मेवारी होइन,’ उनले थपे, ‘हामी बाँचौं वा नबाँचौं यो कार्य पुरा गरिनेछ। चाँडै विश्वका स्वतन्त्रताप्रेमीहरूले यस जिम्मेवारीलाई आफ्नो हिस्सा बनाउनेछन्।’ पिताको अन्त्येष्टिमा मोजतबा खामेनी स्वयं उपस्थित थिएनन् र अहिलेसम्म उनी सार्वजनिक रूपमा देखिएका छैनन्।
जारी विश्वकपमा दुई पेनाल्टी मिस गरेपनि प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनीले कप्तान लियोनल मेसीलाई पेनाल्टी प्रहार गर्ने जिम्मेवारी नछोड्ने स्पष्ट पारेका छन्। स्कालोनीले भने, “जबसम्म उनी आफैंले यसलाई छोड्ने निर्णय गर्दैनन्, लियोनल मेसीले नै अर्जेन्टिनाको पेनाल्टी प्रहार गरिरहनेछन्।” मेसीले चालू विश्वकपमा दुई पटक पेनाल्टी मिस गरे पनि प्रशिक्षक स्कालोनीले उनीमाथि पूर्ण विश्वास कायम राख्दै उनलाई मैदानमा पूर्ण स्वतन्त्रता दिएका छन्।
२७ असार, काठमाडौं। अर्जेन्टिनाका प्रशिक्षक लियोनल स्कालोनीले कप्तान लियोनल मेसीले नै पेनाल्टी प्रहार गरिरहने बताएका छन्। जारी विश्वकपमा दुई पेनाल्टी मिस गरेपछि पनि प्रशिक्षक स्कालोनीले मेसीबाट पेनाल्टी प्रहार गर्ने जिम्मेवारी नखोस्ने बताएका हुन्। उनले भने, “हालैका खेलहरूमा संघर्ष गर्नु परे तापनि लियोनल मेसीले नै अर्जेन्टिनाको पेनाल्टी प्रहार गरिरहनेछन्।”
स्कालोनीले थपे, “हामीसँग पेनाल्टी हान्न सक्ने अन्य खेलाडीहरू पनि छन्। तर यदि उनले प्रहार गर्न चाहन्छन् भने उनैले प्रहार गर्नेछन्।” मेसीले जारी विश्वकपमा दुई पटक पेनाल्टी मिस गरिसकेका छन्। सन् २०२२ को विश्वकप यता अर्जेन्टिनाका लागि प्रहार गरेका पछिल्ला सात पेनाल्टीमध्ये मेसीले चारवटामा मात्र गोल गर्न सकेका छन्। प्रशिक्षक स्कालोनीले मेसीलाई मैदानमा आफ्नो अनुकूलता अनुसार जुनसुकै रोलमा खेल्ने स्वतन्त्रता रहेको उल्लेख गरे।
उनले भने, “मेसी सधैं जति दौडने गर्थे। अहिले पनि लगभग त्यत्ति नै दौडन्छन्।” उनले थपे, “जबसम्म उनमा इच्छा रहन्छ, उनी नै सर्वश्रेष्ठ रहिरहनेछन्।”
२७ असार, काठमाडौं । भियतनाममा भारतीय पर्यटकहरू सवार डुंगा दुर्घटनामा परेको छ। फु क्वोक टापू नजिकै भारतीय पर्यटकसहितको डुंगा दुर्घटनामा परेको हो। भियतनामस्थित भारतीय दूतावासले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म ‘एक्स’ मा पोस्ट गरी भारतीय पर्यटकहरू सवार डुंगा पल्टिएको जानकारी दिएको छ। दूतावासले घटनाको विवरण संकलन गरिरहेको र स्थानीय प्रशासनले खोज तथा उद्धार अभियान सुरु गरेको उल्लेख गरेको छ।
दूतावासले डुंगामा सवार पर्यटकहरूको संख्या खुलाइएको छैन, बीबीसीले जनाएको छ। प्रभावित परिवारलाई जानकारी र सहायता प्रदान गर्न चिन मिन्ह सिटीस्थित भारतीय महावाणिज्य दूतावासमा कन्ट्रोल रूम स्थापना गरिएको छ। त्यस्तै, हनोइमा पनि कन्ट्रोल रूम स्थापना गरिएको छ, बीबीसीमा प्रकाशित छ।
आज विश्व फुटबलमा नर्वेका सुनौलो पुस्ता संयोगले बन्ने कुरा होइन। यो सफलताको आधार दुई दशकभन्दा लामो योजना, पूर्वाधारमा ठूलो लगानी र बालखेलाडी प्रशिक्षणमा आएको क्रान्ति हो। नर्वेली फुटबल टोली दुई दशक लामो योजना, पूर्वाधार विकास र युवा प्रशिक्षण क्रान्ति पश्चात् विश्वकप क्वार्टरफाइनलमा पुगेको छ। सन् २००० यता कृत्रिम मैदानमा गरिएको ठूलो लगानीले हिउँका कारण अवरुद्ध हुने नर्वेको फुटबललाई पुरै वर्ष चल्ने खेलमा परिणत गरेको छ। खेलाडी विकासमा स्थानीय क्लबदेखि राष्ट्रिय महासंघसम्मको एकीकृत संरचना र जुवा कम्पनीबाट प्राप्त आर्थिक सहयोग नर्वेको सफलताको मुख्य आधार बनेको छ।
पहिले नर्वेमा हिउँ र चिसो मौसमका कारण फुटबल केही महिनासम्म मात्र खेलिने खेल मानिन्थ्यो। विश्वकपमा नर्वेको चर्चा हुँदा सन् १९९८ को इतिहास दोहोरिन्थ्यो। फुटबलभन्दा शीतकालीन खेलमा बढी परिचित यो देश अहिले विश्वकपको क्वार्टरफाइनलसम्म पुगेको छ। नर्वेले अन्तिम ३२ मा आइभरी कोस्ट र अन्तिम १६ मा पाँचपटकको विश्वविजेता ब्राजिललाई पराजित गरिसकेको छ। अब सेमिफाइनल प्रवेशका लागि इंग्ल्यान्डसँग भिड्दैछ। यस सफलता पछाडि दुई ठूला अनुहार रहेका छन् – एर्लिङ हालान्ड र मार्टिन ओडेगार्ड। म्यान्चेस्टर सिटीका गोल मेसिन हालान्डले यो विश्वकपमा सात गोल गरिसकेका छन् भने आर्सनल र नर्वे दुवै टोलीका कप्तान ओडेगार्ड हुन्।
यद्यपि, यो ऐतिहासिक यात्रालाई केवल यी दुई खेलाडीको कथा मान्नु ठूलो भूल हुनेछ। विश्वकपका लागि नर्वेको २६ सदस्यीय टोलीमा १७ खेलाडी युरोपका चार ठूला लिग – इङ्लिस प्रिमियर लिग, जर्मन बुन्डेसलिगा, स्पेनी ला लिगा र इटालियन सिरी ‘ए’ मा खेल्छन्। यीमध्ये अधिकांश खेलाडी एउटै योजनाबद्ध फुटबल प्रणालीबाट हुर्किएका हुन्। नर्वेको सुनौलो पुस्ता कुनै संयोग नभई दुई दशकभन्दा लामो योजना, पूर्वाधारमा ठूलो लगानी र बालखेलाडी प्रशिक्षण क्रान्तिले तयार पारेको हो।
