सरकारले काठमाडौंको स्वयम्भु क्षेत्रमा सरकारी जमिन अतिक्रमण गरी बनाइएका संरचनाहरू हटाउन आरम्भ गरेको छ। शनिबार बिहानदेखि स्वयम्भु लगायतका अन्य क्षेत्रमा रहेका सरकारी जमिनमा बनेका संरचनाहरू ध्वस्त पारिरहेको छ। यसअघि शुक्रबार बल्खु, बालाजु, शंखमुल, वंशीघाटका सुकुम बस्तीका घरहरू भत्काइएको थियो।
संघीय राजधानीमा रहेको स्वयम्भु क्षेत्रमा पनि सरकारले सुकुम बस्ती भत्काउने अभियान अन्तर्गत डोजर चलाएको छ। शनिबार बिहानदेखि स्वयम्भु र त्यस वरपरका अन्य क्षेत्रमा रहेका सरकारी जमिनमा बनेका संरचनाहरूलाई भत्काइँदैछ। यसअघि शुक्रबार बल्खु, बालाजु, शंखमुल, वंशीघाट लगायतका स्थानका सुकुम बस्तीमा रहेका घर–टहरा भत्काइएको थियो।
लेख सूचनावालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारले राजधानी उपत्यकाका सुकुम्बासी बस्तीमा बुलडोजर चलाइरहँदा राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय अधिकारकर्मीहरू चासो देखाएका छन्। यस्ता सुकुम्बासी समस्याको समाधानका लागि सिफारिस गरिएको भनिएको एक अध्यादेश हाल राष्ट्रपति कार्यालयमा राखिएको छ। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले बिहीबार दुईवटा अध्यादेश जारी गर्दा भने, अन्य विषयमा विभिन्न पक्षसँग परामर्श जारी रहेको बताएका छन्। संविधानविद्हरूले प्रधानमन्त्री बालेनसँग छलफल गर्न राष्ट्रपति समक्ष सल्लाह दिएका समाचारहरू आएका छन्। राष्ट्रपति कार्यालयले छलफल गर्न चाहँदा पनि प्रधानमन्त्री उपलब्ध नभएको भन्दै केही जानकारहरूले दाबी गरेका छन्, यद्यपि यो कुरा पुष्टि भएको छैन र राष्ट्रपति कार्यालयले केही उल्लेख गरेको छैन। प्रधानमन्त्रीका राजनीतिक सल्लाहकार असीम शाहसँग प्रतिक्रिया लिन प्रयास गर्दा उनलाई सम्पर्क गर्न सकिएको छैन। सरकारका अन्य जिम्मेवार पदाधिकारीहरूले पनि यस विषयमा कुनै प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। प्रमुख दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का प्रवक्ता मनीष झाकाका अनुसार प्रधानमन्त्रीले दाँतको समस्या भएकाले हाल अरूसँग भेटवार्ता गर्न सकिरहेका छैनन्। “अहिले पहल भयो भने पनि आज भेट नभएको हुन्छ, त्यसका लागि समय चाहिन्छ, हिजो अनौपचारिक भेटको इच्छा मात्र व्यक्त भएको थियो, तुरुन्त निष्कर्षमा पुग्नु हुँदैन, त्यसका लागि समय, तालिका र प्रक्रिया आवश्यक छ,” उनले बताए।
नेपालजस्तो लोकतान्त्रिक देशमा राष्ट्रप्रमुख र प्रधानमन्त्रीबीच निरन्तर संवाद र भेटघाट आवश्यक हुने संविधानविद् तथा प्राध्यापक सूर्य ढुङ्गेलले जानकारी दिएका छन्। “राष्ट्र र शासन प्रणालीलाई प्रभावकारी बनाउन राष्ट्रप्रमुख र प्रधानमन्त्रीबीच नियमित संवाद हुनु अनिवार्य छ,” उनले भने। संविधानको धारा ८१ अनुसार मन्त्रीपरिषद्को निर्णय, संसद्मा पेश गरिने विधेयक र अन्य महत्वपूर्ण जानकारी प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रपतिलाई दिनुपर्छ। देशको हालको अवस्था र वैदेशिक सम्बन्धसम्बन्धि विषयमा पनि प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रपतिलाई जानकारी दिनुपर्ने व्यवस्था छ। यद्यपि प्रधानमन्त्री निर्वाचित भएदेखि बालेनले राष्ट्रपतिसँग शपथग्रहण तथा संसद्मा सम्बोधनबाहेक भेटघाट गरेका छैनन्। राष्ट्रपतिका एक सल्लाहकारले पनि प्रधानमन्त्रीले औपचारिक ‘शिष्टाचार भेट’ नगरेको पुष्टि गरेका छन्, यद्यपि थप टिप्पणी गर्न चाहेका छैनन्। रास्वपाका प्रवक्ता झाकाले भने, “शिष्टाचार भेटको समय आउँछ।” प्रधानमन्त्रीको कार्यकाल एक महिनासम्म पनि त्यस्तो भेट भएको छैन। शुक्रबार अपराह्नसम्म यस विषयमा कुनै भेटघाट वा वार्ता भएको खबर छैन।
प्रचण्डदेखि प्रणवसम्मको उदाहरणले देखाउँछ कि अर्थराजनीतिक मतभेद रहँदा पनि सरकार र राष्ट्रप्रमुखबीच सम्बन्ध बिग्रनु हुँदैन भन्ने जानकारहरूले बताए। नेपालका प्रथम राष्ट्रपति रामवरुण यादवका कानुन विज्ञ ललित बस्नेतका अनुसार प्रधानमन्त्रीले निरन्तर रूपमा राष्ट्रपतिसँग भेटघाट गर्नुपर्छ। “दिशा सम्बन्धी विषयमा प्रधानमन्त्रीले हरेक हप्ता राष्ट्रपतिलाई जानकारी दिनु पदीय जिम्मेवारी हो,” बस्नेतले भने। संविधानविद् ढुङ्गेलले दलीय तथा वैचारिक फरक पदीय जिम्मेवारिमा प्रभाव पार्न सक्दैन भन्नु भइ उदाहरण दिएका छन्। उनले आफू राष्ट्रपति यादवको कानुनी सल्लाहकार हुँदा भारतीय राष्ट्रपति प्रणव मुखर्जीसँगको भेट सम्झन्छन्। भारतीय कांग्रेस नेता मुखर्जी सन् २०१२ मा राष्ट्रपति बने, तर २०१४ मा भारतीय जनता पार्टीको सरकार आयो। “उनको एक सन्दर्भमा भनाइ थियो कि उनीसँग प्रधानमन्त्रीसँग हप्तामा भेट हुन्छ,” प्राध्यापक ढुङ्गेलले भने। नेपालमा भेटघाट नहुँदा कतिपयले रास्वपाले राष्ट्रपतिलाई पदबाट हटाउन दबाब दिन खोजेको धारणा राख्छन्। केहीले सामाजिक सञ्जालमा राष्ट्रपतिलाई हटाउनुपर्ने धारणा राखेका छन्, तर प्रतिनिधिसभामा महाभियोग लगाउन दिनुपर्ने साथै संघीय संसद्को दुई तिहाइ बहुमत आवश्यक भएकाले त्यो सहज छैन। महाभियोग चलिरहेको अवस्थामा पनि राष्ट्रपति र उपराष्ट्रपतिले काम गर्न रोक्ने व्यवस्था छैन।
प्राध्यापक ढुङ्गेलका अनुसार रास्वपा वा प्रधानमन्त्रीले भेट नगर्नुको साटो अपरिपक्व अभ्यासले यस्तो अवस्था सिर्जना गरेको हुन सक्छ। राष्ट्रपति कार्यालयले प्रधानमन्त्री कार्यालयलाई भेटघाटको परम्परा र व्यवस्था सम्झाउन सक्ने विकल्प पनि छ। “संविधानको धारा उद्धृत गरेर प्रधानमन्त्रीलाई ध्यानाकर्षण गराउन सकिन्छ,” उनले भने, “संसदीय अभ्यासमा नयाँ प्रधानमन्त्रीले बिस्तारै जानु हुन्छ।” पूर्व सांसद र सचिवालयले पनि संसदीय प्रक्रिया सम्बन्धमा प्रधानमन्त्री र सरकारलाई मार्गनिर्देशन गर्नुपर्ने बताइएको छ। संविधानसभाको पहिलो चुनावबाट चुनिएका प्रचण्डलाई पनि प्रारम्भमा राष्ट्रपति संग भेटघाट सम्झाउनुपरेको थियो। “प्रचण्ड पहिलो विदेश भ्रमणमा चीन गएपछि राष्ट्रपति कार्यालयले फोन गरेर जानकारी गराउन भने पछि मात्र उनी नियमित भेटघाटमा आएका थिए,” बस्नेतले बताए। यसैले नयाँ पार्टी र कम अनुभव भएका बालेन र रास्वपालाई शंका नदिनुपर्छ भन्ने धारणा राखिन्छ। “माओवादीको क्रियाशीलता समयका प्रचण्डले नियमित ब्रिफिङमा सहभागी हुने गर्थे,” बस्नेतले भने, “अहिले नबुझिए पनि शंका नदिनुपर्ने हुन्छ।” प्रधानमन्त्रीसँग सभामुख र अध्यक्षको भेट नहुँदा रास्वपाबाट निर्वाचित सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले पनि राष्ट्रपतिसँग शिष्टाचार भेट गरेका छैनन्। सभामुखको सचिवालय सदस्य तथा पत्रकार नवराज पाण्डेका अनुसार सभामुख विभिन्न शपथ कार्यक्रमहरूमा राष्ट्रपतिसँग भेट्छन्। “तर छुट्टै भेट भने नभएको हो, अहिले खासै परामर्शको आवश्यक छैन,” पाण्डेले भने। राष्ट्रिय सभाका अध्यक्ष नारायण दाहाल र सभामुख अर्यालसँग पनि प्रधानमन्त्री बालेनको शिष्टाचार भेट नभएको खबर छ। टर्कीको इस्तानबुलमा दुई साताअघि सम्पन्न अन्तर संसदीय युनियन सम्मेलनमा भाग लिनुभन्दा पहिले अध्यक्ष दाहालले प्रधानमन्त्रीसँग भेटको समय मागेको बताइएको छ। “त्यो बेला समय मिलेन, मसँग केवल एउटा दिन थियो,” दाहालले भने, “अरू बेला भेटघाट भइरहेका छन्, उहाँले नचाहेको भन्दा समय नभेटिन सक्छ, भेटघाट कम गर्ने स्वभाव पनि हुन सक्ने।”
१९ वैशाख, विराटनगर। सुनसरीका विभिन्न स्थानमा दुई सवारी दुर्घटनामा दुई जनाको मृत्यु भएको छ। इटहरी र दुहबीमा भएका यी घटनामा दुई पुरुषको ज्यान गएको र एक जना गम्भीर घाइते भएका छन्। प्रहरीले जनाएको छ कि इटहरी उपमहानगरपालिका–१७, पकलीस्थित भित्री सडकमा पश्चिमतर्फबाट पूर्वतर्फ जाँदै गरेको प्रदेश नं. १–०२–००२ स ६६९५ नम्बरको पानी बोकेको सिटी सफारीको दुर्घटनामा चालक २५ वर्षीय बिकल चौधरी, जो इटहरी–१८ का बासिन्दा हुन्, मृत्यु भएका छन्। सोही दुर्घटनामा २६ वर्षीय उमेश श्रेष्ठ गम्भीर घाइते भएका छन्। दुवैको टाउकोमा गम्भीर चोट लागेको कारण उनीहरूलाई विराट टिचिङ अस्पतालमा उपचारका लागि लगिएको थियो। उपचारको क्रममा शुक्रबार राति ९ बजे बिकल चौधरीको मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ। श्रेष्ठ हाल पनि सोही अस्पतालमा उपचारमुन छन्। प्रारम्भिक अनुसन्धानले दुर्घटना तीव्र गतिका कारण भएको अनुमान गरेको छ।
सुनसरीको दुहबी नगरपालिका–२, तुथाहा क्षेत्रस्थित अर्को दुर्घटनामा एक साइकल यात्री बसको ठक्करबाट मृत्यु भएको छ। इनरुवा तर्फबाट दुहबीतर्फ आउँदै गरेको प्र १–०२–००२ ख ११११ नम्बरको बसले विपरीत दिशाबाट आउँदै गरेको साइकललाई ठक्कर दिँदा करिब ५० वर्षीय पुरुषको मृत्यु भएको छ। मृतकको पहिचान अहिलेसम्म खुलेको छैन। दुर्घटनापछि घाइतेलाई विराटनगरस्थित कोशी अस्पताल पुर्याइएको थियो जहाँ चिकित्सकहरूले राति करिब १० बजे मृत घोषणा गरेका थिए। प्रहरीले उक्त बस र बस चालक ३० वर्षीय मुकेश सहनी, जो मोरङ विराटनगर महानगरपालिका–११ का बासिन्दा हुन्, साथै सहचालक २४ वर्षीय सागर चौधरी, जो सुनसरी इनरुवा नगरपालिका–३ का रहेका छन्, नियन्त्रणमा लिएका छन्। दुबै घटनाको बारेमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुनसरीले अनुसन्धान भइरहेकामा जानकारी दिएको छ।
हाल विश्व बजारमा तेलको मूल्य सन् २०२२ मा युक्रेन युद्ध सुरु भए यताकै उच्चतम स्तरमा पुगेको छ। अमेरिकी सेनाले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई इरानविरुद्धको नयाँ कारबाही विकल्पहरू प्रस्तुत गरेका कारण विश्वभर चिन्ता बढेको छ। अमेरिकी सेनाको सेन्ट्रल कमान्डले तेहरानसँगको वार्तामा भएको गतिरोध हटाउन छोटो र शक्तिशाली हमलाको योजना बनाएको एक्सिअस न्यूजले जनाएका छन्। बीबीसीले यस विषयमा सेन्ट्रल कमान्ड र ह्वाइट हाउससँग प्रतिक्रिया मागेको छ। तर यसको संभावित प्रभाव केवल तेलको मूल्यमा मात्र सीमित नहुने विज्ञहरू बताउँछन्। यसको शृंखलाबद्ध प्रभाव विश्व अर्थतन्त्रमा फैलिनेछ। तेलको मूल्य बढ्दा त्यसले विश्वव्यापी आर्थिक प्रणालीमा व्यापक प्रभाव पार्छ।
डेटा तथा एनालिटिक्स प्लेटफर्म केप्लरका वरिष्ठ तेल विज्ञ नबिन दासका अनुसार तेल मूल्यवृद्धिले “प्रत्यक्ष रूपमा अन्य क्षेत्रमा पनि प्रभाव पुगेको छ, मुद्रास्फीति बढेको छ र हाम्रो दैनिक जीवनका लगभग सबै पक्ष प्रभावित छन्।” “यसपछि सम्भवतः हामी फेरि तनाव शान्त पार्ने प्रयासहरूबारे शीर्ष समाचारहरू देख्नेछौं,” उनले बताए। यो मूल सुरु हो। आपूर्ति चिन्ता, भूराजनीतिक द्वन्द्व वा बजार अनुमानका कारण कच्चा तेलको मूल्य बढ्दछ। यो हप्ता बिहीबार ‘ब्रेन्ट क्रूड’ नामक कच्चा तेलको मूल्य करिब ७ प्रतिशतले बढेर १२६ डलर प्रति ब्यारल पुगेको थियो। तर युरोपेली बजारमा कारोबार भएका बेला धेरैमा झन्डै ११६ डलरमा स्थिर भयो। इरान र अमेरिकाबीचको शान्तिवार्ता अवरुद्ध भएकाले यो हप्ता इन्धन मूल्यमा निरन्तर वृद्धि देखिएको छ।
हाम्रै समयमा होर्मुज जलमार्ग लगभग ठप्प छ। इरानविरुद्ध अमेरिका-इजरायल युद्ध सुरु हुनु अघि ब्रेन्ट क्रूड तेलको मूल्य करिब ७० डलर प्रति ब्यारल थियो, जुन बिहीबारको उच्च मूल्यभन्दा करिब ८०% कम हो। पेट्रोल र डिजेल उत्पादनका लागि कच्चा तेल मुख्य कच्चापदार्थ हो। थोक मूल्य बढ्नेबित्तिकै यसको प्रभाव पेट्रोल पम्पहरूमा पनि प्रत्यक्ष देखिन्छ। तेल केवल इन्धनका रूपमा मात्र होइन; यसबाट हवाई इन्धन, प्लास्टिक, प्याकेजिङ्ग, रासायन र रासायनिक मल उद्योगहरूमा समेत उत्पादन बढ्ने भएकाले कच्चा तेलको मूल्य बढ्दा यी क्षेत्रका उत्पादन लागत पनि बढ्दछ।
द्वन्द्वका कारण ऊर्जा, खाद्यपदार्थ र हवाईयात्री भाडा समेत महँगो हुन सक्छ। कतिपय एयरलाइन्सहरूले हवाई भाडा बढाइसकेका छन् भने रासायनिक मलको मूल्य पनि बढिरहेका छन् जसले खाद्यान्न मूल्य बढाउन सक्छ। लगानी सम्बन्धी कन्सल्ट्यान्सी वेल्थ क्लबकी प्रमुख लगानी रणनीतिकार सुजाना स्ट्रीटरले मूल्यवृद्धि अर्को वर्षसम्म जारी रहन सक्ने बताएकी छिन्। “मलका लागि प्रयोग हुने युरियाको ढुवानी ठप्प छ, जसले विश्वभर किसानहरूको लागत बढाएको छ,” उनले भनिन्। “यी मूल्यवृद्धि आपूर्ति शृंखला मार्फत फैलिन्छन् र यस वर्षको अन्त्यदेखि अर्को वर्षसम्म दैनिक जीवनका सबै वस्तुको मूल्यमा बृद्धि हुन सक्ने चिन्ता छ।”
बिहान करिब साढे चार बजे नै उठेर टर्चको उज्यालिमा उकालो लाग्यौं। आकाशमा टल्किरहेका ताराहरू उज्यालो नहुँदै यात्राका साथी बनेका थिए। यो यात्रा विशेष गरी गोसाईकुण्डको सुन्दरता र प्राकृतिक सौन्दर्यका लागि प्रसिद्ध छ। यहाँको वातावरणले यात्रालाई अझ रमाइलो बनाउँछ।
१९ वैशाख, गोरखा । यति वैशाख २६ अर्थात मे ९ मा मनास्लु हिमाल आरोहणको ७० वर्ष पूरा भएको छ। उर्केन छिरिङ शेर्पा र जापानी नागरक तोशियो इमानिशीले सन् १९५६ मे ९ मा पहिलो पटक मनास्लु हिमालको सफल आरोहण गरेका थिए। विश्वकै आठौं अग्लो, ८ हजार १६३ मिटर उचाइको उक्त हिमालको सफल आरोहण भएको ७० औं वर्ष विविध कार्यक्रम गरेर धुमधामसँग मनाइने छ। नेपाल पर्यटन बोर्ड, मनास्लु संरक्षण क्षेत्र (एमक्याप) लगायत पर्यटन क्षेत्रमा कार्यरत विभिन्न संघसंस्थाको समन्वयमा चुमनुव्री गाउँपालिकाले कार्यक्रम आयोजना गर्न लागेको हो।
मनास्लु हिमालको फेदीमा रहेको सामागाउँमा कार्यक्रम हुने जानकारी शुक्रबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत गाउँपालिका अध्यक्ष निमा लामाले दिइन्। पहिलो पटक मनास्लु हिमाल आरोहण गर्नेहरूसहित अन्य आरोहीहरूको मूर्ति अनावरण गरिने उनले बताइन्। ‘आरोहीहरूको हामीले मूर्ति बनाएका छौं,’ उनले भनिन्, ‘कार्यक्रमको अवसरमा ती मूर्ति अनावरण गरिनेछ।’ आरोहीहरूलाई सम्मान गर्ने कार्यक्रम पनि हुने जनाइन्। उत्तरी गोरखाको संस्कृति र परम्परालाई झल्काउने सांस्कृतिक कार्यक्रमहरू पनि आयोजना गरिने उनको भनाइ छ। वैशाख २७ गते पोखरामा मनास्लु हिमाल आरोहणका तस्बिरसहित मनास्लुको पहिलो सफल आरोहण सम्बन्धी वृत्तचित्र प्रदर्शन गरिनेछ। पोखरास्थित अन्तर्राष्ट्रिय पर्वतीय संग्रहालयमा निर्माण गरिएको मनास्लु हिमालको थ्री डी मोडलको पनि उद्घाटन हुनेछ, जनाएको छ।
कन्चनपुरको वेदकोट नगरपालिका–५ मा ११ वर्षका बालकलाई खरबुजा चोरीको आरोपमा हातखुट्टा बाँधेर कुटपिट गरिएको छ। बालकको टाउकामा चोट लागेको र त्यसमा तीन टाँका लगाइएको छ भने आरोपी भोज नाथलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय कन्चनपुरले बालकलाई यातना दिने नाथविरुद्ध अनुसन्धान अघि बढाएको छ। १८ वैशाख, काठमाडौं।
बालक बारीमा क्रिकेट बल खोज्न गएको थियो। तर, बल खोज्न खोज्दै गर्दा उनलाई खरबुजा चोरीको आरोप लगाइएको थियो। उक्त घटनाको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि बालकलाई यातना दिने व्यक्तिको व्यापक आलोचना भएको छ। प्रहरीले जनाएको अनुसार, बालकको क्रिकेट बल खेतबारीमा हराएको थियो र उनी बल खोज्न बारीतर्फ पुगेका थिए।
आरोपी भोज नाथ ३७ वर्षका छन् र घटनापछि पक्राउ परेका छन्। प्रहरीका अनुसार नाथको कुटपिटबाट बालकको टाउकामा चोट पुगेको र तीन टाँका लगाइएको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय कन्चनपुरका डीएसपी हेमबहादुर शाहीका अनुसार बालकलाई यातना दिने नाथविरुद्ध अब अनुसन्धान जारी छ। बालकका आमाबुवा भारतमा मजदुरीका लागि छन् भने उनी हजुरआमासँग विसाएका छन्।
१८ वैशाख, तेह्रथुम। तेह्रथुमको छथर गाउँपालिकाको १६औं गाउँ सभा तथा हिउँदे अधिवेशनले संघीय सरकारलाई आफ्नो पालिका क्षेत्रमा अनावश्यक रूपमा डोजर नचलाउन सुझाव दिने निर्णय गरेको छ। छथर–५ मा अवस्थित ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक स्थल ताक्लुङ्गगढीमा सम्पन्न गाउँ सभाले यसरी निर्णय गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष सन्तोष तिगेलाले जानकारी दिए। उनले भने, “गाउँपालिकाको क्षेत्रमा नेपाल सरकारको आधिकारिक नापी नक्साअनुसार नै घर संरचनाहरू निर्माण भएका छन्। त्यसैले त्यहाँ डोजर चलाउनु आवश्यक छैन।”
अध्यक्ष तिगेलाले बस्ती संरक्षण र अनावश्यक भौतिक हस्तक्षेप नियन्त्रणका लागि संघीय सरकारलाई यस्तो सुझाव दिइएको बताए। गाउँ सभाले शिक्षा, रोजगारी, पूर्वाधार तथा खानेपानीजस्ता आधारभूत क्षेत्रमा केन्द्रित विभिन्न कार्यक्रमहरूलाई प्राथमिकता दिएको छ। साथै, सरकारी, गैरसरकारी, वैदेशिक तथा निजी क्षेत्रहरुमा रोजगारीमा नलागेका गाउँवासीहरुको तथ्याङ्क संकलन गर्ने निर्णय गरिएको गाउँपालिकाले जनाएको छ।
गाउँ सभाले २०६३ असोज ३ यता जन्मेका र कक्षा ८ उत्तीर्ण नगरेका सबै बालबालिकालाई अनिवार्य रूपमा विद्यालय भर्ना गराउने नीति पनि निर्धारण गरेको छ। खानेपानी संकट समाधानका लागि गाउँ सभाले तत्कालीन र दीर्घकालीन रणनीति अघि सारेको छ। डीप बोरिङ संचालन निरन्तरता दिने, तमोर लिफ्टिङ योजना थालनीका लागि बजेट माग्ने तथा कन्सुवा र साख्मा लिफ्टिङ योजनाहरूलाई निरन्तरता दिने निर्णय भएका छन्। सडक पूर्वाधारतर्फ, गाउँ सभाले शुक्रबारे–शनिश्चरे–हाक्पारा सडक कालोपत्रे गर्न प्रदेश सरकारसँग माग गर्ने, ओख्रे–म्याङ्लुङ, शुक्रबारे–खैरेनी, दागपा–फुलेक–वसन्तपुर, शिधुवा–आङ्दिम–शुक्रवारे, धन्कुटा–परेवादिन–फोक्चे सिरान हुँदै म्याङ्लुङ जोड्ने सडक निर्माणका लागि पनि प्रदेश सरकारसंग माग सिफारिस गर्ने निर्णय गरेको छ।
१८ वैशाख, काठमाडौं । अवकाश प्राप्त सशस्त्र प्रहरी बल नेपालका महानिरीक्षक (आईजीपी) राजु अर्याललाई परम्पराअनुसार श्रद्धापूर्वक बिदाइ गरियो । नवनियुक्त सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) नारायणदत्त पौडेलले शुक्रबार प्रधान कार्यालय हल्चोकमा विशेष समारोह आयोजना गर्दै मायाको चिनो हस्तान्तरण गरेर अर्याललाई बिदाइ गरेका छन् । सो अवसरमा अर्यालले नयाँ आईजीपी पौडेललाई संगठन प्रमुखको छडी र सशस्त्र प्रहरी बल नेपालको झण्डा हस्तान्तरण गर्दै नेतृत्व सुम्पिएका छन् । यसैक्रममा अर्यालले पौडेललाई संगठनको सम्पूर्ण जिम्मेवारी समर्पण गरेका छन् ।
बिदाइ समारोहमा अर्यालले नागरिक सुरक्षाको जिम्मेवारी बोकेको सुरक्षा संगठनको सर्वोच्च तहमा पुग्नु र सफलतापूर्वक अवकाश हुनुलाई जीवनको महत्वपूर्ण उपलब्धि र गौरवको विषय ठाने । साथै उनले सशस्त्र प्रहरी संगठनलाई परिवारको रूपमा लिएर अनुशासन, त्याग, ईमान्दारिताको साथै नेतृत्वको साँचो अर्थ सिक्ने अवसर प्राप्त भएको अनुभव सुनाए । संगठन सुधारको प्रक्रिया केवल एक प्रमुखको कार्यकालमा सुरु गरेर अर्को प्रमुखको कार्यकालमा समाप्त हुने विषय नभई निरन्तर जारी रहने प्रक्रिया भएको उनले उल्लेख गरे । आफ्ना सेवा अवधि अघि साथ, सहयोग र ऊर्जा प्रदान गर्नेहरू प्रति उनले आभार व्यक्त गरे ।
बिदाइ समारोहमा नयाँ आईजीपी पौडेलले राष्ट्रको सुरक्षामा समर्पित जीवन कहिल्यै अवकाश नहुने बताए। ‘यो केवल एउटा अध्यायको समाप्ति हो र अर्को जिम्मेवार यात्राको शुरुवात,’ उनले भने, ‘सेवा निवृत्त हुन लागेका सशस्त्र प्रहरी महानिरीक्षक राजु अर्याललाई आगामी जीवन सुखद्, स्वस्थ, सम्मानजनक र सफलताको शुभकामना व्यक्त गर्दछु र उहाँको अनुभव, मार्गदर्शन तथा दृष्टिकोण संगठनका लागि आगामी दिनहरूमा मार्गदर्शनको स्रोत बन्ने विश्वास छ।’ समारोहमा सशस्त्र प्रहरी परिवार महिला संघकी अध्यक्ष अनिता लामिछाने तथा संघकी उपाध्यक्ष श्रीमती सावित्राकुमारी पौडेलले फूलमाला सहित अर्याललाई बिदाइ गरेका थिए।
काठमाडौं आएर इतिहास सुनाउँदै गर्दा, त्यहाँबाट नेपाल प्रहरीको १५/२० जनाको टोली गएको थियो। उनीहरू सबै फर्किसकेपछि कृष्णले निस्तब्ध हुँदै भने, ‘उनीहरू मानौँ पचाएर गए। हामी भने बिचल्लीमा पर्यौं।’
राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण (तेस्रो संशोधन) अध्यादेश-२०८३ जारी गरेका छन्। १८ वैशाख, काठमाडौं। राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता रितेशकुमार शाक्यका अनुसार उक्त अध्यादेश जारी गरिएको हो। सरकारले हालसम्म विभिन्न ८ वटा अध्यादेश राष्ट्रपति कार्यालय पठाइसकेको छ। त्यसमध्ये सहकारी र सार्वजनिक खरिदसम्बन्धी अध्यादेशहरू जारी भइसकेका छन्। अन्य अध्यादेशहरू अझै अध्ययनको क्रममा रहेको बताइएको छ। संविधान परिषद् लगायतका केही अध्यादेशबारे राष्ट्रपति पौडेलले बिहीबार कानुनविद्हरूसँग छलफल समेत गरेका थिए।
दी ओपन इन्स्टिच्युट फर सोसल साइन्सले ‘इथ्नोग्राफी लेखन पुरस्कार’ वितरण गरेको छ। सामाजिक विज्ञान क्षेत्रमा गुणस्तरीय र वैज्ञानिक अनुसन्धानलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको प्रतियोगितामा देशभरका लेखकहरूबाट छानिएका उत्कृष्ट सामग्रीलाई पुरस्कृत गरिएको थियो। प्रतियोगितामा श्रीषा बिष्टको ‘शहरी अनौपचारिक बस्तीमा विद्यालयबाहिर रहेका बालबालिकाको दैनिक जीवन संसार’ शीर्षकको लेखले प्रथम स्थान हासिल गर्दै एक लाख रुपैयाँ नगद पुरस्कार जितेको छ।
त्यस्तै, छिरिङ्ग छोल्मो गुरुङको ‘फूलमायाले कहिल्यै नखोलेको ढोका’ ले दोस्रो र युक्ता सुनुवारको ‘सहानुभूतिको विच्छेदनभित्र फस्टाउँदै’ शीर्षकका लेखले तृतीय स्थान हासिल गर्दै जनही २५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरेका छन्। हरेक वर्ष सयौं नेपाली विद्यार्थी उच्च शिक्षा र अवसरको खोजीमा विदेशिने क्रममा ठूलो मात्रामा मुद्रा बाहिरिने अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै संस्थाले विगत सात वर्षदेखि नेपालमै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको पठनपाठन सञ्चालन गर्दै आएको छ।
सोही प्रयासलाई थप सुदृढ बनाउन नयाँ इथ्नोग्राफी लेखन प्रतियोगिता सुरु गरिएको संस्थाले जनाएको छ। कार्यक्रममा प्रमुख वक्ता डा. मुक्तासिं लामा ले यस्तो प्रकारको पुरस्कारले सामाजिक विज्ञानको क्षेत्रमा नयाँ बहस र अनुसन्धानको वातावरण सिर्जना गर्ने बताए।
लागुऔषध नियन्त्रण ब्यूरो कोटेश्वरको टोलीले काठमाडौंका विभिन्न स्थानहरुबाट पेस्तोल, गोली र ट्रामाडोलसहित चार जनालाई पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेहरूमा बूढानीलकण्ठ नगरपालिका–५ का कबिर देउला, सविना पोडे, संसार सिटौला र ललितपुर गोदावरी नगरपालिका–११ का सुवास शाही रहेका छन्। पक्राउ परेकाहरूको साथबाट पेस्तोल एक थान, म्यागेजिन तीन थान, गोली चार राउन्ड, एसएलआर गोली दुई राउन्ड र ट्रामाडोल १६ हजार ७५० ट्याब्लेट बरामद गरिएको छ। १८ वैशाख, काठमाडौं।
लागुऔषध नियन्त्रण ब्यूरोका प्रवक्ता एवं प्रहरी उपरीक्षक दुर्गाराज रेग्मीले राससलाई जानकारी दिँदै भने, “काठमाडौंका विभिन्न स्थानबाट हाम्रो टोलीले पेस्तोल एक थान, म्यागेजिन, गोली र लागुऔषध ट्रामाडोलसहित चार जनालाई पक्राउ गरेको छ। उनीहरूको विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ।” उनले थप जानकारी दिँदै भने कि पक्राउ परेकाहरूको साथबाट प्रहरीले पेस्तोल एक थान, सोही पेस्तोलको म्यागेजिन तीन थान, सोही पेस्तोलको गोली चार राउन्ड, एसएलआर हतियारको गोली दुई राउन्ड र नियन्त्रित लागुऔषध ट्रामाडोल १६ हजार ७५० ट्याब्लेट बरामद गरेको छ। प्रहरीले पक्राउ परेकाहरूको विषयमा थप आवश्यक अनुसन्धान गरिरहेको छ।
काठमाडौंमा सम्पन्न रामहरिकृष्ण स्मृति तेस्रो राष्ट्रिय र्यापिड तथा दोस्रो राष्ट्रिय ब्लिट्ज चेस प्रतियोगितामा एफएम क्षितिज भण्डारी र कृतिसरा अधिकारी विजेता घोषित भएका छन्। क्षितिज भण्डारीले र्यापिड विधामा ८.५ अंक र ब्लिट्ज विधामा पूर्ण ९ अंक जोड्दै व्यक्तिगत रेटिङमा उल्लेखनीय सुधार गरेका छन्। महिला राष्ट्रिय र्यापिड विजेता कृतिसरा अधिकारीले ६ अंक जोड्दै १९१० रेटिङ बराबर उत्कृष्ट खेल देखाएकी छन्।
राष्ट्रिय र्यापिड प्रतियोगितामा २१३६ रेटिङ भएका क्षितिज भण्डारीले ९ चरणको स्पर्धामा ८.५ अंक जोडेर उपाधि आफ्नो नाम गरेका छन्। उनले व्यक्तिगत रूपमा ३१.४ रेटिङ वृद्धि गर्दै २३६० को उत्कृष्ट रेटिङ प्रदर्शन गरेका छन्। त्यस्तै, ब्लिट्ज विधामा मकवानपुरका क्षितिज भण्डारीले पूर्ण ९ अंक प्राप्त गरी राष्ट्रिय विजेता घोषणा भएका छन्। महिला राष्ट्रिय र्यापिड विधामा १७५९ रेटिङ भएकी कृतिसरा अधिकारीले एकल ६ अंक प्राप्त गर्दै राष्ट्रिय विजेता भएकी छन्।
यस अवसरमा राष्ट्रिय विजेता क्षितिज भण्डारीलाई नगद रु. ५० हजार पुरस्कार प्रदान गरिएको छ भने महिला विजेता कृतिसरा अधिकारीलाई नगद रु. १५ हजार, ट्रफी, पदक र प्रमाणपत्र दिइएको छ। राष्ट्रिय चेस प्रतियोगितामा १८० जना खेलाडी विभिन्न जिल्लाबाट सहभागी भएका थिए, जसमा ५३ जनाले कुल रु. ३ लाख नगद पुरस्कार विभिन्न विधामा जितेका छन्। कार्यक्रममा सभापतित्व क्लब अध्यक्ष गोपाल मालीले गरेका थिए भने कार्यवाहक मेयर सुनिता डंगोलले बुद्धिचाललाई बौद्धिक खेल भनेर परिभाषित गर्दै काठमाडौं महानगरपालिकाले खेल प्रवर्द्धनमा सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्।
१८ वैशाख, म्याग्दी । म्याग्दीको रघुगंगा गाउँपालिका–१ बेगमा शुक्रबार पहिरोले डोजर पुरिँदा चालकको मृत्यु भएको छ। बेगको भिजरादेखि भजने जाने सडक निर्माण क्रममा पहिरो खस्दा रुइसे देउराली कन्ट्रक्सन प्रालिको डोजर पुरिएको थियो। सोही डोजर चलाउँदै आएका रघुगंगा गाउँपालिका–२ भगवतीका ५१ वर्षीय पदम कार्कीको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले पुष्टि गरेको छ। सडकको मार्ग खन्ने क्रममा मिथिबाट सुक्खा पहिरो खस्दा डोजर र चालक पुरिएका थिए। प्रहरी र स्थानीयवासीले करिब चार घण्टाको प्रयासपछि पहिरोबाट कार्कीको शव निकाल्न सफल भएका थिए। घटनास्थलमा खटिएका प्रहरी निरीक्षक सागर तिमिल्सिनाले अन्य डोजर र ब्याकहोहल्सर परिचालन गरेर पहिरोमा पुरिएका कार्कीको शव निकालेर परीक्षणका लागि प्रदेश अस्पताल बेनी पठाइएको जानकारी दिएका छन्।
