Skip to main content

लेखक: space4knews

आईओएस २७ मा एप्पल म्यूजिकमा कलाकार पृष्ठ, सिरी एआई र छिटो स्ट्रिमिङ सुविधाहरू थपिँदै

आईओएस २६ मा एप्पल म्यूजिकमा महत्वपूर्ण परिवर्तनहरू गरेपछि, एप्पलले यस पटकको आईओएस २७ मा केही सीमित तर महत्वपूर्ण सुधारहरू मात्र गरेको छ। डब्लूडब्ल्यूडीसी २०२६ को मुख्य भाषणपछि कम्पनीले केही साना अपडेटहरूको घोषणा गरेको छ भने विकासकर्ताहरूले आईओएस २७ को पहिलो बेटामा केही सूक्ष्म परिवर्तनहरू पत्ता लगाए छन्। यसपटक जारी गरिने नयाँ अपडेट नयाँ कलाकार पृष्ठ, छिटो गीत बजाउने प्रणाली र लिक्विड ग्लास यूआईका सुधारहरूमाथि केन्द्रित छ।

एप्पल म्यूजिकका ग्राहकहरूले लामो समयदेखि क्रस-प्लेटफर्म अनुभवमा असमानता, सामाजिक सुविधाहरूको अभाव र कलाकार तथा गीतहरूको लोकप्रियता मापन गर्न कठिनाइ भएको गुनासो गर्दै आएका थिए। आईओएस २७ ले यी सबै समस्याहरू पूर्ण रूपमा समाधान नगरे पनि स्ट्रिमिङ सेवालाई अझ राम्रो बनाउन केही नवीन सुविधाहरू थपेको छ। कलाकार पृष्ठ, सिरी एआई र दृश्य सुधारहरू आईओएस २६ मा प्लेलिस्ट र एल्बमहरूको लागि नयाँ युजर इन्टरफेस ल्याएपछि, एप्पलले आईओएस २७ मा कलाकारहरूको पृष्ठलाई पुनःडिजाइन गरेको छ। अब टेलर स्विफ्ट, ओलिभिया रोड्रिगो, सब्रिना कार्पेन्टर र लेडी गागा जस्ता प्रसिद्ध कलाकारहरूको नामहरू कस्टम फन्टमा देखिनेछन्।

त्यसै पृष्ठमा ठूलो प्ले बटन पनि थपिएको छ, जसमा ट्याप गर्दा उनीहरूको शीर्ष गीतहरू स्वतः बज्न थाल्नेछन्। कलाकारको नयाँ रिलिजलाई हाइलाइट गर्ने उद्देश्यले पृष्ठको शीर्ष भागमा एउटा ब्यानर राखिएको छ। अर्को ठूलो परिवर्तन भनेको सिरी एआईको समर्थन हो। नयाँ एआई-समर्थित सहायकमार्फत प्रयोगकर्ताले सिरीलाई कुनै कलाकार या गीतको बारेमा सोध्न सक्नेछन्। साथै केही हप्ताअघि साथीले मेसेजमार्फत सुझाएको गीत बजाउन पनि सिरीलाई आदेश दिइन्छ।

तर, यस व्यक्तिगत सहायकले ‘प्लेलिस्ट प्लेग्राउण्ड’ सुविधा अझै पूर्ण रूपमा दोहोर्‍याउन सक्दैन, जुन हाल अमेरिकामा मात्र उपलब्ध छ। दृश्य सुधारतर्फ प्रयोगकर्ताले ट्रान्सल्युसेन्ट वा टिन्टेड अनुभव मध्ये रोज्न सक्नेछन् र केही बटनहरूलाई प्रेस र होल्ड गर्दा नयाँ भिजुअल मेनुहरू खुल्नेछन्।

सुधारिएको अटोमिक्स र भरपर्दो स्ट्रिमिङको क्षेत्रमा एप्पलले आईओएस २७ मा नयाँ अटोमिक्स ट्रान्जिसन र स्ट्रिमिङ विश्वसनीयतामा सुधार गरेको जनाएको छ। अटोमिक्स सुविधा स्मार्ट डीजे जस्तै कार्य गर्दछ, जसले गीतहरू बीच गतिशील ट्रान्जिसनहरू प्रदान गर्छ।

आईओएस २७ मा थपिएका नयाँ ट्रान्जिसनहरूले विभिन्न शैलीका गीतहरूलाई अझ प्रभावकारी रूपमा व्यवस्थापन गर्ने एप्पलको दाबी छ। एप्पल म्यूजिकको सबैभन्दा महत्वपूर्ण सुधार भनेको बढी भरपर्दो स्ट्रिमिङ हो। एप्पलको मुख्य लक्ष्य एपहरू खोल्ने, एयरड्रप प्रयोग गर्ने वा फोटो डाउनलोड गर्ने जस्ता क्रियाकलापहरूलाई अझ छिटो र सहज बनाउनु हो। यसै सन्दर्भमा अब एप्पल म्यूजिकमा कुनै गीतमा ट्याप गर्दा त्यो तुरुन्तै सुरु हुनेछ। यसले विगतका सुस्त र प्रतिक्रिया नदेखाउने समस्याहरूलाई कम गर्नेछ।

केनको दोस्रो गोलले इंग्ल्यान्डलाई पुनः अग्रता दिलायो

फिफा विश्वकपमा ह्यारी केनले यो आफ्नो दशौँ गोल गरेका छन्। उनले विश्वकपमा सर्वाधिक १० गोल गर्ने इंग्लिस खेलाडी ग्यारी लिनेकरसँग बराबरी गरेका छन्। ३ असार, काठमाडौं। ह्यारी केनले व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेपछि इंग्ल्यान्डले फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत क्रोएशिया विरुद्धको खेलमा पुनः अग्रता लिएको छ। डालास स्टेडियममा जारी खेलमा केनले ४२औं मिनेटमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई २-१ को अग्रता दिलाएका हुन्। डेक्लास लाइसको कर्नरमा केनले हेडमार्फत गोल गरेका थिए।

फिफा विश्वकपमा यो केनको दशौँ गोल हो। उनले इंग्ल्यान्डका ग्यारी लिनेकरले राखेको विश्वकपमा सर्वाधिक १० गोल गर्ने कीर्तिमानसँग बराबरी गरेका छन्। त्यस अघि कप्तान ह्यारी केनले १२औं मिनेटमा पेनाल्टीबाट गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई अग्रता दिलाएका थिए। केनले सुरुमा प्रहार गरेको पेनाल्टी क्रोएशियाका गोलकिपर डोमिनिक लिभाकोभिचले रोकेका थिए। तर, केनले प्रहार गर्नु अघि नै लिभाकोभिचले अगाडि बढेको देखिएपछि पेनाल्टी दोहोर्याइएको थियो। यस पटक केनले गल्ती नगरी गोल गर्न सफल भए। क्रोएशियाका कप्तान लुका मोडरिकले नोनी मोदुएकेलाई फल गरेपछि इंग्ल्यान्डले पेनाल्टी पाएको थियो। क्रोएशियाका मार्टिन बाटुरिनाले ३६औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्काए। पिटर सुसिकको ले-अफ पासमा बाटुरिनाले पेनाल्टी बक्स बाहिरबाट उत्कृष्ट गोल गरेका थिए।

चिया निकासी खुलाउन सरकारले सुरु गर्याे पहल

३ असार, विराटनगर। भारतीय पक्षले नेपाली चियाको निकासीमा अवरोध पुर्‍याएपछि नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ, कोशी प्रदेशले सरकारसँग उक्त अवरोध हटाउन आग्रह गरेको छ। भारतीय पक्षले अवरोध गर्ने कारण नेपाली चिया निर्यात रोकिएको छ जसले गर्दा इलामका ५३ चिया उद्योगहरू १ असारदेखि बन्द भएका छन्। झापाका ३२ उद्योगीहरूले बिहीबारबाट चिया उद्योग बन्द गर्ने घोषणा गरेका छन्। निकासीमा देखिएको अवरोधका कारण चिया उद्योग संकटमा परेपछि महासंघले निकासी पुनः सुरु गर्न उच्चस्तरीय कूटनीतिक पहल गर्न सरकारसँग माग गरेको छ।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघ, कोशी प्रदेशका अध्यक्ष राजेन्द्र राउतले नेपाली चिया उद्योग, किसान र श्रमिकहरूको हित संरक्षण गर्न निर्यातका लागि अनुकूल वातावरण बनाउन सरकारले ढिलाइ गर्नु हुँदैन भनी उल्लेख गरेका छन्। ‘चिया उद्योगले वैदेशिक मुद्रा आर्जन, पर्यटन प्रवर्द्धन र स्थानीय अर्थतन्त्र सुदृढीकरणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ,’ अध्यक्ष राउतले भने, ‘भारतीय पक्षबाट ल्याइएको नयाँ व्यवस्थाका कारण ठूलो मात्रामा तयारी चिया सीमानाकामा रोकिएको छ। यसले उद्योगहरूमा मौज्दात बढाएको र नगद प्रवाहमा गम्भीर समस्या उत्पन्न गरेको छ।’ उनले हजारौं किसान, श्रमिक र उद्यमीहरू यसबाट प्रत्यक्ष प्रभावित भएको बताएका छन्।
चिया उद्योग बन्द हुँदा प्रत्यक्ष रूपमा २० हजारभन्दा बढी श्रमिक र उनीहरूमा आश्रित परिवारहरूको जीविकोपार्जन संकटमा परेको राउतले बताएका छन्। नेपालमा करिब १० हजार हेक्टर जमिनमा वार्षिक २ करोड ७४ लाख किलोग्राम चिया उत्पादन हुने गरेको छ। कुल उत्पादनको ठूलो भाग, अर्थात् २ करोड ५६ लाख किलोग्राम चिया वार्षिक रूपमा मुख्यतया भारततर्फ निर्यात हुँदै आएको थियो। तर, प्रमुख बजारमा अवरोध आएपछि चिया क्षेत्र धराशायी हुने अवस्थामा पुगेको उनले जोड दिएका छन्।

बेलिङहमको गोलले इंग्ल्यान्डलाई पुनः अग्रता दिलायो

३ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत जारी खेलमा इंग्ल्यान्डले क्रोएसियाविरुद्ध दोस्रो हाफमा पुनः अग्रता लिएको छ । डालास स्टेडियममा भइरहेको खेलमा जुड बेलिङहमले ४७औं मिनेटमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई ३-२ को अग्रता दिलाएका छन् । उनले एलिएट एन्डरसनको पासमा गोल गरेका हुन् । इंग्ल्यान्डले यस खेलमा तेस्रो पटक अग्रता लिएको हो ।

यसअघि इंग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले दुई पटक गोल गर्दै अगाडि बढाएपनि पहिलो हाफमै क्रोएसियाले पुनः बराबरी गोल फर्काएको थियो । कप्तान ह्यारी केनले १२औं मिनेटमा पेनाल्टीमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई अग्रता दिलाएका थिए । केनले सुरुमा प्रहार गरेको पेनाल्टी क्रोएसियाका गोलकिपर डोमिनिक लिभाकोभिचले बचाएका थिए। तर केनले बल प्रहार गर्नुअघि लिभाकोभिक अगाडि बढेको देखिएपछि पुनः पेनाल्टी दिइएको थियो। यस पटक केनले कुनै गल्ती नगरी गोल गरे।

क्रोएसियाका कप्तान लुका मोडरिकले नोनी मोदुएकेलाई फल गरेपछि इंग्ल्यान्डले पेनाल्टी पाएको थियो। क्रोएसियाका मार्टिन बाटुरिनाले ३६औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्काए। पिटर सुसिकको ले-अफ पासमा बाटुरिनाले पेनाल्टी बक्सबाहिरबाट उत्कृष्ट गोल गरे। केनले ४२औं मिनेटमा डेक्लान राइसको कर्नरबाट गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई २-१ को अग्रता दिलाएका थिए। पिटर मुसाले पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको पाँचौ मिनेटमा क्रोएसियाका लागि बराबरी गोल फर्काए।

व्हाट्सएपमा म्यासेज ‘सेड्युल’ गर्ने सुविधा आउँदै, तोकिएको समयमा पठाउन सकिने

व्हाट्सएपले आफ्ना प्रयोगकर्ताहरूका लागि एक महत्वपूर्ण सुविधा ल्याउने तयारी गरिरहेको छ। यस नयाँ सुविधाले प्रयोगकर्तालाई ‘अटोमेटेड म्यासेज सेड्युलिङ’ गर्न सक्ने सुविधा प्रदान गर्नेछ, जसले गर्दा म्यानुअल रूपमा म्यासेज पठाउन नपरेर पहिल्यै तोकिएको समयमा म्यासेज स्वतः पठाइनेछ। यो सुविधा हाल आईओएसको सीमित बेटा संस्करणमा परीक्षणको क्रममा रहेको पाइएको छ।

यस सुविधामा प्रयोगकर्ताले पहिले म्यासेज टाइप गर्नेछन् र त्यसपछि पठाउने बटनमा केही समय थिचेर आफूलाई उपयुक्त मिति र समय चयन गर्नुपर्नेछ। यसरी सेड्युल गरिएको म्यासेज मोबाइल अफलाइन वा एप बन्द अवस्थामा समेत व्हाट्सएपको सर्भरमार्फत तोकिएको समयमा स्वतः डेलिभर गरिनेछ। प्रयोगकर्ताले चाहेमा तोकिएको समयअघि नै म्यासेज सम्पादन वा मेटाउन पनि सक्नेछन्। यदि सेड्युल गरिएको म्यासेज मेटाइयो भने त्यसको कुनै नोटिफिकेशन जान्ने छैन। यो प्रविधिले व्हाट्सएपलाई तेस्रो पक्षका एपहरूमा निर्भर रहनुपर्ने बाध्यताबाट मुक्त गराउनेछ।

इंग्ल्यान्डको शानदार जितसँग विश्वकपको सुरुवात

इंग्ल्यान्डले फिफा विश्वकप २०२६ को आफ्नो पहिलो खेलमा क्रोएसियालाई ४-२ को अन्तरले पराजित गरेको छ। कप्तान ह्यारी केनले दुई गोल गरे भने जुड बेलिङहम र मार्कुस रासफोर्डले एक-एक गोल थप्दै इंग्ल्यान्डलाई विजयी बनाएका हुन्। ३ असार, काठमाडौं।

खेलको पहिलो हाफ २-२ को बराबरीमा सकिएको थियो। ह्यारी केनले १२औं मिनेटमा पेनाल्टीमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई अग्रता दिलाएका थिए। क्रोएसियाका गोलकिपर डोमिनिक लिभाकोभिचले केनको पहिलो पेनाल्टी बचाएका थिए, तर दोस्रो पेनाल्टीमा केनले सहजै गोल गरे। क्रोएसियाका कप्तान लुका मोडरिकले नोनी मोदुएकेलाई फल गरेपछि इंग्ल्यान्डले पेनाल्टी पाएको थियो।

क्रोएसियाका मार्टिन बाटुरिनाले ३६औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्काए। पिटर सुसिकको ले-अफ पासमा बाटुरिनाले पेनाल्टी बक्स बाहिरबाट उत्कृष्ट गोल गरेका थिए। केनले ४२औं मिनेटमा डेक्लान राइसको कर्नरमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई २-१ को अग्रता दिलाएका थिए। पिटर मुसाले पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको पाँचौ मिनेटमा क्रोएसियाका लागि बराबरी गोल फर्काएका थिए।

दोस्रो हाफमा, जुड बेलिङहमले ४७औं मिनेटमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई ३-२ को अग्रता दिलाए। उनले एलिएट एन्डरसनको पासमा गोल गरेका हुन्। अन्ततः, मार्कुस रासफोर्डले ८५औं मिनेटमा चौथो गोल गर्दै इंग्ल्यान्डको जित सुनिश्चित गरे। रासफोर्डले बुकायो साकाको पासमा गोल गरेका थिए।

सरकारको सहयोग नहुँदा सहकारीको बचत फिर्ता पाउन कठिनाई

३ असार, काठमाडौं । सरकारले स्थापना गरेको चक्रीय कोषबाट सहकारी पीडितहरूले आफ्नो बचत फिर्ता पाउनका लागि सम्बन्धित सहकारी समस्याग्रस्त घोषणा हुनुपर्ने कानूनी व्यवस्था रहेका छन्। तर वर्षौंदेखि बचतकर्ताको रकम ठगी गरेका सहकारी संस्थालाई समस्याग्रस्त घोषणा गर्न सरकारी निकायले स्वयम् असहयोग गरेको देखिएको छ। सहकारी समस्याग्रस्त घोषित भएपछि सञ्चालकको सम्पत्ति बेचेर रकम असुल्ने बाटो खुल्ने हुँदा सहकारी सञ्चालकहरूकै प्रभावमा समस्याग्रस्त घोषणा निर्णय समयमै नहुने गरिएको पाइन्छ। यसको स्पष्ट उदाहरण जीबी राईका सहकारीहरू हुन्। राईको समूहले एक दर्जनभन्दा बढी सहकारीमार्फत २१ अर्बभन्दा बढी रकम ठगी गरेको छ। राई स्वयं वर्षौंदेखि फरार छन्। तर, उनी आवद्ध सहकारीमध्ये सबैभन्दा कम बचत भएको हाम्रो कृषि मात्र समस्याग्रस्त घोषित भएको छ, अन्य सहकारीहरू समस्याग्रस्त घोषणासम्म पनि पुगेका छैनन्।

समस्यामा परेका सहकारी संस्थाहरूको सम्पत्ति बिक्री गरी बचत फिर्ता पाउने एक मात्र बाटो समस्याग्रस्त घोषणा गर्नु हो। सहकारी संस्थाहरूले बचत फिर्ता दिन नसकेको र सञ्चालकले वित्तीय अपचलन गरी सम्पर्कविहीन भएको अवस्थामा बचत फिर्ता गर्न कानुनी आधार समस्याग्रस्त घोषणा मात्र हो। सरकारले पनि सहकारी संस्थालाई पुनः सञ्चालन गर्नुभन्दा दामासाहीमार्फत बचतकर्ताको रकम फिर्ता गरी हिसाब मिलाउने पक्षमा काम गर्दै आएको छ। समस्याग्रस्त घोषणा भएपछि सञ्चालकहरू पक्राउ पर्ने र उनीहरूको सम्पत्ति बिक्री हुने भएकाले राजनीतिक तथा राज्यका विभिन्न निकायका अधिकारीहरूलाई प्रलोभन दिई आफ्नो पक्षमा काम गराउने गरेको पीडित बचतकर्ताहरूको गुनासो छ।

सञ्चालकहरूलाई राजनीतिक संरक्षण भएकै कारण बचतकर्ता समस्या भोग्नु परेको एक पीडितले बताए। ‘असुली गर्ने एक मात्र बलियो आधार संस्था समस्याग्रस्त घोषणा हो,’ ती बचतकर्ताले भने, ‘राज्य संयन्त्र पनि तिनै सहकारी ठगहरूको प्रभावमा परेर बचतकर्तालाई थप पीडा दिने काम भइरहेको छ।’ कानुन अनुसार सहकारी संस्थाका २५ सदस्यहरूले बचत रकम फिर्ता गर्नुपर्ने समयमा नगरेको भन्दै रजिष्ट्रार समक्ष उजुरी गरेमा समस्याग्रस्त घोषणा गर्न सिफारिस गर्नसकिने व्यवस्था सहकारी ऐनमा रहेको छ। तर, सदस्यहरूको उजुरीका आधारमा समस्याग्रस्त घोषणा गर्न माग गर्दा मन्त्रालय, विभाग तथा राष्ट्रिय सहकारी नियमन प्राधिकरण लगायत निकायबाट फाइल फिर्ता हुने गरेको पीडितले बताएका छन्।

क्रोएसियाले इंग्ल्यान्डसँग दोस्रो पटक बराबरी गोल फर्कायो

इंग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले दुई पटक गोल गरेर टिमलाई अग्रता दिलाए पनि पहिलो हाफमै क्रोएसियाले प्रभावशाली पुनरागमन गर्दै दोस्रो पटक बराबरी गोल फर्काएको छ। ३ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत इंग्ल्यान्डविरुद्धको खेलमा क्रोएसियाले दोस्रो पटक बराबरी गोल फर्काएपछि खेल अझ रोमाञ्चक बनेको छ। इंग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले दुई पटक गोल गर्दा पनि पहिलो हाफमा क्रोएसियाले प्रभावशाली प्रदर्शन गर्दै पुनः बराबरी गोल फर्काएको हो।

डालास स्टेडियममा भएको यस महत्वपूर्ण खेलमा क्रोएसियाका पिटर मुसाले इन्जुरी टाइमको पाँचौं मिनेटमा हेडमार्फत बराबरी गोल गरे, जसले टिमलाई महत्त्वपूर्ण अंक दिलायो। त्यसअघि ह्यारी केनले १२औं मिनेटमा पेनाल्टीमार्फत इंग्ल्यान्डलाई अग्रता दिलाएका थिए। केनले सुरुमा प्रहार गरेको पेनाल्टी क्रोएसियाका गोलकिपर डोमिनिक लिभाकोभिचले रोक्दा पनि, केनले गोलकिपरको अगाडि अघि बढेको देखिएपछि पुनः पेनाल्टी दिइएको थियो र यस पटक केनले सजिलै गोल गरे। इंग्ल्यान्डले पेनाल्टी पाएको घटना पनि क्रोएसियाका कप्तान लुका मोडरिकले नोनी मोदुएकेलाई फल गर्दा घटेको थियो। क्रोएसियाका मार्टिन बाटुरिनाले ३६औं मिनेटमा पिटर सुसिकको ले-अप पासमा पेनाल्टी बक्स बाहिरबाट उत्कृष्ट गोल गर्दै बराबरी फर्काए। तर केनले ४२औं मिनेटमा डेक्लान राइसको कर्नरमा गोल गर्दै इंग्ल्यान्डलाई २-१ को अग्रता दिलाए।

ऋण तिर्न विकास खर्चको दोब्बर, सार्वजनिक ऋण २९ खर्ब ६१ अर्ब पुगेको छ

३ असार, काठमाडौं । सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ११ महिना (साउन–जेठ)सम्म सार्वजनिक ऋणको साँवा भुक्तानीमा २ खर्ब ८४ अर्ब ४५ करोड रुपैयाँ खर्च गरेको छ, जुन यस अवधिमा सरकारले विकास निर्माणको काममा गरेको खर्चको भन्दा दोब्बर हो। महालेखा नियन्त्रक कार्यालयका अनुसार जेठ मसान्तसम्म पूँजीगत खर्च मात्र १ खर्ब ३२ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ भएको छ। सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका तथ्यांकअनुसार सरकारले हाल परिचालन गरेको ऋणको अधिकांश हिस्सा पुनः ऋण तिर्नै प्रयोग भएको देखिन्छ।

अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सार्वजनिक गरेको आगामी आव २०८३/८४ को बजेटअनुसार आगामी आवमा पनि आन्तरिक ऋणको साँवा भुक्तानीमा २ खर्ब ४५ अर्ब ८९ करोड खर्च गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। यसले नेपालले आगामी केही वर्ष विकास खर्च कटौती गरी ऋण भुक्तानीमा ठूलो रकम खर्च गर्नुपर्ने अवस्थाको संकेत गर्छ। कार्यालयका अनुसार जेठ मसान्तसम्म सार्वजनिक ऋणको आकार २९ खर्ब ६१ अर्ब १९ करोड कायम छ। ११ महिनामा सरकारले कुल सार्वजनिक ऋण परिचालन ४ खर्ब १८ अर्ब १२ करोड रुपैयाँ गरेको छ।

यस अवधिमा विनिमय दरको परिवर्तनले नेपाली मुद्रा कमजोर हुँदा १ खर्ब ५३ अर्ब ४७ करोड रुपैयाँ बराबरको भार बाह्य ऋणमा थपिएको छ। यसले गर्दा ११ महिनामा कुल सार्वजनिक ऋणभार ५ खर्ब ७१ अर्ब ५९ करोडले वृद्धि भएको छ। ११ महिनामा सरकारले २ खर्ब ८४ अर्ब ४५ करोड साँवा तिरे पनि सो अवधिमा कुल सार्वजनिक ऋण २ खर्ब ८७ अर्ब १४ करोडले बढेको छ। गत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को अन्त्य (असार मसान्त)सम्म सार्वजनिक ऋणको आकार २६ खर्ब ७४ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ थियो।

नेभेसको गोलले पोर्चुगललाई अग्रता दिलायो

३ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत पहिलो खेलमा पोर्चुगलले डिआर कंगोविरुद्ध छैटौं मिनेटमै अग्रता बनाएको छ। अमेरिकाको ह्युस्टन स्टेडियममा जारी समूह के को खेलमा जोआओ नेभेसले गोल गर्दै आफ्नो टोलीलाई अग्रस्थान दिलाएका हुन्। उनले पेड्रो नेटोको क्रस हेडमार्फत गोल गरेका हुन्। पोर्चुगलका कप्तान क्रिस्टियानो रोनाल्डो यसपटक लगातार छैटौं विश्वकपमा खेलिरहेका छन्। उनी अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेसिइतरह लगातार छौं विश्वकप खेल्ने दोस्रो खेलाडी बनेका छन्।

एक्सले विज्ञापन क्याम्पेन निगरानी प्रक्रिया अझ सहज बनायो

सामाजिक सञ्जाल एक्सले आफ्नो विज्ञापन साझेदारहरूका लागि विज्ञापन क्याम्पेनहरूको प्रभावकारिता र नतिजा निगरानी गर्ने प्रक्रियालाई अझ सरल र अधिक व्यवस्थित बनाएको छ। कम्पनीले गुगल ट्याग म्यानेजर (जीटीएम)सँग नयाँ साझेदारी गर्दै विज्ञापन इभेन्ट ट्र्याकिङ क्षमता विस्तार गरेको छ। गुगलको ट्याग म्यानेजरले मार्केटर वा विज्ञापनदातालाई वेबसाइटको प्रमुख कोड परिवर्तन नगरी मार्केटिङ र एनालिटिक्स ट्यागहरूलाई सजिलै व्यवस्थापन गर्ने सुविधा दिन्छ। वेबसाइटमा जीटीएम कोड राखेपछि, विज्ञापनदाताहरू एउटै केन्द्रीय प्रणालीबाट सबै ट्र्याकिङ ट्यागहरू सञ्चालन गर्न सक्नेछन्। अब सरल प्रक्रिया मार्फत विज्ञापनदाताले एक्सको ट्र्याकिङ ट्याग पनि आफ्नो वेबसाइटमा थप्न पाउनेछन्।

एक्सका अनुसार, विज्ञापनदाताहरूले अब एक्स एड्स म्यानेजर भित्र बिना कुनै कोडिङ (नो-कोड एक्स्पिरियन्स) गाइडअनुसार सिधै पिक्सेल र कन्भर्सेसन एपीआई सेटअप गर्न सक्नेछन्। यसले प्राविधिक ज्ञान वा डेभलपर सहयोग बिना पनि वेबसाइटमा भएका कन्भर्सन विवरणहरूलाई ट्र्याक गर्न सम्भव बनाउँछ। यस प्रविधिलाई अझ सशक्त बनाउनका लागि एक्सले रियल-टाइम कन्भर्सेसन डायग्नोस्टिक्स नामक नयाँ लाइभ ड्यासबोर्ड पनि सुरु गरेको छ। यस ड्यासबोर्डबाट विज्ञापनदाताहरूले पिक्सेल र सीएपीआई इभेन्टहरूको स्थितिलाई प्रत्यक्ष निगरानी गर्न र प्राविधिक समस्याहरू चाँडै पत्ता लगाएर समाधान गर्न सक्षम हुनेछन्। थप रूपमा, प्राविधिक टोली र विकासकर्ताहरूको सहजताको लागि एक्सले आफ्ना सबै कन्भर्सेसन एपीआई स्रोतहरूलाई इभेन्ट्स म्यानेजर भित्र एकीकृत गरेको छ।

पोर्चुगलले डिआर कंगोसँग बराबरी खेलेपछि रोकियो

पोर्चुगलका कप्तान क्रिस्टियानो रोनाल्डोले लगातार छैटौं विश्वकप खेल्ने लियोनल मेसीको कीर्तिमानसँग बराबरी गरे तापनि उनले गोल गर्न सकेका छैनन्। ३ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत आफ्नो पहिलो खेलमा पोर्चुगल डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कंगोसँग १-१ को बराबरीमा रोकिएको छ। अमेरिकाको ह्युस्टन स्टेडियममा समूह के को खेलमा पोर्चुगलले सुरुवातमै अग्रता कायम गरे तापनि त्यसलाई रक्षा गर्न नसक्दा कंगोसँग अंक बाँड्न बाध्य भयो। पोर्चुगलका जोआओ नेभेसले छैटौं मिनेटमै पेड्रो नेटोको क्रस हेड मार्फत गोल गर्दै अग्रता दिलाएका थिए।
तर विश्वकपमा ५२ वर्षपछि पुनरागमन गरेको डेमोक्रेटिक रिपब्लिक अफ कंगोले पहिलो हाफमै बराबरी गोल फर्कायो। कंगोका योहान विसाले पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको चौथो मिनेटमा बराबरी गोल गरेका थिए। यो फिफा विश्वकप इतिहासमा कंगोको पहिलो गोल र पहिलो अंक पनि हो। सन् १९७४ मा जायरको नाममा विश्वकप खेल्दा समूह चरणका तीन खेलमा पराजित भएको कंगोले कुनै गोल गर्न सकेको थिएन। पोर्चुगलका कप्तान क्रिस्टियानो रोनाल्डोले लगातार छैटौं विश्वकप खेल्ने लियोनल मेसीको कीर्तिमान बराबरी गरे तापनि गोल गर्न भने असफल रहे।

सरकारको दाबी: गोदाममा मल छ, तर किसानको गुनासो: मल पाइँदैन

३ असार, काठमाडौं । जेठको अन्तिम सातादेखि मुलुकका विभिन्न जिल्लामा धान रोपाइँ तीव्र रुपमा सुरु भएको छ। असार लाग्ने बित्तिकै देशभरि रोपाइँको कार्यशैली सुरु हुन्छ। प्रचुर मात्रामा पानी उपलब्ध भएका क्षेत्रहरूमा रोपाइँ निकै बढेको छ। तर, केही स्थानमा अझै पर्याप्त वर्षा नहुँदा खेती गर्न सकिएको छैन। धान रोपाइँको प्रमुख सिजनमा किसानको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता रासायनिक मल हो। तर, एकतर्फ सरकारले मलको कुनै अभाव नहुने दाबी गर्दै तथ्यांक सार्वजनिक गरिरहेको छ भने अर्कोतर्फ खेतमा काम गरिरहेका किसानहरूले रोपाइँको सुरुवातमै मल नपाएको गुनासो गरिरहेका छन्।

सल्यानमा अहिले धान रोपाइँ तीव्र छ। तर, किसानहरूले खेतमा हाल्ने रासायनिक मल प्राप्त गर्न सकिरहेको छैनन्। सरकारले मलको अभाव नहुने दाबी गरिरहेको अवस्थामा पनि सल्यानका किसानहरू दैनिक मल खोज्न धाउन बाध्य भएका छन्। सल्यान शारदा नगरपालिकाका किसान हिमाल योगीले भने, “लेकाली क्षेत्रमा १०-१२ जेठदेखि नै रोपाइँ सुरु भए पनि तातो ठाउँहरूमा १०-१५ असारदेखि मात्र सुरु हुने बताउनु भयो।” उनले कृषि सहकारीदेखि निजी पसलसम्म कतै मल पाइँदैन भनेर यहाँ बताउनुभयो।

धनुषाका किसानहरू अहिले चैते धान भित्र्याउने र बर्खे धानको बिउ राख्ने तयारीमा छन्। तर, खेतीको मुख्य समयमा रासायनिक मल नपाउँदा उनीहरू समस्यामा परेका छन्। धनुषाको बटेश्वर गाउँपालिका-२ का किसान कुशेश्वर महतोले ४-५ दिनअघि धानको बिउ राखेका थिए। तर, मल नपाउँदा उनले त्यही बिउ मात्रै राखेको बताए। उनले भने, “मल नपाएको ६-७ महिना भइसक्यो, मल नहालेर बिउ राख्दा बाली राम्ररी आएन।”

कृषि मन्त्रालयले मल अभाव नभई वितरण प्रणालीमा समस्या रहेको प्रष्ट पारेको छ। मन्त्रालयका सहसचिव रामकृष्ण श्रेष्ठले हाल सरकारले १ लाख ४० हजार टन मल गोदाममा राखेको र स्थानीय तह र सहकारीहरूले समयमै मल नउठाउँदा किसानले समस्या भोग्नु परेको बताएका छन्। उनले भने, “अहिले मल नभएको होइन, तराईका पालिकाहरूले १० दिन, पहाडीले १५ दिन र उच्च पहाडीले २१ दिनमा मल उठिसक्नुपर्छ।”

पहिलो हाफमै पोर्चुगलविरुद्ध कंगोले फर्कायो बराबरी गोल

पहिलो हाफमा पोर्चुगलको तुलनामा कंगोले बढी आक्रमण गरेको थियो। कंगोले ६ पटक प्रहार गर्दा पोर्चुगलले २ पटक मात्रै प्रहार गरेको थियो। ३ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत आफ्नो पहिलो खेलमा डिआर कंगोले पोर्चुगलविरुद्ध पहिलो हाफमै बराबरी गोल फर्काएको छ। अमेरिकाको ह्युस्टन स्टेडियममा भइरहेको समूह के को खेलमा कंगोका योहान विसाले पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको चौथो मिनेटमा बराबरी गोल गरेका थिए। ५२ वर्षपछि विश्वकपमा पुनरागमन गरेको डिआर कंगोले विश्वकपमा पहिलो गोल गरेको हो। सन् १९७४ मा जायर नाममा भएको विश्वकप खेल्दा समूह चरणमा तीन खेलमा पराजित भएको कंगोले कुनै गोल गर्न सकेन। पहिलो हाफ १-१ बराबरीमा सकिएको छ। पहिलो हाफमै कंगोले बराबरी गोल फर्काएपछि खेल रोमाञ्चक बनेको छ। त्यसअघि पोर्चुगलका जोआओ नेभेसले छैटौं मिनेटमै गोल गर्दै अग्रता दिलाएका थिए। उनले पेड्रो नेटोको क्रस हेड मार्फत गोल गरेका थिए। पहिलो हाफमा पोर्चुगलको तुलनामा कंगोले बढी आक्रमण गरेको थियो। कंगोले ६ पटक प्रहार गर्दा पोर्चुगलले २ पटक मात्र प्रहार गरेको थियो। पोर्चुगलका कप्तान क्रिस्टियानो रोनाल्डो लगातार छैटौं विश्वकप खेलिरहेका छन्। उनी अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेसीपछि लगातार छ विश्वकप खेल्ने दोस्रो खेलाडी बनेका छन्।

‘नेताहरुले हामी मिल्यौं भनेर साझा वक्तव्य गर्‍यो भने कांग्रेस ठूलो दल हुँदैन’

सात दशक लामो इतिहास बोकेको नेपाली कांग्रेस अहिले सबैभन्दा गम्भीर अवस्थामा पुगेको छ। २०१५ सालको निर्वाचनमा दुईतिहाइ सिट जितेको कांग्रेस २०८२ मा झण्डै ३८ सिटमा सिमित भएको छ। आगामी निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा भएका विशेष महाधिवेशनमा भएको पार्टीभित्रको विवाद अझै टुंगिएको छैन। निर्वाचन आयोग र सर्वोच्च अदालतले विशेष महाधिवेशनलाई मान्यता दिए पनि संस्थापन पक्ष अझै पूर्ण सन्तुष्ट छैन। २०४८ र २०५६ मा एकल बहुमत प्राप्त गर्ने र २०७० तथा २०७९ मा सबैभन्दा ठूलो दल बन्न सफल कांग्रेस अहिले सानो दलको रूपमा परिणत भइसकेको छ तर आन्तरिक विवाद निरन्तर छ। यस इतिहास-परिप्रेक्ष्यबाट हेरिँदा पुरानो लोकतान्त्रिक पार्टी कांग्रेस कसरी अघि बढ्नेछ? कांग्रेस सैद्धान्तिक रूपमा कुनै ठूलो परिवर्तनको बाटोमा छ वा नेताहरूको कार्यशैली सुधार गरे पुग्छ? यस्ता प्रश्नहरूले कांग्रेस राजनीतिमा नजिकबाट नियाल्ने प्राध्यापक कृष्ण खनालसँग सन्त गाहा मगर र केशव साव्दले गरेको अन्तर्वार्ताबाट प्रस्तुत गरिएको छ।

असोज २०७९ मा उहाँले भन्नुभएको थियो, “यसपटक महामन्त्री गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले कांग्रेस कब्जा गर्नुपर्छ।” विशेष महाधिवेशनपछि गगन सभापति र विश्वप्रकाश उपसभापति बन्नुभयो। अब फेरि हेर्दा कांग्रेसको यात्रा कस्तो देखिन्छ? मैले ‘कब्जा’ भन्नाले पुरानो नेतृत्वले सहजै नेतृत्व छोड्दैनन्, नेतृत्व जबर्जस्ती लिनुपर्छ भन्ने अभिप्राय व्यक्त गरेको थिएँ। त्यसमा धेरैले भनेका थिए, ‘कांग्रेस एउटा लोकतान्त्रिक पार्टी हो, जहाँ कब्जा हुँदैन।’ त्यो पनि सत्य हो। तर त्यस्तो अवस्थामा नेतृत्व छोड्ने इच्छा नभएको र आफूले नेतृत्व लिनुपर्ने अवस्था सिर्जना हुन्छ। पक्कै पनि यही हो जहाँ गगन र विश्वप्रकाश नेतृत्वमा पुगेका हुन्। तर नेतृत्वमा आएको बाटो सजिलो छैन। आगामी चुनावको नतिजाले उनीहरूको नेतृत्वलाई चुनौती दिइरहेको छ। पार्टीभित्र असहमतिका आवाज लज्जलाजनक रूपमा बलियो भएका छन्। ‘गगन नेतृत्वले सफलता पाउन सकेन, सिट घट्यो’ भन्ने आलोचनाले नेतृत्वलाई आन्तरिक चुनौती दिइरहेको छ। राजनीतिक हिसाबले कुनै चुनावको जित वा हारलाई मात्र समग्र मूल्याङ्कन गर्न हुँदैन। २०७४ को चुनावमा पनि कांग्रेसले हार्‍यो तर अहिले कांग्रेस दोस्रो नम्बरको दल छ। सिट केही घटे पनि कांग्रेस अझै प्रमुख प्रतिपक्षी दल हो। यसको भूमिका राजनीतिक दलको रूपमा महत्त्वपूर्ण रहन्छ। तर विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित नेतृत्वले कांग्रेसभित्र आधिकारिक स्वीकार्यता कम पाएको देखिन्छ। पूर्व सभापति शेरबहादुर देउवा र शेखर कोइरालासँग नजिकको समूहले गगनलाई स्थिर समर्थन नदिएको देखिन्छ। यो समस्या कांग्रेसमा मात्र होइन, नेपालका धेरै राजनीतिक दलमा स्थापना सम्बन्धी चुनौतीहरू देखिन्छन्।