२ असार, काठमाडौं । दक्षिण कोरियामा रोजगार वा बसाइँसराइको सुविधा दिने भन्दै नेपाली नागरिकलाई ठगी गरिने घटनाहरू तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। केही ब्रोकर र व्यक्तिहरूले दक्षिण कोरिया पठाउने, रोजगार दिलाउने वा बसाइँसराइको प्रक्रिया मिलाउने बहानामा ठूलो रकम उठाउन खोजिरहेको पाइएपछि काठमाडौंस्थित कोरियाली दूतावासले सूचना जारी गर्दै सबैलाई सचेत गराएको छ। दूतावासले यस्ता व्यक्ति वा संस्था भेटिएमा तत्काल नेपाल प्रहरीले जानकारी गराउन आग्रह गरेको छ।
दक्षिण कोरियामा रोजगार वा बसाइँसराइ प्राप्त गर्ने काम अनधिकृत ब्रोकरमार्फत सम्भव नहुने कुरा दूतावासले स्पष्ट पारेको छ। वैदेशिक रोजगारको नाममा हुने ठगीबाट बच्न सर्वसाधारणलाई सचेत र सतर्क रहन सुझाव दिइएको छ। हाल वैदेशिक रोजगारप्रति आकर्षण बढ्दै गएको कारण विभिन्न देशमा रोजगारको नाममा रकम असुल्ने घटनाहरू पनि बढेका छन्। यस्तो अवस्थामा आधिकारिक निकायबाट मात्र जानकारी लिनुपर्ने र कुनै पनि आर्थिक कारोबार अघि राम्रोसँग बुझ्न आवश्यक रहेको छ।
२ असार, जुम्ला । जुम्लामा ट्याक्टर दुर्घटना हुँदा एक जनाको मृत्यु भएको छ भने एक जना गम्भीर घाइते भएका छन्। कर्णाली राजमार्गअन्तर्गत तातोपानी गाउँपालिका-३ लाछुगाउँ नजिकै मंगलबार साँझ ६ बजेतिर भे १ ट ८९३५ नम्बरको ट्याक्टर दुर्घटनामा परेको हो। जुम्लाका डीएसपी चिरञ्जीवी दाहालका अनुसार, दुर्घटनामा मृत्यु हुनेमा तिला गाउँपालिका–४ का खबेन्द्र शाही रहेका छन्। यस्तै, सोही ठाउँकी देउमनी सार्की गम्भीर घाइते भएकी छन्। प्रहरीका अनुसार, ट्याक्टर सडकबाट करिब २०० मिटर तल खसेको छ।
२ असार, काठमाडौं । नेपाल स्टक एक्स्चेन्ज (नेप्से) को अध्यक्षमा अर्थ मन्त्रालयका सहसचिव अमृत लम्साल नियुक्त भएका छन्। वैशाख १५ पछि अध्यक्षविहीन रहेको नेप्सेमा अर्थमन्त्री स्वर्णिम वाग्लेको सिफारिसमा लम्साललाई सो जिम्मेवारी दिइएको हो। हाल लम्साल नेपाल रिइन्स्योरेन्स कम्पनीका अध्यक्ष पनि रहेका छन्। साथै उनी नेपाल बैंकको सञ्चालक समितिमा सरकार प्रतिनिधि भएर कार्यरत छन्।
२ असार, काठमाडौं । श्रमजीवी पत्रकार संघ नेपालले सञ्चार क्षेत्रको समग्र संरचनात्मक सुधार, पत्रकारहरूको श्रम अधिकार सुनिश्चितता र सञ्चार माध्यमहरूको प्रभावकारी नियमनका लागि सरकारलाई प्रस्तुत गरेको सुझावपत्रलाई लिएर विस्तृत छलफल सुरु भएको छ । संघले सूचना तथा सञ्चार मन्त्री डा. विक्रम तिमिल्सिनालाई बुझाएको उक्त सुझावपत्रमा नेपालको आमसञ्चार क्षेत्रलाई नयाँ कानुनी तथा संस्थागत ढाँचाअनुसार पुनर्संरचना गर्नुपर्ने गम्भीर प्रस्तावहरू समावेश छन् । संघका अध्यक्ष जन्मदेव जैसी, महासचिव मनिषा अवस्थीसहितको प्रतिनिधिमण्डलले सिंहदरबारस्थित सूचना तथा सञ्चार मन्त्रालयमा पुगेर सुझावपत्र बुझाएको हो ।
छलफलमा संघले भनेको छ कि पछिल्ला वर्षहरूमा सञ्चार क्षेत्र तीव्र रूपमा विस्तार भए पनि पत्रकारिताको विश्वास, श्रम सुरक्षा, पेशागत मर्यादा र संस्थागत व्यवस्थापनका चुनौतीहरू अझ गम्भीर भएका छन् । सुझावपत्रमा सबैभन्दा प्रमुख प्रस्तावका रूपमा ‘राष्ट्रिय आमसञ्चार प्राधिकरण’ स्थापना गर्ने अवधारणा प्रस्तुत गरिएको छ । संघका अनुसार हालको विखण्डित नियामक संरचनाले डिजिटल युगमा सञ्चार प्रणालीलाई प्रभावकारी रुपमा नियमन गर्न नसकेकोले एकीकृत नियामक निकायको आवश्यकतालाई अपरिहार्य ठहरिएको छ ।
प्रस्तावित प्राधिकरणले सञ्चार माध्यमको दर्ता, नवीकरण, वर्गीकरणदेखि पत्रकार मान्यता, सुरक्षा, तथ्य परीक्षण, डिजिटल सञ्चार व्यवस्थापन, सरकारी विज्ञापन वितरण तथा सञ्चार अनुसन्धानसम्मका जिम्मेवारीहरू सम्हाल्ने व्यवस्था सुझावपत्रमा उल्लेख छ । त्यसैगरी प्राधिकरण अन्तर्गत सञ्चार माध्यम दर्ता तथा नियमन विभाग, सञ्चार इजलास, पत्रकार मान्यता तथा अभिलेख विभाग, राष्ट्रिय पत्रकारिता प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, पत्रकार सुरक्षा तथा कल्याण केन्द्र, राष्ट्रिय तथ्य परीक्षण तथा सूचना विश्वसनीयता केन्द्र र सञ्चार अध्ययन तथा नीति अनुसन्धान केन्द्र स्थापना गर्नुपर्ने प्रस्ताव पनि गरिएको छ ।
संघले यसलाई आधुनिक सञ्चार प्रणाली व्यवस्थापनको मूल संरचना बताएको छ । सुझावपत्रले प्रिन्ट, रेडियो, टेलिभिजन, अनलाइन र अन्य डिजिटल प्लेटफर्महरूलाई एउटै कानुनी ढाँचाभित्र ल्याउन आवश्यक रहेको पनि औंल्याएको छ । सञ्चार माध्यमको स्वामित्व र लगानी पारदर्शी बनाउनुपर्ने, वार्षिक लेखापरीक्षण अनिवार्य गर्ने र आन्तरिक आम्दानी–व्यय सार्वजनिक गर्नुपर्ने कडाइका साथ लागू गर्नुपर्ने माग पनि गरिएको छ ।
२ असार, काठमाडौं । शारीरिक रुपमा अशक्त बेनुमाया कटुवाल अहिले सहकारीबाट फसेको बचत रकम फिर्ता ल्याउन लागिपरेकी छिन्। दैनिक खर्च संकलन गर्न समेत अप्ठ्यारो भएपछि कटुवाल सरकारी निकायहरूमा धेरै पटक पुगेर आफ्नो पैसा फिर्ता माग्दैछिन्। रिचार्ज कार्ड बिक्री गर्दा बाटोमा हिँडिरहेका बेला शिवशिखर बहुउद्देश्यीय सहकारीका कर्मचारीहरूले उच्च ब्याज र बजारमा खाद्यवस्तुमा छुटको सुनिश्चितता दिएका थिए, जुन विश्वासमा कटुवालले बचत गर्न सुरु गरिन्। कटुवालको कार्ड बेच्न जाने दैनिक बाटोमै सहकारीको उपस्थितिले उनलाई बचत गर्न उत्प्रेरित गर्यो। बचत गर्न सुरु नगरेको बेला पनि कर्मचारीहरूले विभिन्न प्रलोभन देखाएपछि विश्वास गरी उनले आफ्नो आम्दानी बचत गर्न थालिन्। ‘म बेसहारा अशक्त भएकाले कर्मचारीहरूको गलत नियत होइन, राम्रो आश्वासनले पैसा राखेँ,’ उनले भनिन्, ‘अहिले पछुतो छ, नखाई राखेको पैसा अरूले खाइदियो, अहिले न त काम गर्न सक्छु, न त बचत फिर्ता पाइन्छ।’
उनले राखेको बचत करिब एक लाख रुपैयाँ बराबर थियो र रिचार्ज कार्ड बिक्रीबाट आएको पाँच सय रुपैयाँ पनि भविष्यकालागि बचत गरिन्। ‘सहकारीमा राख्दा न त हिजो पेटभरि खाइयो, न अहिले,’ उनले बताइन्। कटुवालले शिवशिखरमा ४ लाख रुपैयाँ मुद्दती बचत राखेकी थिइन् भने गौतमश्री सहकारीमा पनि ५ लाख रुपैयाँ बचत गराउनुभएको थियो। अहिले उनी अशक्त भएकाले विस्तारामा सीमित छन्, न उपचार खर्च छ न काम गर्न सक्ने स्थिति। राम्रो बोल्न नसक्ने अवस्थामा भएकी उनी औषधि नखाए शरीर चल्ने अवस्था नभएको, पानी निल्न र सास फेर्न समेत गाह्रो भएको बताउँछिन्। ‘करीब १० वर्षदेखि यस समस्याबाट ग्रसित छु,’ उनले भनिन्।
अविवाहित र एकल महिला कटुवालसँग अहिले न त पैसा छ, न सहारा दिने कोही छ। विस्ताराबाट उठ्न नसक्ने अवस्थामा पुगेकी कटुवाल विगतमा दैनिक काठमाडौंका बाटोमा हिँडेर रिचार्ज कार्ड बिक्री गरी कमाएको पैसा सहकारीमा राखेकी थिइन्। ‘सहकारीमा बचत गरेको पैसाले झन् समस्या थप गर्यो,’ उनले गुनासो गरिन्, ‘बिरामी र कमजोर मान्छे भएकाले त्यो पैसा फसेपछि स्थिति झन् जटिल बनेको छ, बाँच्ने इच्छाशक्ति पनि कम भएको छ।’
शिवशिखर सहकारीको समस्या के थियो? कर्मचारीहरूले बचत संकलन गर्दै विभिन्न कम्पनीमा लगानी गर्दा तत्कालीन अध्यक्ष केदार शर्मा र उहाँको टोलीको कार्यशैलीले संस्था संकटमा पर्यो। बचतकर्ताले पैसा माग्दा फिर्ता पाइएन, त्यसपछि बचतकर्ताको पहलमा २०८० भदौ २५ गते संस्था समस्याग्रस्त घोषणा गरियो। नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोले १८ जेठ २०८० मा शर्मालगायत सञ्चालक र कर्मचारीहरूविरुद्ध ‘सहकारी ठगी र संगठित अपराध’ मुद्दा दर्ता गरेको छ। भक्तपुरसहित ३७ जिल्लामा यी सहकारीहरूबाट ठगी विरुद्ध मुद्दा दर्ता भएका छन्।
२ जेठ, काठमाडौं । ६ फागुन २०८२ को शिवरात्रिको भोलिपल्ट पशुपतिमा एक युवकको शंकास्पद मृत्यु भएको छ। मृत युवकको शव पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमै भेटिएको थियो। शव फेला परेपछि प्रहरीले घटनास्थलमा मुचुल्का गरी अनुसन्धान अघि बढाएको थियो। मृतकको शरीरमा नीलडाम र चोटपटक देखिएपछि मृत्यु शंकास्पद मानिएर काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोली पनि अनुसन्धानमा लगिएको थियो। अनुसन्धानका क्रममा मृतकको पहिचान संखुवासभाका करिब २५ वर्षका सन्तोष गिरी भनिने सन्तोष परियार भएको पुष्टि भयो। मृतक व्यक्ति पशुपति क्षेत्रमा बसोबास गर्दै मागेर खाने गरेको थाहा भयो। शवको अवस्था र पोस्टमार्टम रिपोर्टले गिरीको हत्या भएको नतिजा प्रहरीले निकालेको थियो।
घटनाको अनुसन्धानमा लागेको प्रहरीले करिब चार महिनापछि सन्तोषको हत्या आरोपमा एक जनालाई पक्राउ गरेको छ। काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले धादिङको त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका-५ का द्रव्यनाथ बाबा उर्फ सुविन राना मगरलाई पक्राउ गरेको छ। उनलाई महोत्तरी गौशाला नगरपालिका-६ स्थित गौशालाबाट समातिएको हो। अनुसन्धानका क्रममा मोबाइल चोरीको विषय उजागर भएको प्रहरीले जनाएको छ। मृतक युवक राति कोसँग बसेको भन्ने विषयमा प्रहरी थप अनुसन्धान गरिरहेको अवस्थामा बाबाको संलग्नता देखिएको थियो।
प्रहरीले एक बाबालाई पक्राउ गरेको भए पनि भारतीय बाबाअनुपस्थित छन्। चार महिनापछि एक नेपाली बाबालाई पक्राउ गरिएको भए पनि अर्को भारतीय बाबाको संलग्नता पनि पुष्टि भएको छ। उनलाई अहिले सम्म नियन्त्रणमा लिन सकिएको छैन। घटना पश्चात् ती भारतीय बाबा भागेर भारत पुगेको प्रहरी स्रोतले बताएको छ। उक्त भारतीय बाबा अनुपनाथ नामका व्यक्ति रहेको प्रहरीले जनाएको छ। ‘भारतीय र नेपाली बाबाले कुटपिट गरी हत्या गरेको देखिन्छ। भारतीय बाबालाई अहिलेसम्म पक्राउ गरेर ल्याउन सकिएको छैन। यद्यपि उनको परिचय भने पत्ता लगाइसकिएको छ,’ अनुसन्धान अधिकारीले भने।
मोबाइल चोरी र अन्धविश्वासलाई हत्या कारण रहेको प्रहरीले बताए। अहिलेसम्मको अनुसन्धानले मोबाइल चोरी गरेको र पशुपतिजन्य स्थानमा ‘भोग’ दिएर शक्ति प्राप्त हुने भन्ने अन्धविश्वासका कारण हत्या भएको देखिन्छ। शिवरात्रिमा पशुपति आएका भारतीय बाको मोबाइल हराएको थियो। ‘बाबाले नै अहिले सन्तोष गिरीलाई पक्राउ गरी प्रहरीके जिम्मा लगाएको बुझिएको छ। त्यसको अर्को दिन सन्तोष मृत भेटिए,’ स्रोतले भन्यो, ‘मोबाइल नफेला परेपछि बाबाले संदिग्धलाई नियन्त्रणमा लिएर रातभरि यातना दिई हत्या गरेको हुनसक्ने देखिन्छ।’ तान्त्रिक शक्ति प्राप्त हुने अन्धविश्वासका कारण हत्या भएको पनि प्रहरीले पुष्टि गरेको छ। उक्त कुरा अहिले पक्राउ परेका बाबाले प्रहरीलाई बताएका छन्।
२ असार, काठमाडौं । साविक विजेता अर्जेन्टिनाले फिफा विश्वकप २०२६ को पहिलो खेलमा अल्जेरियासँग प्रतिस्पर्धा गर्दा विश्वव्यापी ध्यान सुपरस्टार लियोनल मेसीमा केन्द्रित हुनेछ। किन नहोस् र मेसी अहिलेको विश्वकप फुटबलका उत्कृष्ट खेलाडी हुनुहुन्छ। ३६ वर्षपछि अर्जेन्टिनालाई विश्वकप उपाधि दिलाउने टिमका कप्तान हुनुको साथै उनी मैदानमा जादुगर जस्तै प्रदर्शन गर्नुहुन्छ। अल्जेरिया विरुद्धको खेलमा मेसीले नयाँ कीर्तिमान स्थापना गर्ने छन्। उनले लगातार छैटौं पटक फिफा विश्वकपमा खेल्ने विश्वकै पहिलो फुटबलर बन्नेछन्। यसका साथै विश्वकपमा सर्वाधिक २६ खेल खेल्ने कीर्तिमान पनि मेसीकै नाममा छ र अल्जेरियाविरुद्धको खेल उनी क्यारियरको २७औं विश्वकप खेल हुनेछ।
त्यस्तै, मेसीलार्इ व्यक्तिगत रूपमा अर्को उपलब्धि हासिल गर्ने अवसर पनि छ। अल्जेरिया विरुद्धको खेल उनका लागि अर्जेन्टिनाको लागि २००ौं अन्तर्राष्ट्रिय खेल हुनेछ र ला अल्बिसेलेस्टेका लागि २०० खेल खेल्ने पहिलो खेलाडी बन्नेछन्। पछिल्ला समय ह्याम्स्ट्रिङमा देखिएका समस्याका कारण मेसीले मैत्रीपूर्ण खेलहरूमा कम समय खेलेका थिए र विश्वकपमा पूर्ण बल दिइरहन प्राथमिकता दिइएको छ। विश्वकपअघि आइल्यान्ड विरुद्ध मैत्रीपूर्ण खेलमा उनले दोस्रो हाफमा प्रवेश गरी गोल पनि गरेका थिए। मेसीको कप्तानीमा रहेको अर्जेन्टिना पुनः एकपटक विश्वकप उपाधि जित्ने उद्देश्यका साथ अमेरिकामा पुगेको छ र अल्जेरिया विरुद्ध जाँदा सुखद शुरुवात गर्दै उपाधि अभियान सुरु गर्ने छ। समूह जे मा रहेका अर्जेन्टिना र अल्जेरियाबीचको खेल नेपाली समयअनुसार मंगलबार बिहान ६:४५ बजे हुनेछ।
विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिना यसपटक विश्वकपमा शीर्ष वरीयतामा रहेको छ। अल्जेरिया २८औं स्थानमा रहेको छ। यसको अलावा अर्जेन्टिना इटाली र ब्राजिल पछि लगातार विश्वकप जित्ने विश्वकै तेस्रो राष्ट्र बन्ने लक्ष्यमा छ। चार वर्षअगाडि कतारमा विश्वकप उपाधि जित्दै ३६ वर्षको खडेरी तोडेको थियो। तर सो संस्करणमा पहिलो खेलमै एसियाली देश साउदी अरेबियासँग अप्रत्याशित हार बेहोरेको थियो। त्यो हार अर्जेन्टिनाका लागि महत्वपूर्ण पाठ बनेको थियो र त्यसपछि बाँकी सबै खेल जित्दै च्याम्पियन बन्दै उपाधि पाए। त्यसैले अल्जेरिया विरुद्ध पहिलो खेल गर्दा अर्जेन्टिनाले यसलाई असाधारण रूपमा लिन छाड्ने छैन।
२ असार, काठमाडौं । अब सिप परीक्षण नपुगेका कामदारले वैदेशिक रोजगारीका लागि साउदी अरब जान पाउने छैनन्। बुधबारदेखि सिप परीक्षण पास नगरेका कामदारले साउदी अरब यात्रा गर्न पाउने छैनन्। साउदी सरकारले नेपाली कामदारका लागि सिप प्रमाणीकरण (स्किल सर्टिफिकेसन) अनिवार्य गरेको छ। नयाँ नियम अनुसार बुधबारदेखि सिप परीक्षण पास नगरेका कामदारहरूले साउदीमा श्रम स्वीकृति पाउन सक्ने छैनन्। साउदी सरकारले श्रम भिसा प्राप्त गर्न सिप प्रमाणीकरण कार्यक्रम लागू गरेको जनाएको छ। कामदारहरूले परीक्षा शुल्क ५० अमेरिकी डलर र पूर्वसिक्षा मान्यता (आरपीएल) शुल्क ५० अमेरिकी डलर गरी कुल १०० अमेरिकी डलर (लगभग १५ हजार रुपैयाँ) तिर्नुपर्नेछ।
सिप प्रमाणीकरणका लागि कामदारहरूले ‘स्किल्स भेरिफिकेसन प्रोग्राम’ (एसभीपी) अनलाइनमार्फत आफ्ना आवश्यक प्रमाणपत्रहरू अपलोड गर्नुपर्नेछ। नेपाल र साउदी अरबबीच गत वर्ष श्रम सम्झौता भएको थियो। उक्त सम्झौतामा श्रम भर्नाको सम्बन्धमा निर्णय अघि संयुक्त प्राविधिक समितिमार्फत छलफल गर्ने व्यवस्था रहेको छ। तर, सिप प्रमाणीकरण कार्यक्रम लागू गर्ने विषयमा दुई देशबीच कुनै औपचारिक छलफल वा सहमति छैन। साउदीले नेपाल सरकारसँगको छलफल वा सहमति बिनै एकतर्फी रूपमा निर्णय गरी सिप परीक्षण अनिवार्य गरेको हो।
साउदीको मानव संसाधन तथा सामाजिक विकास मन्त्रालयले जारी गरेको सूचनाअनुसार कामदारको व्यावसायिक दक्षता प्रमाणित गर्न यो कार्यक्रम लागू गरिएको हो। सामान लोड-अनलोड गर्ने, भरिया, ठेला चालक र निर्माण क्षेत्रमा कार्यरत कामदारहरूले पनि सिप परीक्षण गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। सिप परीक्षणका लागि कामदारले साउदीको एसभीपी अन्तर्गत ‘प्रोफेसनल एक्रिडिटेसन’ पोर्टलमा अनलाइन दर्ता गरी शुल्क तिर्नुपर्नेछ। त्यसपछि स्वीकृत परीक्षा केन्द्र र परीक्षा मिति छनोट गर्न सकिनेछ। करिब तीन घण्टाको लामो परीक्षणको नतिजा २४ घण्टादेखि एक साताभित्र प्रकाशन गरिने जनाइएको छ।
नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघले यस निर्णयप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गर्दै श्रमिकमाथि थप आर्थिक भार पर्ने र वैदेशिक रोजगारी प्रक्रिया अझ जटिल हुने जनाएको छ। संघका अध्यक्ष डिक बहादुर खत्रीले यसलाई ‘सिप परीक्षणको नाममा सिन्डिकेट’ भन्दै आलोचना गरेका छन्। उनले यस व्यवस्थाले कामदारलाई उच्च आर्थिक भारमा पुर्याउने र अर्को प्रकारको सिन्डिकेट लाग्ने काम भएको बताए। उनले भने, ‘लोडिङ-अनलोडिङ जस्ता सामान्य श्रममा जाने कामदारको के सिप परीक्षण गर्ने? यो निकै विवादस्पद र अव्यावहारिक छ।’
२ असार, काठमाडौं । औषधि व्यवस्था विभागले तोकिएको समयसीमाभित्र नवीकरण नगरेका देशभरका हजारौं औषधि पसलहरूको सञ्चालन प्रमाणपत्र रद्द गरेको छ। विभागले मंगलबार सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै ५ हजार ३०२ औषधि पसलहरूको प्रमाणपत्र स्वत: रद्द भएको पुष्टि गरेको हो। विभागका अनुसार तोकिएको कानुनी अवधि भित्र नवीकरण प्रक्रिया पूरा नगरेका अनुज्ञापत्र, सिफारिसपत्र तथा अन्य सम्बन्धित प्रमाणपत्रहरू स्वत: रद्द हुने प्रावधान अनुसार उक्त निर्णय कार्यान्वयन गरिएको छ। यससँगै ती औषधि पसलहरू अब कानुनी रूपमा औषधि बिक्री–वितरण गर्न अयोग्य भएका छन्।
विभागले जारी गरेको सूचनामा सम्बन्धित सबै औषधि पसलका सञ्चालकहरूलाई आफ्नो प्रमाणपत्रको अवस्था यकिन गर्न, आवश्यक प्रक्रिया पूरा गर्न र भविष्यमा औषधि बिक्री वितरण गर्दा कानुनी व्यवस्था तथा विभागीय निर्देशनहरूको पूर्ण पालना गर्न विशेष अनुरोध समेत गरेको छ। २८ जेठ २०८३ सम्म नवीकरण म्याद समाप्त भई स्वत: रद्द भएका औषधि पसलहरूको विस्तृत सूची पनि विभागले सार्वजनिक गरेको छ। हेर्नुस् सूची–
२ असार, काठमाडौं । एसियाली फुटबल टिम जोर्डनले फिफा विश्वकप २०२६ मा पहिलो पटक प्रतिस्पर्धा गर्दै अस्ट्रियासँग खेल्ने मौका पाएको छ। उत्तर अमेरिकास्थित संयुक्त राज्य अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा आयोजना हुने विश्वकपमा चार नयाँ टोली सहभागी भएका छन् जसमा कुरासाओ र केप भर्डेले डेब्यु गरिसकेका छन्। समूह जे मा रहेको जोर्डनले बुधबार बिहान ९:४५ बजे यूरोपेली राष्ट्र अस्ट्रियासँगको खेलबाट विश्व फुटबलको सबैभन्दा ठूलो मञ्चमा आफ्नो पहिलो पाइलो चाल्नेछ। फिफा वरियतामा अस्ट्रिया २४औं र जोर्डन ६३औं स्थानमा छन्। विश्व कपमा ३९ स्थान माथि रहेको अस्ट्रियालाई सामना गर्दै जोर्डनले सुखद परिणाम ल्याउने लक्ष्य राखेको छ।
अस्ट्रिया दुई पटक विश्वकप सेमिफाइनलसम्म पुगेको टिम हो। सन् १९३४ मा पहिलो पटक सेमिफाइनल पुगेको अस्ट्रिया २० वर्षपछि सन् १९५४ मा तेस्रो स्थानमा पुग्यो। त्यसपछि केवल सन् १९८२ मा समूह चरण पार गर्न सफल भएको थियो। विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा धेरै गोल भएको सन् १९५४ मा अस्ट्रिया र स्विट्जरल्याण्डबीचको खेलमा १२ गोल भएका थिए। अस्ट्रियाले सो खेल ७-५ ले जितेर ३ गोलले पछि परेको स्थिति उल्टाएको थियो। अस्ट्रियाले विश्वकपमा पहिलो पटक एसियाली टिमसँग प्रतिस्पर्धा गर्न लागेको यो अवसर हो। जोर्डनले ५ जुन २०२५ मा एसियाली छनोटमा ओमानलाई ३-० ले हराउँदै पहिलो पटक विश्वकप स्थान सुनिश्चित गरेको थियो। जोर्डनका मुख्य प्रशिक्षक जमल सेलामी सन् १९८६ को फिफा विश्वकपमा मोरक्को टिमका सदस्य थिए।
२ असार, काठमाडौं । देशका विभिन्न जिल्लामा खाना पकाउने एलपी ग्यासको अभाव सम्बन्धी गुनासो ह्वात्तै बढेको छ। काठमाडौं उपत्यका बाहिरका पहाडी क्षेत्रदेखि तराईका जिल्लासम्म ग्यासका लागि लामो पङ्क्तिमा उभिनु परेको छ भने विक्रेता तथा उपभोक्ताले समस्या उजागर गरेका छन्। सरकारले सबै उपभोक्ताले निष्पक्ष रूपमा ग्यास पाउन र आपूर्ति सहज बनाउन ‘आधा सिलिन्डर’ नीति ल्याए पनि यसले समस्या समाधान गर्नुको सट्टा झन् विकराल बनाएको व्यवसायी र उपभोक्ताले बताएका छन्। अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको तनावले इन्धन आपूर्तिमा सृजना गरेको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल आयल निगमले आधा सिलिन्डर ग्यास नीति लागु गरेको थियो। बजारमा ग्यास अभाव कम गर्न निगम सञ्चालक समितिको सिफारिस अनुसार २९ फागुन २०८२ देखि ७.१ किलो मात्र ग्यास भरेर बजार वितरण शुरू गरिएको थियो। सुरूमा १५ दिनका लागि लागु गरिएको यो नीति तीन महिनादेखि चलिरहेको छ, तर हालसम्म पुनरावलोकन भएको छैन। उद्योगीहरूले भने यो छोटो अवधिको संकट टार्ने नीति उल्टै ग्यास अभाव सिर्जना गर्ने मुख्य कारण भएको बताएका छन्।
पहाडी जिल्ला सल्यान, सुर्खेत, गुल्मीदेखि तराईका जनकपुर र सर्लाहीसम्म ग्यास नपाएर उपभोक्ताले सास्ती पाएको गुनासो गरेका छन्। ग्यास आपूर्तिमा केही समस्या देखिन थालेपछि कतिपय व्यवसायीहरूले ग्यास लुकाएर कृत्रिम अभाव सिर्जना गरेको आशंका समेत व्यक्त भएको छ। नेपाल ग्यास बिक्रेता महासंघले देखिएको समस्या कृत्रिम अभाव नभई आधा सिलिन्डर नीतिका कारण ढुवानी खर्च बढ्नु र उद्योगहरूले माग अनुसार पर्याप्त स्टक नपुर्याउन सक्नुका कारण उत्पन्न प्राविधिक जटिलता भन्ने तर्क राखेको छ। विशेषगरी राजधानी बाहिरका टाढा र दुर्गम जिल्लाहरूमा ढुवानी लागत बढी हुनु ग्यास आपूर्तिमा ढिलाइ हुनुको मुख्य कारण रहेको महासंघले जनाएको छ। जनकपुरमा समस्या जनकपुर क्षेत्रमा एलपी ग्यास आपूर्तिमा समस्या देखिएको छ। ग्यास विक्रेता गणेश झाले बाहिरी जिल्लाबाट ग्यास आपूर्तिमा ढिलाइ हुनु र ढुवानी खर्च बढ्नुले बजारमा कठिनाइ आएको बताए।
‘वीरगञ्ज, बारा र सिमराबाट ग्यास आउन लामो समय लागिरहेको छ, उद्योगीहरूले पठाएको भएपनि ७ दिनपछि मात्र ग्यास आउछ, जसको अर्थ के हुन्छ?’ उनले भने, ‘पहिले ग्यास दुई-तीन दिनमै आउँथ्यो, अहिले निकै ढिलो भएको छ।’ उनले विक्रेता र उपभोक्ताहरूमा दबाब सिर्जना भएको भन्दै उद्योगीहरूले ढिलाइ मात्रै गरिरहेको नभई विभिन्न बहाना बनाउने गरेको बताए। ‘पूरै सिलिन्डर ल्याउँदा पनि गाडीमा प्रयोग हुने तेल उस्तै लाग्छ, आधा सिलिन्डर ल्याउँदा पनि उस्तै तेल खर्छ,’ उनले भनिए, ‘वीरगञ्ज देखि जनकपुर १५० किलोमिटर दूरी छ, आउजाउ गर्दा ३०० किलोमिटरभन्दा बढी हुन्छ, यसले तेल खर्च र ढुवानी लागत दोब्बर बनाएको छ।’ महँगो ढुवानी लागतले गर्दा उद्योगीहरूले टाढा जिल्लाभन्दा नजिकैको क्षेत्रमा ग्यास बिक्री प्राथमिकता दिएका छन्। यसले ग्यास पाउन लामो समय कुर्नुपर्ने अवस्था बनाएको छ।
२ असार, काठमाडौं । नापी कार्यालय चाबहिल २ नं. नापी टोलीका एक जना अमिन ६० हजार रुपैयाँ घुस रकमसहित पक्राउ परेका छन्। अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले मंगलबार अमिन टोपजंग खत्रीलाई सेवाग्राहीसँग घुस रकम लिएको आरोपमा पक्राउ गरेको हो। अमिन खत्रीले हालसालै जग्गाधनी पुर्जा बनाइदिन सहजीकरण गर्ने भन्दै घुस लिएको सूचना अख्तियारले पाएको जनाएको छ। उक्त सूचनाको आधारमा अख्तियारको कार्यालय टंगालबाट खटिएको टोलीले ६० हजार रुपैयाँ लिइरहेको अवस्थामा काठमाडौंको गोकर्णेश्वर नगरपालिका–४ माकलवारीबाट उनलाई पक्राउ गरेको अख्तियारका प्रवक्ता सुरेश न्यौपानेले जानकारी दिए।
२ असोज, काठमाडौं । बुढानिलकण्ठ नगरपालिका र आइएसए नेपालले १०औं राष्ट्रिय महिला खुल्ला बास्केटबल च्याम्पियनसिपमा लगातार दोस्रो जित हात पारेका छन्। नेपाल बास्केटबल संघ (नेबा) को आयोजनामा कीर्तिपुर कभर्डहलमा भइरहेको प्रतियोगिताको दोस्रो दिन, समूह बी मा रहेको बुढानिलकण्ठले लुम्बिनी प्रदेशलाई ५४-२५ को फराकिलो अन्तरले पराजित गर्यो। बुढानिलकण्ठले तीन क्वाटर आफ्नो पक्षमा पार्दा, एक क्वाटरमा दुवैले समान अंक जोडेका थिए। बुढानिलकण्ठले २०-६, १४-१४, १०-३ र १०-२ को प्रदर्शन गर्यो। बुढानिलकण्ठकी लोरिशा गौचन प्लेअर अफ दि म्याच घोषित भइन्, भने अनुसा मल्लले सर्वाधिक ११ अंक स्कोर गरिन्। बुढानिलकण्ठले पहिलो खेलमा ग्राण्डी स्टार्सलाई पराजित गरेको थियो।
समूह बीकै अर्को खेलमा ग्राण्डी स्टार्सले ट्रेनिङ ग्राउण्डलाई ५५-३४ ले पराजित गर्दै पहिलो जित हात पारे। ग्राण्डी स्टार्सले ट्रेनिङ ग्राउण्डविरुद्ध १५-६, ९-१४, १७-७ र १४-८ को प्रदर्शन गर्यो। ग्राण्डी स्टार्सकी विनामनी योन्जनले सर्वाधिक १४ अंक स्कोर गरिन् र उनलाई प्लेअर अफ दि म्याच घोषित गरियो। पहिलो खेलमा लुम्बिनीलाई पराजित गरेको ट्रेनिङ ग्राउण्डको यो पहिलो हार हो।
यस्तै, समूह ए मा रहेकी आइएसए नेपालले अन्नपूर्ण बास्केटबल एसोसिएसनलाई ४८-२३ ले हराउँदै लगातार दोस्रो जित हात पारेको छ। आइएसएले पहिलो क्वाटरमा ५-८ ले पछि परेको भएता पनि त्यसपछिका तीन क्वाटरमा १४-६, १५-२ र १४-७ को उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै विजयी भयो। खेलमा सर्वाधिक १२ अंक स्कोर गरेकी आर्शा राज भण्डारी प्लेअर अफ दि म्याच घोषित भइन्। पहिलो खेलमा आइएसए नेपालले लेट्स गो बास्केटबल एकेडेमीलाई पराजित गरेको थियो।
त्यस्तै, समूह एकै अर्को खेलमा सुनसरीले लेट्स गो बास्केटबल एकेडेमीलाई ४१-३३ ले हराउँदै पहिलो जित दर्ता गरेको छ। खेलमा सुनसरीले १२-५, १४-१६, ५-८ र १०-४ को प्रदर्शन गर्यो। खेलमा आस्था राई प्लेअर अफ दि म्याच घोषित भइन् र उनले १२ अंक स्कोर गरिन्।
नेपाल बास्केटबल संघले एक दशकपछि महिला बास्केटबलको राष्ट्रिय प्रतियोगिता आयोजना गरेको हो। यस प्रतियोगिता साबा महिला बास्केटबल च्याम्पियनसिपको लागि राष्ट्रिय टिम छनोटको आधार समेत रहेको बास्केटबल संघले जनाएको छ। प्रतियोगितामा सहभागि आठ टोलीलाई दुई समूहमा विभाजन गरेर खेलाइएको छ। समूह चरणको खेलपछि दुवै समूहका शीर्ष दुई टोली सेमिफाइनल प्रवेश गर्नेछन्। असार ६ गतेसम्म सञ्चालन हुने प्रतियोगिताको विजेताले ५० हजार र उपविजेताले ३० हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाउनेछन्। यस्तै, प्रतियोगिताको सर्वोत्कृष्ट खेलाडी (एमभीपी) लाई १० हजार, उदीयमान टोलीलाई १० हजार र उपत्यकाबाहिरबाट सहभागी उदीयमान खेलाडीलाई ५ हजार रुपैयाँ प्रदान गरिनेछ।
परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालको चीन भ्रमण परम्परागत कूटनीतिक कार्यक्रमहरूमा मात्र सीमित नरहेको छ। भारत भ्रमणपछि बेइजिङ पुगेका उनले बीआरआई अन्तर्गतका परियोजनाहरू किन अगाडि बढ्न सकेनन् भन्ने विषयमा प्रशासनिक अस्थिरता र संस्थागत क्षमताको अभाव उजागर गर्दे ‘आफ्नै संयन्त्रको कमजोरी’ खुलेर स्वीकार गरेका छन्। पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको भ्रष्टाचार अनुसन्धान सम्बन्धी चीनको आशंका निवारणदेखि लिपुलेक-लिम्पियाधुरा क्षेत्रका भारत र चीनबीच भएको मानसरोवर सम्झौतामाथि नेपालको कूटनीतिक नोट तथा चीनको जवाफसम्मका संवेदनशील विषयमा यस पटक बेइजिङमा महत्त्वपूर्ण छलफल भयो।
चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टी (सीपीसी) र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बीचको सम्बन्धदेखि आगामी पाँच वर्षभित्र नेपाल-चीन आर्थिक एकीकरणको मार्गचित्रसम्मका विविध विषयमा चीन भ्रमणमा रहेका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालसँग अनलाइनखबरकर्मी बिनु सुवेदीले बेइजिङमा गरेको विस्तृत संवादमा उनले भने, “मेरो दृष्टिकोणबाट यो भ्रमणका दुई मुख्य उद्देश्य थिए। पहिलो, चुनावपछि बनेको नयाँ सरकारले दुईपक्षीय उच्चस्तरीय भ्रमण सुरु गरोस् र दुई देशबीच सम्बन्धलाई सुदृढ बनाओस्। दोस्रो, नयाँ सरकारका प्राथमिकतालाई चिनियाँ पक्षसँग साझा गर्नु।”
परराष्ट्रमन्त्री खनालले चीनसँगको परम्परागत कूटनीतिक नीतिलाई निरन्तरता दिने विषय पनि यस भ्रमणको उद्देश्य रहेको बताए। उनले भने, “चीनको आधिकारिक धारणा छ—नेपालमा जुनसुकै राजनीतिक परिवर्तन भए पनि हामी नेपालसँग मिलेर काम गर्न चाहन्छौँ र परम्परागत सम्बन्धको स्थिरता चाहन्छौँ।”
चिनियाँ पक्षले नेपाललाई सजग रहनुपर्ने कुरा गर्दै एमसिसी र एसपिपी जस्ता परियोजनाहरूको विषयमा चिन्ता व्यक्त गरेको छ। उनले भने, “हामीले चीनलाई स्पष्ट पार्यौं कि नेपाल कुनै सुरक्षा गठबन्धनमा छैन र असंलग्न परराष्ट्र नीति अनुसरण गर्छ।” यसैगरी, नेपाल र चीनबीच व्यापार असन्तुलनको विषयमा पनि छलफल भएको छ। उनले भने, “चीनले लगभग ८ हजार उत्पादनमा ड्युटी फ्री सुविधा दिएको छ, तर हामी त्यसको उपयुक्त उपयोग गर्न सकिरहेका छैनौँ।”
२ असार, विराटनगर । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा अनपेक्षित नतिजा भोगेको नेकपा एमालेभित्र नेतृत्व परिवर्तनको बहस चर्किएको छ। निर्वाचन समीक्षा र पार्टी पुनर्गठनसम्बन्धी सुरु गरिएको छलफलमा नेताहरूले केन्द्रदेखि वडासम्म नेतृत्व परिवर्तन गर्नुपर्ने आवाज उठाएका छन्। विराटनगरमा मंगलबार सम्पन्न प्रदेशस्तरीय समीक्षा बैठकमा नेताहरूले हालको नेतृत्वबाट एमाले अब अघि बढ्न नसक्ने बताएका छन्। भेलामा सहभागी नेताहरूका अनुसार सुझाव संकलनका क्रममा अधिकांश जिल्ला अध्यक्षहरू नेतृत्व पुनर्गठन गरेर अघि बढ्नुपर्ने पक्षमा उभिएका छन्। इलामका अध्यक्ष सहभागी थिएनन् भने झापाका अध्यक्ष प्रेम गिरीले पुनर्गठनको बहसप्रति असन्तुष्टि जनाए। ‘पुनर्गठनको विषय धेरै हतारिने विषय होइन, भर्खरै महाधिवेशन सकेर आएका छौं, यस्तो बेलामा किन धेरै हतारिनुपर्यो,’ उनले भने, ‘निर्वाचनको २–३ महिनामा नभइ मतदातामा पश्चाताप सुरु भयो, यति छिट्टै पुनर्गठनमा किन हतारिनुपर्यो भन्ने हो।’
एमाले अध्यक्ष केपी ओलीको गृह जिल्ला झापा बाहेक अन्य जिल्लाका अध्यक्षहरूले अहिलेकै नेतृत्व लिएर अघि बढ्न नसकिने बताएका छन्। ‘केही साथीहरूले सिधै भन्नुभयो, केही साथीहरूले घुमाउरो रूपमा अहिलेको नेतृत्वबाट आन्दोलन अघि बढ्न सक्दैन भन्नुभयो,’ बैठकमा सहभागी एक नेताले भने, ‘प्रश्न अध्यक्ष केपी ओलीको मात्रै होइन, नेतृत्वमा रहेका सबैप्रति थियो।’ एमाले नेता विनोद ढकालले महाभारतको युद्धमा अर्जुनको गाण्डीव नचलेको प्रसंग निकाल्दै अहिलेको नेतृत्वले पार्टी चलाउन नसक्ने बताएका छन्। ‘महाभारत युद्ध सकिएपछि फर्कने क्रममा अर्जुनको गाण्डीवले काम गर्न सकेन,’ समीक्षा बैठकमा ढकालले भनेका थिए, ‘अध्यक्ष मात्रै होइन, एमालेका पाण्डवहरू (पदाधिकारी) सबैको उपदायेतामाथि आन्दोलनले प्रश्न उठाएको छ।’ उनले नेतृत्वबारे गम्भीर समीक्षा गरेर अघि बढिनुपर्ने बताएका थिए।
अध्यक्ष ओलीले बैठकलाई भर्चुअल माध्यमबाट सम्बोधन गरेका थिए। सम्बोधनका क्रममा चुनावी झट्काको मुख्य कारण ‘डिजिटल कमजोरी’ रहेको तर्क गरेका थिए। आफ्नो नेतृत्वको सरकारले हासिल गरेका विकास र सुशासनका उपलब्धिहरू जनतासम्म पुर्याउन नसक्नु र विपक्षीले चलाएको ‘भ्रमपूर्ण प्रचार’को प्रभावकारी प्रतिवाद गर्न नसक्नु नै हारको मुख्य कारक रहेको ओलीले बताएका थिए। ‘हाम्रो सरकारले गरेका असाधारण कामहरूलाई लिएर विपक्षीले भ्रम फैलाए,’ उनले भनेका थिए, ‘हामीले सत्यको प्रचार गर्न सकेनौं र हाम्राविरुद्ध भएका असत्य र गलत प्रचारलाई समयमै खण्डन गर्न सकेनौं।’ पार्टीविरुद्ध योजनाबद्ध रुपमा फैलाइएका भ्रमले एमालेलाई बदनाम गराउन भूमिका खेलेको ओलीको पनि उल्लेख थियो।
एमाले कोशीका अध्यक्ष घनश्याम खतिवडाले समीक्षा बैठकलाई एमालेलाई कसरी राम्रो र जनमैत्री पार्टी बनाउने भन्ने विषयमा केन्द्रित भएको बताए। ‘धेरै साथीहरूले बोलेका छन्, सबैको कुरा एमालेलाई कसरी राम्रो पार्टी बनाउने भन्नेमा छ,’ उनले भने, ‘एक-दुई जनाले नेतृत्व पुनर्गठनको कुरा पनि उठाएका छन्।’
