Skip to main content

लेखक: space4knews

फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत समूह ‘आई’ का प्रमुख खेलाडीहरू

२ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘आई’ अन्तर्गत क्यालिफोर्नियाको प्रसिद्ध सान फ्रान्सिस्को रंगशालामा एक रोचक र रणनीतिक महाभिडन्त आयोजना हुँदैछ। एसियाली पावरहाउस इराक र युरोपेली आक्रामक टोली नर्वेको बीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ। ऐतिहासिक रूपमा, यो खेल दुवै देशका लागि ठूलो ‘पुनरागमन उत्सव’ समेत हो। इराकले सन् १९८६ को मेक्सिको विश्वकपपछि ४० वर्षपछि पुनः विश्वकपमा प्रवेश गरेको छ भने नर्वेले पनि सन् १९९८ पछिको पहिलो मुख्य विश्वकप प्रतियोगितामा छनोट भएको छ। फ्रान्स र सेनेगल जस्ता विश्व फुटबलका महाशक्तिहरू रहेका समूह ‘आई’ लाई ‘ग्रुप अफ डेथ’ भनिएको छ। नकआउट चरणको सम्भावना कायम राख्न दुवै टोलीले आफ्नो उद्घाटन खेल जित्नुपर्ने दबाबमा छन्।

इराकले आफ्ना डच प्रशिक्षक डिक एड्भोकाटको रणनीतिक अनुशासन र बलियो डिफेन्समा आधारित खेलले युरोपेली टोलीलाई चुनौती दिने छ भने नर्वेले विश्वका उत्कृष्ट स्ट्राइकर र प्रिमियर लिगका कप्तानको नेतृत्वमा तीन अंकका लागि खेल्ने योजना बनाएको छ। इराक र नर्वेबीचको फुटबल इतिहास पुरानो र सीमित छ। यी दुई टोलीले अहिलेसम्म अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा केवल एकपटक मात्रै आमनेसामने भएका छन्। सन् २००२ मा भएको एकमात्र मैत्रीपूर्ण खेलमा नर्वेले इराकलाई १-० ले पराजित गरेको थियो। विश्वकपको मुख्य मञ्चमा यी दुई देश पहिलो पटक भिड्दैछन्। खेलको ऐतिहासिक अनुभव र इतिहासका आधारमा नर्वे बलियो देखिए पनि इराकको मेहनती र दृढ रक्षात्मक शैलीले युरोपेली टोलीलाई कडा चुनौती दिने विश्वास गरिएको छ।

हेर्नुपर्ने खेलाडीहरू
इराक
आयमेन हुसेन (स्ट्राइकर): इराकका मुख्य आक्रमणकारी र प्रमुख गोलकर्ता आयमेन हुसेन घरेलु क्लब अल-कुवा अल-जावियामा आबद्ध छन्। ६ फिट २ इन्च उचाइ भएका २८ वर्षीय हुसेनको अन्तर्राष्ट्रिय करियर प्रेरणादायक छ; उनले एएफसी एसियन कप र विश्वकप छनोट खेलहरूमा सर्वाधिक गोल गर्दै टोलीलाई यहाँसम्म पुर्‍याएका छन्। उनको शारीरिक मजबुती, हवाई बलमा प्रभुत्व र पेनाल्टी बक्सभित्र उत्कृष्ट फिनिसिङ क्षमताले नर्वेको रक्षा प्रणालीलाई चुनौती दिनेछ।

अलि जसिम (विङ्गर): इराकका २० वर्षीय युवा स्टार अलि जसिम इटालीको प्रसिद्ध सिरिए ए क्लब कोमो १९०७ मा खेलिरहेका छन्। राष्ट्रिय टोलीका लागि सिर्जनात्मकता र नवीनताको प्रमुख स्रोत मानिने जसिमसँग तीव्र गति, उत्कृष्ट ड्रिब्लिङ र न्यून स्थानमा पनि डिफेन्डरलाई छल्ने क्षमता छ। मैदानको विङ्गमा रहेका उनले इराकको आक्रमणलाई गतिशील बनाउनेछन्।

जलाल हसन (गोलकिपर): इराकका अनुभवी ३४ वर्षीय कप्तान जलाल हसन घरेलु क्लब अल-जोरआका प्रमुख गोलकिपर हुन्। ११० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलेका हसन इराकको रक्षा पङ्क्तिको अविचलित पर्खाल हुन्। उनले नर्वेका आक्रमणहरूलाई रोकेर टोलीलाई बलियो बनाउने महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नेछन्।

नर्वे
एर्लिङ हालान्ड (स्ट्राइकर): नर्वेका उपकप्तान तथा विश्व फुटबलका घातक गोल मेसिन एर्लिङ हालान्ड म्यानचेस्टर सिटीका प्रमुख आक्रमणकारी हुन्। प्रिमियर लिगमा लगातार गोल गर्दै गोल्डेन बुट जितिसकेका २५ वर्षीय हालान्डका शारीरिक शक्ति, तीव्र दौड र दुवै खुट्टाबाट सटीक फिनिसिङले इराकी डिफेन्डरहरूलाई खेलभरि डराउँछन्।

मार्टिन ओडेगार्ड (मिडफिल्डर): नर्वेका कप्तान मार्टिन ओडेगार्ड आर्सनल एफसीका मुख्य प्लेमेकर हुन्। विश्वकै उत्कृष्ट मिडफिल्डरमध्ये एक मानिने ओडेगार्डले खेलको लय नियन्त्रण गर्दै विपक्षीको रक्षा पङ्क्तिमा सटीक ‘थ्रु-पास’ गर्नेछन् र हालान्डका लागि गोलको अवसर सिर्जना गर्नेछन्।

एन्टोनियो नुसा (विङ्गर): जर्मनीको आरबी लाइपजिगका २० वर्षीय युवा विङ्गर एन्टोनियो नुसा नर्वेली फुटबलका नयाँ चम्किला तारा हुन्। उनीसँग तीव्र गति, उत्कृष्ट एक्लोपन र ड्रिब्लिङ क्षमता छ। बायाँ विङ्गबाट उनले रक्षा पङ्क्ति भित्र पेनाल्टी बक्सको प्रवेश गराउँदै हालान्डलाई बढी स्थान उपलब्ध गराउनेछन्।

चीनका कार उत्पादक कम्पनीहरूले आफ्नै ‘स्मार्ट-ड्राइभिङ’ चिप विकास गर्न थाले

२ असार, काठमाडौं । चीनका विद्युतीय सवारी निर्माण गर्ने कम्पनीहरूले आफ्नै ‘स्मार्ट-ड्राइभिङ’ चिप डिजाइन गर्न सुरु गरेका छन्। यसले विश्वकै सबैभन्दा ठूलो अटो बजारमा ‘कस्टम सिलिकन’ (विशेष रूपमा बनाइएका चिप) उद्योगको नेतृत्व गर्ने महत्वपूर्ण औزار बन्नेछ। सोमबार ‘ली अटो’ले अटोनोमस ड्राइभिङका लागि विशेष रूपमा तयार पारिएको ५ नानोमिटर आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स चिप ‘माक एम१००’ सार्वजनिक गर्‍यो। कम्पनीको नयाँ ‘एल९ लिभिस’ एसयूभी मोडलका लागि डिजाइन गरिएको यस चिपले प्रति सेकेन्ड १२८० ट्रिलियन सञ्चालन (१२८० टीओपीएस) को कम्प्युटिङ क्षमता प्रदर्शन गरेको छ भनी ली अटोले जानकारी दिएको छ। यो मापनले एआई प्रणालीले डाटा कत्तिको छिटो प्रशोधन गर्न सक्छ भनेर देखाउँछ। कम्पनीले यो चिपले ८२ प्रतिशतको उपयोग दर (यूटीलाइजेसन रेट) हासिल गरेको पनि बताएको छ।

यो घोषणा अन्य प्रतिस्पर्धी कम्पनीहरूले हासिल गरेको सफलताका श्रृंखलाबीच आएको हो। केही हप्ता अघि मात्र, विश्वको अग्रणी इभी निर्माता ‘बीवाईडी’ले आफ्नो ‘सुआन्जी ए३’ नामक ४ नानोमिटर स्मार्ट-ड्राइभिङ चिप सार्वजनिक गरेको थियो, जुन अहिले व्यावसायिक रूपमा ठूलो मात्रामा उत्पादन भईरहेको छ। लेभल ३ र लेभल ४ अटोनोमस ड्राइभिङ सुविधा सपोर्ट गर्ने क्षमता भएको सुआन्जी ए३ का तीन चिपहरूले एकसाथ काम गर्दा २१०० भन्दा बढी टप्स प्रोसेसिङ पावर दिने कम्पनीले जनाएको छ। उच्च टप्स क्षमताले गाडीको कम्प्युटरलाई राडार र लिडार सेन्सरहरूबाट आउने डाटा एकैसाथ छिटो प्रशोधन गर्दै सही निर्णय लिन मद्दत गर्छ।

यसैबीच, ‘नियो’ले पनि आफ्नै ५ नानोमिटर ‘एनएक्स९०३१’ चिप पुनः बजारमा ल्याएको छ भने ‘एक्सपेङ’ले अर्को पुस्ताको इन्टेलिजेन्ट ड्राइभिङ प्रणालीका लागि आफ्नो ‘ट्युरिङ’ चिप विकास गरिरहेको छ। चिनियाँ कार उत्पादक कम्पनीहरूले आफैं चिप डिजाइन गरेर उन्नत ड्राइभर-असिस्टेन्स प्रणाली हार्डवेयरमा नियन्त्रण वृद्धि गर्न खोजिरहेका छन्। उनीहरू अमेरिकी कम्पनी ‘एनभिडिया’ र हङकङमा सूचीकृत चिनियाँ अटोमोटिभ चिप तथा सफ्टवेयर कम्पनी ‘होराइजन रोबोटिक्स’ माथिको निर्भरता कम गर्न चाहन्छन्।

चीनभरिको स्मार्ट-ड्राइभिङ प्रविधि सर्वसाधारणसम्म पुग्दै गर्दा आत्मनिर्भरता प्रयास बढी तीव्र बनेको छ। पहिले लक्जरी गाडीहरूमा सीमित यो प्रविधि अहिले मध्यमदेखि सस्तो वर्गका गाडीहरूमा पनि उपलब्ध हुँदैछ। होराइजन रोबोटिक्सको वार्षिक प्रतिवेदनअनुसार, सन् २०२५ सम्म इन्टेलिजेन्ट ड्राइभर-असिस्टेन्स सुविधा भएका यात्रुवाहक कारहरूको बजार पहुँच ६७.६ प्रतिशतमा पुग्ने अनुमान छ। राजमार्ग तथा सहरी क्षेत्रमा स्वतः चल्ने ‘नेभिगेट अन अटोपाइलट’ जस्ता मध्यमदेखि उच्च स्तरका प्रणाली जडित नयाँ ‘स्मार्ट’ गाडीहरूको हिस्सा सन् २०२४ मा २१.६ प्रतिशतबाट बढेर २०२५ मा लगभग ४२.६ प्रतिशत पुगेको छ।

यो परिवर्तन विशेष गरेर सस्ता गाडीहरूमा द्रुत गतिमा देखिएको छ। २ लाख युआनभन्दा कम मूल्यका गाडीहरूमा मध्यमदेखि उच्च स्तरका ड्राइभर-असिस्टेन्स प्रणालीको पहुँच सन् २०२५ को सुरुमा ५ प्रतिशतबाट बढेर वर्षको अन्त्यसम्म ५० प्रतिशतभन्दा माथि पुगेको छ। आम बजारमा आएको यस परिवर्तनले कार उत्पादकहरूलाई इन्टेलिजेन्ट ड्राइभिङ हार्डवेयरको लागत घटाउन दबाब दिएका छन्। गोल्डम्यान स्याक्सका विश्लेषकहरूका अनुसार, बीवाईडीको सहरी नो-अटो (एनओए) सुविधा भएको ‘गड्स आई बी’ प्रणाली अहिले सबै मोडलमा १२ हजार युआन अतिरिक्त विकल्पको रूपमा उपलब्ध छ। यसले गर्दा बीवाईडीका सहरी एनओए भएको मोडलहरूको प्रारम्भिक मूल्य प्रभावकारी रूपमा ७८ हजार ८ सय युआनमा झरेको छ।

बैंकका अनुसार ‘सीगल’ र अन्य मोडल खरिद गर्ने ६० प्रतिशतभन्दा बढी ग्राहकहरूले यो प्याकेज रोजेका छन्। गोल्डम्यानका विश्लेषकहरूले बीवाईडीको पछिल्लो स्मार्ट-ड्राइभिङ प्रयासले “पाटपुर्जा लागत घटाउन र नाफा स्तर सुधार्न सक्षम हुन्छ” भनी बताएका छन्। उनीहरूले २०२५ मा एनभिडिया र होराइजन रोबोटिक्सको कुल ग्रस मार्जिन क्रमशः ७५ र ६५ प्रतिशत रहने अनुमान पनि गरेका छन्। कार निर्माताहरूका लागि आफ्नै डिजाइन भएका चिपहरूले दीर्घकालीन रूपमा पाटपुर्जा लागत घटाउन, हार्डवेयर तथा सफ्टवेयरबीच राम्रो समन्वय गर्न र उत्पादन प्रक्रियामा कम्पनीको नियन्त्रण मजबुत बनाउन मद्दत गर्दछ। ‘हुआताई सेक्युरिटिज’ का विश्लेषकहरूले बीवाईडीको ‘सुआन्जी ए३’ ले कारको लागत घटाउँदै स्मार्ट-ड्राइभिङ क्षमतामा उच्च स्तर पुर्‍याएको बताएका छन्। उनीहरूले नियोको इन-हाउस चिपलाई उदाहरण दिँदै यस्तो कदमले उत्पादन लागतमा प्रत्यक्ष रूपमा १० हजार युआन कटौती गरेको उल्लेख गरेका छन्।

रास्वपा सांसद दिपककुमार साहले सरकारसँग ३ बुँदे माग राखे

२ असार, काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद दिपककुमार साहले यस पटकको बजेटलाई आवश्यकता र दिगो विकासलाई केन्द्रमा राखेर तयार गरिएको दस्तावेजको रुपमा व्याख्या गरेका छन्। मंगलबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा बोल्दै उनले थिति बसाल्न र राष्ट्र निर्माणको महाअभियानका लागि आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रमा मात्र बजेट केन्द्रित गर्ने संकुचित सोचभन्दा माथि उठेर, समग्र देशको उत्पादन बढाउने बृहत्तर सोचका साथ बजेट आएको बताए। तर नीति र बजेट राम्रो बन्दैमा भुइँसतहको यथार्थ नबदलिने बताए। उदाहरणको रुपमा राष्ट्रिय गौरवको हेटौंडा–ढल्केबर–दुहवी ४०० केभी प्रसारण लाइन आयोजनालाई देखाए। नेपाल सरकार र विद्युत प्राधिकरणको संयुक्त लगानीमा निर्माणाधीन यस रणनीतिक आयोजनाको अधिकांश कार्य सम्पन्न भइसकेको छ। अब केवल १८ वटा टावरमा तार तान्न मात्र बाँकी छ। तर, वन क्षेत्रभित्र पर्ने करिब १२ किलोमिटर खण्डमा रुख कटानको स्वीकृति नपाउँदा यो आयोजना अहिले ठप्प प्रायः छ। यस सन्दर्भमा उनले सरकारको ध्यानाकर्षण गरे।

शासकीय सुधारको १०० बुँदे कार्यसूचीको बुँदा नं. ४८ मा यसलाई १०० दिनभित्र सम्पन्न गर्ने लक्ष्य राखिएको साहले स्मरण गरे। तर, परिमार्जित प्रारम्भिक वातावरणीय परीक्षण प्रतिवेदन पेस भएको ७८५ दिनभन्दा बढी समय बितिसक्दा पनि रुख कटानको अन्तिम स्वीकृति प्राप्त हुन नसकेको भन्दै उनले सरकारको ध्यानाकर्षण गरेका हुन्। यो प्रशासनिक गैरजिम्मेवारीपनको पराकाष्ठा भएको र कर्मचारीको अनुपस्थिति र थप सल्लाहका नाममा फाइलहरूलाई वर्षौंसम्म टेबल–टेबलमा अल्झाइराख्ने प्रवृत्तिका कारण देशले वार्षिक करिब ४ अर्ब रुपैयाँ बराबरको प्रत्यक्ष आर्थिक नोक्सानी व्यहोर्नु परिरहेको बताए। यसैसँग सम्बन्धित रहेर उनले सरकारसँग तीनवटा माग राखेका छन्। पहिलो: हेटौंडा–ढल्केबर–दुहवी प्रसारण लाइनको रुख कटान स्वीकृतिको प्रक्रियालाई बिनाकुनै बहानाबाजी तत्काल टुंग्याइयोस्। दोस्रो: एउटा राष्ट्रिय महत्वको फाइल ७८५ दिनसम्म रोकिनुको मुख्य कारण के हो? यसको निष्पक्ष छानबिन गरी जिम्मेवार पदाधिकारीलाई कानुनी दायरामा ल्याइयोस्। तेस्रो: राष्ट्रिय गौरवका आयोजनाहरूमा देखिने यस्ता प्रशासनिक गाँठो फुकाउनका लागि ‘समयसीमा सहितको एकल विन्दु स्वीकृति प्रणाली’ लागू गरियोस्। यसबाहेक राम्रो उदाहरणीय कार्य अबलम्बन गर्न सकिने उनको आग्रह छ। भारतमा राष्ट्रिय महत्वका प्रसारण लाइन, सडक तथा रेल आयोजनाका लागि वन स्वीकृतिको प्रक्रिया अनलाइन प्रणालीमा आबद्ध गरिएको उल्लेख गर्दै उनले सम्बन्धित निकायले तोकिएको समयभित्र निर्णय नगरेमा माथिल्लो तहमा स्वतः एस्केलेसन हुने व्यवस्था गरिएको बताए। अबको प्रशासन प्रक्रियामुखी होइन, परिणाममुखी हुनैपर्नेमा जोड दिँदै उनले भनेका छन्, ‘बजेट निर्माण गर्नु आफैँमा पूर्ण होइन, कार्यान्वयन महत्त्वपूर्ण कडी हो।’

फ्रान्स र सेनेगलको ऐतिहासिक टक्कर: एमबाप्पे र साडियो मानेको नजरमा

२ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘आई’ अन्तर्गतको सबैभन्दा प्रतीक्षित र ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको खेलमा उपाधि दाबेदार फ्रान्स र अफ्रिकी पावरहाउस सेनेगल न्युयोर्क न्युजर्सी स्टेडियममा आमनेसामने हुँदैछन्। मुख्य प्रशिक्षक डिडिएर डेसच्याम्पको यो अन्तिम विश्वकप अभियान भएकाले फ्रान्स सुखद सुरुवात गर्न चाहन्छ। अर्कोतर्फ, हालैको मैत्रीपूर्ण खेलमा संयुक्त राज्य अमेरिकासँग ३-२ ले पराजित भए पनि सेनेगल पुनः एकपटक विश्वलाई स्तब्ध पार्ने रणनीतिमा छ। हेड-टु-हेड यस खेलसँग विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा चर्चित र रोमाञ्चक ‘अपसेट’ जोडिएको छ। २४ वर्षअघि सन् २००२ को विश्वकपको उद्घाटन खेलमा तत्कालीन डिफेन्डिङ च्याम्पियन फ्रान्सलाई सेनेगलले १-० को नतिजाले स्तब्ध पारेको थियो, जसमा पापा बुबा डियोपले ऐतिहासिक गोल गरेका थिए। अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल इतिहासमा यी दुई टोलीबीच भएको त्यो नै एकमात्र आधिकारिक भिडन्त हो। त्यसैले २४ वर्षपछि हुन लागेको यो दोस्रो भेटमा फ्रान्स उक्त ऐतिहासिक हारको बदला लिँदै आफ्नो दबदबा कायम गर्न चाहन्छ भने, सेनेगल सोही इतिहासलाई पुनः दोहोर्याउने दाउमा छ।

प्लेयर्स टु वाच
फ्रान्स किलियन एमबाप्पे (स्ट्राइकर) : फ्रान्सका कप्तान तथा विश्व फुटबलकै सबैभन्दा खतरनाक फरवार्ड किलियन एमबाप्पे रियल मड्रिडबाट प्रोफेशनल फुटबल खेल्दै आएका छन्, जहाँ उनले यस सिजन ४२ गोल गरिसकेका छन्। अन्तर्राष्ट्रिय करियरमा ५६ गोल गरिसकेका २७ वर्षीय एमबाप्पे ओलिभर जिरुडको राष्ट्रिय कीर्तिमान (५७ गोल) भन्दा मात्र १ गोलले पछि छन्। उनको अद्भुत गति र ‘फिनिसिङ’ क्षमता सेनेगलका लागि खेलभरि सबैभन्दा ठूलो चुनौती हुनेछन्।
माइकल ओलिस (मिडफिल्डर) : जर्मन दिग्गज बायर्न म्युनिखबाट खेल्ने २५ वर्षीय माइकल ओलिस हाल फ्रान्सेली टोलीका सबैभन्दा लयमा रहेका खेलाडी हुन्, जसले यस सिजन क्लबका लागि २६ असिस्ट गरेका छन्। हालै उत्तरी आयरल्यान्ड विरुद्धको अन्तिम वार्म-अप खेलमा शानदार ह्याट्रिक गर्दै उनले आफ्नो विस्फोटक प्रदर्शन देखाइसकेका छन्। मिडफिल्डबाट एमबाप्पेको लागि आक्रमक बल उपलब्ध गराउने जिम्मेवारी मुख्य रूपमा यिनकै हुनेछ।

सेनेगल साडियो माने (फरवार्ड) : सेनेगलका ३४ वर्षीय लेजेन्डरी स्टार साडियो माने साउदी प्रो लिग क्लब अल नासरमा आबद्ध छन्। उमेर ढल्किँदै गए पनि देशका लागि महत्त्वपूर्ण खेल र दबाबपूर्ण मञ्चमा जादुमयी प्रदर्शन दिन माने अझै सक्षम छन्। टोलीलाई काउन्टर अट्याकमा लैजान र फ्रान्सको बलियो रक्षा चिर्न उनको अनुभव र नेतृत्व सेनेगलको मेरुदण्ड हुनेछ।
खेलको मिति र समय: ३ असार, बिहान १२:४५ बजे हुनेछ।

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले चिनियाँ व्यवसायीसँग नेपालमा लगानीको आग्रह गरे

२ असार, काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले चिनियाँ लगानीकर्तालाई नेपालमा लगानी गर्न आह्वान गर्दै ‘पार–हिमाली’ क्षेत्रको समृद्धिमा योगदान पुर्‍याउन आग्रह गरेका छन्। चीनको चार दिने औपचारिक भ्रमणमा रहेका मन्त्री खनालले मंगलबार बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले आयोजना गरेको लगानी सम्मेलनलाई सम्बोधन गर्दै उक्त कुरा व्यक्त गरे। मन्त्री खनालले नेपालको आर्थिक अवसर र जनसांख्यिकीय सामर्थ्यलाई उजागर गर्दै थप सक्षम र व्यवसायमैत्री वातावरण सुनिश्चित गर्न नेपाल सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताएका छन्।

नेपालमा चिनियाँ लगानी प्रवद्र्धन गर्ने उद्देश्यले राजदूतावासले आयोजना गरेको सम्मेलनकै क्रममा उनले चिनियाँ व्यवसायी, उद्यमी र लगानीकर्तासँग भेटघाट पनि गरेका थिए। सो अवसरमा नेपालमा रहेका लगानीका अवसरहरूबारे नेपाल लगानी बोर्डका प्रतिनिधिले प्रस्तुतीकरण गरेको थियो। मन्त्री खनालले मंगलबार बेइजिङमा चीनको चिनियाँ जनराजनीतिक परामर्श सम्मेलनको राष्ट्रिय समितिका अध्यक्ष वाङ हुनिङसँग पनि भेटवार्ता गरेका छन्। –रासस

डा. संगीता कौशललाई सफाइ, ६ जना दोषी निर्धारण

२ असार, काठमाडौं । थ्रीडी मेमोग्राफी मेसिन खरिदमा भएका भ्रष्टाचार मुद्दामा विशेष अदालतले ६ जनालाई दोषी ठहर गरी जेल सजाय र जरिवाना तोकेको छ । अदालतले मिलेमतो, अनियमितता र झुठा कागजात तयार गरी सार्वजनिक खरिद प्रक्रियामा गम्भीर बदनियत देखिएको निष्कर्ष निकालेको छ । सोमबार विशेष अदालतका सदस्यद्वय नारायणप्रसाद पौडेल र उमेश कोइरालाको इजलासले विभागका तत्कालीन व्यवस्थापन महाशाखा निर्देशक डा. श्रवणकुमार थापासहित ६ जनालाई जनही चार–चार महिना कैद सजाय सुनाएको छ ।

दोषी ठहर भएकाहरूमा तत्कालीन खरिद शाखा प्रमुख सुरेन्द्रप्रसाद चौरासिया, बायोमेडिकल इन्जिनियरद्वय आशिष चौहान र पद्मा मिश्र, सञ्जयकुमार साह तथा म्याक्सिम ट्रेडर्स इन्कर्पोरेसन प्रालिका सञ्चालक सुन्दर भुसाल रहेका छन् । अदालतले यी प्रतिवादीहरूको विभागीय कर्मचारी र ठेकेदार कम्पनीबीच योजनाबद्ध मिलेमतो भएको ठहर गर्दै भ्रष्टाचार निवारण ऐन, २०५९ अन्तर्गत सजाय सुनाएको हो ।

कर्मचारीहरूलाई दफा ८(१) अनुसार चार महिना कैद र क्षतिपूर्ति तथा जरिवानाको व्यवस्था गरिएको छ । ढिलाइ भएको सामानको पूर्वनिर्धारित क्षतिपूर्ति रकम ३८ लाख ३४ हजार ७ सय २३ रुपैयाँ दामासाहीले बाँड्दा प्रतिव्यक्ति ५ लाख ४७ हजार ८ सय १७ रुपैयाँ जरिवाना तोकिएको छ । सोही बराबरको बिगो असुल गरी राजस्वमा दाखिला गर्न आदेश पनि दिइएको छ । त्यस्तै, झुठा कागजात तयार पारेको आरोपमा दफा १९(२) अनुसार थप चार महिना कैद र २० हजार रुपैयाँ जरिवानासमेत सुनाइएको छ ।

मतियारको रूपमा दोषी ठहर भएका म्याक्सिम ट्रेडर्सका सञ्चालक सुन्दर भुसाललाई पनि समान किसिमको कैद र जरिवाना तोकिएको छ । यसैबीच अदालतले सबै दोषीहरूबाट अपराध पीडित संरक्षण ऐन, २०७५ अनुसार जनही २१ हजार ९ सय १२ रुपैयाँ क्षतिपूर्ति असुल गरी पीडित राहत कोषमा जम्मा गर्न आदेश दिएको छ । सोही मुद्दामा प्रतिवादी बनाइएकी तत्कालीन स्वास्थ्य सेवा विभागकी महानिर्देशक डा. संगीता कौशल मिश्रासहित ८ जनालाई भने अदालतले सफाइ दिएको छ । सफाइ पाउनेमा तत्कालीन निर्देशक डा. विवेककुमार लाल, प्रमुख लेखा नियन्त्रक भुवनप्रसाद काफ्ले, दीपक अधिकारी, यादवप्रसाद सापकोटा, लेखा अधिकृत शम्भुप्रसाद ढकाल, कानुन अधिकृत सीता घिमिरे र लेखापाल तिलकराम ढकाल रहेका छन् । महानिर्देशक मिश्राले प्राविधिक तथा खरिद एकाइबाट प्राप्त कागजात र टिप्पणीका आधारमा मात्र स्पेसिफिकेसन स्वीकृत र भुक्तानी आदेश सदर गरेको देखिएकाले बदनियत प्रमाणित हुन नसकेको भन्दै अदालतले सफाइ दिएको छ ।

सूर्य नेपाल प्रिमियर गल्फ च्याम्पियनसिपको पहिलो दिन भुवन नगरकोटी शीर्ष स्थानमा

२ असार, काठमाडौं । सूर्य नेपाल गल्फ टुर २०२५-२६ अन्तर्गत सिजनको अन्तिम प्रतियोगिता सूर्य नेपाल प्रिमियर गल्फ च्याम्पियनसिपको पहिलो दिन भुवन नगरकोटी ९-अन्डर ६३ को उत्कृष्ट स्कोरसहित शीर्ष स्थानमा रहेका छन्। पहिलो राउन्डको समाप्तिमा भुवनले तीन एमेच्योर गल्फरहरू सदभाव आचार्य, तेन्जिङ छिरिङ र नोर्बु छिरिङ शेर्पालाई ४ स्ट्रोकले पछि पारेका छन्। ५-अन्डर ६७ स्कोर गरेका सदभाव, तेन्जिङ र नोर्बु संयुक्त रूपमा दोस्रो स्थानमा छन्। ४-अन्डर ६८ को स्कोरसहित शुक्र बहादुर राई र तोरण विक्रम शाहीले पाँचौं स्थान बाँडेका छन्। यस्तै ३-अन्डर ६९ स्कोरमा एमेच्योर वाङचेन ढोन्डुप तथा प्रोफेसनल खेलाडी निरज तामाङ, भुवन कुमार रोक्का, सुबाश तामाङ र दिनेश प्रजापतिले संयुक्त रूपमा सातौं स्थान लिएका छन्। साबिक विजेता एमेच्योर गल्फर राहुल विश्वकर्मा २-अन्डर ७० सहित १२औं स्थानमा र धन बहादुर थापा १-अन्डर ७१ सहित १३औं स्थानमा छन्।

भुवनले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै बोगी रहित कार्ड तयार पारेका छन्। पहिलो, तेस्रो र सातौं होलमा बर्डी प्रहार गर्दै फ्रन्ट नाइन ३-अन्डर ३३ मा समाप्त गरेका थिए। त्यसपछि उनले ११औं, १३औं, १४औं र १५औं होलमा बर्डी प्रहार गरे भने ४ पारको १८औं होलमा इगल प्रहार गर्दै ब्याक नाइन ६-अन्डर ३० मा समापन गरे। सदभावले दिनको सुरुवात बोगीसहित गरेका थिए, तर तेस्रो, सातौं र नवौं होलमा एक-एक सट बचाउँदै फ्रन्ट नाइन २-अन्डर ३४ खेले। उनले ११औं होलमा बोगी प्रहार गरे पनि १२औं होलमा इगल प्रहार गरे। त्यस्तै १५औं र १८औं होलमा बर्डी सहित ब्याक नाइन ३-अन्डर ३३ मा समाप्त गरे।

तेन्जिङले पहिलो होलमा बोगी खेपेका थिए। दोस्रो, तेस्रो र सातौं होलमा एक-एक सट बचाए। आठौं होलमा डबल बोगी खेप्नुपरेको भएता पनि नवौं होलमा इगल प्रहार गरेपछि फ्रन्ट नाइन २-अन्डर ३४ मा समाप्त गरे। १०औं होलमा फेरि डबल बोगी खेपे पनि करिब ११औं होलमा दोस्रो इगल प्रहार गरे। त्यसपछि १२औं, १७औं र १८औं होलमा बर्डी प्रहार गर्दै ब्याक नाइन ३-अन्डर ३३ खेले। नोर्बुले बोगी रहित फ्रन्ट नाइन खेल्दै पहिलो, तेस्रो र सातौं होलमा बर्डी प्रहार गरी ३-अन्डर ३३ स्कोर गरे। त्यसपछि १०औं होलमा बोगी खाने क्रममा ११औं, १५औं र १६औं होलमा बर्डी प्रहार गर्दै ब्याक नाइन २-अन्डर ३४ मा समाप्त गरे।

यस सिजनको सर्वाधिक १८ लाख नगद पुरस्कार राशी रहेको प्रतियोगितामा ४६ प्रोफेसनल र २२ एमेच्योर गरी कुल ६८ खेलाडीले सहभागिता जनाएका छन्। दोस्रो दिनको समाप्तिमा कट लागू हुनेछ। शीर्ष १८ प्रोफेसनल र सोही कटमा पर्ने एमेच्योर खेलाडीहरूले अन्तिम दुई राउन्डका लागि स्थान सुरक्षित गर्नेछन्। विजेताले उपाधिसँगै नगद ३ लाख २० हजार रुपैयाँ प्राप्त गर्नेछन्। दोस्रो, तेस्रो र चौथो स्थानमा रहने खेलाडीहरूले क्रमशः २ लाख ६ हजार, १ लाख ६२ हजार र १ लाख ४५ हजार नगद पुरस्कार पाउनेछन्। शनिबार प्रो-एम प्रतियोगिता आयोजना गरिनेछ।

गण्डकीको बजेटमा अनियमितता: उद्योग–पर्यटनका लागि ९२ करोड, २ अर्बको दाबी

२ असार, पोखरा। गण्डकी प्रदेश सरकारले सोमबार संसदमा प्रस्तुत गरेको बजेट वक्तव्यमा अनियमितता देखिएपछि सांसद र मन्त्रीहरूबीच विवाद सुरु भएको छ। गण्डकी प्रदेशका अर्थमन्त्री जित शेरचनले आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि ३२ अर्ब ९९ करोड ९९ लाख रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेका थिए, जसमा उद्योग तथा पर्यटन क्षेत्रका लागि २ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन भएको बताए। अर्थ मन्त्रालयले वेबसाइटमा प्रकाशित गरेको वक्तव्यमै पनि उद्योग तथा पर्यटन क्षेत्रको बजेट २ अर्ब रुपैयाँ नै देखाइएको छ। तर नीति तथा योजना आयोगका उपाध्यक्ष नेतृत्वको समितिले उद्योग तथा पर्यटन मन्त्रालयलाई सुरुमा ६४ करोड ७६ लाख ४२ हजार रुपैयाँको सिलिङ दिएको थियो भने अन्तिम बजेट फाइनल गर्दा यो रकम ९२ करोड ४९ लाख रुपैयाँ पुगेको थियो।

अर्थमन्त्री शेरचनले उद्योग तथा पर्यटन क्षेत्रमा विशेष जोड दिंदै कृषि, भूमि व्यवस्था तथा सहकारी मन्त्रालयकै बराबरको बजेट भनेर २ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरेको दाबी गरे। उनले २ अर्ब विनियोजन गरेको भन्नेबित्तिकै पर्यटन मन्त्री यशोदा रिमाललाई पनि आश्चर्य लाग्यो। जब मन्त्रालयबाट बजेट र कार्यक्रम पठाउँदा साढे ९२ करोड रुपैयाँ पठाइएको थियो, तब यो रकम २ अर्बसम्म कसरी पुगेको भन्ने विषयलाई लिएर अन्य मन्त्रीहरू पनि अनभिज्ञ थिए। सांसदहरू समेत यो विषयमा प्रश्न गर्न थाल्दासम्म विवाद गहिरियो।

सोमबार साँझ अर्थमन्त्री, पर्यटन मन्त्री र सचिवहरूबीच छलफल भएको थियो। पर्यटन क्षेत्रमा २ अर्ब रुपैयाँ सिलिङ तोकिएको भए तापनि अनुसूचीमा साढे ९२ करोड नै रहेको देखिन्छ। बजेट वक्तव्यमा २ अर्ब रुपैयाँ उल्लेख भएपछि यसलाई कसरी मिलाउने भन्ने विषयमा मन्त्री र सचिवहरूबीच पनि असमझदारी देखिएको थियो। अर्थमन्त्री शेरचनले उद्योग र पर्यटन क्षेत्रमा २ अर्ब रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरिएको तर केही कार्यक्रमहरू अन्य मन्त्रालयहरूबाट पनि कार्यान्वयन हुनेछ भने। यस विषयमा कर्मचारीहरूले सक्रियता देखाउँदै २ अर्ब रुपैयाँ पुर्याउने लिस्ट तयार गरेका थिए।

गण्डकी सरकारले आर्थिक वर्ष २०८३/८४ का लागि चालुतर्फ १२ अर्ब ७२ करोड ३७ लाख ७८ हजार रुपैयाँ, पूँजीगततर्फ २० अर्ब २ करोड ६१ लाख २२ हजार रुपैयाँ, र वित्तीय व्यवस्थातर्फ २५ करोड रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ। प्रदेश सरकारले पूर्वाधार विकास, पर्यटन प्रवर्द्धन, कृषि आधुनिकीकरण, स्वास्थ्य सेवा विस्तार, शिक्षा सुधार तथा सुशासनलाई प्राथमिकतामा राख्दै बजेट ल्याएको जनाएको छ।

सचेतक परियार: विगतका बजेटले दलितलाई ठग्ने काम गरियो, अहिले सुधारमुखी बजेट ल्याइएको छ

२ असार, काठमाडौँ । सत्तारुढ दल राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सचेतक प्रकाशचन्द्र परियारले विगतका सरकारले बजेटमार्फत दलित समुदायलाई ठग्ने कार्य गरेको उदाहरण प्रस्तुत गर्दै हालको बजेट सुधारमुखी रहेको बताएका छन्। प्रतिनिधि सभामा विनियोजन विधेयक २०८३ को विभिन्न शीर्षमाथिको छलफलमा भाग लिँदै सचेतक परियारले विगतमा कानुन नै नबनाई दलित विकास प्राधिकरणका नाममा बजेट विनियोजन गरेर ठगिएको प्रक्रियालाई उजागर गरे। उनले भने, ‘विगतका सरकारले पिछडिएका क्षेत्र र समुदायलाई बजेटमा मात्र गफ दिँदै ठग्ने कार्य गरेका थुप्रै उदाहरण छन्। आर्थिक वर्ष ०८१/८२ मा २० करोड र ०८२/८३ मा ५० करोड विनियोजन गरिएको भनियो। तर दलित विकास प्राधिकरण गठनका लागि आवश्यक कानुन नै निर्माण भएन। कानुन नबनिएपछि एक पैसा पनि खर्च हुन सकेन। यो सबै दलित समुदायलाई ठग्ने प्रयास मात्र थियो।’

अर्थतन्त्रको निरन्तर वृद्धि मात्र नभई समावेशी वितरण मुख्य मापदण्ड भएको उल्लेख गर्दै उनले अहिलेको बजेट मध्यमवर्ग र युवा पुस्तालाई सम्बोधन गर्ने गरी आएको दाबी गरे। प्रस्तुत बजेटको पक्षमा परियारले यो बजेट सुधारमुखी, मध्यमवर्गीयमैत्री र युवालाई लक्षित गरिएको भन्दै यसले जेन-जि पुस्ताको भावना आत्मसात गरेको धारणा व्यक्त गरे। आयकरको करमुक्त सीमालाई दस लाखसम्म दोब्बर पार्नु र उच्च करदरलाई ३९ प्रतिशतबाट २९ प्रतिशतमा झार्नु मध्यमवर्गका लागि ऐतिहासिक र स्वागतयोग्य कदम भएको उनको तर्क थियो।

त्यस्तै, मन्त्रालयहरूको संख्यामा कटौती, निजी क्षेत्रमैत्री दृष्टिकोण, सेयर बजारको पुँजीगत लाभकरलाई अन्तिम स्वरूप दिने तथा डिजिटल एआई र स्टार्टअप प्याकेजले नयाँ पुस्ताको उत्साह जगाउन सफल भएको परियारले बताए। सचेतक परियारले यस बजेटमा गरिबी निवारण र सामाजिक सुरक्षाका धेरै विषय समाहित गरिएको उल्लेख गर्दै तीन लाख १३ हजार दलित बालबालिकालाई एक हजार रुपैयाँ पोषण भत्ता दिने व्यवस्था यसको उदाहरण भएको बताए। साथै दलित समुदायको परम्परागत सीप संरक्षण, भूमिहीन सुकुम्बासी व्यवस्थापन र मधेश, कर्णाली तथा सुदूरपश्चिमका दलित बस्तीहरूमा नमुना होमस्टे जस्ता कार्यक्रमहरू प्रशंसनीय रहेको चर्चा गरे।

१०औं राष्ट्रिय खेलकुद मिति चाँडै तोकिने घोषणा : खेलकुद मन्त्री पोखरेल

२ असार, काठमाडौं । शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलले कर्णाली रंगशालाको अनुगमन गरेका छन्। दशौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको तयारीमा रहेको कर्णाली प्रदेश रंगशालाको पोखरेलले अनुगमन गरेका हुन्। अनुगमनका क्रममा मन्त्री पोखरेलले राष्ट्रिय खेलकुदको मिति चाँडै तोक्ने योजना रहेको जानकारी दिए। कर्णाली प्रदेश खेलकुद विकास परिषदका सदस्य सचिव रविन्द्र चन्दले मन्त्री पोखरेललाई रंगशालाको हालको अवस्था बारे जानकारी गराएका थिए। निरीक्षणका क्रममा मन्त्री पोखरेलले कर्णालीको खेलकुदमा भौतिक संरचनाको कमी भएकाले सरकारले यसमा ध्यान दिने बताएका छन्।

पछाडि हिँड्ने व्यायाममा उत्कृष्ट तरीका, यी हुन् ५ प्रमुख लाभहरू

हिँड्नुलाई सबैभन्दा प्रभावकारी व्यायाममध्ये एक मानिन्छ। हिँड्नका विभिन्न तरिका छन्। तर तपाईंले कहिल्यै पछाडि हिँड्नु भएको छ वा कसैले यसरी हिँडेको देख्नुभएको छ? यो प्रवृत्ति केही हदसम्म दुर्लभ छ र सुनिन पनि कमै हुन्छ। केही वर्षअघि दाङका एक युवाले उल्टो हिँडेर मेचीदेखि महाकालीसम्म यात्रा गरेका थिए जसले चर्चा पाएको थियो। ‘हिँडौँ स्वस्थ रहौँ’ भन्ने नारासँगै उनले यसरी सयौं किलोमिटरको उल्टो यात्रा गरेका थिए। वास्तवमा, पछाडि हिँड्नु शरीरका लागि धेरै हिसाबले लाभदायक हुन्छ। उल्टो हिँडाइले शरीरलाई कसरी लाभ पुर्‍याउँछ त?

१. खुट्टाका मांसपेशीहरू बलियो बनाउँछ
पछाडि हिँड्दा खुट्टाका विभिन्न मांसपेशीहरू बढी सक्रिय हुन्छन्। यसले तिघ्रा, घुँडा र नितम्बका मांसपेशीहरू मजबुत बनाउन मद्दत पुर्‍याउँछ।

२. सन्तुलन र समन्वय सुधार गर्दछ
उत्तर मर्दा शरीरले सन्तुलन कायम राख्न धेरै मेहनत गर्नुपर्छ। यसले शरीरको सन्तुलन र समन्वय क्षमतामा सुधार ल्याउँछ।

३. बढी क्यालोरी जलाउँछ
सिधा अगाडि हिँड्नु जति सहज नहुन सक्छ, तर पछाडि हिँड्दा ऊर्जा खर्च धेरै हुन्छ। त्यसैले, क्यालोरी बढी जलाएर अनावश्यक तौल बढ्नबाट जोगाउन सकिन्छ।

४. घुँडा मजबुत बनाउँछ
पछाडि हिँड्दा घुँडामा पर्ने दबाबको स्वरूप परिवर्तन हुन्छ। यसले जोर्नीहरूलाई स्वस्थ र बलियो बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछ। केही अवस्थामा पुनर्स्थापनाका लागि फिजियोथेरापीमा समेत उल्टो हिँडिने अभ्यास समावेश गरिन्छ।

५. मस्तिष्क सक्रिय हुन्छ
सामान्यतः सिधा अगाडि हिँड्दा विभिन्न कुरामा सजिलै ध्यान दिन सकिन्छ, तर पछाडि हिँड्दा पूर्ण ध्यान केन्द्रित गर्न आवश्यक हुन्छ। यसले मस्तिष्कलाई बढी सक्रिय बनाउँछ र आफूले गरिरहेको क्रियाकलापमा सजिलै ध्यान दिन मद्दत पुर्‍याउँछ।

सही तरिकाले कसरी हिँड्ने?
विधि र सुरक्षा कारणले अलिकति समयका लागि मात्र उल्टो हिँड्नु उपयुक्त हुन्छ। सुरुमा केही मिनेट मात्र अभ्यास गरी थाल्न सकिन्छ। खुल्ला ठाउँ वा चौरमा उल्टो हिँड्नु उत्तम हुन्छ। हिँड्नुअघि आसपासमा कुनै अवरोध वा खतरनाक वस्तु छ कि छैन अवश्य जाँच गर्नुपर्छ। यदि घरको छत वा अग्लो ठाउँमा अभ्यास गर्न लागिएको हो भने विशेष सतर्कता अपनाउन आवश्यक हुन्छ। हिँड्दा शरीर र घाँटी सिधा राखेर बिस्तारै हिँड्नुपर्छ। कुनै असजिलो वा दुखाइ महसुस भएमा, विशेष गरी गर्दन वा शरीरमा समस्या भएमा यो अभ्यास तुरुन्त रोक्नुपर्छ।

इरानको चेतावनी: इजरायलले लेबनानमाथि हमला जारी राखे सम्झौता उल्लंघन हुनेछ

२ असार, काठमाडौं। इजरायलले फेरि लेबनानमाथि हमला गर्ने हो भने अमेरिकासँग भएको युद्धविराम सम्झौता उल्लंघन हुने चेतावनी इरानले दिएको छ। इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले मंगलबार उक्त चेतावनी दिएका छन्, जुन समाचारमा उल्लेख गरिएको छ। ‘यस सम्झौतामा दुई पक्षहरू छन्,’ विदेशमन्त्री अराघचीले भने, ‘एक तर्फ इरान र हिजबुल्लाह छन् भने अर्कोतिर अमेरिका र इजरायल। युद्ध पूर्ण रूपमा रोक्नका लागि लेबनानमा लडाइँ बन्द हुनैपर्छ।’

इजरायलले लेबनानमाथि हमला गर्ने वा त्यहाँ कुनै प्रकारको भूमि कब्जा कायम राख्ने हो भने यसलाई सम्झौतामा उल्लंघन मानिने उनले स्पष्ट पारे। इरान र अमेरिकाबीच सम्झौता भए पनि, इजरायली नेताहरूले त्यो स्वीकार गर्न अस्वीकार गरेका छन्। यसैबीच, इजरायली सेनाले दक्षिणी लेबनानमा चरमपन्थी समूहहरूमाथि आक्रमण जारी राखिरहेको छ।

पूर्वमन्त्री रेखा शर्माः संविधान संशोधनका लागि समग्र पुनरावलोकन आवश्यक

२ असार, काठमाडौं । पूर्वमन्त्री तथा नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) की नेतृ रेखा शर्माले संविधान संशोधन अघि संविधानको समग्र पुनरावलोकन गर्नुपर्ने आवश्यक्ता औँल्याएकी छन्। मंगलबार राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा उनले संविधान संशोधनको एजेन्डा निर्धारण गर्नु अघि सम्पूर्ण संविधानको पुनरावलोकन आवश्यक रहेको बताइन्। उनले भनिन् कि संविधान संशोधनका विषयमा अध्ययन गर्ने गरी सबै राजनीतिक दलले कार्यदल गठन गरेको भए तापनि संविधान पुनरावलोकनको विषयमा खास चासो नदेखिएको छ।

तत्कालीन संविधान सभामा आफ्नो पार्टीले निर्वाचन प्रणाली, शासकीय स्वरूप र लैंगिक विभेदसम्बन्धी बिरोध जनाएको स्मरण गराउँदै उनले हालको राजनीतिक अवस्थाले संविधान पुनरावलोकनको आवश्यकता अझ स्पष्ट पारेको उल्लेख गरिन्। उनले थपिन् कि, संविधान संशोधनका लागि सरकारले दलहरूसँग थप संवाद गर्न आवश्यक छ।

हालै सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दलहरूले आफ्ना घोषणापत्रमा संविधान समीक्षा र संशोधन समावेश गरेको र कांग्रेस–एमाले गठबन्धन सरकार गठन गर्दा पनि संविधान संशोधन प्रमुख एजेन्डामा रहेको उनले स्मरण गराइन्। नेकपाद्वारा गठन गरिएको संविधान संशोधन कार्यदलले संशोधन गर्न सकिने विषयहरूको अध्ययन गरिरहेको र आवश्यक सुझावहरू सरकारलाई दिइरहेको पनि उनले बताइन्।

उनले भनिन्, ‘संविधानका कुन-कुन विषय संशोधन गर्नुपर्ने हो भनेर एजेन्डा तय गर्नु अघि संविधानको समग्र पुनरावलोकन हुनु आवश्यक छ, जुन हाल भइरहेको छैन। हाम्रो पार्टी अहिले धेरै पार्टीहरू एकजुट भएर बनेको छ। म तत्कालीन संविधान सभाका सदस्य पनि भएकाले त्यसबेलादेखि निर्वाचन प्रणाली, शासकीय स्वरूप र लैंगिक विभेदसम्बन्धी विषयमा हामीले असहमति जनाउँदै आएका छौं। त्यतिबेला र अहिलेका स्थितिमा केहि फरक छ।’

उनले थपिन्, ‘हामीले पार्टीका वरिष्ठ नेता देव गुरुङको नेतृत्वमा संविधान संशोधन कार्यदल गठन गरेका छौं। उहाँको नेतृत्वमा कार्यदलले संविधानका कुन-कुन पक्ष संशोधन गर्न सकिन्छ भनी अध्ययन गरिरहेको छ र सरकारलाई आवश्यक सुझाव दिइरहेको छ। हाम्रो पार्टीको धारणा छ कि संविधानका संशोधन योग्य विषयहरूमा संशोधन हुनु आवश्यक छ।’

अर्जेन्टिना र अल्जेरियाबीचको खेलमा हेरिनुपर्ने प्रमुख खेलाडीहरू

फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘जे’ अन्तर्गत टेक्सासको प्रतिष्ठित डलास स्टेडियममा तीन पटक विश्व विजेता अर्जेन्टिना र उत्तर अफ्रिकी महाशक्ति अल्जेरिया आपसमा भिड्दैछन्। विश्वकप २०२६ मा आफ्नो उपाधि रक्षा गर्दै लगातार चौथो प्रमुख अन्तर्राष्ट्रिय ट्रफी (विश्वकप २०२२, कोपा अमेरिका २०२४ र कोपा अमेरिका २०२६) जित्ने ऐतिहासिक अभियानमा रहेको अर्जेन्टिना सुखद सुरुवात गर्न चाहन्छ। अर्कोतर्फ, कतार विश्वकप २०२२ मा छनोट हुन नसकेपछि, प्रशिक्षक भ्लादिमिर पेट्कोभिचको नेतृत्वमा उत्कृष्ट पुनरागमन गरेको अल्जेरिया दक्षिण अमेरिकी महारथीलाई स्तब्ध पार्दै विश्वलाई आश्चर्यचकित पार्ने रणनीति लिएर मैदान उत्रँदैछ।

हेड-टु-हेड इतिहास हेर्दा, अर्जेन्टिना र अल्जेरियाबीच फुटबलमा विरलै मात्र भिडन्त भएको छ। यी दुई टोलीहरू अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा अहिलेसम्म केवल एकपटक मात्र आमनेसामने भएका छन्। सन् २००७ मा भएको उक्त एकमात्र मैत्रीपूर्ण खेलमा अर्जेन्टिनाले अल्जेरियालाई ४-३ को रोमाञ्चक र कडा प्रतिस्पर्धात्मक नतिजाले पराजित गरेको थियो, जसमा लियोनेल मेस्सीले दुई गोल गरेका थिए। फिफा विश्वकपको मुख्य मञ्चमा यी दुई मुलुकहरू पहिलो पटक आमने-सामना हुन लागेका छन्। ऐतिहासिक अनुभव र फिफा वरीयताको आधारमा अर्जेन्टिना बलियो दावेदार मानिन्छ, तर अल्जेरियाको शारीरिक रूपमा बलियो र काउन्टर अट्याक शैलीले अर्जेन्टिनाको रक्षा पंक्तिका लागि चुनौती सिर्जना गर्न सक्छ।

प्लेयर्स टु वाच
अर्जेन्टिना
लाउतारो मार्टिनेज (स्ट्राइकर): अर्जेन्टिनाको आक्रमणका प्रमुख गोल मेसिन लाउतारो मार्टिनेज इटालियन च्याम्पियन इन्टर मिलानका कप्तान र स्टार फरवार्ड हुन्। कोपा अमेरिका २०२६ मा उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै अर्जेन्टिनालाई च्याम्पियन बनाउन नायक बनेका २८ वर्षीय मार्टिनेज हाल अविश्वसनीय फर्ममा छन्। लियोनेल मेस्सीले आफ्नो अन्तर्राष्ट्रिय करियरको उत्तरार्धमा प्लेमेकरको भूमिका बढी निभाउने भएकाले, गोल दिलाउने र अल्जेरियाको कडा रक्षा तोड्ने मुख्य जिम्मेवारी मार्टिनेजको काँधमा पर्नेछ।

एन्जो फर्नान्डेज (मिडफिल्डर): इङ्ग्लिस प्रिमियर लिग क्लब चेल्सीका मुख्य मिडफिल्ड इन्जिन एन्जो फर्नान्डेज अर्जेन्टिनाको मध्य क्षेत्रमा मुख्य रणनीतिकार हुन्। मैदानको मध्यभागबाट खेलको लय र गति नियन्त्रण गर्ने, विपक्षीको आक्रमणलाई डिफेन्सको नजिकबाट रोकी लाउतारो मार्किन्जेजलाई सटिक ‘थ्रु-पास’ दिने उनको कला विश्वस्तरीय छ। अल्जेरियाको आक्रमणमाथि पकड कायम राख्न उनको प्रदर्शन निर्णायक हुनेछ।

क्रिस्टियन रोमेरो (डिफेन्डर): इङ्ग्लिस क्लब टोटनह्याम हट्सपरका भरपर्दा सेन्टर-ब्याक क्रिस्टियन रोमेरो अर्जेन्टिनाको रक्षापंक्तिमा कडा चट्टान हुन्। आफ्नो कठिन ट्याकल, उत्कृष्ट शारीरिक शक्ति र ‘वान-अन-वान’ क्षमता राख्ने २८ वर्षीय रोमेरोले अल्जेरियाका तीब्र गतिका विङ्गरलाई पेनाल्टी क्षेत्र नजिक जान दिन नहुने मुख्य जिम्मेवारी पाएका छन्।

अल्जेरिया
रियाद माहरेज (विङ्गर): अल्जेरियाका कप्तान र टोलीका सबैभन्दा ठूला सुपरस्टार रियाद माहरेज साउदी प्रो लिग क्लब अल-अहलीका मुख्य आक्रमण हतियार हुन्। म्यानचेस्टर सिटीका पूर्व स्टार हुनाले ठूला खेल र दबाबपूर्ण मञ्चहरूको अत्यन्त अनुभव भएका माहरेजले दायाँ विङ्गबाट भित्र काट्दै सटिक क्रस निकाली वा सिधै गोलपोस्टमा प्रहार गरेर अर्जेन्टिनाको लेफ्ट ब्याकलाई खेलभरि नै ठूलो चुनौती दिने निश्चित छ।

रायन आयत-नूरी (डिफेन्डर): सिटीकै खेलाडी रायन आयत-नूरी अल्जेरियाको सबैभन्दा प्रतिभाशाली लेफ्ट ब्याक हुन्। डिफेन्स सम्हाल्दै तीव्र गतिमा बायाँ विङ्गमा ओभरल्याप गरी कप्तान माहरेजका लागि स्पेस खोल्ने उनको शैली निकै खतरनाक छ। अर्जेन्टिनाका विष्फोटक विङ्गरलाई रोक्न उनको रक्षात्मक भूमिका पनि महत्वपूर्ण हुनेछ।

गुगल क्रोममा नयाँ परिवर्तनले विज्ञापन रोक्ने ‘एडब्लकर’ कमजोर पार्दै

२ असार, काठमाडौं । विश्वकै सबैभन्दा बढी प्रयोग हुने इन्टरनेट ब्राउजर ‘गुगल क्रोम’ले आफ्नो एक्स्टेन्सन फ्रेमवर्कमा महत्वपूर्ण परिवर्तन गरेको छ। गुगलले ल्याएको यस नयाँ अपडेटसँगै क्रोममा प्रयोग हुँदै आएका विज्ञापन रोक्ने सफ्टवेयर (एडब्लकर) हरू कमजोर बन्दै गएका छन्। लोकप्रिय एडब्लकर ‘यूब्लक ओरिजिन’ जस्ता सफ्टवेयरहरू अहिले क्रोममा पूर्ण रूपमा काम गर्न छाडेका छन्। गुगलका अनुसार यो परिवर्तनले क्रोमको पुरानो सञ्चालन नियम ‘मेनिफेस्ट वी२’ हटाएर नयाँ ‘मेनिफेस्ट वी३’ लागू गरेको हो। जुलाई २०२५ मा क्रोमले सबै पुराना MV2 एक्स्टेन्सनहरूलाई स्थायी रूपमा निष्क्रिय गरिसकेको छ, जसका कारण ‘यूब्लक ओरिजिन’ क्रोम वेब स्टोरबाट हटाइएको थियो।

नयाँ अपडेटपछि एडब्लकरहरूले पहिले जस्तो ‘डाइनामिक फिल्टरिङ’ (वेबसाइट खुल्नुअगावै रियल-टाइममा विज्ञापन रोक्ने प्रक्रिया) गर्न सक्दैनन्। गुगलले यो कदम प्रयोगकर्ताको सुरक्षा सुदृढीकरण र ब्राउजरको कार्यक्षमता वृद्धि गर्ने उद्देश्यले उठाएको जनाएको छ। हालै क्रोमका विभिन्न एक्स्टेन्सनहरू मार्फत मालवेयर (भाइरस) फैलने र प्रयोगकर्ताहरूको गोप्य डाटा चोरी हुने घटनाहरू बढेकाले नयाँ नियम आवश्यक भएको गुगलको तर्क छ। तर साइबर सुरक्षा विशेषज्ञ र प्रविधि विज्ञहरूले भने गुगलको यो कदमको आलोचना गरेका छन्। उनीहरूको अनुसार गुगलको मुख्य आम्दानी डिजिटल विज्ञापनबाटै हुने भएकाले व्यावसायिक स्वार्थअनुसार एडब्लकरहरूलाई कमजोर बनाउन खोजिएको छ।

साइबर सुरक्षा जानकारहरूले भने एडब्लकरहरूले विज्ञापन मात्र नभई प्रयोगकर्तालाई हानिकारक अनलाइन रिडाइरेक्ट, ट्र्याकिङ र दुष्ट विज्ञापनबाट समेत बचाउने काम गर्छन्। त्यसैले एडब्लकर कमजोर हुँदा प्रयोगकर्ताहरू साइबर जोखिममा पर्दछन् भनी सचेत गराएका छन्। यद्यपि, क्रोम प्रयोगकर्ताका लागि ‘यूब्लक ओरिजिन लाइट’ नामक सफ्टवेयर अहिले पनि उपलब्ध छ। यदि पूर्ण रूपमा एडब्लकिङ आवश्यक छ भने फायरफक्स वा ब्रेभ ब्राउजरमा ‘यूब्लक ओरिजिन’ अझै पनि प्रभावकारी रूपमा चलिरहेको छ।