बहुमत प्राप्त सरकारले के के गर्न सक्छ? प्रतिनिधि सभामा दुई तिहाइ बहुमत प्राप्त गर्न आवश्यक सङ्ख्याभन्दा दुई स्थान कम पाएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी र त्यसको नेतृत्वमा रहेको सरकारले त्यस्तो आँकडाको आधारमा के के गर्न सक्छ?
२३ चैत, काठमाडौं । गुण्डागर्दीको आरोपमा ‘रेम्बो’ उपनामले परिचित कोर्तु गुरुङलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। काठमाडौं महानगरपालिका–१७, पकनाजोल निवासी ४० वर्षीय गुरुङलाई गत राति ठमेल क्षेत्रमा पक्राउ गरिएको हो। जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसएसपी रमेश थापाले गुरुङको पक्राउको पुष्टि गर्दै उनीमाथि अनुसन्धान जारी रहेको बताएका छन्।
कर्णाली प्रदेश रुकुम पश्चिमका मुक्तककार कर्णबहादुर खत्रीलाई मकवानपुरमा ‘शिव–सावित्री अधिकारी मुक्तकसम्मान २०८२’ प्रदान गरिएको छ। झरना साहित्यिक परिवारले ३२५ औँ साहित्यिक शृङ्खलाका अवसरमा ३२ औँ मुक्तक साँझ आयोजना गरी विद्यार्थीबीच मुक्तक वाचन प्रतियोगिता सम्पन्न गरेको छ। प्रतियोगितामा सुमिना दहाल सर्वोत्कृष्ट भइन् र उनलाई ५ हजार ५५५ रुपैयाँ राशिको ‘शिव–सावित्री अधिकारी स्मृति मुक्तक नवप्रतिभा पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ।
२२ चैत, हेटौंडा। कर्णाली प्रदेशको जिल्ला रुकुम पश्चिमका मुक्तककार कर्णबहादुर खत्रीलाई मकवानपुरमा ‘शिव–सावित्री अधिकारी मुक्तकसम्मान २०८२’ प्रदान गरिएको हो। झरना साहित्यिक परिवारको ३२५ औँ साहित्यिक शृङ्खलाका अवसरमा साहित्यकार रमेशमोहन अधिकारीद्वारा आफ्ना आमाबुबाका स्मृतिमा स्थापित १५ हजार ५५५ राशिसहितको ‘शिव–सावित्री अधिकारी मुक्तकसम्मान–२०८२’ खत्रीलाई प्रदान गरिएको हो।
कार्यक्रममा मकवानपुरका विभिन्न विद्यालयका कक्षा ९ देखि १२ सम्म अध्ययनरत विद्यार्थीबीच मुक्तक वाचन प्रतियोगिता आयोजना गरिएको थियो। उत्कृष्ट नौ विद्यार्थी सहभागी प्रतियोगितामा बुद्ध मावि हात्तीसुँडेकी छात्रा सुमिना दहाल सर्वोत्कृष्ट भइन्। उनलाई ५ हजार ५५५ रुपैयाँ राशिको साहित्यकार रमेशमोहन अधिकारीद्वारा नै स्थापित ‘शिव–सावित्री अधिकारी स्मृति मुक्तक नवप्रतिभा पुरस्कार’ प्रदान गरिएको झरनाका सचिव नीलहरि ढुङ्गेलले जानकारी दिए।
कार्यक्रममा एकल मुक्तक कृति प्रकाशन गरेका देवराज खरेल, अनिश न्यौपाने ‘भावना’, डिबी बर्तौला, राम कार्की, दीपक गौतम, बिर्खे अञ्जान, राजबाबु पहाडी, दिनेशकुमार शर्मा, एसआर मञ्जरी ओली, सुमी थिङलगायतलाई कृतिगत कदरपत्रबाट सम्मान गरिएको थियो। सबै सम्मानित मुक्तककारहरूले आआफ्ना मुक्तकहरू वाचन गरेका थिए। झरनाकी सहसचिव अमृता लामिछानेले सञ्चालन, उपाध्यक्ष कृष्ण घतानीले स्वागत मन्तव्य व्यक्त गरेको कार्यक्रममा अध्यक्ष गायत्री रूपाखेतीले सभाध्यक्षता गरेकी थिइन्। कार्यक्रमको प्रमुख आतिथ्यता मुक्तककार रमेश समर्थनले गरेका थिए।
२० चैत, काठमाडौं । कर्णालीका युवाहरूले आगामी प्रदेश र स्थानीय तहको निर्वाचनमा ई-भोटिङको व्यवस्था गर्न निर्वाचन आयोगलाई ध्यानाकर्षण गराएका छन्। यसका लागि उनीहरूले निर्वाचन आयोग नेपालका कार्यवाहक प्रमुख आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीसँग भेट गरी ज्ञापनपत्र बुझाएका छन्।
ज्ञापनपत्रमा उल्लेख छ कि नेपालभित्र रहेका लाखौँ नागरिक मतदान अधिकार प्रयोग गर्नबाट वञ्चित भएका छन्। युवा समूहका संयोजक आशिष देवकोटाले समस्या केवल विदेशमा रहेका नेपालीहरूमा मात्र सीमित नभई देशभित्र रहेका नागरिकहरूमा पनि अत्यन्त गम्भीर छ भनी बताए।
उनका अनुसार मुगु, डोल्पा, जुम्ला, बाजुरा र हुम्ला जस्ता दुर्गम जिल्लाका नागरिकहरूले मतदानका लागि काठमाडौं तथा तराईका जिल्लामा जान र आउन प्रति व्यक्तिलाई २५ देखि ३० हजार रुपैयाँ खर्च गर्नु पर्ने भएकोले धेरै नागरिकहरू व्यावहारिक रूपमा मतदान प्रक्रियाबाट बाहिरिने अवस्था देखिएको छ उनले भनि छन्।
पोखराका मेयर धनराज आचार्यले फेवातालको ६५ मिटर मापदण्डभित्र गृहमन्त्री सुदन गुरुङको जग्गा रहेको बताएका छन्। सर्वोच्च अदालतले २०८० असार ४ गते फेवातालको मापदण्ड ६५ मिटर कायम गर्न आदेश दिएको थियो। फेवातालको मापदण्डभित्रका दूषित जग्गा पहिचान गरी मुआब्जा दिन व्यवस्था मिलाउन काम भइरहेकाले यसलाई कार्यान्वयनमा ल्याउन ध्यान दिइएको छ।
शनिबार बिहान खपौंदी क्षेत्रमा रहेका मापदण्डभित्रका संरचनाहरूमा डोजर चलाउने अघि दिन गृहमन्त्री गुरुङ र मेयर आचार्यबीच छलफल भएको थियो। मेयर आचार्यले गृहमन्त्रीसँगको संवादमा भने, ‘उहाँले नक्सा देखाउँदै भन्नुभयो, मेरो जग्गा पनि त्यही छ, हेर्नुस् कहाँ पर्छ भनेर। मैले भने त्यो फेवातालकै तालघर भित्र पर्छ। मापदण्डभित्र छ भने सबै संरचना हटाउनै पर्छ भन्नुभयो।’
गृहमन्त्री गुरुङले फेवातालको शीर अनदु क्षेत्रमा जग्गा किनेर टहरा बनाएर सानो वाटर स्पोर्ट्स सञ्चालन गर्दै आएका थिए। यद्यपि, मापदण्डभित्रका दूषित जग्गा पहिचान गर्ने काम भइरहँदा समेत सुदन गुरुङको नाम अहिलेसम्म देखिएको छैन। फेवातालको मापदण्ड कायम गर्ने काममा सरकारले खास सफलता नपाएका कारण अहिले शक्तिशाली सरकार बनेपछि यस विषयलाई कडा रूपमा अघि बढाउन सकिने आशा गरिएको छ।
शनिबार बिहान पर्यटन व्यवसायी कर्ण शाक्यको पार्क भिलेज वाटरफ्रन्ट रिसोर्टको प्रांगणमा पनि डोजर चलाइएको थियो। पोखरा महानगरले १५ दिनभित्र संरचना हटाउन सूचना जारी गरेको छ। स्थानीयवासीहरूले स्पष्ट गुरुयोजना र विकल्प प्रस्तुत गरिसकेपछि मात्र संरचना हटाउन माग गर्दै आएका छन्। फेवातालमा संरचना नबनाउन र बनिसकेका संरचना हटाउन पोखरा महानगरले पटक-पटक अनुरोध गरेको भए पनि निर्माण कार्य पूर्ण रूपमा रोकिएको छैन।
नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका अध्यक्ष चन्द्रप्रसाद ढकालले निजी क्षेत्रले मुलुकको समग्र विकास र रोजगारी सृजनामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गरेको बताएका छन्। उनले प्राकृतिक स्रोत, कृषि, पर्यटन र उद्योग क्षेत्रमा स्थानीय स्रोत साधनको उच्चतम उपयोग गरी आर्थिक समृद्धि हासिल गर्न सकिने बताए।
कोशी प्रदेश सभाको उद्घाटन गर्दै अध्यक्ष ढकालले विकास र रोजगारी सिर्जनामा निजी क्षेत्रको योगदानको महत्वलाई जोड दिएका छन्। उनले भने, “मुलुकको कुल रोजगारीको ठूलो हिस्सा निजी क्षेत्रले ओगटेको छ, र हालका दिनहरूमा सरकारले पनि सकारात्मक दृष्टिकोण अपनाएको छ।”
अध्यक्ष ढकालले लगानी वातावरण सुदृढ गर्न निजी क्षेत्रको भूमिका महत्वपूर्ण रहेको उल्लेख गर्दै, सरकार र निजी क्षेत्रबीचको सहकार्यले मात्र दिगो विकासको लक्ष्य हासिल गर्न सकिने कुरा बताए।
कोशी महासंघको नयाँ नेतृत्वका लागि वर्तमान अध्यक्ष राजेन्द्र राउत र नवीन रिजालबीच तीव्र प्रतिस्पर्धा भइरहेको छ, र निर्वाचन कार्यतालिका अनुसार आजै मतदान हुनेछ।
श्रीनगर बसपार्क अहिले केवल यात्रु चढ्न र ओरालिनको स्थान मात्र नभई सल्यान जिल्लाको विकास र सम्भावनाको प्रतीकको रुपमा स्थापित भएको छ। यस बसपार्कले डोजरबाट सुरु गरेको यात्रालाई सम्पन्न गर्दै आधुनिक पूर्वाधारमा परिवर्तन गरेको छ। यसले स्थानीय बासिन्दा र आगन्तुकहरूलाई सुविधा प्रदान गर्दै आइरहेको छ।
काठमाडौं जिल्ला अदालतले पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र पूर्वगृहमन्त्री रमेश लेखकलाई अनुसन्धानका लागि ५ दिन हिरासतमा थप राख्न अनुमति दिएको छ। उनीहरूलाई चैत १४ गते भक्तपुरबाट पक्राउ गरिएको थियो। भदौ २३ र २४ गते सम्पन्न जनजीवी आन्दोलनका क्रममा उनीहरूको भूमिकामा ज्यानसम्बन्धी मुद्दामा अनुसन्धान गर्न उक्त निर्णय भएको हो। २२ चैत, काठमाडौं।
पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली तथा पूर्वगृहमन्त्री र नेपाली कांग्रेसका नेता रमेश लेखकलाई थप ५ दिन हिरासतमा राखी अनुसन्धान म्याद बढाइएको छ। काठमाडौं जिल्ला अदालतले आइतबार दुवैविरुद्ध अनुसन्धान म्याद थप गर्ने आदेश जारी गर्यो। भदौ २३ र २४ को जनजीवी आन्दोलनमा उनीहरुको गृह मन्त्रालयमा रहेका बेला भूमिकासम्बन्धी प्रश्नहरू अनुसरण गर्दै जाँच आयोगले ज्यानसम्बन्धी कसुरका विषयमा अनुसन्धान सिफारिस गरेको थियो। ओली र लेखकलाई चैत १४ गते बिहान भक्तपुरबाट गिरफ्तार गरिएको थियो।
स्वास्थ्य मन्त्रालय सिंहदरबार परिसरमा अस्थायी टिनका कोठामा कार्यरत छ, जहाँ वर्षात् सुरु भएपछि पानी र हिलोले काम गर्न कठिनाइ हुन्छ। गत भदौमा जेनजी आन्दोलनको क्रममा स्वास्थ्य मन्त्रालयको भवन पूर्ण रूपमा आगजनी भएपछि मन्त्रालयले सिंहदरबारको नरसिंह दल गणको खाली जग्गामा अस्थायी कार्यालय स्थापना गर्यो। मन्त्रालयका सूचना अधिकारी डा. भक्तबहादुर केसीले उपयुक्त भवन खोजी भइरहेको र मन्त्रालय पूर्ण रूपमा सिंहदरबार भित्र सार्न सरकारसँग समन्वय भइरहेको बताए।
देशको सर्वोच्च प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबारमा स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालय अभाव र अव्यवस्था भोग्न बाध्य छ। मन्त्रालय परिसरमा प्रवेश गरेपछि अस्थायी संरचना अर्थात् टिनका कोठा ‘डिब्बा’ देखिन्छन्, जहाँ स्वास्थ्य मन्त्री, सचिव र केही महाशाखा छन्। कर्मचारी त्यही संरचनामा बसेर काम गर्न बाध्य छन्। वर्षात् सुरु हुने बित्तिकै यी संरचनाहरूको अवस्था झन् दयनीय बन्छ। पानी परेपछि परिसरभरि हिलो जम्छ। कार्यालय परिसरमा हिंडडुल गर्न कठिन हुन्छ।
कर्मचारीहरूले फाइल बोकेर एक कोठाबाट अर्को कोठासम्म पुग्दा जुत्ता हिलाम्मे हुन्छ। ‘पानी परेपछि परिसर पूरै हिलो हुन्छ। जस्ता बजेर काम गर्न अवरोध हुन्छ,’ मन्त्रालयका एक कर्मचारी भन्छन्। एउटै टेबलमा तीन-चार कर्मचारी कार्यालय भित्र पस्दा अर्को समस्या देखिन्छ, साँघुरो कार्यक्षेत्र। सीमित कोठा र कम टेबलका कारण एउटै टेबलमा तीन जनाभन्दा बढी कर्मचारी बस्नुपर्ने अवस्था छ।
मन्त्रालयका अधिकारीका अनुसार अहिलेको अस्थायी संरचनाबाट मन्त्रालय सञ्चालन गर्न दीर्घकालीन रूपमा सम्भव नभएकाले छिट्टै उपयुक्त सरकारी भवनमा मन्त्रालय सार्न आवश्यक छ। स्वास्थ्य मन्त्रालय जनतासँग प्रत्यक्ष सम्पर्क हुने मन्त्रालय भएकाले दैनिक धेरै सेवाग्राही आउने गर्छन्। तर सिंहदरबार भित्र प्रवेशका लागि पास व्यवस्था गर्नुपर्ने भएकाले व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ।
सरकारले आइतबार सबै सरकारी कार्यालयलाई बिदा दिने निर्णय गरेपछि नेपाल स्टक एक्सचेन्जले शुक्रबार नियमित कारोबार सञ्चालन गर्ने भएको छ। २०७९ जेठ १ देखि शनिबार र आइतबार विदा भएका बेला नेप्सेले पनि शुक्रबार बजार सञ्चालन गरेको थियो। हालसम्म शुक्रबार र शनिबार बजार बन्द हुँदै आएकोमा नयाँ व्यवस्थाले बजार सप्ताहमा पाँच दिन सञ्चालन हुने छ। २२ चैत, काठमाडौं। अब सेयर बजार शुक्रबार पनि खुल्ने भएको छ। सरकारले आइतबार सबै सरकारी कार्यालयलाई बिदा दिने निर्णय गरेपछि नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से)ले शुक्रबार नियमित कारोबार खोल्ने भएको हो। ‘सरकारले बिदा दिएपछि आइतबार बजार बन्द नै हुन्छ, तर शुक्रबार बजार खुल्नेछ,’ नेप्सेका एक सञ्चालकले बताए, ‘विगतमा पनि शुक्रबार बजार खुलाएर आइतबार बन्द गरिएको उदाहरण छ। शुक्रबार खोल्न कुनै समस्या छैन, तर प्रक्रिया पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ।’ यसअघि २०७९ जेठ १ देखि सरकारले शनिबार र आइतबार सरकारी संस्थानहरूलाई विदा घोषणा गरेपछि नेप्सेले पनि शुक्रबार बजार सञ्चालन गरेको थियो। त्यस बेला शनिबार र आइतबार बजार बन्द गरी सप्ताहमा ५ दिन नै सञ्चालन गरिएको थियो। यसपटक पनि बजार ५ दिन सञ्चालन गर्ने गरी नयाँ व्यवस्था लागू गरिने छ। हालसम्म शुक्रबार र शनिबार बजार बन्द हुँदै आएको छ। आजै मन्त्रिपरिषद् बैठकले पेट्रोलियम पदार्थको आपूर्ति व्यवस्थापन गर्ने उद्देश्यले आइतबार सबै सरकारी कार्यालय बन्द गर्ने निर्णय गरेको थियो।
लखनउ सुपर जायन्टले आईपीएल २०२६ मा पहिलो जीत हासिल गर्यो। कप्तान ऋषभ पन्तले ६८ रन बनाउँदै अविजित रहँदै टिमलाई १५७ रनको लक्ष्य पूरा गराए। मोहम्मद शर्मिले ४ ओभरमा २ विकेट लिई हैदराबादलाई ९ रनमै रोक्न सहयोग पुर्याए। २२ चैत, काठमाडौं।
मोहम्मद शर्मिको उत्कृष्ट बलिङ प्रदर्शन र कप्तान ऋषभ पन्तको अविजित अर्धशतकीय पारीको सहयोगमा लखनउ सुपर जायन्टले इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) २०२६ मा पहिलो जीत प्राप्त गरेको छ। पन्तले ६८ रन बनाउँदा लखनउले आइतबारको पहिलो खेलमा सनराइजर्स हैदराबादलाई ५ विकेटले पराजित गर्दै अंक तालिकामा पहिलो सफलता दर्ता गर्यो।
पन्तले अन्तिम ओभरमा जयदेव उनादकतलाई तीन चौका प्रहार गरेपछि लखनउले १५७ रनको लक्ष्य १ बल अगाडि ५ विकेट गुमाएर १६० रन बनाउँदै पूरा गर्यो। ५० बल खेलेका पन्तले ९ चौकाको मद्दतमा अविजित ६८ रन बनाए। ओपनर एयडन मार्करमले २७ बलमा ४५ रन बनाए भने अब्दुल समदले १६, मिचेल मार्शले १४, र आयुष बदोनीले १२ रन योगदान दिए।
हैदराबादका हर्ष दुबेले २, इसान मलिंगा र शिवांग कुमारले समान १-१ विकेट लिए। त्यसअघि घरेलु मैदान राजीव गान्धी इन्टरनेशनल स्टेडियममा टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको हैदराबादले हेनरिच क्लासेन र नितिश कुमार रेड्डीको अर्धशतकीय पारीको सहयोगमा ९ विकेट गुमाएर १५६ रन बनाएको थियो।
क्लासेनले ४१ बल खेलेर ५ चौका तथा २ छक्का प्रहार गरी सर्वाधिक ६२ रन बनाए भने रेड्डीले ३३ बलमा ३ चौका र ५ छक्का प्रहार गर्दै ५६ रन जोडे। लखनउका मोहम्मद शर्मिले ४ ओभरमा केवल ९ रन खर्चेर २ विकेट लिए। प्रिन्स यादव र आबेस खानले २-२ विकेट लिए भने दिग्वेश राठी र मनिमरण सिद्दार्थले १-१ विकेट लिए।
नेपाल राष्ट्र बैङ्कले साना तथा मझौला उद्योगका कर्जामा जोखिम भार ६० प्रतिशत कायम गरेको छ। सरकारले ३ करोड रुपैयाँसम्मका कर्जाको जोखिम भार घटाउने निर्देशन दिएको हो। निक्षेप तथा कर्जा ग्यारेन्टी फन्ड वा जग्गा र घरले पूर्ण रूपमा धारण गरेका कर्जाहरूमा जोखिम भार ६० प्रतिशतमा कायम रहनेछ। २२ चैत, काठमाडौं।
नेपाल राष्ट्र बैङ्कले तीन करोडसम्मका कर्जाको जोखिम भार घटाएको घोषणा गरेको छ। सरकारको निर्देशन अनुसार केन्द्रीय बैङ्कले साना तथा मझौला उद्योगका कर्जामा जोखिम भार ६० प्रतिशतमा झारेको हो। सरकारले शासकीय स्वरूपको बुदँ ५७ अनुसार साना तथा मझौला उद्योग, कृषि तथा सूचना प्रविधि क्षेत्रका ऋण प्रवाहमा जोखिम भार घटाएर उपयुक्त तहमा झार्ने व्यवस्था मिलाएको छ। यसका लागि सरकारले केन्द्रीय बैङ्कलाई ३० दिनको समयावधि दिएको थियो।
केन्द्रीय बैङ्कका अनुसार साना तथा मझौला, कृषि, आईटी तथा उत्पादनमूलक उद्योगलाई कर्जा दिँदा जोखिम भार ६० प्रतिशत कायम गरिएको छ। यसका लागि निक्षेप तथा कर्जा ग्यारेन्टी फन्ड वा जग्गा तथा घरले पूर्ण रूपमा धारण गरेका कर्जाहरूको जोखिम भार ६० प्रतिशतमा झरेको छ। यस्ता कर्जाहरू आयोजनाले बीमित गर्नुपर्नेछ र घरजग्गाको हकमा बजार मूल्य र ऋणबीचको अन्तर २५ प्रतिशत कायम भएको कर्जामात्र लागू हुनेछ। यसअघि यस्तो कर्जाको जोखिम भार जोखिम र सुरक्षाका आधारमा निर्धारण हुँदै आएको थियो।
२२ चैत, बुटवल । नेपाली नयाँ वर्ष २०८३ को अवसरमा भैरहवामा सिद्धार्थ रैथाने सडक खाना महोत्सव आयोजना गरिन लागेको छ। होटल तथा रेस्टुरेन्ट व्यवसायी संगठन रुपन्देहीले आयोजना गर्ने यो महोत्सव चैत ३० गते सिद्धार्थनगर–३ रंगशाला रोडमा पाँचौं संस्करणका रूपमा संचालन हुँदैछ, आयोजकहरूले आइतबार पत्रकार सम्मेलनमा जानकारी दिएका छन्। विभिन्न जातजातिका परम्परागत खानाहरूको संरक्षण गर्ने तथा नयाँ वर्षको अवसरमा भैरहवावासीलाई सांगीतिक मनोरञ्जन प्रदान गर्ने उद्देश्यले आयोजना गरिएको यस महोत्सवमा ८० वटा स्टलहरू सञ्चालन गरिने अध्यक्ष राजेश महोत्राले बताए।
महोत्वसमा विशेष गरी थारु, मगर, गुरुङ लगायतका समुदायका मौलिक खानाका परिकार र कला संस्कृतिलाई प्राथमिकता दिइने महोत्राले जानकारी दिए। भैरहवाका ठूला तथा साना होटलहरूले आफ्ना विशेष ‘सिग्नेचर डिश’ का स्टल राख्नेछन्। एक दिने यो महोत्सवमा करिब ३० हजार दर्शकको सहभागिता रहने र एक करोड रुपैयाँभन्दा बढीको कारोबार हुने लक्ष्य राखिएको छ। महोत्सवलाई अझ आकर्षक बनाउन गायिका सिम्रन परियारसहित स्थानीय कलाकारहरूको सांगीतिक प्रस्तुति पनि हुने कार्यक्रम छ, आयोजकहरूले जनाएका छन्। पत्रकार सम्मेलनमा टुर एण्ड ट्राभल व्यवसायी चन्द्र थापा, होटल तथा रेस्टुरेन्ट व्यवसायी संघ लुम्बिनी प्रदेश महासचिव गणेशप्रसाद बेल्बासे, सिद्धार्थ सञ्जालका अध्यक्ष अनिलकुमार ज्ञवाली लगायतले महोत्सवमा भारतीय पर्यटकलाई आकर्षित गर्न सुझावहरू दिएका थिए।
नेपाल बुद्धिचाल महासंघका कोषाध्यक्षको नेतृत्वमा खेलाडीहरू चीनको साँघाई र कजाखस्तानको अल्माटीतर्फ प्रस्थान भएका छन्। अन्
अप्रिल ७ देखि १२ सम्म हुने साँघाई को–अपरेशन अर्गनाइजेशन अन्तर्राष्ट्रिय टिम चेस प्रतियोगितामा नेपाली टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। सोही गरी अप्रिल ६ देखि ११ सम्म आयोजना हुने एसियन कन्टिनेन्टल स्टेज अफ द फिडे आईएससीएफ वर्ल्ड स्कूल टिम चेस प्रतियोगितामा पनि पाँच नेपाली खेलाडी सहभागी हुनेछन्। २२ चैत, काठमाडौं।
चीन र कजाखस्तान चेस फेडेरेशनको निमन्त्रणामा नेपाली बुद्धिचाल खेलाडीहरू आइतबार साँघाई र अल्माटीतर्फ प्रस्थान गरेका हुन्। नेपाल बुद्धिचाल महासंघका कोषाध्यक्षको नेतृत्वमा चीन जान लागेको टोलीमा रापिड विधामा उच्च स्तरका खेलाडीहरू र नेपालको च्याम्पियन फिडे मास्टर रुपेश जैशवाल, दोलखाका आशिष फुँयाल र महिलातर्फ पहिलो नम्बरकी कृतिसारा अधिकारी सहभागी छन्।
उक्त टोली आगामी अप्रिल ७ देखि १२ तारिखसम्म हुने आठौं साँघाई को–अपरेशन अर्गनाइजेशन अन्तर्राष्ट्रिय टिम चेस प्रतियोगितामा प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। त्यस्तै, दोस्रो राष्ट्रिय विद्यालय चेस प्रतियोगिताका विजेता मार्भलस उच्च माध्यमिक विद्यालयका छात्र–छात्राहरू कजाखस्तानको अल्माटीतर्फ प्रस्थान गरेका छन्। उनीहरूले अप्रिल ६ देखि ११ तारिखसम्म हुने ‘एसियन कन्टिनेन्टल स्टेज अफ द फिडे आईएससीएफ वर्ल्ड स्कूल टिम चेस प्रतियोगिता’मा भाग लिनेछन्।
अन्तर्राष्ट्रिय जुनियर स्पर्धामा नेपालबाट पाँच खेलाडी सहभागी हुनेछन्। टोलीमा निहाना श्रेष्ठ, सुहानी सिंह, कृष्टि रिजाल, वृजनन्ददास टमटा र आकर्षण कुँवर रहेका छन्। कन्टिनेन्टल प्रतियोगिताका लागि टोली व्यवस्थापकको रूपमा नेपाल बुद्धिचाल महासंघका रेटिङ अफिसर तथा अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायक (आईए) निराजन प्रजापति छन भने प्रशिक्षकको जिम्मेवारी रिजेन्द्र राजभण्डारीले सम्हाल्नेछन्। दुवै टोलीलाई आइतबार त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा नेपाल बुद्धिचाल महासंघका अध्यक्ष हेराकाजी महर्जन र प्रवक्ता राजु ताम्राकारले बिदाइ गर्दै शुभकामना व्यक्त गरेका थिए।
समाचार सारांश नयाँ सरकार गठन भएयता सेयर बजार नेप्से ९.५९ प्रतिशत (२८४ अंक)ले घटेर २६७६ अंकमा पुगेको छ। सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धानका कारण ठूला व्यवसायीमाथि गरिएको धरपकडले बजारमा मनोवैज्ञानिक प्रभाव पारेको छ। लगानीकर्ताले पूँजीबजार सुधारका काममा सरकारलाई दबाब दिइरहेका छन्। २२ चैत, काठमाडौं । नयाँ सरकार गठन भएयता सेयर बजार त्रसित बनेको छ, जसकारण मात्र एक साता भित्रै सेयर परिसूचक नेप्सेमा ९.५९ प्रतिशत (२८४ अंक)को गिरावट आएको छ। यो अवधिमा लगानीकर्ताको सम्पत्ति मूल्य करिब ४ खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँले घटेको छ। सरकारले गठन हुनु अघि नेप्से २९६० अंकमा थियो। अघिल्लो आइतबारदेखि सुरु भएको गिरावट पछिको कारोबारपछि नेप्से २६७६ अंकमा झरेको छ। यसअघि सेयर बजारमा कुल पूँजीकरण ५० खर्ब रुपैयाँ थियो जुन अहिले ४५ खर्ब ५० अर्बमा झरेको छ। नेपाल स्टक एक्स्चेन्ज (नेप्से) परिसूचक आइतबार मात्रै ३.७९ प्रतिशत (१०५ अंक)ले घटेको हो। बजारमा ठूलो गिरावट आएपछि सबै दलहरु चिन्तित भएका छन्। धेरै लगानीकर्ता उच्च नोक्सानी व्यहोर्दै सेयर बिक्री गर्न बाध्य भएका छन्। अहिले बजार घट्नुको मुख्य कारण सरकारले व्यवसायीमाथि गरिरहेको धरपकड हो। कतिपय व्यवसायीका सम्पत्ति रोक्का गरिएको छ भने केही पक्राउ पनि परेका छन्। यसले बजारमा मनोवैज्ञानिक असर पारेको छ। स्टक ब्रोकर एसोसिएसन अफ नेपालका पूर्वअध्यक्ष नरेन्द्र सिजापतिले भने, ‘सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धानका कारण ठूला व्यवसायीमाथि धरपकड हुँदा अरुबीरू पनि त्रसित भएका छन्।’ उनले थपे, ‘ठूला व्यवसायीहरुले ठूलो परिमाणमा सेयर होल्ड गर्छन्, अहिले उनीहरूले बिक्री बढाएको हुनसक्छ।’ सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान राज्यको नियमित काम भएकाले यसकै कारण सेयर बजारमा अत्यधिक हल्ला र त्रास फैलाउनु उचित नभएको उनको भनाइ छ। मनोविज्ञानकै आधारमा बजारमा गिरावट आएको तर बजार घट्दा अरु लगानीकर्ता पनि बेच्ने अवस्था आएको सिजापतिले बताए। सरकार सेयर बजारको विपक्षमा नभई सुशासनलाई जोड दिने प्रयासमा रहेको बताएका छन्। अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले पूँजीबजारलाई पारदर्शी र सुशासनयुक्त बनाउन सरकार प्रतिबद्ध रहेको जनाए तापनि बजार नियन्त्रण हुन सकेको छैन। सेयर बजारका ठूला लगानीकर्ताले पनि सम्पत्ति शुद्धीकरणको नाममा सरकारको निशानामा परेको हल्लाले डर फैलाएको एसोसिएसनका अध्यक्ष सागर ढकालले बताएका छन्। ढकालले भने, ‘यो डर लामो समयसम्म शासित रहनेछैन। सरकारले कानुन कार्यान्वयन गर्दा बजार घट्नु त होइन। तर मनोवैज्ञानिक प्रभावका कारण अस्वाभाविक गिरावट आएको हो।’ बजार धेरै तल नजाने उनको दाबी छ। ‘केही दिनभित्रै बजार सकारात्मक दिशा लिन थाल्नेछ,’ उनले भने, ‘सरकारले पनि लगानीकर्तासँग विश्वास कायम गर्दै पूँजीबजार सुधारमा तेजी ल्याउनुपर्छ।’ कुनै ब्रोकर सञ्चालकले भने, सेयर बजारमा खरिद गर्ने पक्ष कमजोर भएका कारण बजार गिरावट रोकिन नसकेको बताए। उनले भने, ‘ठूला लगानीकर्तालाई पनि सरकारले धरपकड गर्ने भन्दै बजारमा त्रास फैलिएको छ, जसले बजार १८ सयसम्म गिर्न सक्ने डर बढाएको छ।’ लगानीकर्ता तथा कारोबारिलाई नियामकले आश्वस्त पार्न नसकेको बताउँदै, धितोपत्र बोर्डका अध्यक्ष सन्तोषनारायण श्रेष्ठले भने, ‘बजार शुद्धीकरणसँगै लगानीकर्ताको आत्मविश्वास मजबुत बनाउन बोर्ड केन्द्रित छ।’ उनले सरकारले पूँजीबजार सुधारका काम तीव्र गतिमा अघि बढाउन निर्देशन दिएको बताएका छन्। सेयर बिक्रीपछि रकम लगानीकर्ताको बैंक खातामा सिधै जम्मा हुने र खरीद पनि बैंकिङ माध्यमबाट हुने भएकाले अवैध रकम वैध हुने सम्भावना नहुने एक ब्रोकर सञ्चालकले बताए। उनले भने, ‘यदि अवैध सम्पत्ति बैंकमा छ भने नै रोक्का हुन्छ, सेयर वा घरजग्गामा गएको खण्डमा पनि रोक्का गरिन्छ।’ कुनै व्यवसायी पक्राउ परेपछि बजारमा अफवाह फैलिएको र यसले लगानीकर्ताको मनोबल कमजोर बनाएको नेपाल इन्भेस्टर्स फोरमका अध्यक्ष तुलसीराम ढकालले बताए। उनले भने, ‘सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी सोधपुच्छ लागि व्यवसायी पकडिएकोमा बजार यसरी झर्नु हुँदैन। सेयर बजारमा बैंकिङ प्रणालीबाटै पैसा आउँछ, नगद कारोबार हुँदैन।’ व्यवसायी धरपकडबाहेक अरु कारणले बजार घट्ने अवस्था अहिले नरहेको पनि उनले बताए। ‘ब्याजदर न्यून छ, लगानी विकल्प छैन, नीतिगत सुधार भइरहेको छ, वैशाखदेखि मार्जिन कारोबार पनि सुरु हुँदैछ। मुद्रा सञ्चिति र अन्य तथ्यांकहरू राम्रो छन्।’ उनले भने, ‘बजार छोटो समयमा धेरै घटे पनि छिट्टै उही गतिमा सुधार हुने सम्भावना छ।’ केही लगानीकर्ता आन्दोलनमा सरकार पूँजीबजारमा आवश्यक सुधार नगर्ने र सर्वसाधारणलाई आश्वस्त नगर्ने भन्दै केही लगानीकर्ता आन्दोलनमा उत्रिएका छन्। लगानीकर्ता संगठनले सिंहदरबारको दक्षिण गेटमा प्रदर्शन गरेको थियो। आन्दोलनमा सहभागी लगानीकर्ता तिलक कोइरालाले भने, ‘अवैध सम्पत्ति आर्जन वा वित्तीय गडबडी भए कारबाही हुनुपर्छ तर बजार अनवरत झर्ने र सुधारका काम नगर्ने स्वीकार्य छैन।’ उनले आफ्ना माग पूँजीबजार सुधारका कामलाई तीव्रता दिन सम्बन्धित पक्षलाई दबाब दिने रहेको बताए। कोइरालाले भने, ‘सेयर बजारको प्रविधि र प्रणाली सुधारका लागि धेरै काम गर्नैपर्छ, सरकारले ध्यान दिनुपर्छ र बजारका लागि सकारात्मक सन्देश दिनु पर्दछ।