Skip to main content

लेखक: space4knews

पोर्चुगल र स्पेन अन्तिम १६ मा भिड्ने निश्चित

४१ वर्षीय सुपरस्टार क्रिस्टियानो रोनाल्डो र वर्तमान विश्व फुटबलका युवा स्टार लामिन यमालबीचको भिडन्त फिफा विश्वकप २०२६ मा हुने भएको छ। १९ असार, काठमाडौं। दुई युरोपेली राष्ट्र पोर्चुगल र स्पेन फिफा विश्वकप २०२६ को अन्तिम १६ मा आमने-सामने हुने भएका छन्। शुक्रबार बिहान सम्पन्न खेलमा पोर्चुगलले क्रोएसियामाथि २-१ को पुनरागमन जित निकाल्दै छिमेकी स्पेनसँगको भिडन्त पक्का गर्यो।

पोर्चुगलले एक गोलले पछि परेको अवस्थामा क्रिस्टियानो रोनाल्डोको पेनाल्टी गोलमा खेल बराबरी गरेको थियो भने सुपर सब गोन्कालो रामोसले दोस्रो हाफको इन्जुरी टाइममा निर्णायक गोल गर्दै जित दिलाए।

स्पेनले पनि शुक्रबार बिहान अस्ट्रियालाई ३-० ले पराजित गर्दै अन्तिम १६ मा स्थान सुरक्षित गरेको छ। युरोपका यी दुई छिमेकी राष्ट्रलाई विश्वकप उपाधिका दाबेदार मानिन्छ भने अन्तिम १६ मा मात्रै यी मध्ये एकको यात्रा समाप्त हुनेछ।

रोनाल्डो विरुद्ध यमालको यो विश्वकपमा भिडन्तलाई धेरैले लियोनेल मेसी र क्रिस्टियानो रोनाल्डोबीचको ड्रीम म्याचको विकल्पको रूपमा चर्चा गरेका थिए। तर समूह चरणमा पोर्चुगल उपविजेता बनेपछि अर्जेन्टिना र पोर्चुगलको भेट सम्भावना टरेको थियो। त्यसैले यी दुई टिम फाइनलसम्म पुगेमा मात्रै मेसी र रोनाल्डोको भिडन्त हुन सक्ने थियो।

तर अब त्यो भन्दा पहिले ४१ वर्षीय सुपरस्टार रोनाल्डो र विश्व फुटबलका युवा तारा लामिन यमालबीचको खेल विश्वकपमा हेर्न पाइने निश्चित भएछ। रोनाल्डोले सन् २००६ मा विश्वकपमा डेब्यु गर्दा यमाल जन्मिएका थिएनन्। तर यस पटक यमालले आफूभन्दा दोब्बर उमेरका रोनाल्डोसँग विश्वकपमा प्रतिस्पर्धा गर्न पाए। यमालले यसै विश्वकपमा डेब्यु गरेका हुन् र साउदी अरब विरुद्ध आफ्नो पहिलो गोल समेत गर्न सफल भएका छन्।

विश्वकप फुटबल २०२६: सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएका १० मध्ये ८ देश किन छैनन्?

जुन १७ तारिखमा आर्जेन्टिनाका चर्चित खेलाडी लिओनेल मेस्सीले फिफा विश्वकपमा शान्त तरिकाले अल्जेरियाका गोलरक्षकलाई छल्दै आफ्नो पहिलो गोल गरेपछि समर्थकहरूले खचाखच भरिएको ठाउँमा ठूलो उत्साह र हचलच मच्चियो। तर त्यो भिडमा एक जना पनि आर्जेन्टिनाका थिएनन्। उफ्रिँदै, नाच्दै रमाइरहेका अनि ‘अल्बीसेलेस्ते’ (सेतो र आकाशे नीलो) जर्सी लगाएकाहरू बंगलादेशकै स्थानीय बासिन्दा थिए। उनीहरू राजधानी ढाकामा आयोजित खुला आकाशमुनि सामूहिक रूपमा विश्वकप हेर्ने कार्यक्रममा सहभागी थिए। भारत र इन्डोनेशियाका सहरहरूमा पनि यस्तै जोसिला सडक भेलाहरू आयोजना गरिएका छन्। यी समर्थकहरूले मेस्सी र उनका देशवासीलाई आफ्नै राष्ट्रिय टोलीजस्तै स्वीकार गरेजस्तो देखिन्छ। उनीहरूका आफ्नै राष्ट्रिय टोली पटकपटक विश्वकपका लागि छनोट हुन नसकेपछि यस्तो भएको हुन सक्छ।

विश्वका सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएका १० देशहरूमध्ये हालको प्रतियोगितामा केवल दुई देश (अमेरिका र ब्राजिल) मात्र सहभागी छन्। अन्य दुई देश रूस र नाइजیریया भने विगतका धेरै विश्वकप संस्करणहरूमा खेलिसकेका छन्। चीन र इन्डोनेशियाले विश्वकै सबैभन्दा लोकप्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा अहिलेसम्म केवल एक-एक पटक मात्रै सहभागिता जनाएका छन्। विश्वकै बढी जनसंख्या भएका भारत, बंगलादेश, इथियोपिया र पाकिस्तानले अहिलेसम्म विश्वकपमा सहभागी हुने सपना मात्रै देखेका छन्। यद्यपि भारत प्राविधिक रूपमा सन् १९५० मा ब्राजिलमा भएको विश्वकपका लागि छनोट भएको थियो तर प्रतियोगिता सुरु हुनुभन्दा एक महिनाभन्दा कम समयअघि नै फिर्ता भएको थियो।

“लाखौँ फुटबल प्रशंसक भएको देश फुटबलमा यति धेरै पछाडि पर्नु वास्तवमै स्वीकार्य कुरा होइन,” बंगलादेशी अभिनेत्री, लेखक तथा फुटबल समर्थक अदिते करिमले भनिन्। त्यसो भए किन जनसंख्याको आकार फुटबलमा सफलता मापन गर्ने भरपर्दो आधार बन्न सक्दैन? आकारले साँच्चै अर्थ राख्छ? सैद्धान्तिक रूपमा हेर्दा कुनै देशको जनसंख्या जति ठूलो हुन्छ, त्यति नै धेरै सम्भावित खेलाडीहरू छनोट गर्ने अवसर पनि हुन्छ। हालसम्म विश्वकप जितेका आठ देशहरूमध्ये सात देश — आर्जेन्टिना, ब्राजिल, इङ्ग्ल्यान्ड, फ्रान्स, जर्मनी, इटाली र स्पेनको जनसंख्या तुलनात्मक रूपमा ठूलो छ। एउटै अपवाद भनेको युरुग्वे हो।

तर जनसंख्याको आकार मात्रै फुटबलमा सफलता निर्धारण गर्ने एक मात्रै महत्त्वपूर्ण पक्ष नभएको ब्रिटेनका प्राज्ञ तथा अर्थशास्त्री स्टेफन शिमान्स्की बताउँछन्। खेलकुदमा सफलता र विफलताको विश्लेषण गर्ने तथ्याङ्कमा आधारित चर्चित पुस्तक ‘सकरनोमिक्स’का सहलेखक शिमान्स्की भन्छन्, “फुटबल धेरै हदसम्म राष्ट्रिय अर्थतन्त्रले काम गर्ने तरिकासँग मिल्दोजुल्दो छ। कुनै देश समृद्ध हुनका लागि जनशक्ति चाहिन्छ। तर त्यससँगै पूँजी र पूर्वाधार पनि आवश्यक हुन्छ।” “फुटबलमा यसको अर्थ राम्रो प्रशिक्षण सुविधा र प्रतिभावान् खेलाडीहरू पहिचान गर्ने क्षमता हो।”

भेनेजुएलामा ८ दिनपछि भग्नावशेषबाट जीवित व्यक्ति उद्धार

१९ असार, काठमाडौं। भेनेजुएलामा दुई शक्तिशाली भूकम्पका कारण भत्किएको भवनको भग्नावशेषमा ८ दिनसम्म फसेका एक व्यक्तिको जीवित उद्धार गरिएको छ। उद्धारकर्मीहरूले १४० टन भग्नावशेषमुनि फसेका हर्नान गिललाई उनको अवस्थिति पत्ता लगाएको एक सय घण्टाभन्दा बढी समयपछि सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालेका छन्। गत जून २४ मा भेनेजुएलामा गएको दुईवटा शक्तिशाली भूकम्पमा हालसम्म करिब २ हजार ३ सय जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ भने अझै पनि दशौं हजार मानिस बेपत्ता रहेका छन्। उनीहरुको खोज तथा उद्धारकार्य जारी छ।

आठ दिनपछि जीवितै उद्धार गरिएका हर्नान गिलको उद्धारमा संलग्न चिलीका एक अग्निनियन्त्रकले आफूले अहिलेसम्म सामना गरेका उद्धार अभियानहरू मध्ये यो प्राविधिक रूपमा सबैभन्दा जटिल रहेको बताएका छन्। कोस्टारिकाको रेडक्रसमा कार्यरत प्यारामेडिक एलन माड्रिगलले गिललाई ‘पूर्णरूपमा ठीक’ अवस्थामा भग्नावशेषबाट बाहिर निकालेको बताए। आइतबार भग्नावशेषभित्रबाट आएको गिलको क्षीण आवाज पहिलो पटक सुन्ने व्यक्ति पनि माड्रिगल नै थिए। ‘त्यो अत्यन्त भावुक क्षण थियो,’ उनले भने, ‘सुरुमा आफ्नै कानलाई विश्वास लागेन। मैले सहकर्मीलाई बोलाएर ‘मैले कल्पना मात्र गरिरहेको त होइन?’ भनेर पुष्टि गर्न भनेको थिएँ।’

भूकम्प आउँदा गिल कातिया ला मारस्थित गालेरियास प्लाया ग्रान्डे सपिङ मलसँगै रहेको पार्किङ क्षेत्रको बेसमेन्टमा रहेको सानो कङ्क्रिटको सुरक्षा कक्षमा ड्युटीमा थिए। प्रारम्भिक जानकारीअनुसार उक्त सुरक्षा कक्षले उनको वरिपरि सुरक्षात्मक आवरण जस्तो काम गर्‍यो, जसका कारण उनीमाथि खसेको करिब १४० टन भग्नावशेषबाट जोगिन सफल भए। उद्धारका क्रममा गिललाई पानी उपलब्ध गराइएको थियो। चिकित्सकहरूले उनको शरीरमा सलाइन (इन्ट्राभेनस ड्रिप) समेत जोडिदिएका थिए।

गिललाई ‘उत्साही र हँसिलो व्यक्ति’का रूपमा वर्णन गरिएको छ। उद्धार टोलीले गिलसँग प्रत्यक्ष दृश्य सम्पर्क स्थापित गर्न सफल भएपछि, भग्नावशेषभित्र सानो क्यामेरा पठाएर खिचिएको भिडियोमा एक चिलीका अग्निनियन्त्रकले गिललाई क्यामेरातर्फ टाउको फर्काउन आग्रह गरेको सुनिन्छ। भिडियोमा उनको एउटा आँखा रातो देखिएको थियो। उनी अनुहारमा मास्क लगाएका थिए, जुन उद्धारकर्मीहरूले धुलो र भग्नावशेषबाट जोगाउन सानो प्वालमार्फत उनलाई पहिले नै उपलब्ध गराएका थिए।

पोर्चुगलले क्रोएसियालाई पराजित गर्दै विश्वकप २०२६ को अन्तिम १६ मा स्थान बनायो

क्रिस्टियानो रोनाल्डो र गोन्कालो रामोसका गोलले पोर्चुगललाई पुनरागमन गर्दै फिफा विश्वकप २०२६ को अन्तिम १६ मा स्थान दिलाएको छ। १९ असार, काठमाडौं। सुपर सब गोन्कालो रामोसले इन्ज्युरी समयमा निर्णायक गोल गरेपछि पोर्चुगलले क्रोएसियालाई २-१ ले पराजित गर्दै विश्वकप २०२६ को अन्तिम १६ मा प्रवेश गरेको छ। एक गोलले पछि परेको अवस्थामा रोनाल्डो र रामोसको गोलले पोर्चुगलले पुनरागमन गर्दै जीत हासिल गर्‍यो। पोर्चुगलले अब अन्तिम १६ मा छिमेकी देश स्पेनसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ।

टोरन्टोमा भएको खेलमा क्रोएसियाली खेलाडी इभान पेरिसिसचले ५३औं मिनेटमा गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाएका थिए। तर ६८औं मिनेटमा क्रिस्टियानो रोनाल्डोले पेनाल्टीबाट बराबरी गोल गरेका थिए। यो रोनाल्डोको पहिलो विश्वकप नकआउट चरणमा गोल हो। निर्धारित समयमा गोलको हाराहारीमा दुई टोलीहरू बराबरीमा थिए र दोस्रो हाफको इन्ज्युरी समयमा चौथो मिनेटमा गोन्कालो रामोसले हेडमार्फत निर्णायक गोल गरे।

पहिलो हाफमा गोलरहित बराबरी – पोर्चुगल र क्रोएसियाबीच प्रतिस्पर्धा

१९ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत राउण्ड अफ ३२ को खेलमा पोर्चुगल र क्रोएसियाले पहिलो हाफमा गोलरहित बराबरी खेलेका छन्। क्यानडाको टोरन्टो स्टेडियममा भइरहेका खेलमा दुवै टोलीले कुनै गोल गर्न सकेनन्।

पोर्टुगलका चर्चित खेलाडी क्रिस्टियानो रोनाल्डो र क्रोएसियाका लुका मोड्रिचबीचको यो प्रतिस्पर्धा विशेष रूपमा हेरिएको छ, तर पहिलो हाफमा दुवैले निर्णायक प्रभाव देखाउन सकेनन्। विश्वकपमा यी दुई खेलाडीबीच यो पहिलो प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धा हो।

ओयाजाबालले दोस्रो गोल गर्दै स्पेनलाई ३-० को अग्रता दिलाए

स्पेनका मिकेल ओयाजाबालले अस्ट्रिया विरुद्ध व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेका छन्। १८ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ को राउण्ड अफ ३२ मा स्पेनका मिकेल ओयाजाबालले अस्ट्रिया विरुद्ध व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरेका छन्। लस एन्जलसमा खेलको अन्तिम समयमा गोल गर्दै ओयाजाबालले स्पेनलाई ३-० को अग्रता दिलाएका छन् र यसरी स्पेनले १६ वर्षपछि विश्वकपमा पहिलो जित नजिक पुगेको छ। यो खेलमा दुई गोल गरेपछि ओयाजाबालको कुल गोल संख्या ४ पुगेको छ र उनी गोल्डेन बुटको दौडमा समेत सामेल भएका छन्। समूह चरणमा उनले साउदी अरेबियाविरुद्ध २ गोल गरेका थिए।

स्पेनका गोलकिपर उनाई सिमोनले नयाँ कीर्तिमान कायम गरे

उनाई सिमोनले सन् १९९० मा इटालीका वाल्टर जेंगाले बनाएको लगातार ५१८ मिनेट गोल नखाउने कीर्तिमान तोडेका छन्। १८ असार, काठमाडौं। स्पेनका गोलकिपर उनाई सिमोनले फिफा विश्वकपमा लगातार सबैभन्दा बढी समयसम्म गोल नखाई नयाँ कीर्तिमान बनाएका छन्। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत शुक्रबार बिहान अस्ट्रियाविरुद्ध ३-० को जितमा क्लिनसिट राखेपछि उनले लगातार ५१९ मिनेटसम्म गोल नखाई अतुलनीय रेकर्ड कायम गरेका छन्।

सिमोनले यसअघि सन् १९९० मा इटालीका वाल्टर जेंगाले राखेको ५१८ मिनेटसम्म गोल नखाउने कीर्तिमानलाई पछि पारेका हुन्। हाल जारी विश्वकपमा स्पेनले खेलेका सबै चार खेलमा सिमोन क्लिनसिट राख्दै कुनै गोल बेहोरेका छैनन्। सन् २०२२ को कतार विश्वकपमा उनले समूह चरणको अन्तिम खेलमा जापानसँग २-१ ले पराजित हुँदा ५१ औं मिनेटमा गोल बेहोरेका थिए। त्यो नै विश्वकपमा उनको अन्तिम गोल हो।

त्यस विश्वकपको अन्तिम १६ मा मोरक्कोसँग पेनाल्टी सुटआउटमा ३-० ले पराजित भएपनि नियमित समयमा सिमोनले गोल खाएका थिएनन्। उत्तर अमेरिकामा भइरहेको २३औं विश्वकप संस्करणमा पूर्व विजेता स्पेन अपराजित रहँदै अन्तिम १६ मा पुगेर उपाधिको दाबीदारको रूपमा रहेको छ। यस सफलतामा गोलकिपर सिमोन टोलीको डिफेन्सको अन्तिम स्तम्भ बनेका छन्।

स्पेनले १६ वर्षपछि नकआउट चरणमा पहिलो जितसहित अन्तिम १६ मा प्रवेश

स्पेनले सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा विश्वकप उपाधि जितेकोपछि नकआउट चरणमा पहिलो पटक गोल गर्दै खेल जितेको हो। १८ असार, काठमाडौं। अस्ट्रियालाई ३-० ले पराजित गर्दै स्पेनले सन् २०१० पछि पहिलो पटक फिरेको विश्वकपको नकआउट चरणमा जित हात पारेको छ। फिफा विश्वकप २०२६ मा शुक्रराज बिहान भएको खेलमा मिकेल ओयाजाबालको दुई गोलको मदतले स्पेनले अस्ट्रिया माथि सहज जित हात पारेको हो।

सन् २०१० मा दक्षिण अफ्रिकामा भएको विश्वकप फाइनलमा नेदरल्यान्ड्सलाई हराएर उपाधि जितेपछि स्पेनले विश्वकपको नकआउट चरणमा पहिलो पटक जित हासिल गरेको हो। स्पेनले अब अन्तिम १६ मा पोर्चुगल र क्रोएसियाबीचको विजेतासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। ओयाजाबालले दुवै हाफमा एक-एक गोल गर्दा पेड्रो पोरोले एक गोल थपे। लस एन्जल स्टेडियममा भएको खेलमा मिकेल ओयाजाबालले ३६औं मिनेटमा गोल गर्दै स्पेनलाई अग्रता दिलाएका थिए। उनले मार्क कुकुरेलाको पासमा गोल गरेका थिए।

ओयाजाबालको यो गोल सन् २०१० को विश्वकप फाइनलमा आन्द्रेस इनेस्ताले नेदरल्यान्ड्सविरुद्ध गरेको गोलपछि स्पेनको नकआउट चरणमा पहिलो गोल पनि हो। पहिलो हाफमा स्पेनले अन्य राम्रा गोल अवसरहरू बनाए पनि अस्ट्रियाका गोलकिपर अलेजान्डर स्लागाले उत्कृष्ट बचाउ गरेपछि स्पेनले आफ्नो गोल अन्तर बढाउने अवसर गुमायो। २९औं मिनेटमा स्पेनका मार्क कुकुरेलाले गोल गरे पनि रेफ्रिले मान्यता दिएनन् किनभने अस्ट्रियाका गोलकिपरलाई अवरोध पुर्याइएको थियो।

यस्तै, ओयाजाबालले ३३औं मिनेटमा गरेको प्रहारलाई अस्ट्रियाका गोलकिपर अलेजान्डर स्लागाले उत्कृष्ट बचाए। पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको दोस्रो मिनेटमा एलेक्स बाएनाको फ्रिकिक बारमा लागेको प्रहार फर्कँदा स्पेनले अग्रता दोब्बर पार्ने अवसर गुमायो। त्यसपछि आएको रिबाउन्डमा यमालले हालेको प्रहारलाई पनि गोलकिपर स्लागाले बचाए। पहिलो हाफमा एक गोलको अग्रता लिएको स्पेनले दोस्रो हाफमा दुई गोल थप्यो। पेड्रो पोरोले ६६औं मिनेटमा एलेक्स बाएनाको क्रसमा गोल गर्दै स्पेनको अग्रता दोब्बर बनाए। यो पोरोको पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय गोल समेत हो। त्यसपछि ओयाजाबालले ८९औं मिनेटमा व्यक्तिगत दोस्रो गोल गरे। यस खेलमा दुई गोल गरेपछि ओयाजाबालको विश्वकपमा गोल संख्या ४ पुगेको छ र उनी गोल्डेन बुट प्रतियोगितामा दावेदार बनेका छन्।

उनी समूह चरणमा साउदी अरेबिया विरुद्ध २ गोल गरिसकेका थिए। ओयाजाबाल विश्वकपमा गोल गर्नेमा छैटौं स्थानमा छन्। फ्रान्सका कप्तान किलियन एमबाप्पे र अर्जेन्टिनाका कप्तान लियोनल मेसीले समान ६-६ गोल गरेका छन् भने नर्वेका एर्लिङ हालान्ड र इंग्ल्यान्डका कप्तान ह्यारी केनले ५-५ गोल गरेका छन्। प्रान्सका उसमान डेम्बेलेले पनि ४ गोल र २ असिस्ट गरेका छन् जसले गर्दा उनी ओयाजाबालभन्दा अघि छन्। ओयाजाबाल, ब्राजिलका भिनिसियस जुनियर र सेनेगलका इस्माइला सार समान ४ गोल र १ असिस्ट गरेका छन् तर कम समय खेलेका कारण ओयाजाबाल अघि देखिएका छन्।

बालश्रममुक्त घोषणा गरेका १३ स्थानीय तह, ६ प्रतिष्ठान र ७ उद्यमीलाई सम्मान

१८ असार, काठमाडौं । सरकारले बालश्रम निवारण, सुरक्षित कार्यस्थल प्रवर्द्धन तथा स्वदेशमै उद्यमशीलता विकासमा उल्लेखनीय योगदान पुर्‍याउने स्थानीय तह, औद्योगिक प्रतिष्ठान र उद्यमीहरूलाई सम्मान गरेको छ । युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्रालयले बिहीबार आयोजित कार्यक्रममा बालश्रममुक्त घोषणा गरेका १३ स्थानीय तह, व्यवसायजन्य सुरक्षा तथा स्वास्थ्य (ओएसएच) क्षेत्रमा उत्कृष्ट कार्य गर्ने ६ औद्योगिक प्रतिष्ठान तथा वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएर स्वदेशमै उद्यम सञ्चालन गरिरहेका ७ जनालाई सम्मान गरेको हो । वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएर नेपालमै उद्यम स्थापना गरी रोजगारी सिर्जना र अर्थतन्त्रमा योगदान पुर्‍याएको भन्दै उनीहरूलाई ‘राष्ट्रिय उद्यमी पुरस्कार’ प्रदान गरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

त्यसरी राष्ट्रिय उद्यमी पुरस्कार पाउनेहरूमध्ये मोरङका लोक बहादुर राईले सञ्चालन गर्दै आएका प्रशंसा हनी फार्मलाई १ लाख ५० हजार रूपैयाँ नगदसहित सर्वोत्कृष्ट उद्यमी राष्ट्रिय पुरस्कार प्रदान गरिएको छ । त्यस्तै झापाको हल्दीबारीमा रहेको मनिका एण्ड युनिका बंगुर फार्मलाई उत्कृष्ट उद्यमी राष्ट्रिय पुरस्कार प्रदान गरिएको छ । अन्य उत्कृष्ट उद्यमी राष्ट्रिय पुरस्कार पाउनेहरूमा सप्तरीको ग हिल कुटानी पिसानी उद्योग, सिन्धुलीको एमजी एग्रो फार्म, पर्वतको एस.के कृषि तथा पशुपक्षी फार्म, अर्घाखाँचीको दिपेश एण्ड विवेश कृषि तथा पशुपंक्षी फार्म र बाजुराको न्यू कालिका अटो पार्टस् रहेका छन् । उत्कृष्ट उद्यमी राष्ट्रिय पुरस्कारको राशी ७५/७५ हजार रूपैयाँ रहेको छ ।

त्यस्तै श्रम तथा व्यवसायजन्य सुरक्षा विभागले व्यवसायजन्य सुरक्षा तथा स्वास्थ्यका २२ वटा सूचकका आधारमा उत्कृष्ट ठहरिएका ६ औद्योगिक प्रतिष्ठानलाई पनि सम्मान गरेको छ । सम्मानित हुनेमा कैलालीको नवजीवन अस्पताल, पूर्वी नवलपरासीको होङ्सी शिवम् सिमेन्ट, रुपन्देहीको अम्बे स्टिल, हेटौंडाको एसियन पेन्ट्स, सिराहाको मारुती सिमेन्ट र सुनसरीको मैनावती स्टिल इन्डस्ट्रिज रहेका छन् । आवेदन नपरेको कारण कर्णाली प्रदेशबाट कुनै प्रतिष्ठान चयन हुन सकेको छैन भने मन्त्रालयले जनाएको छ ।

त्यस्तै बालश्रममुक्त घोषणा गरेर सम्मानित हुने पालिकाहरूमा म्याग्दीको रघुगंगा गाउँपालिका, रोल्पाको त्रिवेणी गाउँपालिका, कपिलवस्तुको बाणगंगा नगरपालिका, इलामको सूर्योदय नगरपालिका, तनहुँको म्याग्दे गाउँपालिका, भोजपुरको पौवादुङमा गाउँपालिका, बाग्लुङको बरेङ गाउँपालिका, स्याङ्जाको विरुवा गाउँपालिका, काभ्रेपलाञ्चोकको पनौती नगरपालिका, हुम्लाको खार्पूनाथ गाउँपालिका, स्याङ्जाको फेदीखोला गाउँपालिका, कपिलवस्तुको बुद्धभूमि नगरपालिका र काठमाडौंको चन्द्रागिरि नगरपालिका रहेका छन् । कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै युवा, श्रम तथा रोजगार मन्त्री रामजी यादवले श्रमिकको सुरक्षा, बालश्रमको अन्त्य, कानुनको पालना र स्वदेशमै भविष्य निर्माण गर्ने वातावरणले मात्र समृद्ध राष्ट्र निर्माण सम्भव हुने बताए ।

बालश्रममुक्त घोषणा गरेका १३ स्थानीय तहको प्रशंसा गर्दै सबै पालिकाले पनि यस्तो अभियानलाई प्राथमिकता दिनुपर्नेमा उनले जोड दिए । बालबालिका काममा नभई विद्यालय र खेलमैदानमा हुनु पर्ने उल्लेख गर्दै मन्त्री यादवले सम्मानित १३ पालिकाको संख्या अझै पर्याप्त नभएको बताए । सरकारले बालश्रममुक्त घोषणा गर्न स्थानीय तहलाई प्रोत्साहन स्वरूप ३ लाख रुपैयाँ तथा घोषणा सम्पन्न भएपछि थप २ लाख रुपैयाँ अनुदान उपलब्ध गराउने व्यवस्था गरेको छ । मन्त्री यादवले जिम्मेवार व्यवसाय सञ्चालनले श्रमिकको सुरक्षा, सम्मान र उत्पादनशीलता बढाउने प्रमाणित भएको उल्लेख गर्दै सरकारले आन्तरिक तथा वैदेशिक दुवै श्रम बजारमा जिम्मेवार व्यवसाय प्रवर्द्धनलाई निरन्तर प्रोत्साहन गर्ने बताए । वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएर स्वदेशमै उद्यम स्थापना गरी अरूलाई रोजगारी सिर्जना गर्ने युवाहरूको योगदान प्रशंसनीय रहेको उल्लेख गर्दै मन्त्री यादवले यस्ता व्यक्तिहरू अन्य युवाका लागि प्रेरणाको स्रोत बन्ने विश्वास व्यक्त गरे । मन्त्रालयले यस्ता सम्मान तथा प्रोत्साहन कार्यक्रमहरूले थप स्थानीय तह, उद्योग तथा निजी क्षेत्रलाई बालश्रम अन्त्य, सुरक्षित कार्यस्थल निर्माण र स्वदेशमै उद्यमशीलता विकासतर्फ प्रेरित गर्ने विश्वास व्यक्त गरेको छ ।

पहिलो हाफमा स्पेनले १-० को अग्रता कायम राख्यो

पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको दोस्रो मिनेटमा एलेक्स बाएनाले फ्रीकिक बारमा लाग्ने प्रहार गर्दा स्पेनले अग्रता दोब्बर पार्ने अवसर गुमायो। त्यही रिबाउन्डमा लामिन यमालले प्रहार गर्दा गोलकिपर अलेजान्डर स्लागाले उत्कृष्ट बचाउ गरेका छन्। १८ असार, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत राउण्ड अफ ३२ को खेलमा स्पेनले अस्ट्रिया विरुद्ध पहिलो हाफमा १-० को अग्रता बनाएको छ। मिकेल ओयाजाबाले स्पेनका लागि पहिलो हाफमा एक मात्र गोल गरे। लस एन्जल्स स्टेडियममा जारी खेलमा ओयाजाबाले ३६औं मिनेटमा गोल गर्दै स्पेनलाई अग्रता दिलाएका थिए। उनले मार्क कुकुरेलाको पासमा गोल गरेका हुन्। सन् २०१० को विश्वकप फाइनलमा आन्द्रेस इनेस्टाले नेदरल्याण्ड्स विरुद्ध गरेको गोलपछि विश्वकपको नकआउट चरणमा गोल गर्ने पहिलो स्पेनी खेलाडी मिकेल ओयाजाबाल बनेका छन्।

स्पेनले सुरुदेखि नै अस्ट्रियामाथि निरन्तर आक्रमण गरेर गोल गर्ने प्रयास गरिरहेको थियो। पहिलो हाफमा धेरै अवसर सिर्जना भए पनि स्पेनले केवल एक गोल मात्र गर्न सफल भयो। अस्ट्रियाका गोलकिपर अलेजान्डर स्लागाले केही उत्कृष्ट बचाउहरू गरेका थिए। २९औं मिनेटमा स्पेनका मार्क कुकुरेलाको गरेको गोल रेफ्रीले मान्यता दिएनन्, किनभने स्पेनका खेलाडीहरूले अस्ट्रियाका गोलकिपरलाई अवरोध पुर्‍याएको कारण। ओयाजाबाले ३३औं मिनेटमा गरेको प्रहार पनि स्लागाले बचाएका थिए। अस्ट्रियाका डिफेन्डरहरूले स्पेनका युवा स्टार लामिन यमाललाई कडा निगरानीमा राखेका छन्। पहिलो हाफको इन्जुरी टाइमको दोस्रो मिनेटमा एलेक्स बाएनाको फ्रीकिक बारमा लागेको प्रहार फर्केपछि स्पेनले अग्रता दोब्बर पार्ने मौका गुमायो। त्यही रिबाउन्डमा यमालले गरेको प्रहार पनि स्लागाले बचाए। पहिलो हाफमा अस्ट्रियाका गोलकिपर स्लागाले उत्कृष्ट प्रदर्शन गर्दै चारपटक गोल रोक्न सफल भएका छन्।

कोरिया जाने नेपाली श्रमिकहरूको भिसा शुल्कमा वृद्धि

१८ असार, काठमाडौं । रोजगार अनुमति प्रणाली (ईपीएस) अन्तर्गत कोरिया जाने नेपाली श्रमिकहरूको भिसा शुल्कमा वृद्धि गरिएको छ। नेपालस्थित दक्षिण कोरियाली राजदूतावासले भिसा शुल्क बढाएको सूचना जारी गरेको छ। वैदेशिक रोजगार विभागअन्तर्गत ईपीएस कोरिया शाखा कार्यालयले विस्तृत जानकारी दिँदै कोरियाली राजदूतावासले लिने सीसीभीआई भिसा शुल्कमा ६ सय रुपैयाँले बढोत्तरी गरिएको जनाएको छ। यस अघि १० हजार ७०० रुपैयाँ रहेको भिसा शुल्क अब ११ हजार ३०० रुपैयाँ पुगेको छ। कोरियाली राजदूतावासले २०८३ असार १७ गते जारी गरेको पत्रका आधारमा नयाँ शुल्क लागू गरिएको शाखाले स्पष्ट पारेको छ।

शाखाबाट प्राप्त जानकारी अनुसार, ईपीएस प्रणाली मार्फत दक्षिण कोरिया जाने र सीसीभीआई भिसा प्राप्त गर्ने श्रमिकहरूले आफ्नै उपस्थितिमा ईपीएस कोरिया शाखामा फाराम बुझाउनु पर्नेछ। नयाँ नियम अनुसार, श्रमिकहरूले ११ हजार ३०० रुपैयाँ कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय, ललितपुरको नाममा रहेको नेपाल बैंकको ग्वार्को शाखामा जम्मा गरिसकेपछि सक्कल भौचर र सीसीभीआईसहित शाखामा पेश गर्नुपर्नेछ। विभागले एउटै व्यक्तिको नाममा दोहोर्याएर भुक्तानी भएमा रकम फिर्ता नहुने जानकारी दिंदै भिसा शुल्क बुझाउँदा विशेष सावधानी अपनाउन सबै श्रमिकहरूलाई अनुरोध गरेको छ।

एसियाडमा विवादविहीन नेपाली खेलाडीको सहभागिता, २३ खेलमा प्रतिनिधित्व

१८ असार, काठमाडौँ । राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) का सदस्यसचिव रामचरित्र मेहता र नेपाल ओलम्पिक कमिटी (एनओसी) का अध्यक्ष जीवनराम श्रेष्ठले २० औं एसियन गेम्स (एसियाड) मा नेपाली खेलाडीहरूको सहभागिता विवादरहित हुने र उनीहरूले दबावबिना खेल्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्च (एनएसजेफ) ले बिहीबार विश्व खेलकुद पत्रकार दिवसको अवसरमा आयोजना गरेको संवाद कार्यक्रममा दुबैले मिलेर विवादरहित सहभागिताका लागि सहज पहल भइरहेको बताएका छन्। सदस्य सचिव मेहताले भने, “केही विवादहरू छन्, तर ती हामीले बोरामा सिलाएर राखेका छौं। अब एसियाली खेलकुदमा कुनै विवाद हुँदैन। उनीहरू चाँडै नै वैदेशिक प्रशिक्षणमा जानेछन् र केवल पदकमा केन्द्रित हुनेछन्।”

अघिल्लो समयमा राखेप र एनओसी बीचको विवादले ठूला प्रतियोगितालाई असर पार्थ्यो र खेलाडीहरू कमजोर मानसिकतासँग ती प्रतियोगितामा उत्रिनुपर्ने हुन्थ्यो। यसपालि त्यस्तो अवस्था पूर्ण रूपमा हटेको छ, जुन दुई मुख्य निकायका प्रमुखहरूले घोषणा गरेका छन्। सदस्य सचिव मेहता र अध्यक्ष श्रेष्ठले नेपाली खेलकुदको दीर्घकालीन समाधानका लागि राष्ट्रिय खेलकुद विकास ऐन २०७७ को संशोधन आवश्यक रहेको पनि बताएका छन्। मेहताले चाँडै नै ऐन संशोधन प्रक्रिया अघि बढ्ने बताए।

“समस्या छ। त्यसको समाधानका लागि ऐन संशोधन वा नयाँ ऐन बनाउनै पर्छ। तयारी भइरहेको छ,” उनले भने। यस्तै, नेपाल ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष श्रेष्ठले भने, ऐन मात्र होइन, नियमावली पनि संशोधित हुन आवश्यक रहेको बताए। उनले भने, “यहाँ व्यक्तिको स्वार्थअनुसार नियमावली परिवर्तन हुने गरेको छ। त्यसमा विशेष ध्यान दिन जरुरी छ।”

सदस्य सचिव मेहताका अनुसार, यस वर्ष एसियाली खेलकुदमा नेपालले २३ खेलमा १४० जनाले सहभागिता जनाउनेछ। सरकारले एसियाली खेलकुद तयारीका लागि दुई करोड ८० लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको र सहभागिताका लागि थप ११ करोड २० लाख छुट्याइएको उनले बताए। स्वर्ण पदकसहित दोहरो अंकमा पदक जित्ने सरकारको लक्ष्य पुरा गर्न आफूहरू लागि परेको र आगामी महिनादेखि खेलाडीहरूलाई वैदेशिक प्रशिक्षणमा पठाउने तयारी भइरहेको उनले बताए।

नेपाल खेलकुद पत्रकार मञ्चका अध्यक्ष निरञ्जन अधिकारीले एआइपिएसको स्थापना भएको १०० वर्षअघि आजकै दिन, जुलाई २ लाई विश्व खेलकुद पत्रकार दिवसको रूपमा मनाउने परम्परा रहेको जानकारी दिए। एआइपिएसको शाखा विश्वभरिकै फैलिएको र नेपालको एनएसजेएफ पनि नयाँ एआइपिएसको आधिकारिक संस्था रहेको उनले बताए।

डोल्पामा १०६ मेगावाट क्षमताको जगदुल्ला जलविद्युत् आयोजनाको मुख्य सुरुङ निर्माण कार्य थालियो

१८ असार, काठमाडौं। डोल्पामा निर्माणाधीन १०६ मेगावाट क्षमताको जगदुल्ला अर्धजलाशययुक्त जलविद्युत् आयोजनाको मुख्य सुरुङ निर्माण कार्य औपचारिक रूपमा सुरु भएको छ। ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइमन्त्री विराजभक्त श्रेष्ठले बिहीबार मुड्केचुला गाउँपालिका–४ इलामा आयोजित कार्यक्रममा सुरुङ निर्माणको शुभारम्भ गरे। कार्यक्रममा मन्त्री श्रेष्ठले संघ, प्रदेश र स्थानीय तहको संयुक्त स्वामित्व तथा लगानीमा अघि बढिरहेको आयोजनालाई डोल्पा र समग्र कर्णाली प्रदेशको ऊर्जा तथा आर्थिक विकासका लागि महत्वपूर्ण हुने बताए। उनले आयोजना निर्धारित समयमै सम्पन्न गर्न तीनै तहका सरकार, स्थानीय समुदाय र सरोकारवालाबीच सहकार्य आवश्यक रहेको उल्लेख गरे।

ऊर्जा मन्त्रालयका सचिव सरिता कुमारी दवाडीले स्थानीय समुदायको सहयोगले आयोजनालाई सहज रूपमा अघि बढाइएको बताउँदै निर्माण कार्य समयमै समाप्त गर्न सबै निकायबाट आवश्यक सहजीकरण हुनु पर्नेमा जोड दिइन्। जगदुल्ला हाइड्रोपावर कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सञ्जय सापकोटाका अनुसार आयोजना ‘जनताको जलविद्युत् कार्यक्रम’ अन्तर्गत सरकारी स्वामित्व, स्थानीय सहभागिता र स्वदेशी वित्तीय स्रोतको संयोजनमा निर्माण भइरहेको नमूना परियोजना मध्ये एक हो। कम्पनीले डोल्पामा १०६ मेगावाट क्षमताको जगदुल्ला र १२४.३५ मेगावाट क्षमताको जगदुल्ला-ए गरी कुल २३०.३५ मेगावाट क्षमताका दुई अर्धजलाशययुक्त आयोजना विकास गरिरहेको जनाएको छ।

मुख्य आयोजनाको विस्तृत अध्ययन, वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन, विद्युत् खरिद–बिक्री सम्झौता (पीपीए), वित्तीय व्यवस्थापन तथा आवश्यक अनुमतिपत्रहरूको प्रक्रिया पूरा भइसकेको कम्पनीले बताएको छ। आयोजनाले विद्युत् उत्पादनसँगै डोल्पाको पूर्वाधार विकासमा पनि योगदान पुर्‍याएको दाबी गरिएको छ। कम्पनीले भेरी नदीमाथि १०० मिटर लामो पक्की पुल, पहुँच मार्ग तथा १० वटा बे्ली पुल निर्माण गरिसकेको जनाएको छ। सडक पहुँच विस्तारसँगै डोल्पाको यातायातमा सुधार आएको र पर्यटन प्रवर्द्धनमा समेत टेवा पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। आयोजन सञ्चालनमा आएपछि संघीय सरकारले वार्षिक करिब १९ करोड ५० लाख रुपैयाँ तथा कर्णाली प्रदेश सरकारले र सम्बन्धित स्थानीय तहले करिब ९ करोड ५० लाख रुपैयाँ दरले रोयल्टी प्राप्त गर्ने अनुमान गरिएको छ। सरकारी निकायको बहुमत स्वामित्व रहने यस परियोजनामा ५१ प्रतिशत शेयर सरकारी निकाय, कर्णाली प्रदेश सरकार र स्थानीय तहको बाँडफाँड हुनेछ र बाँकी ४९ प्रतिशत सर्वसाधारणको हुनेछ। स्थानीय बासिन्दाका लागि १० प्रतिशत र प्रसारण लाइनको राइट अफ वेभित्र पर्ने जग्गाधनीका लागि थप ३ प्रतिशत शेयर छुट्याइएको कम्पनीले स्पष्ट पारेको छ। परियोजनाको करिब १६ अर्ब ६६ करोड रुपैयाँ ऋण लगानी नबिल बैंक, कर्मचारी सञ्चय कोष, एचआईडीसीएल, लक्ष्मी सनराइज बैंक, एभरेस्ट बैंक र एनआईसी एशिया बैंकको सहलगानीमा जुटाइएको कम्पनीले जनाएको छ।

एन्डरसन म्यान्चेस्टर सिटीमा ११.६ करोड पाउन्डमा अनुबंधित, सबैभन्दा महँगो बेलायती खेलाडी बने

१८ असार, काठमाडौं। म्यान्चेस्टर सिटीले एलियट एन्डरसनलाई नटिङहम फरेस्टबाट ११.६ करोड पाउन्डमा अनुबंध गर्ने सहमति गरेको छ, जससंगै उनी इतिहासकै सबैभन्दा महँगो बेलायती फुटबलर बन्ने भएका छन्। क्लबले औपचारिक प्रक्रिया चाँडै पूरा हुने जानकारी दिएको छ। यससँगै एन्डरसनले सन् २०२३ मा डेक्लान राइसलाई अनुबंध गर्दा आर्सनलले तिरेको १०.५ करोड पाउन्डको कीर्तिमान तोड्नेछन्। २३ वर्षीय एन्डरसन दुई वर्षअघि न्युकासल युनाइटेडबाट साढे तीन करोड पाउन्डमा नटिङहम फरेस्ट पुगेका थिए।

छोटो समयमा उनी टोलीका प्रमुख मिडफिल्डरका रूपमा उभिएका छन् र २०२५–२६ सिजनमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेका थिए। उनले थोमस टुचेलको प्रशिक्षणमा विश्वकपमा पनि सबै खेलमा सुरुआती रोजाइ पाएका थिए। गत प्रिमियर लिग सिजनमा एन्डरसनले ३,३०० पटक बल छोएर सबैभन्दा धेरै बलमा सहभागिता जनाउने खेलाडी बने। उनले २९८ डुअल जिते, ३०६ पटक बल पुनः कब्जा गरे र ८० फाउल जित्दै यी तीनै सूचकमा लिगकै शीर्ष स्थानमा रहेका थिए।

पासिङमा पनि उनको प्रभाव उल्लेखनीय रह्यो। उनले केन्द्रीय मिडफिल्डरमध्ये सबैभन्दा धेरै २,०३८ सफल पास पूरा गरे भने ३७६ लाइन–ब्रेकिङ पास दिए, जसले विपक्षीको रक्षापङ्क्ति चिर्दै टोलीलाई आक्रमणमा लैजान ठूलो भूमिका खेलेको थियो। शारीरिक प्रदर्शनमा पनि एन्डरसन प्रभावशाली देखिएका थिए। उनले सिजनभर ४११ किलोमिटर दूरी कभर गरे, जुन लिगमा दोस्रो बढी थियो। त्यस्तै, १,८९५ उच्च तीव्रताको प्रेसिङ गर्दै मिडफिल्डरमध्ये दोस्रो स्थानमा थिए। उनले ३८ मध्ये ३७ लिग खेल सुरुआतबाट खेलेका थिए। आक्रमणमा पनि उनले चार गोल, चार असिस्ट, ५४ अवसर सिर्जना तथा नौ ‘बिग चान्स’ निर्माण गरे। ४.८ एक्स्पेक्टेड असिस्ट सहित उनी नटिङहम फरेस्टका सबैभन्दा सिर्जनात्मक खेलाडीमध्ये एक थिए।

यसअघि म्यान्चेस्टर सिटीले सबैभन्दा महँगो अनुबंध गरेका खेलाडी ज्याक ग्रिलिश थिए, जसलाई क्लबले १० करोड पाउन्डमा अनुबंध गरेको थियो। अब एन्डरसनले त्यो कीर्तिमान पनि उछिनिसकेका छन्।

नेपालका आधा घरपरिवारले वार्षिक एक पटक आन्तरिक घुमफिर गरेर अर्थतन्त्रमा डेढ खर्ब रुपैयाँ योगदान

१८ असार, काठमाडौं । नेपालमा रहेका कुल घरपरिवारमध्ये आधा घरपरिवारका सदस्यहरूले वर्षमा कम्तीमा एक पटक आन्तरिक घुमफिरमा निस्कने गरेको पुष्टि भएको छ । राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले पहिलो पटक गरेको आन्तरिक पर्यटन सर्वेक्षण २०७८/७९ को नतिजा सार्वजनिक गरेको छ । जनगणना २०७८ अनुसार नेपालमा कुल ६९ लाख १० हजार घरपरिवार छन् । सर्वेक्षणले देखाएको छ कि एक वर्षको अवधिमा कुल ३६ लाख २१ हजार (५२.४ प्रतिशत) घरपरिवारले कम्तीमा एकपटक पर्यटनगत गतिविधिमा सहभागिता जनाएका छन् । कार्यालयका अनुसार यस सर्वेक्षणमा यी घरपरिवारलाई पर्यटक घरपरिवारका रूपमा वर्गीकृत गरिएको छ।

यसबारे विभागले सर्वेक्षणका लागि दुई चरणको स्तरीय नमूना छनोट विधि अवलम्बन गरेको थियो । पहिलो चरणमा आधारको समानुपातिक सम्भाव्यता विधिबाट प्राथमिकता छनोट इकाइ चयन गरिएको थियो भने दोस्रो चरणमा प्रत्येक गणना क्षेत्रबाट १२ घरपरिवार छानेर नमूना तयार गरिएको थियो। यसरी देशभरका ४४४ गणना क्षेत्रबाट कुल ५ हजार ३२८ घरपरिवारलाई नमुना बनाएर सर्वेक्षण गरिएको थियो। एक वर्षको अवधिमा ३२ लाख ८९ हजार (४७.६ प्रतिशत) घरपरिवारले कुनै पनि प्रकारको पर्यटकीय भ्रमण नगरेको देखिएको छ। यस आधारमा प्रति १ हजार घरपरिवारमा ५२३ घरपरिवार घुमफिरमा निस्कने र ४७७ घरपरिवार गैरपर्यटकीय रहेका छन् भने निश्चित गरिएको छ।

यसले नेपालका आधाभन्दा बढी घरपरिवार प्रत्यक्ष रूपमा आन्तरिक पर्यटन गतिविधिमा संलग्न रहेको संकेत गर्छ भनि कार्यालयका उपप्रमुख तथ्यांक अधिकारी तथा प्रवक्ता ढुण्डीराज लामिछानेले जानकारी दिए। जनगणना अनुसार नेपालका घरपरिवारमा औसत सदस्य संख्या ३.९४ जना रहेको छ भने ग्रामीण क्षेत्रमा यो संख्या ४.०२ र शहरी क्षेत्रमा ३.८७ छ। ग्रामीण क्षेत्रका पर्यटकपरिवारमा सदस्य संख्या धेरै रहेको सर्वेक्षणले देखाएको छ। कार्यालयले २०७८ असोजदेखि २०७९ असोजसम्मको एक वर्षको अवधिलाई सन्दर्भ वर्ष मानेर यो सर्वेक्षण गरेको हो।