लेखक: space4knews

भारतको राजधानी दिल्लीमा कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) को प्रदर्शनलाई मध्यनजर गर्दै त्यहाँको सुरक्षा व्यवस्था कडा गरिएको छ। ठट्टाको रूपमा स्थापना भएको भारतको सबैभन्दा ठूलो अनलाइन युवा अभियान पहिलोपल्ट सडकमा उत्रिएको छ। अमेरिकाबाट शनिबार बिहान दिल्ली आइपुगेका सीजेपीका संस्थापक अभिजीत दीपके जन्तर मन्तर पुगेका छन्। सुरक्षा कर्मचारीहरू ठूलो संख्यामा परिचालन गरिएको छ। सञ्चारकर्मीहरू पनि धेरै देखिएका छन्। बीबीसी हिन्दीका अनुसार प्रदर्शनकारी युवाहरूको संख्या बढ्दै गएको छ। सीजेपीविरुद्ध भारतीय जनता पार्टीका समर्थकहरू पनि जन्तर मन्तर पुगेका थिए। प्रहरीले उनीहरूलाई विरोध गर्न रोक्दै बाहिर निकालेका छन्। सीजेपीले नाम भारतका प्रधान न्यायाधीशबाट लिएको हो, जसले बेरोजगार युवालाई “कक्रोच” सँग तुलना गरेका थिए। गत महिना सुरु भएको यस अभियानले इन्स्टाग्राममा लगभग दुई करोड २० लाख फलोअर्स पाएको छ। यो सरकार प्रतिको असहमतिको सबैभन्दा ठूलो अभिव्यक्ति बनेको छ।

अभियानका संस्थापक अभिजीत दीपके अमेरिकाबाट शनिबार दिल्ली पुगेसँगै इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सुरक्षा थपिएको थियो। विमानस्थलबाट बाहिर निस्कँदै दीपकेले सञ्चारमाध्यमलाई भने, “शिक्षामन्त्री (धर्मेन्द्र प्रधान) ले राजीनामा दिनुपर्छ। पाँच विद्यार्थीहरूले आत्महत्या गरिसकेका छन्।” उहाँले ‘न्याशनल इलिजिबिलिटी इन्ट्रान्स टेस्ट’ (नीट) परीक्षाका प्रश्नपत्र चोरी भएपछि आत्महत्या गरेका विद्यार्थीहरूको कुरा समेत उल्लेख गर्नुभएको छ। त्यहाँबाट प्रदर्शन स्थल जन्तर मन्तर पुगेर उनले समर्थकहरूसँग नाराबाजी गरेका छन्। उनले भने, “पछिल्लो ५-१० दिनदेखि मानिसहरूले मलाई सोधिरहेको छन् कि सामाजिक सञ्जालमा पेज चलाएर के हुन्छ? क्यामेरा घुमाएर देखाउनुहोस्, कति कक्रोच घरबाट निस्केर जन्तर मन्तर पुगेका छन्।” शिक्षाविद् र लद्दाखका पर्यावरण अभियानकर्ता सोनम वाङ्चुकले दीपकेलाई प्रहरीले पक्राउ गर्न सक्ने बताएकी थिइन्। “राम्रो हुने आशा गरौं तर खराब अवस्थाको तयारी पनि गरौं, आउनुहोस् यो आन्दोलनलाई भारतको इतिहासकै सबैभन्दा शान्तिपूर्ण आन्दोलन बनाऔं,” उनले शुक्रबार राति सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेखेकी छिन्।

तर पक्राउको अनुमान गलत सावित भयो। संस्थापक दीपके दिल्ली आइपुगेका छन् र यसअघि सामाजिक सञ्जालमा लगातार जानकारी दिएका थिए। उहाँले प्रदर्शनलाई शान्तिपूर्ण बनाउन आह्वान गरेका छन्। “कृपया किताब र हाम्रा झुण्डा ल्याउन नबिर्सनु होला,” लेखेका छन्, “प्रहरीलाई फूल दिन्छौं, त्यो करुणा र आभारको प्रतीक हुनेछ, हामीले आन्दोलनलाई प्रेम र शान्तिपूर्ण तरिकाले अगाडि बढाउनुपर्छ।” कक्रोच जनता पार्टीले जन्तर मन्तरमा प्रदर्शन गर्न अनुमति नपाउने अनुमान गरिएको थियो। शिव सेनाका नेता तथा राज्यसभाकी पूर्व सदस्य प्रियङ्का चतुर्वेदीले अनुमति दिएर दिल्ली प्रहरीले ठीक काम गरेको बताएकी छन्। सामाजिक सञ्जाल एक्समा उनले लेखेकी छन्, “साम्भावित रूपमा पहिलोपल्ट दिल्ली प्रहरीले सही काम गरेको छ।”

एक व्यङ्ग्यात्मक सामाजिक सञ्जाल अभियान, “कक्रोच जनता पार्टी” भर्चुअल संसारबाट वास्तविक दुनियाँ अर्थात् सडकमा ओर्लिएको छ। सीजेपीले एक्स ह्यान्डल ‘कक्रोच इज बैङ्क’ मा लेखेको थियो, “अब समय आइसक्यो- यस छोटो ठट्टालाई आन्दोलनमा परिणत गर्नुपर्छ।” यो अभियानमा भारतका चर्चित र वरिष्ठ कानुनविद् प्रशान्त भूषणले यसलाई जेन जी आन्दोलनको संज्ञा दिएका छन्। सामाजिक सञ्जालमा उनले भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र दैनिक घोटाला भइरहेको उल्लेख गर्दै विदेश नीति पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको र अमेरिकामाथिको निर्भरता बढेको बताएका छन्। “निर्वाचन आयोग, न्यायपालिका, सञ्चार क्षेत्र लगायत विभिन्न संस्थाहरू कमजोर भएका छन्, हामी ठूलो आँधीबेहरीले घेरिएका छौँ। कक्रोच जनता पार्टी त्यो स्वाभाविक परिणाम हो,” उनले भने, “यस जेन जी आन्दोलनलाई समझदारीयुक्त समर्थन र मार्गदर्शन आवश्यक छ।” राजनीतिक विश्लेषक योगेन्द्र यादवले विरोधी दलहरूलाई सीजेपीको अभियानलाई समर्थन गर्न आग्रह गरे। सामाजिक सञ्जाल एक्समा एउटा भिडियो सार्वजनिक गर्दै उनले भने, पार्टीको नाम जे भए पनि सबै एक ठाउँमा उभिनु आवश्यक भएको बताइन्। “पार्टीभन्दा देश ठूलो छ, हामी सबै मिलेर यो देशलाई बचाउनुपर्छ,” उनले आह्वान गरे।

२३ जेठ, बागलुङ। ताराखोला गाउँपालिकामा निर्माणाधीन जलविद्युत् आयोजनास्थलमा काम गरिरहेका एक मजदुर फलामे पाइपले च्यापिएर ज्यान गुमाएका छन्। रोल्पा जिल्लाको सुनछहारी गाउँपालिका–३ का २० वर्षिया दिलबहादुर विक ताराखोला गाउँपालिका–५ धस्मरस्थित उक्त आयोजनामा कार्यरत थिए।

डोजरबाट खसेको पाइपले च्यापिएको कारण विक गम्भीर घाइते भएका थिए। उनलाई उपचारका लागि गलकोट नगरपालिका–३, हटियास्थित इमर्जेन्सी अस्पताल लगिएको थियो, जहाँ शनिबार दिउँसो उनको मृत्यु भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रमुख फणिन्द्रप्रसाद प्रसाईंले जानकारी दिएका छन्।

डोजर चालकलाई नियन्त्रणमा लिइएको छ भने विकको शव सोही अस्पतालमै राखिएको छ।

–रासस

एसीसी महिला प्रिमियर कप अन्तर्गत समूह चरणको अन्तिम खेलमा नेपालले हङकङसँग ६९ रनले पराजय व्यहोरेको छ। हङकङले दिएको ११० रनको लक्ष्य पछ्याउँदै नेपाल १३.३ ओभरमा मात्र ४० रनमा अलआउट भयो। सोनी पाख्रिनले सर्वाधिक १२ रन जोडिन् भने रुबिना क्षेत्रीले १० रन बनाइन्। अन्य खेलाडीद्वारा दोहोरो अंकमा रन बनाउन सकिएन।

हङकङका लागि इकरा सहरले ४ ओभरमा चार रन खर्चेर ४ विकेट लिए। चान का र मार्यम बिबीले २-२ विकेट हात पार्न सफल भए। सिउ मेइ र जोइलिन धलिवालले एक-एक विकेट लिए। टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको हङकङले २० ओभरमा ३ विकेट गुमाएर १०९ रन बनाएको थियो। हङकङका लागि यासमिन दसवानीले अविजित ४२ रन बनाइन्। मारिको हिलले २९ रन र मारिना लाम्पलोह १८ रनमा अविजित थिइन्। नेपालका लागि रिया शर्मा र रुबिना क्षेत्रीले १-१ विकेट लिए।

यस हारका बाबजुद नेपालले क्वाटरफाइनलमा स्थान सुरक्षित गरेको छ। एसिया कप छनोटका लागि सेमिफाइनलमा प्रवेश गर्न आवश्यक हुनेछ।

२३ जेठ, काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)ले आज र भोलि जिल्लास्तरीय अधिवेशन गर्न लागेको छ। दुई दिनभित्र तदर्थ समिति गठन भएका जिल्लामा रास्वपाले अधिवेशन आयोजना गर्दैछ। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीको संगठनात्मक नीतिअनुसार केन्द्रीय समितिद्वारा निर्णयअनुसार देशभर अधिवेशन शनिबार र आइतबार विदाको दिनमा सञ्चालन गरिएको हो।

पहिलो दिन, आज शनिबार, ३६ जिल्लामा अधिवेशन हुँदैछ। आज कोशी प्रदेशका ८ जिल्ला—झापा, मोरङ, तेह्रथुम, ताप्लेजुङ, भोजपुर, संखुवासभा, ओखलढुङ्गा र सुनसरी, मधेश प्रदेशका २ जिल्ला महोत्तरी र रौतहट, बागमती प्रदेशका ८ जिल्ला—दोलखा, काठमाडौं, भक्तपुर, नुवाकोट, मकवानपुर, काभ्रे, सिन्धुपाल्चोक र सिन्धुली, गण्डकी प्रदेशका ५ जिल्ला—स्याङ्जा, कास्की, पर्वत, बागलुङ र म्याग्दी, लुम्बिनी प्रदेशका ८ जिल्ला—गुल्मी, नवलपरासी, पाल्पा, कपिलवस्तु, दाङ, बाँके, बर्दिया र रोल्पा, कर्णाली प्रदेशका २ जिल्ला—कालीकोट र सल्यान, र सुदूरपश्चिम प्रदेशका ३ जिल्ला—बैतडी, बझाङ र दार्चुला मा अधिवेशन हुनेछ।

बाँकी २९ जिल्लामा आइतबार अधिवेशन हुने छ। यसमा कोशी प्रदेशका ४ जिल्ला—उदयपुर, सोलुखुम्बु, खोटाङ र इलाम, मधेश प्रदेशका ४ जिल्ला—सिराहा, धनुषा, पर्सा र सर्लाही, बागमती प्रदेशका २ जिल्ला—चितवन र ललितपुर, गण्डकी प्रदेशका ४ जिल्ला—तनहुँ, नवलपुर, गोरखा र लमजुङ, लुम्बिनी प्रदेशका ३ जिल्ला—अर्घाखाँची, रुपन्देही र प्युठान, कर्णाली प्रदेशका ६ जिल्ला—सुर्खेत, जाजरकोट, दैलेख, रुकुम, मुगु र जुम्ला र सुदूरपश्चिम प्रदेशका ६ जिल्ला—अछाम, डोटी, डडेलधुरा, कैलाली, कञ्चनपुर र बाजुरा रहेका छन्। विवादका कारण बारा जिल्लाको अधिवेशन भने २६ गते हुने तय भएको छ। रास्वपाले यसपाली प्रथम राष्ट्रिय महाधिवेशनअघि ७७ जिल्लामध्ये ६६ जिल्लामा अधिवेशन सम्पन्न गर्ने योजना बनाएको छ। बाँकी ११ जिल्लाको अधिवेशन राष्ट्रिय महाधिवेशनपछि क्रमिक रूपमा गरिने रास्वपाले जनाएको छ। यस्तै जेठ २६ गतेदेखि सात प्रदेशका अधिवेशन सुरु हुने महामन्त्री कवीन्द्र बुर्लाकोटीले जानकारी दिएका छन्।

२३ जेठ, काठमाडौं । दिल्लीस्थित जन्तर-मन्तरमा आज कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) द्वारा आयोजना गरिएको प्रदर्शनमा एक ८० वर्षीय ज्येष्ठ नागरिक सहभागी भएका छन्, जसले सामाजिक सञ्जालमा अचानक चर्चा पाएका छन्। पार्टीका संस्थापक अभिजीत दीपकको नेतृत्वमा युवा प्रदर्शनकारीहरू भेला भइरहेका बेला ती ज्येष्ठ नागरिक युवाहरूको बीच उभिएको भिडियो र तस्वीरहरू ‘एक्स’ सामग्रीमा भाइरल भइरहेका छन्।
युवाहरूको बहुलतामा रहेको यस आन्दोलनमा ८० वर्षीय ज्येष्ठ नागरिकको उपस्थितिले इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूको ध्यानाकर्षण गरिएको छ। सामाजिक सञ्जालका प्रयोगकर्ताहरूले ती वृद्धको तस्वीर सेयर गर्दै ‘के उनी पनि जेनजी हुन् त?’ भनी कौतुहलता र ठट्टा गरिरहेका छन्।

अमेरिकी सेनाले स्ट्रेट अफ होर्मुजतर्फ प्रहार गरिएका चार वटा इरानी ड्रोन खसालिदिएको बताएको छ। उसका अनुसार ती “ओडब्ल्यूए (वान-वे अट्याक) ड्रोनहरू” तत्कालै त्यस क्षेत्रको समुद्री परिवहनको निम्ति खतराको कारण बनेका थिए। यूएस सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले जारी गरेको विज्ञप्तिमा अमेरिकी सेनाले “तटीय निगरानीको निम्ति गारुक र केशम टापुस्थित इरानी रेडार क्षेत्रमा आक्रमण” गरेको उल्लेख छ, जुन थप हमला रोक्न गरिएको हो।

अमेरिकी सेनाले इरानी ड्रोन र रेडार स्थलमा आक्रमण गरेको बताएका बेला, त्यसको जबाफमा कुवेत र बाहरेनमा रहेका अमेरिकी अड्डालाई निशाना बनाएको तेहरानले जनाएको छ। इरानको सरकारी समाचार संस्था इरिबका अनुसार इरानले जबाफी कारबाही स्वरूप कुवेतमा रहेका दुई वटा अमेरिकी हवाई अड्डाहरू र बाहरेनस्थित अमेरिकी नौसेनाको इलाकामा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ। सेन्टकमका अनुसार प्रारम्भिक आकलनमा खाडीका दुई वटा देशमा ७ वटा इरानी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको छ र तीमध्ये ६ वटा क्षेप्यास्त्रहरू निस्तेज पारिएका छन्।

यो घटना अमेरिका र इरानबीच आक्रमण भएको केही दिनपछि भएको हो जसले दुःख लागेको दुई देशबीचको युद्धविराममाथि खतरा थपेको छ। स्थानीय अधिकारीहरूको अनुसार कुवेतको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा बुधवार इरानले गरेको ड्रोन आक्रमणमा एकजनाको मृत्यु भएको र ६० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। इरानी फौज आइआरजीसीले विमानस्थलमा भएको आक्रमणको जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गरेको छ। तर सेन्टकमले यो असत्य भएको बताएका छन्।

अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम वार्तामा अवरोध र लडाइँ रोक्ने सम्झौता अघि बढ्न नसकेका बेला यी आक्रमणहरू भएका हुन्। अमेरिका र इजरेलले फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि ठूलो आक्रमण गरेपछि मध्यपूर्वमा द्वन्द्व व्यापक भएको थियो। इरानले खाडीमा इजरेल र त्यहाँ रहेका अमेरिकाका सहयोगी देशहरूमा आक्रमण गरेर जवाफ दिएको थियो। त्यसैगरी उसले स्ट्रेट अफ होर्मुजलाई व्यापक रूपले बन्द गरेको थियो, जुन जलमार्गबाट विश्वको लगभग २० प्रतिशत तेल र प्राकृतिक ग्यास बहन हुन्छ।

२३ जेठ, धनकुटा । आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को लागि धनकुटा नगरपालिकाले वडास्तरको बजेट १० लाख रुपैयाँमा सीमित गर्ने निर्णय गरेपछि स्थानीय तहमा चर्चा सुरु भएको छ। अघिल्ला वर्षहरूमा करिब ५५ लाख रुपैयाँसम्मको बजेट सिलिङमा योजना बनाउँदै आएका वडाहरू यस वर्ष ४५ लाख रुपैयाँले कटौती भएपछि दबाबमा परेका छन्। नगरपालिकाले हालै १० वटै वडामा बजेट सिलिङ र मार्गदर्शन पत्र पठाउँदै आर्थिक विकास, सामाजिक विकास, पूर्वाधार, सुशासन, अन्तरसम्बन्धित क्षेत्रहरू तथा वन–वातावरण संरक्षणका क्षेत्रमा खर्च गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ। वडाहरूलाई १० लाख रुपैयाँको सीमाभित्र रहेर सहभागितामूलक योजना तर्जुमा गर्न निर्देशन दिइएको छ।

नगरपालिकाका अनुसार संघ र प्रदेश सरकारबाट प्राप्त वित्तीय हस्तान्तरणमा कमी आएको, विगत वर्षको स्रोत परिचालन अवस्था कमजोर देखिएको र दायित्वहरू बढ्दै गएको अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै बजेट सिलिङ घटाइएको हो। आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा नगरपालिकाले १ अर्ब १२ करोड २५ लाख २२ हजार ७३० रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेको थियो। तर आगामी आर्थिक वर्षको अनुदान रकम घटेकाले केही योजनाको रकम ‘दायित्व’ मा सर्ने सम्भावना रहेको जनाइएको छ। धनकुटा नगरपालिकाका प्रमुख चिन्तन तामाङले अघिल्ला वर्षदेखि नै दायित्वहरू बढ्दै आएको उल्लेख गर्दै स्रोत सुनिश्चित नभई ठूलो बजेट तोक्दा कार्यान्वयनमा समस्या आउने बताए। उनले जनतालाई दीर्घकालीन असर नपरोस् भन्ने हेतुले यथार्थपरक सिलिङ निर्धारण गरिएको जानकारी दिए।

तर, वडाध्यक्षहरू भने नयाँ सिलिङप्रति असन्तुष्ट देखिएका छन्। धनकुटा नगरपालिका वडा नं. ६ का वडाअध्यक्ष मिलन खड्गीले जनताको अपेक्षा र आवश्यकतासँग तुलना गर्दा १० लाख रुपैयाँ अत्यन्त न्यून रहेको बताए। वडाको समस्या र जनताको माग धेरै भएकाले यसरी सीमित बजेटले प्राथमिकतासमेत पूरा गर्न गाह्रो हुने खड्गीले बताए। त्यसैगरी धनकुटा नगरपालिका वडा नं. १० का वडाअध्यक्ष नगेन्द्र पाण्डेले सीमित बजेटका कारण वडास्तरका आवश्यक विकास कार्यक्रम सञ्चालन गर्न नसकिने अवस्था आएको बताए। उनले १० लाखमा वडाको आधारभूत पूर्वाधारसमेत धान्न गाह्रो हुने भएकाले विकास कार्यक्रम प्रभावति हुने निश्चित भएको बताए। नगरपालिकाले वडास्तरमा संचालन तथा विविध खर्चका लागि ४ लाख ६८ हजार रुपैयाँ छुट्याउने व्यवस्था गरेको छ। सामाजिक विकास अन्तर्गतका कार्यक्रम कम्तीमा ५० हजार रुपैयाँको हुनुपर्ने र सडक योजनामा नयाँ रुट खोल्नेभन्दा स्तरोन्नतिलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने प्रावधान पनि राखिएको छ।