लेखक: space4knews

नेकपा एमालेका महासचिव शंकर पोखरेलले पार्टीले सामना गरिरहेका चुनौतीहरूलाई जित्ने र जनताको विश्वास पुनः प्राप्त गर्ने आशा व्यक्त गरेका छन्। उनले पार्टीलाई सुदृढ बनाउन खुला आत्मसमीक्षा, कमजोरी स्वीकार, एकता र अनुशासन अपरिहार्य रहेको बताएका छन्। यी सबै कार्यहरू संस्थागत र कानूनी प्रक्रियाबाट मात्र सफल हुन सक्ने उनको धारणा छ। २२ जेठ, काठमाडौं।

महासचिव पोखरेलले भनेका छन् कि हाल जनताको बीच पार्टीको दूरी बढेको देखिए पनि त्यो पुनः मजबुत बनाउन सकिनेमा उनी आशावादी छन्। उनले पार्टीमा खुला आत्मपरिक्षण, एकता र अनुशासन अत्यन्त आवश्यक रहेको बताए। नेकपा एमालेमा नेतृत्व परिवर्तनको बहस चलिरहेका बेला उनले फेसबुकमार्फत यी कुरा सार्वजनिक गरेका हुन्।

उनले आफ्नो फेसबुकमा लेखेका छन्, ‘पार्टीको सामना गर्नुपर्ने चुनौतीहरू छन्, तर तिनीहरूलाई जित्न सकिन्छ। समस्या छन्, तर तिनीहरूको समाधान सम्भव छ। निर्वाचन परिणामले जनताको साथमा सम्बन्ध कमजोर भएको देखाएको छ, तर त्यसलाई पुनः सुदृढ बनाउन सकिन्छ।’ उनले थप लेखेका छन्, ‘त्यसका लागि आवश्यक छ खुला आत्मसमीक्षा, कमजोरी स्वीकार, एकता र अनुशासन। यी सबै प्रक्रिया संस्थागत र विधिसम्मत ढंगबाट मात्र सफल हुन सक्छन्।’

२२ जेठ, काठमाडौं । श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पांग मोटरसाइकल दुर्घटनामा परेका छन्। उदयपुरको बेलकामा आयोजित एक कार्यक्रममा सहभागी हुन कटारीबाट जाँदै गर्दा बीच बाटोमा साम्पांग दुर्घटनामा परेका थिए। अध्यक्ष साम्पांगको हातमा चोट लागेको र अवस्था सामान्य रहेको श्रम संस्कृति पार्टीका वरिष्ठ नेता सुदन किराँतीले जानकारी दिएका छन्। दुर्घटनामा परे पनि उनी कार्यक्रम स्थलमा पुगेका थिए।

२२ जेठ, काठमाडौं । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानका सर्वोच्च नेतालाई भेट्न पाउँदा गर्व लाग्ने बताएका छन् । सञ्चारकर्मीहरूसँग कुराकानी गर्दै ट्रम्पले भने, ‘म मुज्तबा खामेनीलाई भेट्न चाहन्नँ तर यदि भेटेँ भने मलाई गर्व महसुस हुनेछ।’ उनले थपे कि यदि अमेरिका-इरानबीच कुनै सम्झौता भयो भने सम्भवतः म सर्वोच्च नेतालाई भेट्न सक्छु। र यदि हाम्रो भेट भयो भने म उनीसँग सम्मानपूर्वक प्रस्तुत हुनेछु।

ट्रम्पले आफ्नो सरकारले इरानबाट संवर्धित युरेनियम प्राप्त गर्न सैनिक पठाउने विषयमा विचार गरेको तर अन्ततः यो योजना खारेज गरिएको बताएका छन्। उनका अनुसार, उक्त अपरेसन धेरै जोखिमपूर्ण थियो र यसमा अमेरिकी सैनिकहरूको ज्यान जाने जोखिम रहेकोले यसलाई अघि बढाइएको थिएन। ट्रम्पले भने, इरानबाट संवर्धित युरेनियम प्राप्त गर्नु भनेको भेनेजुएलाका नेता निकोलस मादुरोलाई पक्रनु जस्तो छिटो र सरल प्रक्रिया नभएको। उनका अनुसार, यो काम केही मिनेटमै हुने होइन, हप्तौँ लाग्ने र भारी उपकरणहरूको आवश्यक पर्ने अपरेसन हुनेछ। (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई प्रत्यक्ष भेटवार्ताको प्रस्ताव गरेका छन्। उनले रूसी राष्ट्रपतिलाई खुला पत्र लेख्दै युरोपमा भइरहेको युद्धप्रति अमेरिकी ध्यान फेरि कहिल्यै आकर्षित हुने हो भनेर पर्खनु गलत हुने बताए। जेलेन्स्कीले भनेका छन् कि युक्रेन र रुसबीच “प्रत्यक्ष संवादबाट मात्रै” शान्ति सम्भव छ। उनले प्रस्तावित वार्ताका समयमा पूर्ण युद्धविराम गर्ने माग गरेका छन्, तर पुटिनले बिहीवार मात्र यस्तो प्रस्ताव अस्वीकार गरिसकेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि दुवै नेताबीच वार्ता भए धेरै राम्रो हुने उल्लेख गरेका थिए। क्रेम्लिनले पत्र प्राप्त भएको पुष्टि गरेको छ र पुटिनलाई यसबारे जानकारी गराइने जनाएको छ। पत्रमा विद्रोही भाव र व्यङ्ग्यात्मक शैली प्रयोग गरिएको छ, साथै युक्रेनले भर्खरै रुसी भूभागमा गरेको आक्रमणमा ध्यानाकर्षण गराइएको छ। जेलेन्स्कीले लामो समय सत्ता चलेका पुटिनको उमेरसँग सम्बन्धित टिप्पणी पनि गरेका छन्। उनले पत्रमा पुटिनलाई औपचारिक निम्तो समेत दिएका छन्।

“यो युद्ध हामी र तपाईंबीच प्रत्यक्ष संवादबाट समाप्त हुने युक्रेनको प्रस्ताव हो। म भेटको प्रस्ताव गर्छु,” जेलेन्स्कीले लेखेका छन्। युरेनी नेताको यस्तो प्रस्ताव नयाँ होइन। अघिल्ला पत्रमा क्रेम्लिनले जेलेन्स्कीलाई मस्कोमा पुटिनसँग भेटघाटका लागि स्वागत गरिने बताएको थियो। जेलेन्स्कीले पत्रमा भनेका छन्, “अमेरिकाको ध्यान फेरि युरोपको युद्धमा फर्कने पर्खाइमा मात्र बस्नु गलत हुनेछ।”

पुटिनले पत्रको विषयलाई गम्भीर देखिएन। उनले आफू युक्रेनसँग सम्झौता गर्न इच्छुक र तयार रहेको बताएका छन्, तर सम्झौताका लागि लचकता आवश्यक रहेको बताए। युक्रेनी विदेशमन्त्री एन्ड्री सिबीहले यो खुला पत्रलाई “युद्ध अन्त्य गर्नको लागि गम्भीर र अर्थपूर्ण प्रस्ताव” भएको बताएका छन्। उनले भने, “हामी यस प्रस्तावमा अर्थपूर्ण प्रतिक्रिया आशा गर्छौं। अब यो युद्ध अन्त्य गर्ने समय हो। शान्ति रोज्ने समय आएको छ।”

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछाने र अमेरिकी विशेष दूत सर्जियो गोरबीच दिल्लीमा भेटवार्ता भएको छ। लामिछाने पाँच दिने भ्रमणका क्रममा दिल्लीमा रहेका छन् र यस क्रममा उनले भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी लगायतका उच्च नेताहरूसँग भेटघाट गरेका छन्।

२१ जेठ, काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति लामिछाने र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका दक्षिण तथा मध्य एसियाली विशेष दूत सर्जियो गोरबीच बिहीबार साँझ दिल्लीमा भेटवार्ता भएको हो। लामिछाने गत १८ गते नयाँ दिल्ली गएका थिए र भारतीय जनता पार्टीको निमन्त्रणामा थुप्रै राजनीतिक भेटघाट गरिसकेका छन्।

उनी प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी, गृहमन्त्री अमित शाह, विदेशमन्त्री एस जयशंकर, बीजेपीका नेताहरू लगायतसँग भेटघाट गरिसकेका छन्। आज दिनभर पार्टी प्रवास कमिटीले आयोजना गरेको कार्यक्रममा सहभागी भएका लामिछानेले साँझ गोरसँग भेटवार्ता गरेका हुन्। सर्जियो गोर भारतका लागि अमेरिकी राजदूत पनि हुन् र उनले यसअघि गत वैशाखमा नेपाल आएर सभापति लामिछाने लगायतका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका नेताहरूसँग भेटवार्ता गरिसकेका छन्।

नेपालका परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल आफ्नो पहिलो औपचारिक भारत भ्रमणका क्रममा दिल्ली पुग्दा त्यहाँका पूर्व नेपाली राजदूतहरूले दुवै पक्षबीच विश्वासको वातावरण बनाउने सुझाव दिएका छन्। यसै साता सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेसँगको भेटमा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले दुई देशबीचका मुद्दाहरूमा स्पष्ट सूची र समयसीमा बनाएर काम गरिने जानकारी दिएको छ।

परराष्ट्र मन्त्रालयले शुक्रबारदेखि आइतबारसम्म हुने तीनदिने भारत भ्रमणको कार्यतालिका सार्वजनिक गरेको छ। भ्रमणका क्रममा खनालले भारतका विदेशमन्त्री एस जयशङ्करसँग औपचारिक भेटवार्ता गर्नेछन्। दुवै पक्ष बीच व्यापार, लगानी, कनेक्टिभिटी, ऊर्जा र जनस्तरका सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउने उद्देश्यले छलफल हुने परराष्ट्र मन्त्रालयको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।

पूर्वराजदूत दीपकुमार उपाध्यायले जलस्रोत र ऊर्जासम्बन्धी मुद्दामा स्पष्टता ल्याउन छलफल जरूरी रहेको बताएका छन्। उनले भने, “पानीको व्यवस्थापनका लागि भारत र नेपाल दुवैलाई स्वीकार्य हुने तेस्रो पक्षको मध्यस्थता र विशेषज्ञतामा डीपीआर बनाई पानीको उपयोग गर्नुपर्छ।” पूर्वराजदूत नीलाम्बर आचार्यले भारतले उठाएका प्रश्नहरूलाई शङ्काको दृष्टिले हेर्न नहुने बताए।

दीपकुमार उपाध्यायले सीमा विवादमा राजनीतिक संवादको महत्वलाई जोड दिए। उनले भने, “यदि वार्ता भयो भने म त्यसलाई सफलता मान्छु। वार्ता नगरेर कुनै पनि पक्षले उपलब्धि हासिल गरेको छैन।” यसरी नेपालले भारतसँगको सम्बन्धलाई अझ विश्वासपूर्ण बनाउन वातावरण तयार पार्नुपर्ने बताएका छन्।

अजिरकोट गाउँपालिका अंतर्गत पर्ने नागेपोखरी क्षेत्रलाई समेट्दै बुद्ध हिमाल हिमालचुली ग्रेट लेक्स सर्किट ट्रेल विकासका लागि विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन तयार गर्दै काम अगाडि बढाइएको छ। डिभिजन वन कार्यालय गोरखाले सिमसार क्षेत्र र पर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रम अन्तर्गत नागेपोखरी संरक्षण तथा पूर्वाधार निर्माणका योजनाहरू अघि सारेको छ। अजिरकोट स्थित गोरखाको यस धार्मिक तथा पर्यटकीय स्थलमा आवास सुविधा नभएको कारण पर्यटकहरूलाई एकै दिन फर्किनुपर्ने बाध्यता रहेको छ। २१ जेठ, गोरखा।

अजिरकोट गाउँपालिकाको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य नागेपोखरी हो। समुद्र सतहबाट करिब ३२०० मिटर उचाइमा रहेको यो स्थान पर्यटकहरूको प्रमुख आकर्षणको केन्द्र बन्दै गएको छ। पालिकाका अनुसार यहाँ आन्तरिक पर्यटकहरूको घनत्व बढी छ। भच्चेकको सिरानडाँडाबाट करिब पाँच घण्टाको पैदल यात्रा पश्चात् यहाँ पुगिन्छ। यस ठाउँबाट प्राकृतिक रमणीय दृश्यका साथै बुद्ध हिमाल र गणेश हिमाललाई नजिकबाट अवलोकन गर्न सकिन्छ। यहाँ रातो, सेतो, गुलाबी र निलो गरी चार प्रकारका गुराँस फूल्नेछन्।

‘धेरैजसो ट्रेकिङ र हाइकिङका लागि यहाँ आउँछन्,’ पालिका अध्यक्ष दिपक देवकोटाले बताए, ‘कतिपय धार्मिक कर्महरूको लागि यहाँ आउनेहरूको संख्या पनि उल्लेख्य छ।’ उनले थपे, यो पोखरीको पृथक धार्मिक मान्यता र विश्वास छ। कैलाश पर्वतको गोप्य ओडारमा अमृतमय विष धारण गर्ने दुर्लभ नागदेवबाट वर्षा भएको अमृतजलले यो पोखरी बनेको भन्ने धार्मिक आस्था यहाँ पाइन्छ।

‘कैलाश पर्वतको गोप्य ओडारमा अमृतमय विष धारण गर्ने दुर्लभ नागहरू बस्छन्। तिनको विषले वरपरका वनस्पतिहरूमा प्रभाव पार्दछ जसले गर्दा हिमाली भेगमा अनौठो जडीबुटीको भण्डार रहन्छ। त्यही नागदेवबाट वर्षा भएको अमृतजलले यही पोखरी बनेको हो भनेर जनविश्वास छ,’ उनले बताए। यहाँ आवासका लागि कुनै होटल वा लज छैन। बस्न चाहनेहरूले आवश्यक खाद्यान्नदेखि आफ्ना बासस्थानका सामग्रीहरू आफूसँगै लैजानुपर्छ।

पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि पालिकाले विभिन्न योजना कार्यान्वयन गरिरहेको अध्यक्ष देवकोटाले जानकारी दिएका छन्। बुद्ध हिमाल हिमालचुली ग्रेट लेक्स सर्किट ट्रेलको रूपमा यस मार्गलाई विकास गर्ने योजना अघि बढाइएको छ। ‘यो ट्रेल रुविनालाबाट सुरु भएर दुधपोखरी, दोर्दी हुँदै मर्स्याङदीसम्म पुगेर सम्पूर्ण हुन्छ। पर्यटन बोर्डसँग समन्वय गरी यसको डीपीआर तयार गरी कार्य अगाडि बढाइएको छ,’ उनले भने। ऐतिहासिक र धार्मिक महत्व बोकेको यस पोखरीको संरक्षणका लागि डिभिजन वन कार्यालयले केही कार्यक्रम अघि सारेको छ।

पोखरी संरक्षणका लागि ढुङ्गाको गारो लगाउने र सरसफाइ गर्ने योजना सञ्चालनमा रहेको कार्यालय प्रमुख मदन मोहन शाण्डिल्यले जानकारी दिए। सिमसार क्षेत्र र पर्यापर्यटन प्रवर्द्धन कार्यक्रमअन्तर्गत उक्त कार्यक्रम रूपमा सञ्चालन गरिएको र नयाँ फुट ट्रेल, बस्ती क्षेत्र लगायत पूर्वाधार निर्माण गर्ने योजना रहेको उनले बताए।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेले आफ्नो पार्टीका वरिष्ठ नेता वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ नेतृत्वको सरकार पाँच वर्षको लागि गठन भएको पुनः दोहोर्याइरहेका छन्, तर लामिछानेको भारत भ्रमणपछि किन सरकारको भविष्यप्रति प्रश्न उठ्न थालेको छ? भारतका लागि नेपालका पूर्वराजदूत तथा राजनीतिशास्त्री प्राध्यापक लोकराज बराललाई भारतमा लामिछानेलाई गरिएको स्वागत “अभूतपूर्व” लागिरहेको छ। उनले भने, “तर बाहिर प्रदर्शन गरेर जसरी स्वागत गरियो, त्यो वास्तवमै अभूतपूर्व हो। अन्य नेताहरूलाई पनि स्वागत गरिन्थ्यो तर यसरी यस किसिमको पहिलोपटक देखियो।”

भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी र उच्च अधिकारीहरूले लामिछानेसँग महत्त्वपूर्ण वार्ता गरेका छन्। मोदीले भनेका छन्, “लामिछानेसँग भेट्न पाउँदा मलाई अत्यन्तै खुशी लागेको छ।” उनले थपे, “एक साझा र समृद्ध भविष्यका लागि मिलेर काम गर्ने उहाँको चाहनालाई म स्वागत गर्दछु र पूर्ण रूपमा सहमत छु।”

लामिछानेको भ्रमणलाई प्रधानमन्त्री बालेनको ‘कूटनीतिक कडाइ’सँग जोडेर हेरिएको छ। यस कारण दिल्लीमा नेपाली नेताको स्वागत गर्दा आफ्नै दलको सरकारको भविष्य प्रति शंका व्यक्त भएको पाइन्छ। भारतका लागि नेपालका अन्य दुई पूर्वराजदूत दीपकुमार उपाध्याय र नीलाम्बर आचार्यले लामिछानेको भ्रमणलाई लिएर सरकारले आशंका गर्नुपर्ने अवस्था नरहेको भन्छन्। आचार्यले लामिछानेको भ्रमणमा राजदूतावासमार्फत् सरकारले नै सहयोग गरेको बताउँछन्।

प्राध्यापक बरालले लामिछानेको भ्रमणले बालेन सरकारका लागि संवादको अवसर प्रदान गरेको ठान्छन्। उनले भने, “अर्थ व्याख्या विभिन्न किसिमले हुन सक्छन्, तर लामिछानेले आफ्नो पार्टी गठन गरी दुई पटक चुनाव जित्नुभएको पनि हो।”

लामिछाने फर्कने दिन परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालको भारत भ्रमण तय भएको सन्दर्भ दिँदै बरालले भारतीय विदेशसचिवको भ्रमण पनि हुनसक्ने अनुमान गरेका छन्। द्विपक्षीय राजनीति र कूटनीतिक संवादमा वृद्धि भएमा रास्वपाको सरकारले प्राथमिकता दिएका विषयहरूमा भारतसँगको छलफल तीव्र हुने विश्वास भारतका लागि नेपालका पूर्वराजदूत शङ्कर शर्माको छ।