Skip to main content

लेखक: space4knews

इरानसँगको वार्ताका लागि अमेरिकी उपराष्ट्रपति इस्लामाबादमा आइपुगे

इरानसँगको वार्ताका लागि अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा पुगेका छन्, उड्डयन स्रोतले जानकारी दिएका छन्। उनका साथ स्टीभ वीट्कफ र जारेड कुश्नर पनि छन्, जो इरानसँगको वार्तामा सहभागी हुने बताइएको छ। यो घटनालाई पाकिस्तानका सञ्चारमाध्यमहरूले २१ वर्षपछि पहिलो पटक अमेरिकी उपराष्ट्रपति पाकिस्तान पुग्नु भएको महत्त्वपूर्ण दौरा भएको बताएका छन्। इस्लामाबादमा अमेरिका र इरानबीचको वार्ताको तयारीका कारण सुरक्षा कडाइ गरिएको छ। इरानी वार्ताकारहरू भने पहिले नै इस्लामाबादमा उपस्थित छन्। इरानी वार्ता टोलीका नेता मोहम्मद बाकर कलिबाफले आफ्नो टोलीको उद्देश्य सकारात्मक रहेको जनाए, तर उनले अमेरिकामा भरोसा नरहेको प्रतिक्रिया दिएका छन्।

पाकिस्तानले आज इस्लामाबादमा हुने शान्ति वार्तामा आफ्नो भूमिका प्रति ठूलो उत्साह देखाइरहेको छ। सुरक्षा कदमहरूलाई उत्सवको रूपमा लिने कारण के हो? पाकिस्तानले अमेरिका र इरानबीच जारी द्वन्द्व अन्त्य गरेर शान्ति स्थापना गर्न दुई हप्ताको युद्धविरामको लागि मध्यस्थता गरेको थियो। राजधानीका सडकहरूमा “इस्लामाबाद वार्ता” लेखिएका डिजिटल बोर्डहरू राखिएका छन्। त्यहाँ अमेरिका र इरानका झण्डासहित पाकिस्तानको चिन्ह पनि रहेको छ। देशले वार्तामा आफ्नो भूमिकालाई देखाउन दुई दिने सार्वजनिक बिदा पनि घोषणा गरेको छ। यो घटनाले विश्वका धेरै देशका लागि निकै महत्वपूर्ण स्थान लिएको छ – किनकि दुई देशबीचको तनाव अन्त्य र स्ट्रेट अफ होर्मुज पुनः खुलाउने विषय सबैलाई उत्साहित बनाएको छ।

यस घटनाको पाकिस्तानका लागि अनेकौं महत्वपूर्ण कारणहरू छन्। सिङ्गापुरको नान्याङ टेक्नोलोजिकल युनिभर्सिटीका दक्षिण एसियाली विज्ञ अब्दुल बसितका अनुसार, “जब दक्षिण एसियाली देशहरू वार्ता असफल हुने डरमा आफ्नो छिमेकी इरानसँग युद्धको सम्भावित स्थितिमा पुग्छन्, तब त्यो दुःस्वप्न हुन सक्ने खतरा हुन्छ।” यसै क्रममा पाकिस्तानमा गर्व र उत्साहले भरिएका विभिन्न मेमहरू सामाजिक सञ्जालहरूमा भाइरल भएका छन्। बसित भन्छन्, “यो एक विजय हो किनभने विश्वका कुनै पनि देशले युद्धविरामका लागि मध्यस्थता गर्न सकेका थिएनन्, र हामी सम्भावित संकटको किनारमा थियौं, जसबाट पाकिस्तानले सामना गर्दै त्यो संकट टार्न सफल भएको हो।” उनका अनुसार, पाकिस्तानले वर्षौंदेखिको राजनीतिक अस्थिरता, दुई वर्षअघिसम्म ऋण तिर्न नसक्ने अवस्थासमेत, र भारतसँगको तीव्र प्रतिद्वन्द्वितालाई समेत अनुहार गरेको छ। त्यसैले यो सफलता पाकिस्तानका लागि अत्यन्तै आवश्यक र महत्वपूर्ण छ।

एचजेएनबीएलको नयाँ विजेता बन्ने होडमा आर्मी र गोल्डेनगेट

एचजेएनबीएलको नयाँ विजेता बन्न आर्मी र गोल्डेनगेट भिड्ने

समाचार सारांश: हिमालयन जाभा नेशनल बास्केटबल लिग २०२६ को फाइनल खेल २०८२ चैत २८ गते साँझ ५ बजे दशरथ रंगशालामा त्रिभुवन आर्मी क्लब र गोल्डेनगेट बास्केटबल क्लबबीच हुने छ। फाइनलअघि दिउँसो सेलेब्रेटीहरू सहभागीता रहने कलाकार सुशान्त केसी एण्ड फ्रेण्ड्स र जाभा एण्ड फ्रेण्ड्सको टोलीबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ भनी नेपाल बास्केटबल संघका अध्यक्ष भिम सिंह गुरुङले जानकारी दिनुभयो। आर्मीले लिग चरणमा १४ मध्ये १३ खेल जितेर शीर्ष स्थान हासिल गरेको छ भने गोल्डेनगेटले १२ खेल जितेर दोस्रो स्थानमा रहँदा फाइनलमा आर्मीले तीन पटक गोल्डेनगेटलाई हराएको छ।

२८ चैत, काठमाडौं। हिमालयन जाभा नेशनल बास्केटबल (एचजेएनबीएल) २०२६ को उपाधिका लागि विभागीय टोली त्रिभुवन आर्मी क्लब र गोल्डेनगेट बास्केटबल क्लब भिड्ने भएका छन्। फाइनल खेल आज साँझ ५ बजे त्रिपुरेश्वरस्थित दशरथ रंगशालामा आयोजना हुनेछ। आर्मी विनोद महर्जनको कप्तानीमा कोर्ट उत्रनेछ भने गोल्डेनगेटको कप्तानी सुदिप पौडेल क्षेत्रीले गर्नेछ। फाइनलअघि दिउँसो सेलेब्रेटीहरू सहभागी खेल हुने जानकारी नेपाल बास्केटबल संघ (नेबा) का अध्यक्ष भिम सिंह गुरुङले दिनुभयो। जसमा कलाकार सुशान्त केसी एण्ड फ्रेण्ड्सको टिम र जाभा एण्ड फ्रेण्ड्सको टिमबीच प्रतिस्पर्धा हुनेछ।

पहिलो पटक क्वालिफायर्स प्रतियोगितामार्फत टोली छनोट गर्दै हिमालयन जाभा नेसनल बास्केटबल लिग सम्पन्न गरिएको छ। यस पटक ८ टोली सहभागी थिए। डबल राउन्ड रोबिन प्रणालीमा गरिएको एचजेएनबीएलमा लिग चरणमा कुल ५६ खेल सम्पन्न भए। त्यसपछि प्लेअफ चरणमा तीन खेलपछि आर्मी र गोल्डेनगेट फाइनलमा पुगेका हुन्।

आर्मीले लिग चरणमा १४ मध्ये १३ खेल जितेर शीर्ष स्थान हासिल गर्यो भने गोल्डेनगेटले १२ खेल जितेर दोस्रो स्थानमा लिग समाप्त गरेको थियो। दोहोरो भिडन्तबाट पहिलो क्वालिफायर खेलमा आर्मीले गोल्डेनगेटलाई हराएर फाइनलमा स्थान बनाएको हो। गोल्डेनगेटले दोस्रो क्वालिफायर खेलमा टाइम्स बास्केटबल क्लबलाई पराजित गर्दै फाइनलमा पुगेको छ।

यो संस्करणमा आर्मी र गोल्डेनगेटबीच चौथो भेट हुनेछ। यसअघि लिग चरण र प्लेअफमा गरी यी दुई टोली तीन पटक भिडेका थिए, जसमा तीनै खेल आर्मीले जितेको थियो। लिग चरणमा आर्मीले गोल्डेनगेटलाई पराजित गरेको थियो भने पहिलो क्वालिफायरमा रोमाञ्चक खेलमा ८०-७१ को अन्तरले गोल्डेनगेटलाई पराजित गरेको थियो।

आर्मीले लिगमा १३ खेल जित्दा टाइम्स बास्केटबल क्लबसँग एक मात्र खेलमा हार व्यहोरेको थियो। गोल्डेनगेटले फाइनलसम्म आइपुग्दा तीन खेल हारेको छ, ती सबै आर्मी विरुद्धका थिए। अब फाइनलमा आर्मी आफ्नो लय कायम राख्दै च्याम्पियन बन्ने लक्ष्यमा छ।

गोल्डेनगेट भने गत वर्षको उपविजेता भएकाले यस पटक उपाधि जित्ने सपना देखिरहेको छ। साविक विजेता टाइम्सलाई पराजित गरेपछि गोल्डेनगेटको मनोबल उच्च छ र फाइनलमा आर्मीसँग बदला लिने योजना छ।

फाइनल खेलको नतिजाले आर्मीले चौथो पटक गोल्डेनगेटलाई हराएर उपाधि जित्छ कि गोल्डेनगेटले पराजयको बदला लिएर उपाधि उचाल्छ, त्यो निर्णय गर्नेछ।

हिमालयन जाभा नेसनल बास्केटबल लिग फाइनल खेल:
आर्मी विरुद्ध गोल्डेनगेट
स्थान: दशरथ रंगशाला कभर्डहल, त्रिपुरेश्वर, काठमाडौं
मिति: २०८२ चैत २८ गते
समय: साँझ ५ बजे

बागमती प्रदेश सरकारद्वारा सवारी साधन भाडादर समायोजन, कति कति कहाँ?

बागमती प्रदेश सरकारले प्रदेशभित्र सञ्चालन हुने सवारी साधनहरूको भाडादर समायोजन गरेको छ। यो समायोजन खासगरी काठमाडौं उपत्यका र बागमती प्रदेशका विभिन्न सहर र बस्तीहरूमा लागू हुने भाडादर सम्बन्धी हो। प्रदेशभित्रको भाडादर तोक्ने अधिकार प्रदेश सरकारसँग छ भने अन्तरप्रदेशको भाडादर केन्द्रीय सरकारले निर्धारण गर्ने नियम छ। २८ चैत, काठमाडौं। बागमती प्रदेश सरकारले प्रदेशभित्र सञ्चालन हुने सवारी साधनहरूको भाडादरमा समायोजन गरेको छ। यो समायोजन काठमाडौं उपत्यकाभित्र र काठमाडौंबाट बागमती प्रदेशका अन्य सहर तथा बस्तीहरूमा सञ्चालन हुने सवारी साधनका लागि लागू गरिएको छ। प्रदेशको भाडादर तोक्ने नियम अनुसार, प्रदेश सरकारले यसलाई निर्धारण गरेको हो भने अन्तरप्रदेश भाडादर भने केन्द्रीय सरकारले तोकेर सार्वजनिक गरिसकेको छ। तल बागमती प्रदेशले समायोजन गरेको नयाँ भाडादरका विवरणहरू प्रस्तुत छन्:

अमेरिका र इरानबीचको वार्ता गर्न इस्लामाबाद उच्च सुरक्षा व्यवस्था सहित तयार

२८ चैत, काठमाडौं । अमेरिका र इरानका प्रतिनिधिमण्डलबीच हुने उच्चस्तरीय वार्ताका लागि पाकिस्तानले सुरक्षा र व्यवस्थापन पुस्तिकालाई बलियो बनाएको छ। पाकिस्तानका गृहमन्त्री मोहसिन नाक्वीले विदेशी प्रतिनिधिहरूको पूर्ण सुरक्षाका लागि व्यापक योजना तयार गरिएको बताएका छन्। इस्लामाबादका अधिकारीहरूले वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा सुरक्षा कदमहरू कडा बनाएका छन्। व्यवस्थापनलाई सहज बनाउन इस्लामाबाद र रावलपिन्डीमा स्थानीय बिदा घोषणा गरिएको छ।

‘ब्लू बुक’ भीभीआईपी प्रोटोकलअन्तर्गत प्रहरी, अर्धसैनिक बल र अन्य सुरक्षा निकाय परिचालन गरिएको छ। सिन्ह्वाका अनुसार विदेशी प्रतिनिधिमण्डलको आवागमनका लागि फरक-फरक रुटहरू निर्धारण गरिएको छ। इस्लामाबाद प्रहरीले एक्सप्रेस वेमा ट्राफिक मोडिने जानकारी दिँदै ट्राफिक एडभाइजरी जारी गरेको छ। पाकिस्तानले वार्तालाई दृष्टिगत गरी उद्दार सेवा र अस्पतालहरूलाई उच्च सतर्कतामा राखेको छ। रेड जोनमा रहेको पाँचतारे होटल सेरेना प्रतिनिधिमण्डलका लागि पूर्णरूपमा आरक्षित गरिएको छ।

इरानी र अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको बसाइका क्रममा राजधानी प्रवेश गर्ने धेरै नाकाहरू बन्द गरिनेछन्। दुवै पक्षलाई वार्ताको मेजमा ल्याउन पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ र उपप्रधानमंत्री तथा विदेश मन्त्री मोहम्मद इसाक दारले क्षेत्रीय नेताहरूसँग परामर्श गरेका छन् र तेहरान तथा वाशिङटनसँग कूटनीतिक सम्पर्क स्थापित गरेका छन्। पुराना सम्बन्ध र पाकिस्तानको तटस्थताले संवादलाई अघि बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने विश्लेषकहरूले बताएका छन्। इरानको वार्ता टोली इस्लामाबाद पुगेको छ भने अमेरिकी टोली पनि इस्लामाबाद पुग्न लागेको छ। अमेरिकी टोलीको नेतृत्व उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले गर्दैछन् भने इरानको टोलीको नेतृत्व सभामुख मोहम्मद बगर गालिबाफले गर्दैछन्।

मूल्य वृद्धिले संकटमा निर्माण क्षेत्र, ‘आपतकाल’ घोषणा गर्न व्यवसायीको माग

मूल्य वृद्धिले निर्माण क्षेत्र संकटमा, व्यवसायीहरूले ‘आपतकाल’ घोषणा गर्न माग गरे

२८ चैत, धनगढी। निर्माण व्यवसायी संघ कैलालीले इन्धनजन्य सामग्री र निर्माण सामग्रीमा भइरहेको अत्यधिक मूल्य वृद्धिका कारण निर्माण उद्योग ठप्प हुने अवस्थामा पुगेको भन्दै सरकारले उद्योगमा ‘आपतकाल’ घोषणा गर्न माग गरेको छ। संघले शनिबार धनगढीमा पत्रकार सम्मेलन गर्दै मध्यपूर्वमा जारी युद्धले डिजेल, पेट्रोल, मट्टितेल लगायत इन्धनजन्य सामग्रीमा पटक-पटक अप्रत्याशित मूल्य वृद्धिले निर्माण क्षेत्र गम्भीर संकटमा परेको जनाएको छ।

संघका अध्यक्ष टेकबहादुर मल्लले इन्धनसँगै बिटुमिन, सिमेन्ट, डण्डी लगायत निर्माण कार्यमा व्यापक प्रयोग हुने सामग्रीमा पनि निरन्तर मूल्य वृद्धि भइरहेको र बजारमा अभाव देखा परेको कारण निर्माण उद्योग ठप्प हुने स्थितिमा पुगेको बताए। पत्रकार सम्मेलनमा संघले क्रसर उद्योगमा देखिएको समस्याले पनि निर्माण क्षेत्र थप प्रभावित भएको उल्लेख गरेको छ। नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघले पटक-पटक सरकार तथा सम्बन्धित निकायको ध्यानाकर्षण गराए पनि हालसम्म समस्या समाधान गरिने कुनै ठोस निर्णय नभएको संघको भनाइ छ।

निर्माण व्यवसायी महासंघका केन्द्रीय उपाध्यक्ष (सुदूरपश्चिम भूगोल) प्रकाश सेठीले निर्माण कार्यको मूल्य समायोजन राष्ट्र बैंकको मूल्य सूचकांक अनुसार हुने व्यवस्था भएपनि बजारमा निर्माण सामग्रीको मूल्य अत्यधिक बढ्दा सूचकांकमा घटेको देखिनुले व्यवसायीहरूलाई थप मार परेको बताए। उनले निर्माण व्यवसायीहरूले भोग्नुपर्ने समस्या समाधानका लागि सरकारले अग्रसर हुनुपर्ने स्पष्ट पारे। संघले निर्माण कार्य तीव्र हुने समयमा इन्धन र निर्माण सामग्रीको मूल्य वृद्धिका कारण व्यवसायीहरूमा ठूलो आर्थिक भार परेको उल्लेख गर्दै निर्माण उद्योगमा तत्काल ‘आपतकाल’ घोषणा गरी राहत उपलब्ध गराउन सरकारसँग जोरदार माग गरेको छ। साथै, प्रत्येक आयोजनामा वास्तविक मूल्य वृद्धिअनुसार कानुनी व्यवस्थाबाट मूल्य समायोजन हुन नसक्ने भएकाले मूल्य समायोजन मार्गदर्शिका–२ तत्काल जारी गर्न र सबै अवधिका ठेक्कामा मूल्य समायोजनको व्यवस्था लागू गर्न सरकारसमक्ष अपिल पनि गरेको छ।

सहकारी संस्थाहरूले राष्ट्रिय सहकारी प्राधिकरणलाई स्वीकार गर्न अस्वीकार गरे

राष्ट्रिय सहकारी प्राधिकरणले बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाहरूलाई दर्ता हुन आह्वान गर्दा ३२ हजार मध्ये केवल २ हजार २ सय ६२ मात्र दर्ता भएका छन्। सहकारी संस्थाले नियामक प्राधिकरणलाई स्वीकार नगरेर दर्ता हुन आनाकानी गरेकाले सहकारी क्षेत्रमा नियमनको चुनौती देखा परेको छ। प्राधिकरणले दर्ता नभएका सहकारीहरूको कारोबार बन्द गर्ने र सहकारी ऐन संशोधन गरी सहजीकरण गर्न मन्त्रालयलाई पत्राचार गरिसकेको छ। २८ चैत, काठमाडौं।

बचत तथा ऋण सहकारी संस्था तथा संघहरूले राष्ट्रिय सहकारी प्राधिकरणलाई नियामकको रूपमा स्वीकार गर्न आनाकानी गरेका छन्। गत वर्ष नियामक प्राधिकरणको रूपमा गठन भएको प्राधिकरणले बचत तथा ऋण कारोबार गर्ने सहकारी संघ र संस्थाहरूलाई दर्ता हुन आह्वान गरेको थियो। तर देशभर रहेका ३२ हजार सहकारीमध्ये प्राधिकरणले तोकेको सीमा भित्र २ हजार २ सय ६२ मात्र दर्ता भएका छन्। प्राधिकरणमा दर्ता भएपछि गलत र अपारदर्शी कारोबार खुल्ने वा नियमनको झन्झट बेहोर्नुपर्ने चिन्ताले सरोकारवालाले दर्ता हुन चाहेको छैन।

सहकारी क्षेत्रको समस्या समाधान गर्न संसद्ले सहकारी ऐन २०७४ संशोधन गरेर राष्ट्रिय सहकारी प्राधिकरण गठन गर्ने व्यवस्था गरेको थियो। सोही अनुसार सरकारले प्राधिकरण गठन गरिसकेको छ। सहकारी ऐनको दफा २० (क) अन्तर्गत यो दफा प्रारम्भ भएको मितिले एक वर्षभित्र बचत तथा ऋण कारोबार गर्ने संस्थाहरू प्राधिकरण वा प्राधिकरणले तोकेको निकायमा दर्ता भइसक्नुपर्ने व्यवस्था छ। ऐनको सोही दफा १८ चैत २०८२ देखि लागु भएको हो। त्यस अनुसार १७ चैतभित्र त्यस्ता सहकारी संस्था दर्ता भइसक्नुपर्ने थियो। प्राधिकरणले सहकारी ऐन अनुसार आफूले नियमन गर्ने संस्थाहरूलाई दर्ता हुन आह्वान गरेको भए पनि, ऐनले दिएको समय अवधिमा प्राधिकरणको नियमन दायरामा आएका सहकारी संख्या निकै कम रहेको छ।

उपराष्ट्रपति भान्स नेतृत्वमा अमेरिकी वार्ता टोली पाकिस्तान पुगे

२८ चैत, काठमाडौं । अमेरिकाका उपराष्ट्रपति जेडी भान्स इरानसँग शान्ति वार्ता गर्न अमेरिकी प्रतिनिधि मण्डलको नेतृत्व गर्दै पाकिस्तान आउने भएका छन्। यस प्रतिनिधि मन्डलमा राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ जेरेड कुशनर पनि सहभागी छन् जो ट्रम्पको पहिलो कार्यकालमा सल्लाहकार थिए। साथै, अमेरिकाका विशेष दूत स्टीव भिटकफ पनि यस टोलीमा छन्। जेरेड र स्टीवले इजरायल–गाजा युद्धको अन्त्यका लागि युद्धविराम वार्ता र रूस–युक्रेन युद्ध रोक्नका लागि भएका वार्तामा पहिला पनि भाग लिएका थिए।

अमेरिकी प्रतिनिधि मण्डल सवार विमान ‘एयर फोर्स टु’ फ्रान्सको राजधानी पेरिसमा पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम अनुसार इन्धन भर्न रोकिएको छ। पाकिस्तान उडान अघि उपराष्ट्रपति भान्सले पत्रकारहरूसमक्ष भने, ‘यदि इरानीहरू सद्भावपूर्वक वार्ता गर्न इच्छुक छन् भने हामी पनि खुला मनले सहकार्य गर्न तयार छौं।’ उनले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिकी वार्ता टोलीलाई ‘केही स्पष्ट दिशानिर्देश’ दिएका पनि जानकारी गराएका छन्।

उपराष्ट्रपति भान्सले इरानका उच्चस्तरीय प्रतिनिधिलाई चेतावनीसमेत दिएका छन्। उनले भने, ‘यदि हामीलाई बेवकुफ बनाउने प्रयास गरियो भने इरानले अमेरिकी वार्ता टोली सजिलो नभएको कुरा बुझ्नेछ।’ यसअघि, इस्टर पर्वको अवसरमा ह्वाइट हाउसमा आयोजित भोजमा राष्ट्रपति ट्रम्पले इरान युद्ध अन्त्य गर्ने सम्झौतामा भान्सको भूमिकाबारे उठेका अड्कलबाजीलाई सम्बोधन गरेका थिए। ट्रम्पको सम्बोधनले पाकिस्तानमा इरानसँग वार्ता गर्ने अमेरिकी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व उपराष्ट्रपति भान्सले गर्ने देखिएको छ।

यो उपराष्ट्रपतित्वको सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण जिम्मेवारी हो जहाँ सफलता सीमित रहन सक्छ र वार्ता असफल भएमा गुमाउने धेरै कुरा हुनेछन्। इस्लामाबादमा जारी भान्सको कूटनीतिक यात्रालाई राजनीतिक दृष्टिले अत्यन्तै संवेदनशील ठहरिएको छ। युद्ध अन्त्य गर्न स्थायी सम्झौतामा प्रगति गर्न उनलाई छ हप्तासम्म चलिरहेको सैन्य कारबाहीले एकअर्काप्रति अविश्वास राखेका पक्षहरूलाई सन्तुष्ट पार्नु पर्दछ। इरानका संसद् सभामुख मोहम्मद बाघेर घालिबाफ र विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबादमा अमेरिकासँग वार्ता गर्न पुगिसकेका छन्।

मध्यपूर्व संकट: मूल्य वृद्धिका बाबजुद पनि निगम घाटामा, ऋण लिने सम्भावना बढ्यो

पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य ऐतिहासिक उच्चतामा भए तापनि नेपाल आयल निगमले प्रति पाक्षिक झन्डै ८ अर्ब रुपैयाँ घाटा बेहोर्नुपर्ने अवस्थामा रहेको निगमका प्रमुखले बताएका छन्। यदि मध्यपूर्वमा जारी तनाव सामान्य भएन भने सरकारले वा वित्तीय संस्थाबाट ऋण लिनुपर्ने अवस्था आउनसक्ने चेतावनी दिएका छन्।

अमेरिका र इजरायलले गत महिना इरानमाथि आक्रमण गरेपछि नेपाल आयल निगमले कम्तीमा ४ पटक पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य वृद्धि गरेको छ। शुक्रबार मध्यरातदेखि लागू नयाँ मूल्यअनुसार प्रति लिटर पेट्रोलमा १७ रुपैयाँ, डिजेल र मट्टितेलमा २५ रुपैयाँ, खाना पकाउने ग्यास सिलिन्डरमा १०० रुपैयाँ र हवाई इन्धनमा प्रति लिटर ६ रुपैयाँले मूल्यवृद्धि गरे पनि निगमले पाक्षिक ७ अर्ब ८१ करोड रुपैयाँ घाटा हुने जनाएको छ।

पछिल्लो मूल्य वृद्धिपछि पेट्रोलको मूल्य २१६.५० देखि २१९ रुपैयाँ पुगेको छ भने डिजेलको मूल्य २०४ देखि २०७ रुपैयाँ कायम भएको छ। उपभोक्ताले १४.२ केजी तौलको ग्यास सिलिन्डर २०१० रुपैयाँमा किन्नुपर्ने भएको छ। केही दिनअघि मन्त्रिपरिषद्ले पेट्रोल, डिजेल र मट्टितेल आयातमा लाग्ने भन्सार महसुल र पूर्वाधार विकास करमा ५० प्रतिशत छुट दिने निर्णय गरेको थियो।

नेपाल आयल निगमका कार्यकारी निर्देशक चण्डिकाप्रसाद भट्टले शुक्रबार जारी गरिएको सार्वजनिक अपیلमा इन्धनको खपत घटाउन र मितव्ययिता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। उनले भने, “यदि एक जना बाइक चालकले दैनिक एक लिटर पेट्रोल बचत गरेमा राज्यलाई दैनिक करिब २२ करोड रुपैयाँ बचत हुनेछ।” उनले थपे, १५ दिनभित्र ३ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ बचत गर्न सकिने भएकाले सबैमा पेट्रोलियम पदार्थमा मितव्ययिता अपनाउन आग्रह गर्दछौं।

जेनजी आन्दोलनमा कारागारबाट भागेका १३ कैदीबन्दी पाँचथरमा पक्राउ

जेनजी आन्दोलनका बेला कारागारबाट भागेका १३ कैदीबन्दी पाँचथरमा पक्राउ

२८ चैत, पाँचथर । जेनजी आन्दोलनको क्रममा कारागारबाट भागेका १३ जनालाई पाँचथरमा प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। पाँचथरका प्रहरी प्रमुख डीएसपी अनिश कर्णका अनुसार, विभिन्न समयमा ती १३ जनालाई नियन्त्रणमा लिइएको हो। शुक्रबार तुम्बेवा गाउँपालिका–२ बाट एकजनालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। सुनसरीको झुम्का कारागारबाट फरार रहेका ३५ वर्षीय रमेश लावतीलाई पनि प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। कर्तव्य ज्यान मुद्धामा दोषी सावित भएर सजाय भोगिरहेका उनलाई त्यहाँबाटै पक्राउ गरिएको थियो। २५ वर्षको सजाय पाएका लावतीले ७ वर्षको कैद भुक्तान गरिसकेका थिए। उनको घर आएको गोप्य सूचनाको आधारमा प्रहरी सक्रिय भएको थियो। डीएसपी कर्णले फरार कैदी र बन्दीहरूको खोजी कार्य तीव्र गतिमा भइरहेको जानकारी दिएका छन्।

नेपालका कतिपय क्षेत्रहरूमा आज वर्षा र हिमपात हुन सक्ने सम्भावना

२८ चैत, काठमाडौं। हाल देशमा पश्चिमी वायु र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव रहेको छ। यस प्रभावका कारण कोशी, बागमती र गण्डकी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली भू–भागसहित देशका अधिकांश हिमाली क्षेत्रमा सामान्यतया बादल लागेको छ भने अन्य पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली र तराई क्षेत्रमा मुख्यतया मौसम सफा रहेको छ। जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले दिएको विवरणअनुसार आज दिउँसो कोशी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रसहित देशका हिमाली क्षेत्रमा सामान्यतया बदली रहनेछ भने पहाडी र कोशी प्रदेशका तराई क्षेत्रमा आंशिक बदली रहनेछ।

कोशी, गण्डकी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका हिमाली क्षेत्रमा केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपात हुने सम्भावना छ। लुम्बिनी र सुदूरपश्चिम प्रदेशका तराईका केही क्षेत्रमा हुरी चल्ने पूर्वानुमान गरिएको छ। त्यसैगरी, आज राति देशका हिमाली भू–भागहरूमा सामान्यतया बदली रहनेछ, पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली र तराईमा मुख्यतया मौसम सफा रहनेछ। कोशी, गण्डकी र कर्णाली प्रदेशका हिमाली भागका केही र कोशी तथा गण्डकी प्रदेशका पहाडी क्षेत्रका एक-दुई साइटमा मेघगर्जन, चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपात हुने सम्भावना छ। वर्षा तथा हिमपातको सम्भावना भएका क्षेत्रका सर्वसाधारण र ती क्षेत्रका यातायात सञ्चालन गर्नेहरूलाई सतर्क रहन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।

विद्यार्थीहरूमा समस्या आउन सक्ने आशंका, मन्त्रालयका अधिकारीको प्रतिक्रिया

सरकारले नयाँ शैक्षिक सत्रभित्र विद्यालय भर्ना अभियान र कक्षा सत्र सुरु गर्ने मितिलाई अघिल्ला वर्षको तुलनामा केही पछि सार्ने निर्णय गरेको छ। तर यस निर्णयलाई स्थानीय तह, केही सामुदायिक र निजी विद्यालयका अधिकारीहरूले ‘अव्यवहारिक’ भन्दै पुनर्विचारको माग गरेका छन्।

सरकारले २०८३ सालको शैक्षिक सत्र वैशाख १५ गतेबाट सुरु गर्ने र शनिबार-आइतवार दुई दिने बिदा दिने निर्णय गरेपछि, शिक्षा तथा मानव स्रोत विकास केन्द्रले सबै विद्यालयलाई वैशाख १५ गतेदेखि भर्ना अभियान थाल्न र २१ गतेबाट मात्र कक्षाको पठनपाठन सुरु गर्न निर्देशन दिएको छ। केन्द्रका अधिकारीहरूले भनेका छन्, “दुई दिने बिदा दिने परिवर्तित सन्दर्भअनुरूप सहजता प्रदान गर्नको लागि यस ‘सर्कुलर’ जारी गरिएको हो।”

सामुदायिक विद्यालय प्रधानअध्यापक सङ्घ, निजी तथा आवासीय विद्यालय अर्गनाइजेसन नेपाल (प्याब्सन) र केही स्थानीय तहका पदाधिकारी तथा शिक्षाविद्ले सरकारको निर्णयले पठनपाठनमा नकारात्मक प्रभाव पर्न सक्ने बताएका छन्। ताप्लेजुङको एउटा स्थानीय तहले संघीय सरकारको शैक्षिक सत्र सञ्चालन मिति र दुई दिने साप्ताहिक बिदा लागू नगर्ने घोषणा गरिसकेको छ। आठराई त्रिवेणी गाउँपालिकाका अध्यक्ष दिपेन्द्र पोमुका अनुसार, “हामी आ–आफ्नो स्थानीय तहले संविधानले दिएको अधिकार अनुसार [वैशाख १] गतेदेखि नै भर्ना अभियान सुरु गर्ने शैक्षिक क्यालेन्डर निकाल्नेछौं।”

शिक्षाविद् विद्यानाथ कोइरालाले सरकारको निर्णयलाई “चिन्ताजनक” बताए। उनका अनुसार, “पन्ध्र दिन पछि सारिएपछि र साताको दुई दिन बिदा हुँदा ५२ दिनको पाठ्यक्रममा घाटा पर्न सक्छ, जसले विद्यार्थीमा अन्याय हुनसक्छ।” उनले थपे, “सरकारमा आएका मान्छेहरूको जोश राम्रो छ, तर विद्यार्थी व्यवस्थापनमा थप विचार आवश्यक छ।” शिक्षा मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने सरकारले निर्णय गरिसकेपछि त्यसको पालना गर्नु अनिवार्य रहेकोमा जोड दिएका छन्। प्रवक्ता शिवकुमार सापकोटाले भने, “सरकारको निर्णयलाई सम्मान गर्ने तर सबैले कार्यान्वयनमा जानुपर्ने छ।”

पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई आइतबार भारत जाँदै

पूर्वप्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई आइतबार भारत प्रस्थान गर्दै

२८ चैत, काठमाडौं । पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराई भारत जान लागेका छन् । उनी चैत २९ गते आइतबार भारतको आईटीएम विश्वविद्यालयमा आयोजना हुने ‘डा. राममनोहर लोहिया स्मृति व्याख्यान’ कार्यक्रममा सहभागी हुने भएका छन् । यस कार्यक्रममा उनी प्रमुख वक्ताका रूपमा उपस्थित हुनेछन् । उनिसँगै पूर्वमन्त्री हिसिला यमी पनि उक्त कार्यक्रममा सहभागी हुनेछिन् । यो कार्यक्रम डा. भीमराव अम्बेडकरको जन्मजयन्तीको अवसरमा ११ वर्षदेखि लगातार आयोजना हुँदै आएको छ । कार्यक्रम आगामी वैशाख १ गते हुने तालिका छ। भारत भ्रमणका क्रममा वैशाख २ गते भट्टराई साउथ एसियन युनिभर्सिटी, नयाँ दिल्लीमा प्रमुख वक्ताका रूपमा सहभागी हुने सचिवालयले जानकारी दिएको छ । वैशाख २ गते साँझ उनी नेपाल फर्किने तालिका बनाएको छ ।

स्याङ्जामा वन डढेलोमा कमी, यस वर्ष क्षति न्यून

२८ चैत, स्याङ्जा । चैत-वैशाखको खडेरीसँगै हरेक वर्ष वन डढेलोको जोखिम बढ्ने भए पनि यस वर्ष स्याङ्जामा उल्लेखनीय रूपमा कमी आएको देखिएको छ। विगतमा सामान्य लापरबाहीका कारण ठूलो क्षेत्रफलमा वन विनाश हुने र वन्यजन्तु तथा बस्ती जोखिममा पर्ने अवस्था रहँदा अहिले स्थिति केही सुधारिएको छ। डिभिजन वन कार्यालय स्याङ्जाका अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा झण्डै ४९७ दशमलव २ हेक्टर वन क्षेत्रमा डढेलो लागेको थियो। तर, आर्थिक वर्ष २०८०/८१ मा यो घटेर जम्मा २४ हेक्टरमा सीमित भएको तथ्याङ्कले देखाउँछ। यस वर्ष आँधीखोला गाउँपालिकाको राम्चे क्षेत्रमा सानो स्तरको डढेलो बाहेक ठूलो क्षति भएका घटनाहरु सार्वजनिक भएका छैनन्।

समय-समयमा परेको वर्षा, सचेतनामूलक कार्यक्रम र पूर्वतयारीले वन डढेलो नियन्त्रणमा सकारात्मक प्रभाव परेको डिभिजन वन अधिकृत नवराज बरालले बताएका छन्। ‘यस वर्ष विगतको तुलनामा डढेलो निकै कम देखिएको छ’, उनले भने, ‘स्थानीयको सक्रियता र समयमै गरिएको व्यवस्थापनले जोखिम घटाउन सहयोग पुग्यो।’ उनले अझै पनि जोखिम पूर्ण रूपमा टरेको नभएकाले सबै पक्ष सतर्क रहन आवश्यक रहेको पनि बताए। फागुन-चैतको सुख्खा मौसममा समेत बीच-बीचमा परेको वर्षाले वन क्षेत्र हरियाली बनाइराख्न मद्दत गरेको छ। साथै, वन कार्यालयले सञ्चालन गरेको जनचेतनामूलक अभियान र डढेलो नियन्त्रणका पूर्वतयारीले पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्।

पतझरका कारण जोखिममा पर्ने पाखापखेरामा समेत वन संरक्षण हुनु सकारात्मक संकेतका रूपमा लिइएको छ। जिल्लाभर रहेका ५२५ सामुदायिक वनहरू सुरक्षित रहँदा “हरियो वन नेपालको धन” भन्ने नाराले पनि यथार्थ रूप पाएको महसुस गरिएको छ। यद्यपि, वैशाखसम्मको संवेदनशील समय अझै बाँकी भएकाले निरन्तर सतर्कता अपनाउन सके स्याङ्जाको यो उपलब्धि अन्य जिल्लाका लागि उदाहरण बन्न सक्ने देखिन्छ।

इरानको उच्चस्तरीय टोली अमेरिकासँग वार्ताका लागि इस्लामाबाद पुगेको छ

फोटो क्रेडिट : X/@IraninSA २८ चैत, काठमाडौं । अमेरिकासँग हुने भनिएको शान्ति वार्ताका लागि इरानको उच्चस्तरीय प्रतिनिधिमण्डल पाकिस्तानको राजधानी इस्लामाबाद पुगेको छ। इरानको सरकारी सञ्चार माध्यमका अनुसार उक्त प्रतिनिधिमण्डल वार्ताका तयारी गर्न इस्लामाबाद आएको हो। पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयले एक बयान जारी गर्दै इरानी प्रतिनिधिमण्डल इस्लामाबाद पुगेको पुष्टि गरेको छ भने बीबीसी हिन्दीले पनि यसबारे जानकारी दिएको छ। स्थानीय सञ्चारमाध्यमहरूले नूर खान अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उक्त टोलीलाई स्वागत गरिएको जनाएका छन्।

इरानी प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बगर गालिबाफले गरिरहेका छन्। उनीसँगै इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघची, रक्षा परिषदका सचिव अली अकबर अहमदियान, केन्द्रीय बैंकका गभर्नर अब्दुलनासिर हेम्मती र संसदका अन्य सदस्यहरू पनि सहभागी छन्। टोलीलाई पाकिस्तानका उपप्रधानमन्त्री तथा विदेशमन्त्री इसहाक डारले स्वागत गरेका थिए। स्वागत समारोहमा राष्ट्रिय सभाका सभामुख सरदार अयाज सादिक, सेना प्रमुख फील्ड मार्शल सैयद आसिम मुनीर तथा गृहमन्त्री मोहसिन रजा नक्वी पनि उपस्थित थिए। इरान र अमेरिकाबीच हुने सम्भावित वार्तालाई क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चासोका साथ हेरिएको छ।

अमेरिका-इरान द्वन्द्व: के युद्धविरामले संघर्ष अन्त्य गर्नेछ?

इरान र संयुक्त राज्य अमेरिका दुई साताका लागि युद्धविराममा सहमत भएसँगै पाकिस्तानमा वार्ता हुने तयारी गरिएको छ। इरानी टोली इस्लामाबाद पुगेको छ भने अमेरिकाले उपराष्ट्रपति जेडी भान्सलाई वार्तामा सहभागी गराएको छ। भान्सले इरानले “सद्भावनापूर्वक” व्यवहार नगरेको र “झुक्याउन खोजेको” भन्दै अमेरिकाले यस्तो स्विकार नहुने बताएका छन्। इरानी अधिकारीहरूले वार्ता सुरु हुनुअघि लेबननमा पनि युद्धविराम आवश्यक भएको बताएका छन् जसले वार्ताको स्थितिमा अनिश्चितता थपेको छ।

इजरायलले बुधबार लेबननमा सबैभन्दा भारी हमला गरेपछि ३०० भन्दा बढीको मृत्यु भएको जनाइएको छ। इरानी अधिकारीहरूले लेबननमाथिको हमलाको कडा निन्दा गर्दै इजरायललाई युद्धविराम उल्लंघन गरेको आरोप लगाएका छन्। तर इजरायल र अमेरिकाले युद्धविराममा लेबननलाई नसमेट्ने दाबी गर्दै आएका छन्। प्रधानमन्त्री नेतन्याहूले बिहीबार लेबननसँग प्रत्यक्ष वार्ता गराउन मन्त्रिपरिषद्लाई निर्देशन दिएका छन् भने बेरुतले पनि वार्ताका लागि तत्परता जनाएको छ।

युद्धविराम अवधिमा इरानले होर्मुज जलमार्गमा समुद्री आवतजावतमा अवरोध नपुर्याउने सहमति गरेको बताइएको छ। अमेरिका र इजरायलले इरानमा आक्रमण थालेको ४० दिनपछि यो युद्धविराम घोषणा भएको हो। पूर्वराष्ट्रपति ट्रम्पले ‘ट्रूथ सोशल’मा आफू युद्धविराममा सहमत भएको कारण उल्लेख गरेका छन्। उनले भनेका छन्, “हामी इरानसँग दीर्घकालीन शान्ति र मध्यपूर्वमा स्थायी शान्तिको लागि निर्णायक सहमतिमा पुगेका छौँ।”

पाकिस्तानले मध्यस्थता गर्दै युद्धविराम गराएको हो। इरान र अमेरिका युद्धविराममा सहमत भएको घोषणा पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफले गरेका छन्। उनले भने, “दुवै पक्षले उल्लेखनीय बुद्धिमत्ता र समझदारी देखाएका छन् र शान्ति तथा स्थिरताको उद्देश्य अघि बढाउन रचनात्मक रूपमा संलग्न भएका छन्।” संयुक्त राष्ट्रसंघका महासचिव एंटोनियो गुटेरेसले मध्यपूर्वमा “दीर्घकालीन र व्यापक शान्तिको बाटो खोल्न” सबै पक्षलाई आह्वान गरेका छन्।