Skip to main content

लेखक: space4knews

‘नेपालमा पश्चिमी रणनीतिक प्रभाव बढ्ने चिन्ता रहेको छ : चीनले जनाएको सावधानी’

परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल चार दिने चीन भ्रमणमा निस्कँदै छन्। रास्वपा नेतृत्वको नयाँ सरकार गठन भएपछिको नेपालतर्फबाट हुन लागेको यो पहिलो उच्चस्तरीय भ्रमण हो। बदलिएको परिस्थितिमा चीनले नेपालसँगको आगामी सम्बन्ध कसरी अघि बढाउने छ? चीनका नेपालप्रतिको चासो र मुख्य सरोकारहरू के-के छन्? विकासका पूर्वप्रतिबद्धताहरू अब कसरी अघि बढ्नेछन्? यसै सन्दर्भमा चीनको सिचुवान विश्वविद्यालयका अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययन विद्यालयका सह–डिन तथा दक्षिण एशिया अध्ययन केन्द्रका संयोजक हुआन युनसोङसँग दुर्गा खनालले गरेको अन्तरवार्तामा चीनले हाल नेपालसँगको सम्बन्धलाई कसरी हेरिरहेको छ भन्ने विषय उठाइएको छ।

चीनले नेपालसँगको सम्बन्धलाई विकास र समृद्धिको लागि चिरस्थायी मित्रता सहितको परिपक्व, दिगो रणनीतिक सहकार्य र साझेदारीको रुपमा लिन्छ। सात दशकभन्दा बढी समयदेखि हाम्रो सम्बन्ध पारस्परिक विश्वास, सार्वभौम समानता र आन्तरिक मामिलामा हस्तक्षेप नगर्नेमा जोड दिने शान्तिपूर्ण सहअस्तित्वका पाँच सिद्धान्तहरूमा आधारित छ। चीनले नेपालले एक-चीन सिद्धान्तप्रति निरन्तर प्रतिबद्धता जनाएकोमा प्रशंसा गर्दै आएको छ। द्विपक्षीय सम्वन्धलाई देशको आकार वा राजनीतिक प्रणालीका भिन्नताभन्दा माथि उठ्ने छिमेकी कूटनीतिको एक नमूनाका रूपमा चीनले हेर्छ।

चीनको मुख्य चिन्ता सम्भावित नीतिगत अस्थिरता र नयाँ सरकार पश्चिमी रणनीतिक प्रभाव विस्तारप्रति संवेदनशील हुन सक्ने सम्भावनासँग सम्बन्धित रहेको छ। नेपाललाई अमेरिकी इन्डो–प्यासिफिक रणनीति जस्ता नियन्त्रणमुखी रणनीतिसँग जोड्ने कुनै पनि झुकावप्रति बेइजिङ सतर्क छ। साथै आन्तरिक लोकप्रियतावादी दबाबहरूले महत्वपूर्ण द्विपक्षीय पूर्वाधार सम्झौताहरू कार्यान्वयनमा ढिलाइ हुनसक्ने पनि चिन्ता रहेको छ।

परराष्ट्रमन्त्री खनालको चीन भ्रमणका क्रममा मुख्य ध्यान राजनीतिक पारस्परिक विश्वास अभिवृद्धि गर्ने, व्यावहारिक सहकार्यलाई गहिरो बनाउने र उच्च गुणस्तरीय बेल्ट एन्ड रोड साझेदारीलाई अगाडि बढाउनेमा केन्द्रित हुनेछ। प्रमुख प्राथमिकताहरूमा पूर्वमै सहमति भएका पूर्वाधार परियोजनाहरूको व्यवहारिक कार्यान्वयन प्रक्रिया स्पष्ट पार्ने, केरुङ–काठमाडौं सीमापार रेलमार्गको सम्भाव्यता अध्ययन पुनरावलोकन गर्ने तथा चिनियाँ प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी प्रवर्द्धन गर्ने विषयहरू समावेश छन्।

इरान युद्ध: मध्यपूर्वमा नेपाली श्रमिकमाथि परेको प्रभाव

लेख सूचना

अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरी एक सय दिन पार गरेकाले नेपालका लागि मुख्य श्रम गन्तव्य मध्यपूर्व देशहरूमा श्रमिक माग आधाभन्दा बढी घटेको वैदेशिक रोजगार व्यवसायी सङ्घका अधिकारीहरूले बताएका छन्। “नेपाली श्रमिकहरूको बाहिरिने क्रम निकै प्रभावित भएको छ। सङ्ख्यात्मक रूपमा हेर्दा युद्ध सुरु हुनु अगाडि भन्दा लगभग ५० प्रतिशतजति श्रमिक मागमा कमी देखिन्छ,” सङ्घका अध्यक्ष डिकबहादुर खत्रीले बताए।

वैदेशिक रोजगार विभागकी महानिर्देशक मिरा आचार्यले व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति लिनेहरूको संख्या खासै कम नभए पनि संस्थागत रूपमा जानेहरूको मामलामा यस्तो स्थिति देखिएको जानकारी दिइन्। “संस्थागत अर्थात् म्यानपावर कम्पनीमार्फत जानेहरूको संख्या घटेको छ। कम्पनीहरूले किन माग ल्याउन सकेनन् भन्ने कुराको अध्ययन हुनु आवश्यक छ।” इरान युद्धको विकासक्रमसँगै सरकारले फागुन १७ गते अस्थायी रूपमा लगाएको श्रम स्वीकृतिमा रोक लगाएको थियो जुन ५० दिनपछि वैशाख ७ मा हटाइएको छ।

सरकारले उक्त रोक साउदी अरब, यूएई, कतार, कुवेत, बाहरेन, ओमान, इरान, यमन, जोर्डन, लेबनन, टर्की र इजरायलमा लागू गरेको थियो। यीमध्ये साउदी अरब, यूएई र कतारमा नेपाली श्रमिक लाखौंमा छन् भने अन्यमा हजारौंमा छन्। फागुन १६ मा अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण सुरु गरेका थिए। इरानले इजरायल र गल्फस्थित अमेरिका सहयोगी देशहरूमा हमला गरेर जवाफ दियो। तत्कालीन प्रमुख गन्तव्य यूएई, कतार र साउदी अरबका तथ्याङ्क अनुसार फागुन महिनामा संस्थागत रूपमा क्रमशः ६, २ र २ हजार श्रम स्वीकृति जारी भएको थियो। चैत महिनामा कुनै पनि ती देशमा संस्थागत वा व्यक्तिगत श्रम स्वीकृति जारी भएन।

वैशाख ७ देखि श्रम स्वीकृति पुनः सुरु भए तापनि लामो अवधिपछि सुरु गर्दा पनि वैशाखमा संस्थागत रूपमा स्वीकृति लिनेहरूको संख्या क्रमशः ६, २.६ र ४ हजार मात्र देखिएको छ। “५० दिनको रोकपछि काम खुला गर्दा पनि उस्तै भिडभाड देखियो,” महानिर्देशक आचार्य भन्छिन्। “जोखिम महसुस गरेर काम छाड्नेहरू धेरै छैनन्।” तर, तात्कालिन अवस्थामा परराष्ट्र मन्त्रालयले उद्धार आवश्यक पर्न सक्नेहरूको नाम टिप्न आग्रह गर्दा चैतको पहिलो सातासम्म करिब ७३ हजार नामसूची भएका थिए। जसमा करिब पाँच हजारले मात्र आफूहरू असुरक्षित रहेको बताएका थिए। “त्यो बेला अझै निकै गम्भीर समय थियो। तर, विशेष उद्धार गरेर पनि धेरैलाई ल्याइएको थिएन,” महानिर्देशक आचार्यले भनिन्।

वैदेशिक रोजगार व्यवसायी सङ्घका अध्यक्ष खत्रीले वास्तविक प्रभाव संस्थागत श्रम स्वीकृतिमा देखिएको दाबी गर्दै अहिले होटल र रेस्टुराँ क्षेत्रमा माग नआएको बताए। उनले त्यहाँ धेरै उत्पादनमूलक क्षेत्र नभएको र केही निर्माण क्षेत्रमा मात्र नेपालीहरू गइरहेको बताए। “अहिलेसम्म हामी पर्खिरहेका छौं। तर श्रम बजारलाई विकेन्द्रीकरण गर्नु पर्ने अवस्थाको आवश्यकताले यो स्थितिलाई झन् जटिल बनाएको छ,” उनले भने। “यस अवस्थामा सरकारले युरोप, कोरिया र जापानतर्फ विकेन्द्रीकरण गर्नुपर्छ। तर त्यहाँ नीति सम्बन्धी चुनौतीहरू छन्।”

‘रेमिट्यान्समा असर देखिदैन’

नेपाल राष्ट्र बैंकले यस आर्थिक वर्ष वैशाख अन्त्यसम्मको विवरण सार्वजनिक गर्दा गत वर्षको तुलनामा विप्रेषण आप्रवाह उल्लेखनीय रूपमा बढेको प्रवक्ताले जनाए। “गत आर्थिक वर्ष वैशाखसम्ममा १३.३ प्रतिशतले बढेको विप्रेषण बबाल भएकोमा यस वर्ष उक्त अवधिमा ४१.२ प्रतिशतले वृद्धि भएको छ,” प्रवक्ता गुरुप्रसाद पौडेलले बताए। वैशाख महिनाको मात्र अवधिमा २५७ अर्ब ४९ करोड रूपैयाँ भित्रिएको छ जुन अघिल्लो वैशाख महिनामा १६५ अर्ब ३० करोड मात्र थियो। केन्द्रीय बैंकका अधिकारीहरूले गत वर्ष असार अन्त्यसँग तुलना गर्दा वैशाख अन्त्यमा मुद्रा १०.४ प्रतिशतले कमजोरी हुँदा पनि डलर परिमाणमा ३३ प्रतिशतले वृद्धिको जानकारी दिए। यसबेला नयाँ श्रम स्वीकृति लिने नेपाली ३ लाख ३५ हजार र पुनः स्वीकृति लिने ३ लाख २६ हजार पुगेका छन्। “खाडी मुलुकमा विप्रेषण चैतको तुलनामा ८.५ प्रतिशतले र गत वैशाखदेखि अहिले वैशाखसम्ममा करिब ४९ प्रतिशतले बढेको छ,” प्रवक्ता पौडेलले बताए। “असर देखिए पनि अहिलेको अवस्था तुरुन्तै विप्रेषणमा झल्कदैन। त्यसैले अहिले सम्म खाडी तनावले नेपालको विप्रेषणमा खासै प्रभाव पारेको छैन।”

अप्रिल ८ मा अमेरिका र इरानबीच प्रारम्भिक युद्धविराम लागु भए पनि पुनः तनावका कारण इरान र इजरायलबीच आक्रमण भएको छ। वैदेशिक रोजगार विभागका अनुसार गत आर्थिक वर्षमा यूएई २ लाख ७४ हजार, साउदी अरब १ लाख ५२ हजार, कतार १ लाख ५० हजार र ओमान ८६ हजार नेपाली श्रम स्वीकृति लिएर गएका थिए। अविगत चार वर्षमा नेपालबाट करिब ३० लाखले रोजगारीको खोजीमा विदेशिएका छन्।

नेता बलबहादुर केसीले पार्टीभित्र निष्ठावान कार्यकर्ताको संरक्षण नहुँदा असन्तुष्टि व्यक्त गरे

नेपाली कांग्रेसका नेता बलबहादुर केसीले पार्टीभित्र निष्ठावान् कार्यकर्ताको संरक्षण हुन नसकेको भन्दै नेतृत्वप्रति असन्तुष्टि व्यक्त गरेका छन्। उनले आफ्नो ५५ वर्ष लामो राजनीतिक संघर्ष सम्झँदै कांग्रेसले आफ्नो इतिहास भुल्न नहुने बताए। राष्ट्रिय राजनीति संकटमा रहेको बताएका नेता केसीले चुनौती सामना गर्न कांग्रेस एकढिक्का हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। ३१ जेठ, विराटनगर।

विराटनगरमा कांग्रेसको विभिन्न पक्षले आयोजना गरेका कार्यक्रममा बोल्दै नेता केसीले आफ्नो ५५ वर्ष लामो राजनीतिक जीवनको संघर्ष र पार्टीको वर्तमान अवस्थाबारे समेत गम्भीर समीक्षा गरे। उनले बीपी कोइरालाका सिद्धान्त र आदर्शलाई शिरोपर गर्दै साढे पाँच दशकदेखि निःस्वार्थ रूपमा काम गरेको बताए। आफूले भोगेका कठिनाइहरू स्मरण गर्दै केसीले भने, ‘२०३६ सालको विद्यार्थी आन्दोलनमा मलाई कालो मोसो दलेर, बोरा ओढाएर र जुत्ताको माला लगाएर ठेलागाडामा राखेर घुमाइयो। ७ वर्ष जेल जीवन बिताएँ, तर म कांग्रेसको सिद्धान्तबाट विचलित भएँ भने छैन।’

नेता केसीले पार्टीको इतिहास र आन्दोलनमा ठूलो बलिदान दिएका कार्यकर्ताहरूलाई अहिले पर्याप्त संरक्षण र सम्मान नदिइएकोमा चिन्ता व्यक्त गरे। राष्ट्रिय राजनीति अहिले ठूलो संकटमा फसेको उल्लेख गर्दै उनले कांग्रेस एकढिक्का भएर अघि बढे मात्र चुनौतीहरू सामना गर्न सफल हुने बताए। उनले थपे, ‘राणा हटायो, पञ्चायत हटायो, राजालाई समेत हटाएर लोकतन्त्र ल्याउने नेतृत्व गरेको कांग्रेसले आफ्नो इतिहास भुल्यो भने त्यो ठूलो भूल हुनेछ।’ पार्टीभित्र इमानदारीको कमी देखिएकाले अब भाषणमै होइन व्यवहारमै पनि इमानदार भएर काम गर्नुपर्छ र कार्यकर्ताको भावना बुझ्नुपर्नेमा जोड दिए। कांग्रेस एकताको लागि दुवै पक्ष मिलेर अघि बढ्नु पर्ने बताए।

तापमान वृद्धिसँगै अलास्काका हिमनदीहरू तीव्र रूपमा पग्लिँदै छन्

गर्मीको औसत तापमानमा १ डिग्री सेल्सियसको वृद्धिले गर्दा अलास्काका हिमनदीहरू पग्लने समय लगभग तीन हप्ता लामो हुने एक अनुसन्धानले देखाएको छ। वैज्ञानिक जर्नल ‘नेचर’ मा प्रकाशित अध्ययन अनुसार, अनुसन्धानकर्ताहरूले सन् २०१६ देखि २०२४ सम्मका ३ हजारभन्दा बढी हिमनदीहरूको विश्लेषण गरेका थिए। तीव्र गर्मीका कारण हिमनदीले आफ्नो सुरक्षात्मक हिउँको तह सामान्य वर्षभन्दा २८ प्रतिशतसम्म बढी गुमाउने गरेको पाइएको छ। ३१ जेठ, काठमाडौं।

विश्वव्यापी तापमान वृद्धिको प्रत्यक्ष प्रभाव अलास्काका हिमनदीहरूमा गम्भीर रूपमा देखिन थालेको छ। ‘युनिभर्सिटी अफ अलास्का फेयरब्याङ्क्स’ र ‘कार्नेगी मेलन युनिभर्सिटी’ का अनुसन्धानकर्ताहरूले गरेको नयाँ उपग्रह अध्ययन अनुसार औसत गर्मीयामको तापमानमा प्रति १ डिग्री सेल्सियस वृद्धिले हिमनदी पग्लिने प्रक्रिया लगभग तीन हप्ता लामो भइरहेको पत्ता लागेको छ। उनीहरूले सन् २०१६ देखि २०२४ सम्म अलास्काका ३ हजारभन्दा बढी हिमनदीहरूको स्थलगत र उपग्रह तथ्याङ्क विश्लेषण गरेका थिए।

यसका लागि युरोपको ‘सेन्टिनेल-१’ राडार उपग्रहबाट प्राप्त ‘सिन्थेटिक एपेरचर राडार’ प्रविधिको प्रयोग गरिएको थियो। यो प्रविधिले बादल, अन्धकार वा खराब मौसममा समेत पृथ्वीको सतहको स्पष्ट चित्र लिन सक्दछ। परम्परागत रूपमा प्रयोग हुने ‘अप्टिकल’ प्रविधिको तुलनामा यस राडारले हिमनदीको ‘स्नोलाइन’ तथा पग्लिने दिनहरूको थप भरपर्दो र निरन्तर तथ्याङ्क दिएको अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्।

अत्यधिक गर्मी हुँदा हिमनदीहरूले आफ्नो सुरक्षात्मक हिउँको तह सामान्य वर्षको तुलनामा २८ प्रतिशतसम्म बढी गुमाउने गरेका छन्। यसरी सुरक्षात्मक हिउँ चाँडै समाप्त हुँदा भित्रको मुख्य हिउँ खुला भई सूर्यको सिधा सम्पर्कमा आएपछि हिमनदी पग्लिने दर तीव्र हुन्छ। अनुसन्धान टोलीले सन् २०१९ को जुन २३ देखि जुलाई १० सम्म अलास्कामा गएको विनाशकारी गर्मीको लहरलाई विशेष रूपमा अध्ययन गरेको थियो। त्यस बेला अलास्काको तापमान सामान्यभन्दा २० देखि ३० डिग्री फरेनहाइटसम्म बढी थियो। एन्कोरेज अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा पहिलो पटक इतिहासमै ९० डिग्री फरेनहाइट तापमान रेकर्ड भएको थियो।

यस अत्यधिक गर्मीका कारण हिमनदीहरूको स्नोलाइन सामान्य समयभन्दा लगभग दुई महिना अगावै करिब ३५० फिट माथि सरिएको थियो। यसले मौसमी परिवर्तनप्रति हिमनदीहरूको संवेदनशीलता देखाउँछ। अनुसन्धानका प्रमुख लेखक डा. अल्बिन वेल्सले भनेका छन् कि तटीय क्षेत्र र भित्री स्थलगत हिमनदीहरूको पग्लिने प्रक्रियामा केही भिन्नता छ। तटीय हिमनदीहरूमा गर्मीमा बढी पग्लन र जाडोमा बढी हिउँ जम्मा हुने प्रवृत्ति रहेको छ। वैज्ञानिकहरूले भनेका छन् कि यो नयाँ राडार प्रविधिको सहयोगले विश्वभरिका हिमनदीहरूको स्वास्थ्य र जलवायु परिवर्तनले पार्ने प्रभावहरूको सटीक पूर्वानुमान गर्न सजिलो हुनेछ।

ब्राजिल र मोरक्कोबीचको खेल १-१ को बराबरीमा सकेपछि ब्राजिलले विश्वकपमा अपराजित यात्रालाई २१ खेलसम्म लम्बायो

छैटौं खिताब जित्ने लक्ष्यसहित मैदानमा उत्रिएको ब्राजिलले मोरक्कोविरुद्ध एक गोलले पछि परेको स्थिति नियन्त्रणमा लिएर बराबरी गोल फर्कायो। फिफा विश्वकप २०२६ को पहिलो खेलमा पाँचपटक विजेता ब्राजिल र मोरक्कोबीच भएको भिडन्त १-१ बराबरीमा टुंगिएको छ। मोरक्कोका इस्माइल साइबारीले २१औं मिनेटमा अग्रता दिलाए पनि ब्राजिलका भिनिसियस जुनियरले ३२औं मिनेटमा बराबरी गोल फर्काए। यस बराबरीसँगै ब्राजिलले विश्वकपको पहिलो खेलमा आफ्नो अपराजित यात्रालाई २१ खेलसम्म निरन्तरता दिन सफल भएको छ।

३१ जेठ, काठमाडौं। पाँच पटकको विश्व विजेता ब्राजिलले फिफा विश्वकप २०२६ को पहिलो खेलमा मोरक्कोसँग १-१ को बराबरी खेलेर अंक बाँडेको छ। आइतबार बिहान समूह सी अन्तर्गत भएको उक्त खेलमा ब्राजिल मोरक्कोसँग बराबरीमा रोकिन पुगेको हो। ब्राजिलले विश्वकपको पहिलो खेलमा विनाशकारी हार भोग्दै आएको बिहान २१ खेलसम्म अपराजित रहँदै आएको छ। १९३४ मा भएको दोस्रो विश्वकपमा भने ब्राजिलले पहिलो खेलमै स्पेनसँग हार व्यहोरिएको थियो। त्यसयता विश्वकपमा पहिलो खेलमा ब्राजिलले १७ खेल जितेको र ४ खेल बराबरी खेलेको छ।

अमेरिकाको न्युयोर्कस्थित न्यु जर्सी स्टेडियममा भएको खेलमा दुवै टोलीले पहिलो हाफमै गोल गरेका थिए। मोरक्कोका इस्माइल साइबारीले २१औं मिनेटमा गोल गर्दै टोलीलाई अग्रता दिलाए। तर त्यो अग्रता लामो समय टिकेन। ३२औं मिनेटमा ब्राजिलका भिनिसियस जुनियरले बराबरी गोल फर्काए। भिनिसियसले ब्रुनो गुमाइरेसबाट आएको पासलाई सदुपयोग गर्दै मोरक्कोका डिफेन्डरलाई छलेर उत्कृष्ट फिनिशिङ गरेका थिए। फिफा विश्वकप २०२६ अन्तर्गत आइतबारको तेस्रो खेल स्कटल्याण्ड र हाइटीबीच पौने सात बजेदेखि सुरु हुनेछ।

स्पोटिफाईले ५७ हजारभन्दा बढी नक्कली औषधि तस्करी र ठगी सम्बन्धी पोडकास्टहरू हटायो

स्पोटिफाईले अवैध औषधि बिक्री र ठगी गर्ने वेबसाइटहरूसँग सम्बन्धित ५७ हजारभन्दा बढी नक्कली पोडकास्ट एपिसोडहरू हटाएको छ। अमेरिकी संसद्को प्रतिवेदन सार्वजनिक भएपछि अपराधीहरूले सर्च इन्जिनको र्‍याङ्किङलाई प्रभाव पार्न यस्ता नक्कली पोडकास्टहरू प्रयोग गरेको खुलासा भएको थियो। स्पोटिफाईले आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रयोग गरेर फैलाइएको यस्तो नक्कली सामग्री रोक्न आफ्ना संयन्त्र अझ सुदृढ गर्नुपर्ने स्वीकार गरेको छ।

विश्वकै ठूलो अडियो स्ट्रिमिङ प्लेटफर्म स्पोटिफाईले गत एक वर्षको अवधिमा अवैध रूपमा औषधि बिक्री गर्ने तथा ठगीमा संलग्न वेबसाइटहरूसँग जोडिएका हजारौँ नक्कली पोडकास्ट एपिसोडहरू र शोहरू बन्द गरेको छ। यस क्रममा ५७ हजारभन्दा बढी पोडकास्ट एपिसोड र ३ हजारभन्दा बढी पोडकास्ट शोहरू हटाइएका छन्। साथै, यस्ता गतिविधिमा संलग्न करिब ३ हजार ५०० प्रयोगकर्ता खाताहरूलाई प्रतिबन्ध लगाइएको छ।

अमेरिकी सिनेटर म्यागी हसनको नेतृत्वमा तयार पारिएको अमेरिकी संसद्को प्रतिवेदनले स्पोटिफाईभित्र चलिरहेको यस ठूलो नक्कली पोडकास्ट नेटवर्कको खुलासा गरिसकेपछि घटना बाहिर आएको थियो। उक्त प्रतिवेदनले स्पोटिफाईमा भएका कमजोरी र जोखिमप्रति गम्भीर प्रश्न उठाएको छ। प्रतिवेदनका अनुसार यी नक्कली पोडकास्टहरू वास्तविक स्रोतले सुन्नीका लागि नभई मुख्यतया सर्च इन्जिनको र्‍याङ्किङ प्रणाली (एसईओ) प्रभावित पार्न बनाइएका थिए।

स्पोटिफाईमा लिंक राखिएपछि गुगलजस्ता सर्च इन्जिनहरूमा ती अवैध वेबसाइटहरू सजिलै अग्रस्थानमा देखिन्थे। स्पोटिफाईले अनुसन्धानकर्ताहरूलाई दिएको जानकारी अनुसार हटाइएका एपिसोडहरू मध्ये ९४ प्रतिशत एपिसोड कसैले पनि सुनेका थिएनन् भने ९९ प्रतिशत एपिसोड १० पटकभन्दा कम मात्र प्ले भएका थिए। तथापि, केही सीमित पोडकास्टहरू हजारौं प्रयोगकर्ताले सुनेका थिए, जसमा क्रिप्टोकरेन्सीको प्रयोग गरेर अवैध रूपमा औषधि कसरी खरिद गर्ने भन्ने तरिका सिकाइएको थियो।

पार्टी एकताको प्रयासमा अवरोध किन ल्याउनुभयो? – सरिता प्रसाईँको चेतावनी

नेपाली कांग्रेसकी नेतृ सरिता प्रसाईँले पार्टीलाई एकजुट बनाउने प्रयासमा बाधा नपुर्‍याउन पार्टी नेतृत्वलाई चेतावनी दिएकी छन्। उनले उपसभापति विश्वप्रकाश शर्मालाई सोधिन्, “यो सभा पार्टी फुटाउने होइन, एकजुट बनाउने पहल हो। यस्तो अभियानलाई तपाईंले किन अवरुद्ध गर्ने प्रयास गर्नुभयो?” विराटनगरमा आयोजित कार्यक्रममा उनले नेपाली कांग्रेस कम्जोर हुँदा देश नै संकटमा पर्ने जोखिम औँल्याइन्। ३१ जेठ, विराटनगर।

प्रसाईँले पार्टीभित्रको आन्तरिक असन्तुष्टि र भेलाहरूलाई नेतृत्वले सकारात्मक दृष्टिले लिनुपर्नेमा उल्टो चेतावनी दिने र रोक्न खोज्ने प्रवृत्ति देखिएको गुनासो गरिन्। कांग्रेसको अन्य समूहले आयोजना गरेको कार्यक्रममा उनले उपसभापति शर्मालाई उल्लेख गर्दै भनिन्, ‘हामी पहिले देखि सँगै राजनीति गरेका, नेविसंघको जिल्लादेखि केन्द्रसम्म सँगै पाइला अघि बढाएका साथी पूर्ण रूपमा छौं। अहिले तपाईं पार्टीको नेतृत्वमा हुनुहुन्छ, यस्तो बेला पार्टीलाई अझ सुदृढ बनाउने प्रयत्न हुनु पर्नेमा भेलाहरू रोक्ने प्रयास हुनु दुःखद् छ।’

प्रसाईँले मुलुकको वर्तमान राजनीतिक अवस्था, संसदको गतिरोध र संविधानमाथि भइरहेका प्रहारप्रति चिन्ता व्यक्त गर्दै भनिन्, ‘नेपाली कांग्रेस जब-जब फुट्न थाल्छ, यसले मुलुकलाई संकटतर्फ लैजान्छ। अहिले संविधान र व्यवस्था कायम रहने कि नहुने भन्ने द्विविधा छ। यस्तो समयमा देशकै सबैभन्दा पुरानो पार्टी कांग्रेस अन्योलमा रहनु हुँदैन।’ आगामी स्थानीय र प्रदेश सभा निर्वाचनको सन्दर्भमा कार्यकर्तालाई नराज बनाएर निर्वाचन जित्न असम्भव हुने कुरा उनले बताइन्। ‘यदि यी साथीहरूले तपाईंलाई सहयोग गरेनन् भने कांग्रेसले चुनाव जित्छ?’, उनले नेतृत्वलाई प्रश्न गरिन्, ‘यदि चुनाव जित्न सकेनौं भने राष्ट्रिय सभामा हाम्रो अवस्था के हुनेछ?’

अमेरिका र क्यानडाका विभिन्न राज्यहरूमा पृथकतावादी आन्दोलन तीव्र हुँदै

अमेरिकाको वासिङ्टन र ओरेगन राज्यलाई अलग गरी सन् २०२८ भित्र ‘क्यास्केडिया’ नामक स्वतन्त्र राष्ट्र स्थापना गर्न जनमत सङ्ग्रहको तयारी भइरहेको छ। अमेरिकाकै टेक्सस र क्यालिफोर्निया राज्यहरूमा पनि स्वतन्त्रताको पक्षमा कार्यकर्ताहरूले सक्रिय रूपमा आवाज उठाइरहेका छन्। क्यानडाको अल्बर्टा प्रान्तका बासिन्दाहरूले आगामी अक्टोबर महिनामा केन्द्र सरकारबाट अलग हुने विषयमा मतदान गर्ने तयारी गरिरहेका छन्। ३१ जेठ, काठमाडौं।

संयुक्त राज्य अमेरिकाका केही राज्यहरू र क्यानडामा केन्द्र सरकारबाट अलग हुने पृथकतावादी भावना तीव्र रूपमा बढ्दै गएको छ। ‘द न्यूयोर्क टाइम्स’ मा प्रकाशित एक रिपोर्ट अनुसार, विभिन्न क्षेत्रमा स्वतन्त्र राष्ट्र स्थापना गर्नका लागि तयारीहरू आरम्भ भइसकेका छन्। सिएटल शहरमा आधारित ‘क्यास्केडिया डेमोक्रेटिक एक्सन’ नामक सङ्गठनले अमेरिकाको वासिङ्टन र ओरेगन राज्यमा जनमत सङ्ग्रहको तयारी गरिरहेको छ। यिनीहरूले सन् २०२८ सम्ममा केन्द्र सरकारसँगको सम्बन्धमा सुधार नआए अमेरिकाबाट अलग भई ‘क्यास्केडिया’ नामक स्वतन्त्र देश स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेका छन्। त्यस्तै अमेरिकाकै टेक्सस र क्यालिफोर्निया राज्यका सक्रिय कार्यकर्ताहरूले पनि स्वतन्त्रताको पक्षमा आवाज गुञ्जाउँदै आएका छन्। यो लहर अमेरिकामा मात्रै सीमित नभई क्यानडामा पनि देखा पर्न थालेको छ। क्यानडाको अल्बर्टा प्रान्तबासीहरू आगामी अक्टोबरमा क्यानडाबाट अलग हुने विषयमा मतदान गर्न तयारी गर्दैछन्।

जर्मनी र कुराकाओबीच हुने खेलमा ध्यान दिनुपर्ने प्रमुख खेलाडीहरू

फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘इ’ अन्तर्गत चार पटकका विजेता जर्मनी र पहिलो पटक प्रतिस्पर्धी बनेको कुराकाओ न्यूयोर्क न्यूजर्सी रंगशालामा भिड्दैछन्। प्रशिक्षक जुलियन नागेल्सम्यानको नेतृत्वमा रहेको जर्मनी आफ्नो विजयी यात्रा सुरु गर्न चाहन्छ भने, कुराकाओ ऐतिहासिक प्रदर्शन गर्ने लक्ष्यमा छ। खेलमा जर्मनीका फ्लोरियन विर्ट्ज, जमाल मुसियाला र एन्टोनियो रुडिगर तथा कुराकाओका जुनिन्यो बाकुना, रङ्गेलो जान्गा र ल्यान्द्रो बाकुनाले प्रभावशाली प्रस्तुति दिन सक्छन्।

३१ जेठ, काठमाडौं। फिफा विश्वकप २०२६ को समूह ‘इ’ अन्तर्गत पहिलो खेलमा चारपटकको विश्वकप विजेता जर्मनी र क्यारिबियन क्षेत्रको सरप्राइज टोली कुराकाओ न्यूयोर्क न्यूजर्सी रंगशालामा आमनेसामने हुँदैछन्। प्रशिक्षक जुलियन नागेल्सम्यानको नेतृत्वमा रहेको जर्मनी विगतका विश्वकपमा कमजोर प्रदर्शनलाई भुलेर दोस्रो उपाधि यात्रामा बलियो सुरुवात गर्न चाहन्छ भने, पहिलोपटक विश्वकप खेल्दै गरेको कुराकाओ विश्व फुटबलकै सबैभन्दा ठूलो ‘अपसेट’ गर्ने प्रयासमा छ।

जर्मनीका फ्लोरियन विर्ट्ज (मिडफिल्डर) जर्मन च्याम्पियन बायेर लेभरकुजेनका मुख्य स्टार खेलाडी हुन्। २३ वर्षका विर्ट्जसँग अविश्वसनीय ड्रिब्लिङ, उत्कृष्ट खेल दृष्टि र विपक्षी डिफेन्सलाई छल्ने जादुमय क्षमता छ। जमाल मुसियाला (विङ्गर) बायर्न म्युनिखका मुख्य खेलाडी हुन् र २३ वर्षको उमेरमै धेरै ठूला प्रतियोगितामा अनुभव भइसकेका छन्। एन्टोनियो रुडिगर (डिफेन्डर) स्पेनिस क्लब रियल मड्रिडका मुख्य सेन्टर-ब्याक हुन्। ३३ वर्षका उनी ७५ भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा खेलिसकेका अनुभवी डिफेन्डर हुन्।

कुराकाओका जुनिन्यो बाकुना (मिडफिल्डर) साउदी प्रो लिग क्लब अल उलाबाट सक्रिय छन्। २८ वर्षीय बाकुना कुराकाओ राष्ट्रिय टोलीका मुख्य इन्जिन हुन्। रङ्गेलो जान्गा (स्ट्राइकर) साइप्रसको क्लब नेआ सालामिसमा खेल्छन्। ३४ वर्षका जान्गा सम्पूर्ण कुराकाओ फुटबल इतिहासका सर्वाधिक गोलकर्ता हुन्। ल्यान्द्रो बाकुना (डिफेन्डर) नेदरल्याण्ड्सको क्लब एफसी ग्रोनिङ्गेनका सदस्य हुन्। ३४ वर्षका उनी राष्ट्रिय टोलीका लागि ५५ भन्दा बढी क्याप जित्ने कीर्तिमानी खेलाडी हुन्।

रास्वपा कैलाली अधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रिया र नतिजा रद्द

राष्ट्रिय समाजवादी पार्टी (रास्वपा) केन्द्रीय निर्वाचन आयोगले प्रक्रियागत त्रुटिका कारण कैलाली जिल्लाको अधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रिया र नतिजा रद्द गरेको छ। २५ जेठमा सम्पन्न उक्त अधिवेशनबाट जिल्ला सभापतिमा कविन्द्र ठकुल्ला विजयी भएका थिए। ठकुल्लाले ३३५ मत पाउँदा उनका प्रतिस्पर्धी महेशकुमार चौधरीले ३७ र हरि रेग्मीले २२ मत प्राप्त गरेका थिए।

रास्वपा कैलालीको जिल्ला अधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रिया र नतिजा रद्द गरिएको छ। रास्वपा केन्द्रीय निर्वाचन आयोगले आइतबार जारी गरेको विज्ञप्तिमा प्रक्रियागत त्रुटि भए पनि जिल्ला अधिवेशनको निर्वाचन प्रक्रिया र नतिजा रद्द भएको जनाइएको छ। अधिवेशनका क्रममा सम्पन्न निर्वाचन प्रक्रिया र त्यसको वैधता सम्बन्धी जिल्ला उम्मेदवार तथा पार्टीका सदस्यहरूले प्रमाणसहित दर्ता गरेका उजुरीहरू केन्द्रीय निर्वाचन आयोगको गम्भीर ध्यानाकर्षणमा आएका छन्।

“उक्त निर्वाचन प्रक्रियाप्रति कैलाली जिल्लाका माननीयज्यूहरूको असहमति र सल्लाहको बाबजुद विधि र विधान विपरित अवैधानिक रूपमा निर्वाचन सम्पन्न भएको पाइयो। प्रारम्भिक उजुरी र प्रमाणहरूको अध्ययनबाट त्यहाँ लोकतान्त्रिक निर्वाचनका न्यूनतम विधि, प्रक्रिया र मापदण्डहरू पालन नभएको स्पष्ट पुष्टि भएको छ,” विज्ञप्तिमा उल्लेख गरिएको छ।

परराष्ट्रमन्त्री खनाल बेइजिङमा चार दिने भ्रमणमा

३१ जेठ, काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल चार दिने चीन भ्रमणको क्रममा आज बेइजिङ पुगेका छन् । उनको स्वागत नेपालका कार्यवाहक चीन राजदूत रोशन खनाल र चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका कर्मचारीहरूले गरेका छन् । मन्त्री खनाल चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीको औपचारिक निमन्त्रणामा चीन भ्रमणमा रहेका हुन् । उनी आजदेखि विभिन्न भेटघाट र अन्तरक्रियामा भाग लिने कार्यक्रम रहेको छ । भ्रमणको पहिलो कार्यक्रम नेपाली समुदायसँगको अन्तरक्रिया हुनेछ।

भ्रमणका क्रममा मन्त्री खनालले बेइजिङमा चिनियाँ समकक्षी वाङ यी र चीन सरकारका उच्चस्तरीय पदाधिकारीहरूसँग भेटवार्ता गर्ने योजना बनाएका छन्। ती भेटवार्तामा नेपाल–चीन सम्बन्धलाई थप मजबुत बनाउने साथै विभिन्न क्षेत्रहरूमा सहकार्य गहिरो बनाउन छलफल हुनेछ। भ्रमण अवधिमा बेइजिङस्थित नेपाली राजदूतावासद्वारा आयोजना गरिएको लगानी सम्मेलनमा मन्त्री खनालले भाग लिनेछन्। सो सम्मेलनले नेपालमा वैदेशिक लगानी प्रवद्र्धन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। सम्मेलनमा उनले चिनियाँ व्यवसायी समुदायसँग संवाद गरी नेपालमा लगानीका सम्भावना र अवसरहरूबारे जानकारी दिनेछन्।

‘महाशक्तिको आशीर्वाद पाउन मध्यम शक्ति भएका देशबीच प्रतिस्पर्धा हुनुहुँदैन’

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले मध्यम शक्ति भएका देशहरूलाई महाशक्तिहरूको आशीर्वाद पाउन आपसमा प्रतिस्पर्धा नगर्न आग्रह गरेका छन्। साना र मध्यम स्तरका देशहरूले समान विचारधारा भएका राष्ट्रहरूसँग साझेदारी गरी तेस्रो विकल्प तयार गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिएका छन्। अमेरिकामाथि निर्भरता कम गर्ने रणनीतिअनुसार क्यानडाले अमेरिकासँगको सम्बन्धमा आएको उतारचढावकै बीच नयाँ वैश्विक समीकरणको वकालत गरेको हो। ३१ जेठ, काठमाडौं।

क्यानडाका प्रधानमन्त्री मार्क कार्नीले विश्वका मध्यम शक्ति (मिडल पावर) भएका देशहरूले ‘महाशक्तिहरू’को आशीर्वाद वा निकटता पाउनका लागि आपसमा प्रतिस्पर्धा गर्न नहुने बताएका छन्। आगामी जी-७ शिखर सम्मेलनको पूर्वसन्ध्यामा शनिबार आयरल्याण्डको राजधानी डबलिनमा त्यहाँका नेतासँगको भेटवार्ताका क्रममा प्रधानमन्त्री कार्नीले यस्तो धारणा राखेका हुन्।

प्रधानमन्त्री कार्नीले महाशक्तिहरूबीच तीव्र प्रतिस्पर्धा भइरहेको वर्तमान विश्वमा मध्यम शक्ति भएका देशहरूसँग एउटा स्पष्ट विकल्प रहेको उल्लेख गरे। उनका अनुसार ती देशहरू कि त महाशक्तिहरूको समर्थन पाउन आपसमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्छन्, कि त सबै मिलेर एउटा प्रभावशाली ‘तेस्रो मार्ग’ तयार गर्न सक्छन्। साना र मध्यम स्तरका देशहरूले आफू जस्तै समान विचारधारा भएका सहयोगी राष्ट्रहरूसँग साझेदारी गरेर आफ्नो शक्तिलाई थप गुणा बढाउन सक्ने उनको भनाइ छ।

भारतीय समाचार एजेन्सी पीटीआईका अनुसार, प्रधानमन्त्री कार्नीले शक्ति सन्तुलनको उदाहरण दिँदै क्यानडा र युरोपेली संघको संयुक्त जनसंख्या अमेरिकाको भन्दा दोब्बर बढी रहेको तथ्य प्रस्तुत गरे। उनले दुवैको संयुक्त अर्थतन्त्रको आकार पनि झण्डै अमेरिका बराबर रहेको र उनीहरूको सामूहिक रक्षा बजेट चीनको रक्षा बजेटभन्दा दोब्बर रहेको दाबी गरे। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल सुरु भएयता अमेरिका र क्यानडाबीचको सम्बन्धमा चिसोपना आएको छ। वासिङ्टनसँगको सम्बन्धमा आएको यही उतारचढावका बीच क्यानडाले रणनीतिक रूपमा अमेरिकामाथिको आफ्नो निर्भरता कम गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। प्रधानमन्त्री कार्नीको यो पछिल्लो अभिव्यक्तिलाई पनि अमेरिका केन्द्रित नीतिबाट अलग भई नयाँ वैश्विक समीकरण बनाउने क्यानडाको रणनीतिका रूपमा हेरिएको छ।

बौद्धिक अपाङ्गता भएका खेलाडीहरूको उपत्यकाव्यापी विशेष ओलम्पिक्स खेल प्रतियोगिता सुरु हुँदै

ललितपुरमा आइतबारदेखि बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूका लागि ‘उपत्यकाव्यापी विशेष ओलम्पिक्स खेल प्रतियोगिता २०८३’ आयोजना हुन लागेको छ। स्पेशल ओलम्पिक्स नेपालकी अध्यक्ष शिला थापाले विभिन्न कारणले करिब १० वर्षसम्म स्थगित भएको प्रतियोगिता पुनः सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको बताइन। नेपालले सन् २०२७ मा अमेरिकामा आयोजना हुने विशेष ओलम्पिक्स प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउने तयारी गरिरहेको छ।

बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको खेल कौशल विकास र सहभागिता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले यो प्रतियोगिता आयोजना गरिएको हो। स्पेशल ओलम्पिक्स नेपाल र बागमती प्रदेश खेलकुद विकास परिषद्को संयुक्त आयोजनामा प्रतियोगिता आइतबार ललितपुरको जाउलाखेलस्थित सैनिक शारीरिक तालिम तथा खेलकुद केन्द्रमा सञ्चालन गरिनेछ।

शनिबार राजधानीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा आयोजकले काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर जिल्लाका २४ जना बौद्धिक अपाङ्गता भएका महिला तथा पुरुष खेलाडीहरू सहभागी हुने जानकारी गराएका छन्। प्रतियोगितामा ५० मिटर र १०० मिटर दौड, लङ जम्प र सफ्ट बल थ्रो खेलहरूमा प्रतिस्पर्धा हुने छ। स्पेशल ओलम्पिक्स नेपालकी अध्यक्ष शिला थापाले खेलकुदमार्फत बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको आत्मविश्वास वृद्धि हुने र अभिभावकहरूलाई पनि सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुने विश्वास व्यक्त गरिन्।

स्पेशल ओलम्पिक्स नेपालका उपाध्यक्ष डा. लाक्पा शेर्पाले अमेरिकाबाट प्रारम्भ भएको विशेष ओलम्पिक्स अभियानले बौद्धिक अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूलाई आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गर्ने अवसर उपलब्ध गराएको बताए। महासचिव सीमा राईले सन् २०२७ मा अमेरिकामा हुने विशेष ओलम्पिक्समा नेपालको सहभागिताका लागि तयारी भइरहेको बताइन्। प्रतियोगिताका विजेता खेलाडीहरूलाई स्वर्ण, रजत र कास्य पदक पुरस्कार प्रदान गरिने आयोजकले जानकारी दिएको छ।

इस्कोनमा बालबालिकामाथि दुर्व्यवहार गरेको आरोपमा सुरजकृष्ण श्रेष्ठ पक्राउ

बुढानीलकण्ठस्थित इस्कोनमा बालबालिकामाथि दुर्व्यवहार गरेको आरोपमा सञ्चालक सुरजकृष्ण श्रेष्ठलाई पक्राउ गरिएको छ। प्रहरीले श्रेष्ठविरुद्ध बालबालिकासम्बन्धी आरोपमा अनुसन्धान अघि बढाएको छ। पीडित बालबालिकाको उजुरीका आधारमा उनलाई नियन्त्रणमा लिइएको छ भन्ने प्रहरीले जनाएको छ। ३१ जेठ, काठमाडौं।

बुढानीलकण्ठ नगरपालिका–५ मा अवस्थित अन्तर्राष्ट्रिय कृष्णभावनामृत संघ (इस्कोन) मा बालबालिकामाथि दुर्व्यवहार भएको आरोपमा एक व्यक्ति पक्राउ परेका छन्। पक्राउ पर्ने व्यक्ति सुरजकृष्ण श्रेष्ठ हुन् भनेर जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंका एसपी तथा प्रवक्ता सुरजकृष्ण श्रेष्ठले जनाएको छ। प्रहरीका अनुसार उनी सञ्चालक समूहका सदस्य हुन्। पक्राउ परेका श्रेष्ठविरुद्ध बालबालिका सम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान हुँदैछ। पीडित बालबालिकाका उजुरीपछि प्रहरीले उनलाई नियन्त्रणमा लिएको बताइएको छ।

अस्ट्रेलियाले टर्कीविरुद्ध अग्रता हासिल गर्यो

क्यानडामा जारी फिफा विश्वकप–२०२६ खेलमा अस्ट्रेलियाले टर्कीविरुद्ध प्रारम्भिक अग्रता बनाएको छ। २७ औं मिनेटमा अस्ट्रेलियाका नेस्टोरी इरानकुन्डाले टर्कीका तीन डिफेन्डरलाई पार गर्दै गोल गराएका छन्। ३१ जेठ, काठमाडौं। फिफा विश्वकप–२०२६ अन्तर्गतको खेलमा अस्ट्रेलियाले टर्कीविरुद्ध सुरुवाती अग्रता लिएको छ। क्यानडाको बिसी प्लेस, भ्यानकुभर स्टेडियममा जारी खेलको २७औं मिनेटमा अस्ट्रेलियाका लागि नेस्टोरी इरानकुन्डाको गोलले महत्वपूर्ण अग्रता दिलाएको छ। उनले टर्कीका तीन डिफेन्डरलाई पार गर्दै गोल गर्न सफल भएका छन्।