Skip to main content

लेखक: space4knews

हुथी आक्रमणले ७३ जनालाई घाइते बनाएको दाबी

यमनमा साउदी अरब नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनका अनुसार हुथी आक्रमणबाट कम्तीमा ७३ जना घाइते भएका छन्। गठबन्धनले आक्रमणको जवाफमा निर्णायक कदम चाल्ने बताएका छन् र पछिल्लो लडाइँलाई अत्यन्त खतरनाक ठानेको छ।

हुथीहरूले जुलाईमा साउदी अरबविरुद्ध नौसैनिक नाकाबन्दी घोषणा गरेपछि साउदी जहाजहरू र जिजानस्थित अरामकोको प्लान्टलाई लक्षित गरेका छन्। यमनका उत्तरी क्षेत्रमा हुथी विद्रोहीहरूको नियन्त्रण छ जहाँ बढी जनसंख्या बसोबास गर्छ। उनीहरूले साउदी अरबलाई विभिन्न किसिमका आक्रमण गरिरहेका छन्।

रेड सागरमा साउदी जहाजहरू पनि आक्रमणको निशानामा परेका छन्। साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धनका प्रवक्ताले पछिल्लो समय तीव्र बन्दै गएको लडाइँलाई खतरनाक वर्णन गर्दै हुथीहरूले साउदी अरबका नागरिक क्षेत्र र आर्थिक क्षेत्रहरूलाई लक्षित गरिरहेको बताएका छन्। हालैका यी आक्रमणहरूमा साउदी तेल कम्पनी अरामकोको जिजानस्थित प्लान्ट पनि निशाना बनाइएको छ। तर अरामकोले यस विषयमा औपचारिक टिप्पणी भने गरेको छैन।

‘२४ भदौ दिउँसो सेनाले सडकमा कदम चाल्यो भए थप रक्तपात हुने सम्भावना थियो’

समाचार सारांश सम्पादकीय समीक्षा पश्चात तयार गरिएको। जेनजी आन्दोलनपछि राज्यमा सत्ता खालीपन र हिंसा वृद्धि भएपछि सुशीला कार्कीलाई प्रधानमन्त्री बनाउने सहमति जंगी अड्डा र शीतल निवासमा बनेको ओमप्रकाश अर्यालले बताए। उनले भदौ २३ र २४ गतेको घटनामा घुसपैठ र योजनाबद्ध विध्वंस भएको भन्दै आयोगका प्रतिवेदनलाई आधिकारिक मान्नुपर्ने बताए। अर्यालले अहिलेको सरकार सुशासन, विधिको शासन र दण्डहीनता अन्त्यको एजेन्डाबाट विचलित भई त्रासको वातावरण सिर्जना गरेको टिप्पणी गरे। गत वर्ष भदौ २३ र २४ गते नेपालमा ‘जेनजी’ आन्दोलन भयो जसले तत्कालीन शासन सत्ता परिवर्तन गरायो। त्यसपछि देश एक समयका लागि राजनीतिक संक्रमणकालमा प्रवेश गर्‍यो। उक्त राजनीतिक संक्रमणलाई कसरी पार लगाउने र आन्दोलनपछि देशलाई कसरी अघि बढाउने भन्ने अनिश्चितताका बीच सुशीला कार्कीको नेतृत्वमा अन्तरिम सरकार गठन गरियो र यसले चुनाव गराएर देशलाई संवैधानिक दायरामा ल्यायो।

जेनजी आन्दोलनको एक वर्ष पूरा भएको अवसरमा तत्कालीन अन्तरिम गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालसँग गरिएको कुराकानीमा उनले भने, “गत वर्ष भदौमा जेनजी पुँख्र्यौलीले विद्रोह गरेका थिए भने त्यो विगतका विद्रोहभन्दा फरक थियो।” उनले थपे, “सोही बेला सरकारले सुशासनमा कमजोरी देखाएको थियो। उनीहरू सडकमा आए र भने— ‘यो आन्दोलन जेनजीको हो, अरू नआउनुहोला।’” भदौ २३ गते आन्दोलन गर्दा राज्यका तर्फबाट दमन र ज्यादती भएको र धेरै जेनजी प्रदर्शनकारी मरेकोले ठूलो आक्रोश ल्याएको उनले बताए।

अर्यालले २४ गते दिउँसो १२ बजेपछि प्रधानमन्त्रीलाई हेलिकप्टरबाट सुरक्षित स्थानमा लगिएको र त्यसपछि रातिसम्म धेरै घटनाहरू भएका बताए। उनले भने, “यदि बिहानै सेना परिचालित भए थप रक्तपात हुन सक्थ्यो।” उनले सेना परिचालनको लागि कानुनी प्रक्रिया आवश्यक पर्थ्यो र सरकारले निर्णय लिन सकेन भनेका छन्। उनले भने, “सेनाले नागरिक र सेनाबीच प्रतिस्पर्धा र भिडन्त हुने जोखिममा पनि ध्यान दिने कारण तत्काल सडकमा नआएको बुझिन्छ।”

भोटेकोशी-त्रिशूली बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तुइनले राहत प्रदान गर्यो

त्रिशूली बाढीले पुल भत्किएपछि आवतजावतका लागि सुरक्षाकर्मीहरूले जडान गरेको तुइनले सर्वसाधारणलाई राहत प्रदान गरेको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तुइनको माध्यमबाट यात्रा गर्ने व्यक्तिहरूले यसले आफूहरूलाई राहत दिएको बताएका छन्।

तर, तुइनमा सीमित संख्यामा मानिसहरू मात्र आवतजावत गर्न सक्ने भएकाले धेरैले लामो समय कुर्नुपरेको गुनासो गरेका छन्। यसले गर्दा प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाहरूलाई केही कठिनाइहरू भोग्नुपरेको छ।

ट्रम्पले बोम्बार्डियरको विमान बिक्री अमेरिकामा रोक्न चेतावनी दिए

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले क्यानाडाली विमान निर्माता बोम्बार्डियरलाई अमेरिकामा विमान बिक्री जारी राख्न अमेरिकी भूमिमा उत्पादन गर्नुपर्ने सर्त राख्दै, नभए बिक्री रोक्ने चेतावनी दिएका छन्। अमेरिका र क्यानाडाबीच व्यापार तनाव बढिरहेको अवस्थामा उनले यस्तो अभिव्यक्ति दिएका हुन्। ट्रम्पले स्पष्ट पारे कि अमेरिकी बजारमा प्रवेश चाहने कम्पनीहरूले अमेरिकामै उत्पादन गर्नु अनिवार्य हुनेछ र अनियमितताको अवस्था आएको खण्डमा बोम्बार्डियरका विमानहरूको बिक्री रोकिनेछ।

बोम्बार्डियरले अमेरिकाभरि दशौँ हजार रोजगारी सिर्जना गरेको जनाएको छ भने उनीहरूले ४७ राष्ट्रका लगभग दुई हजार आठ सय अमेरिकी कम्पनीहरूसँग आपूर्ति श्रृंखला जोडिएको बताएका छन्। कम्पनीका विमानहरूमा अमेरिकी कम्पनीहरूले बनाएका इन्जिन, एभियोनिक्स लगायतका मुख्य सामग्रीहरू प्रयोग गरिन्छ। कम्पनीले इन्डियानाको फोर्ट वेनमा यस वर्षको अन्त्यतिर नयाँ सुविधा सञ्चालन गर्ने योजना समेत बनाएको जानकारी दिएको छ।

ट्रम्पले यसअघि पनि बोम्बार्डियरमाथि अमेरिकी प्रमाणीकरण रद्ध गर्ने र क्यानाडाली विमानहरूमा ५० प्रतिशतसम्मको शुल्क लगाउने चेतावनी दिएका थिए। अहिले बोम्बार्डियरका विमानहरू अमेरिकी नियमानुसार प्रमाणित छन् र उनीहरू अमेरिकी शुल्कबाट मुक्त छन्। अमेरिका र क्यानाडाबीच व्यापार वार्ता असफल भएपछि दुई देशबीचको तनाव बढेको हो। ट्रम्प प्रशासनले गत महिना करिब २० अर्ब अमेरिकी डलर मूल्यका क्यानाडाली वस्तुहरूमा ५० प्रतिशत शुल्क थपेपछि, क्यानाडाले मङ्गलबारदेखि अमेरिकी स्टील, एल्युमिनियम र दुग्धजन्य वस्तुहरूमा क्रमशः १५%, २५% र ५०% सम्मका प्रतिशोधात्मक शुल्क लगाउने घोषणा गरेको छ।

एनभीएलमा मधेश वारियर्सको पहिलो जित

मधेश वारियर्सले नेपाल भलिबल लिगमा आफ्नो चौथो खेलमा खप्तड फाल्कन्सलाई ३–० को सोझो सेटमा हराउँदै पहिलो जित हासिल गर्‍यो। त्रिपुरेश्वरस्थित राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्को कभर्डहलमा मधेशले पहिलो सेट २५–२१, दोस्रो सेट २५–२० र तेस्रो सेट २५–२३ मा जित दर्ता गर्‍यो। मधेशका जिविन सेबास्टियन ‘म्यान अफ द म्याच’ घोषित भए भने खप्तड फाल्कन्सले लगातार तीन खेल हार्‍याे। २३ भदौ, काठमाडौं।

मधेश वारियर्सले नेपाल भलिबल लिग (एनभीएल) मा पहिलो पटक जीत दर्ता गरेको छ। लगातार तीन खेलमा पराजित भएका मधेशले आफ्नो चौथो खेलमा खप्तड फाल्कन्सलाई सोझो ३–० सेटमा पराजित गर्‍यो। त्रिपुरेश्वरस्थित राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्को कभर्डहलमा आयोजना गरिएको खेलमा मधेशले पहिलो सेट २५–२१, दोस्रो सेट २५–२० र तेस्रो सेट २५–२३ मा जीत हात पार्‍यो। जिविन सेबास्टियनलाई ‘म्यान अफ द म्याच’ घोषणा गरियो।

मधेशले पहिलो खेल सगरमाथा स्म्यासर्ससँग ३–१, दोस्रो खेल काठमाडौं रेड्ससँग ३–२ र तेस्रो खेल अन्नपूर्ण स्पाइकर किङ्ससँग ३–१ ले हार भोगेका थिए। खप्तड फाल्कन्सले लगातार तेस्रो खेलमा हार बेहोऱ्‍यो। यसअघि गरिएको दुई खेलमा पनि खप्तड सोझो सेटमा पराजित भएको थियो। खप्तडलाई सगरमाथा र कर्णाली शिवराजले हराएका थिए। प्रतियोगिताअन्तर्गत मंगलबार अर्को खेल काठमाडौं रेड्स र सगरमाथाबीच हुनेछ।

तस्बिरहरू : विकास श्रेष्ठ

इतिहासको पातलो आवरणभित्रको बृहत् आख्यान

समाचार सारांश समीक्षा गरिएको। केशव दाहालको दोस्रो उपन्यास ‘इथा’ इतिहास, सभ्यता, दर्शन र मानवीय चेतनाको सर्जनात्मक पुनराविष्कारको रूपमा मूल्यांकन गरिएको छ। उपन्यास ‘इथा’ले लगभग २४०० वर्षअघिको बुद्धकालीन वैशाली, मगध र मञ्जुपट्टनलाई आधारित बनाएर नयनताराको जीवनयात्रा र लिच्छविहरूको उदयको कथा प्रस्तुत गरेको छ।

प्रारम्भः सुपरिचित लेखक केशव दाहालको दोस्रो उपन्यास ‘इथा’ चर्चामा छ। नेपाली साहित्यमा कम लेखेर पनि आफ्नो ठुलो उपस्थिती जनाउने दाहाल मूलतः सामाजिक अभियन्ता हुन् र राजनीतिक विश्लेषक पनि। मेरो विचारमा उनी विचारका खेती गर्न मन पराउने सर्जक हुन्। विचारका भर्नेहरू झरे पनि उनी नयाँ चेतनाका बीउहरू रोप्न छोड्दैनन्। बागमती नदीको बाढीले शहर र सडकमा ध्वस्त गर्दा पनि बागमती किनारमा रुख लगाउने उनको निरन्तर प्रयास छ।

वैचारिक रूपमा ऊर्जाशील लेखक दाहाल नेपाली बौद्धिकहरूको नयाँ र तेज प्रकाश हुन्। म एक दिन वसन्तपुरको हिमालयन जावा क्याफेमा लेखक दाहाललाई चुरोटको सर्को तानेका देखेर भने—‘काठमाडौं उपत्यकाका प्राचीन दरबार, दरबारका कला पूरक बुर्जाहरू र मन्दिरहरू हेर्दा म भावुक हुन्छु। प्राचीन इतिहासलाई थामेर उभिएको दरबारलाई म घण्टौं हेरिरहन मन लाग्छ। कल्पना गर्छु कि त्यो दरबारको खुल्ला चतुवातमा रानी झुल्किइन्, उनको पछि दौडिरहेका सुसारेहरू! रानीका राजसी पोसाक र गहनाहरू देख्दा म मन्त्रमुग्ध हुन्छु। तर रानीको मुस्कुराउंदो अनुहारमा एकाएक गाढा छायाँ देखिन्छ र उनी करुणाले रुन थाल्छिन्। दरबारभित्रका प्रजाहरू हात जोडेर दासत्वको भावमा उभिएका छन्। उनीहरूको अनुहारमा न उत्साह छ न विषाद; सपाट छन्। म रानीको रुदन र प्रजाको सपाट अनुहारभित्रको वास्तविकता वर्णन गर्न चाहन्छु।’

लेखकले ‘ती वृद्धा को हुन्?’ भनेर पाठकलाई अनुमान छोडेका छन्। उपन्यासले राज्यहरूको गठन, विघटन, राजाहरूको चरित्र र युद्धको वर्णन गरे पनि उद्देश्य राजाहरूको प्रशंसा होइन, मानवीय मूल्य र परिवर्तनशील सभ्यता र संस्कृतिका तत्त्वबोध गराउनु हो। ‘इथा’ को मौलिकता दाहालको उपन्यास लेखन शैली मौलिक छ। उनी वर्तमान विषयलाई ऐतिहासिक तथ्यसँग जोडेर आख्यान बनाउँछन्। उपन्यासमा वर्णित सबै घटना पाठकलाई यथार्थ लाग्ने गरी कलात्मक रूपमा बुनेका छन्। यहीँ यसको सफलता छ।

मेक्सिकोमा सूपरमार्केटका कर्मचारीले बालकलाई गाडीबाट जोगाए

मेक्सिकोको प्वेब्ला शहरमा सूपरमार्केटका कर्मचारीहरूले एउटा बालकलाई व्यस्त सडकमा गाडीको जोखिमबाट जोगाएको दृश्य यहाँ हेर्न सकिन्छ। ‘सूपर रे डेल अहोरो’ नामक सूपरमार्केटका एक कर्मचारीले एउटा बालकलाई सडकतिर दौडिरहेको अवस्थामा देखे। उनीहरूले उक्त बालकलाई पछि उनका अभिभावकको जिम्मा लगाएर सुरक्षित बनाएका छन्।

यो घटना आइतवार सूपरमार्केटको सुरक्षा क्यामराले कैद गरेको हो। बालबालिकाको संरक्षणप्रति उनीहरूको तत्परता प्रकट गर्ने यस घटनाको भिडियो यूट्यूबमा पनि उपलब्ध छ।

भारतमा विषाक्त मदिरा सेवनबाट १५ जनाको मृत्यु

भारतको मध्य प्रदेशको सागर जिल्लास्थित बाँदा क्षेत्रमा विषाक्त मदिरा सेवनका कारण पछिल्ला केही दिनमा करिब १५ जनाको मृत्यु भएको छ। घटनामा १०० भन्दा बढी व्यक्ति सरकारी अस्पतालमा उपचाररत छन् भने केहीको अवस्था गम्भीर रहेको अधिकारीहरूले जानकारी दिएका छन्। मृतक र बिरामीहरू वरपरका विभिन्न गाउँका बासिन्दा हुन्। उनीहरूमा बान्ता, चक्कर लाग्ने र दृष्टि धुमिल हुने जस्ता लक्षणहरू देखिएका छन्। मिर्गौलामा असर परेको देखिएकाले मिथाइल अल्कोहलबाट विषाक्तता भएको आशंका गरिएको छ।

स्थानीय प्रहरीले कम्तीमा २० जनाविरुद्ध उजुरी दर्ता गरी १० जनालाई पक्राउ गरेको छ र दोषीहरू विरुद्ध कडा कारबाही गर्ने बताएका छन्।

एनभीएलको पहिलो दिनको टिकट बिक्रीबाट संकलित रकम प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्दार कोषमा हस्तान्तरण

नेपाल भलिबल लिगको पहिलो दिनको टिकट बिक्रीबाट संकलित ५ लाख ९० हजार १ सय ५० रुपैयाँ प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्दार कोषमा हस्तान्तरण गरिएको छ। केडिया ग्रुपका अध्यक्ष विमलकुमार केडियाले उक्त रकमको चेक अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेलाई प्रदान गरेका छन्। आयोजकहरूले बाढीपीडितहरूको उद्दार, उपचार र पुनःस्थापनाका लागि पहिलो दिनको टिकट बिक्री रकम दिने घोषणा गरेका थिए। २३ भदौ, काठमाडौं। नेपाल भलिबल लिग (एनभीएल) को पहिलो दिनको टिकट बिक्रीबाट करिब ६ लाख रुपैयाँ संकलन गरी बाढी पीडितहरूको सहयोगार्थ प्रधानमन्त्री दैवी प्रकोप उद्दार कोषमा उपलब्ध गराइएको छ। केडिया ग्रुपद्वारा आयोजित लिगको पहिलो दिनको टिकट बिक्रीबाट जम्मा ५ लाख ९० हजार १ सय ५० रुपैयाँ उक्त कोषमा हस्तान्तरण गरिएको हो। केडिया ग्रुपका अध्यक्ष विमलकुमार केडियाले उक्त रकमको चेक अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेलाई हस्तान्तरण गरेका छन्। आयोजकहरूले बाढीका कारण पीडितहरूको उद्दार, उपचार र पुनर्स्थापनामा सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले लिगको पहिलो दिन टिकट बिक्रीबाट प्राप्त रकम सङ्कलन गर्ने घोषणा गरेका थिए।

कुटपिट गरी अङ्गभङ्ग बनाएको मुद्दामा २ वर्ष कैद सजाय पाएका सुरोज तामाङ पक्राउ

कुटपिट गरेर अङ्गभङ्ग बनाएको अभियोगमा २ वर्ष कैद सजाय पाएका नुवाकोटका ३३ वर्षीय सरोज तामाङ, जसलाई सुरोज तामाङको नामले पनि चिनिन्छ, पक्राउ परेका छन्। उनलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले पक्राउ गरेका हुन्। २०७८ वैशाख ७ मा काठमाडौं जिल्ला अदालतले उनलाई २ वर्ष कैद, २० हजार जरिवाना र ८ सय पीडित राहत कोषमा रकम जम्मा गर्न फैसला सुनाएको थियो।

उच्च अदालत पाटनले २०७८ जेठ २० मा जिल्ला अदालतको फैसला सदर गरेपछि फरार भएका उनलाई अदालतको आदेशअनुसार कारागार चलान गरिएको छ। अदालतबाट दोषी ठहर भएपछि उनलाई पक्राउ गरी फैसला कार्यान्वयनका लागि कारागार पठाइएको छ।

जेन जी आन्दोलन : एक वर्षमा कति माग सम्बोधन भए, कति बाँकी छ?

जेन जी आन्दोलनले एक वर्ष पूरा गर्दा, तत्कालीन सरकारको कार्यशैली प्रति असन्तुष्टि प्रकट गर्दै शुरु गरेको यस आन्दोलनका मागहरू अनुसार ठोस कार्य हुन सकेको छैन भन्ने निष्कर्ष योगदानकर्ता, विचारक र विपक्षी दलहरूले निकालेका छन्। भदौ २३ र २४ गते भएको आन्दोलनको आधारमा बनेको वर्तमान सरकारले ती मागहरू अनुरूप अपेक्षित कामहरू गर्न सकेको छैन भन्ने उनीहरूको भनाइ छ।

तर, दुई तिहाइ जनमतसहित सत्तामा रहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले केही क्षेत्रहरूमा अधूरोपन भए पनि “सरकारले शुद्ध नियतका साथ निरन्तर प्रयास गरिरहेको” जानकारी गराएको छ। जेन जी आन्दोलनपश्चात चयन गरिएको चुनावी सरकारका वित्तमन्त्री रामेश्वर खनालले कतिपय क्षेत्रमा सुधार भएको भए पनि राजनीतिक रूपमा प्रधानमन्त्रीले राम्रो अभ्यास गर्न नसकेको बताएका छन्।

राजनीतिक विश्लेषक कृष्ण खनालले यस सरकारको कार्यकालमा ठूलो भ्रष्टाचार नदेखिएको तर जिम्मेवारी र पारदर्शिताको अभाव रहेको बताए। उनले भने, “देशका कार्यकारी प्रमुख कालो चश्मा लगाएको देखिनु अशुद्धता र अविश्वासको संकेत हो।” त्यसैगरी, नेपाली कांग्रेसका सचेतक निश्कल राईले सरकारले नयाँ अनुहार प्रस्तुत गरे पनि आन्दोलनले उठाएका प्रश्नहरूको प्रत्यक्ष जवाफ दिन नसकेको बताए।

जेन जी आन्दोलनकी अभियानकर्मी तनुजा पाण्डेले पनि सरकारबाट पूर्ण सन्तोषजनक काम नभएको बताइन्। उनले भनिन्, “आन्दोलनका घाइते र स्वर्गीय परिवारहरूले अझै न्यायको अनुभूति पाएका छैनन्।” यसैबीच, सरकारले शहीद परिवार र घाइतेहरूको उपचार खर्च र राहत व्यवस्था गर्ने बाचा अनुरूप काम नगरेको उनीहरूले उजुरी गरेका छन्।

ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा सी चिनपिङको सहभागिता अझै अनिश्चित

सेप्टेम्बर १२ र १३ मा नयाँ दिल्लीमा आयोजना हुने १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनपिङको सहभागिता बारे चीनले अझै स्पष्ट जवाफ दिएको छैन। चीनको विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले चीनले ब्रिक्स सहकार्यलाई धेरै महत्व दिन्छ र सम्मेलन सफल बनाउन भारतलाई समर्थन गर्ने बताइन्। माओ निङले चीनका तर्फबाट सम्मेलनमा को सहभागी हुने भन्ने प्रश्नमा, “तपाईंको यो प्रश्नबारे हाल मसँग कुनै जानकारी छैन।” भनिन्।

२३ भदौ, काठमाडौं। सेप्टेम्बर १२ र १३ मा नयाँ दिल्लीमा हुने १८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनपिङको सहभागिता बारे स्थिति अझै अस्पष्ट छ। चीनले मंगलबार सी चिनपिङको सहभागिताको सम्भावनाबारे कुनै स्पष्ट जवाफ दिएको छैन। चीनको सरकारी मिडिया ग्लोबल टाइम्सका अनुसार, चिनियाँ विदेश मन्त्रालयकी प्रवक्ता माओ निङले चीनले ब्रिक्स सहकार्यलाई निकै महत्त्व दिने बताएकी छिन्। उनले यस वर्ष ब्रिक्स नेताहरूको शिखर सम्मेलन सफलतापूर्वक आयोजना गर्न भारतलाई समर्थन गर्ने जनाइन्।

नयाँ दिल्लीमा हुने ब्रिक्स सम्मेलनमा चीनका तर्फबाट को सहभागी हुने र सम्मेलनबारे चीनको के अपेक्षा छ भनेर माओ निङलाई सोधिएको थियो। सो प्रश्नको उत्तरमा उनले भनिन्, “तपाईंको यो प्रश्नबारे हाल मसँग साझा गर्नका लागि कुनै जानकारी छैन।” सी चिनपिङको भारत भ्रमणबारे अनुमानहरू भइरहेका बेला माओ निङको यो जवाफ आएको हो।

१८औँ ब्रिक्स शिखर सम्मेलनमा चीनको प्रतिनिधित्व कसले गर्ने भन्ने विषयमा चीनले अहिलेसम्म स्पष्टता दिएका छैन।

नेपाललाई पराजित गर्दै हङकङ सेमिफाइनलमा प्रवेश, मलेसिया बाहिरियो

एसीसी प्रिमियर कपको समूह चरणको अन्तिम खेलमा नेपाल हङकङसँग १५ रनले पराजित भयो। हङकङले दिएको २६२ रनको लक्ष्य पछ्याएको नेपाल ४९.१ ओभरमा २४६ रनमा अलआउट भयो, जहाँ इशान पान्डेले ९० रन बनाए। हङकङले ७ विकेट गुमाउँदै २६१ रन बनाएर सेमिफाइनलमा स्थान बनायो, बाबर हायातले अविजित ११७ रन बनाए। दिनांक २३ भदौ, काठमाडौं। एसीसी प्रिमियर कप अन्तर्गत समूह चरणको अन्तिम खेलमा नेपालले हङकङसँग पराजय ब्यहोरेको छ। हङकङले नेपाललाई १५ रनले हराएको हो।

हङकङले दिएको २६२ रनको लक्ष्य पछ्याएको नेपाल ४९.१ ओभरमा २४६ रनमा अलआउट भयो। नेपालका लागि इशान पान्डेले सर्वाधिक ९० रन बनाए, तर यो जितका लागि पर्याप्त हुन सकेन। आसिफ शेखले ४४ रन, दिपेन्द्रसिंह ऐरीले २५ रन, करण केसीले २१ रन र गुल्शन झाले २० रन बनाए। हङकङका लागि एजाज खानले ४ विकेट लिए भने यासिम मुर्तजाले २ विकेट लिए। किन्चित शाह, नसरुल्ला राना र अतिक इक्बालले १-१ विकेट फ्याँके।

अघिल्लो ब्याटिङमा बाबर हायातले शानदार अविजित शतक बनाउँदै हङकङले नेपालविरुद्ध २६१ रनको योगफल तयार पारेको थियो। हङकङले ५० ओभरमा ७ विकेट गुमाएर २६१ रन बनाएको हो। एक समयमा १३३/७ रहेको अवस्थामा बाबर हायातले शतक बनाएर एहसान खानसँग १२८ रनको अविजित साझेदारी गरेका थिए। बाबरले १२७ बलमा ७ चौका र ७ छक्का प्रहार गर्दै ११७ रन बनाउँदै नटआउट रहे भने एहसान ३४ रनमा नटआउट थिए। शाहिद वासिफले ४५ रन बनाए।

नेपालका कप्तान सन्दीप लामिछानेले १० ओभरमा ४४ रन दिएर ४ विकेट लिए भने शेर मल्लले १० ओभरमा २७ रन खर्चेर ३ विकेट लिए। हङकङले नेपाललाई हराउँदै सेमिफाइनलमा स्थान बनाउन सफल भयो। यस जितसँगै आयोजक मलेसियाको प्रतियोगिता टुंगो सेमिफाइनलबाट बाहिरिएको छ।

उद्धार र विपद् प्रतिकार्यमा लैङ्गिक दृष्टिकोण

समाचार सारांश संपादकीय समीक्षा पश्चात तयार। भदौ १० गते भोटेकोशी नदीको बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ लगायत क्षेत्रहरूमा ठूलो मानवीय र भौतिक क्षति पुर्‍यायो। युएन वुमेनका अनुसार रसुवा र नुवाकोटमा १ लाख ५७ हजार ५० महिला तथा बालिका प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्, जसमा करिब ४३ हजारलाई तत्काल सहायता आवश्यक छ। युनिसेफले रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँमा करिब ६५ हजार प्रभावित भएको जनाएको छ, जसमा १० हजार ५०० गर्भवती र स्तनपान गराइरहेका महिला छन्। भदौ १० गते बिहान भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीले रसुवा, नुवाकोट, धादिङलगायत क्षेत्रहरूमा ठूलो मानवीय तथा भौतिक क्षति पुर्‍यायो। यसले घर, सडक, पुल, ब्यापारिक संरचना र जीविकोपार्जनका आधारहरू मात्र नभई कयौँ परिवारलाई विस्थापित र आफन्तविहीन पनि बनायो। धेरै जना अझै सम्पर्कविहीन छन्। थुप्रै परिवारले आफ्ना प्रियजन, घर, सम्पत्ति र आम्दानीका स्रोतहरू गुमाएका छन्। यसले प्रभावित समुदायमा विस्थापन, असुरक्षा, शोक, मानसिक तनाव र भविष्यप्रति अनिश्चितता झन् थपाएको छ। बाढीपछि प्रभावित र विस्थापित व्यक्तिहरूलाई होल्डिङ सेन्टर र अस्थायी आश्रयस्थलमा राखेर खोज, उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनाका कार्यहरू जारी छन्।

भोटेकोशी बाढीको प्रभावलाई लैङ्गिक र संरक्षणको दृष्टिले नियाल्दा अवस्था थप गम्भीर देखिन्छ। युएन वुमेनका अनुसार रसुवा र नुवाकोटमा करिब १ लाख ५७ हजार ५० महिला र बालिका प्रत्यक्ष अप्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएका छन्। जसमा करिब ४३ हजार महिला र बालिकालाई तत्काल मानवीय सहायता आवश्यक छ। युनिसेफको ३१ अगस्ट २०२६ को प्रारम्भिक मानवीय अवस्था प्रतिवेदनअनुसार रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र तनहुँमा करिब ६५ हजार प्रभावित भएर रहेका छन्। यी तथ्यांकले देखाउँछन् कि विपद्पछि अवस्था केवल भौतिक क्षतिको विषय मात्र होइन। यससँगै बाल संरक्षण, परिवार खोज तथा पुनर्मिलन, हिंसा, शोषण तथा बेचबिखनबाट सुरक्षा र मनोसामाजिक सहयोगको आवश्यकता पनि अत्यन्त गम्भीर छ। स्वास्थ्य र पोषण पक्षमा पनि जोखिम उत्तिकै भएको छ। युनिसेफको अनुसार प्रभावित क्षेत्रमा करिब १० हजार ५०० गर्भवती र स्तनपान गराइरहेका महिलालाई पोषण सहयोग, विशेषगरी आइरन र फोलिक एसिड आवश्यक पर्ने देखिएको छ। रसुवाका चार स्वास्थ्य संस्था पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त हुँदा स्वास्थ्य सेवा अवरुद्ध छ। यसले मातृ, नवजात तथा बाल स्वास्थ्य सेवा प्रभावित बनाएको छ।

युएनएफपिएले पनि मातृत्व सामग्री, महिनावारी तथा सरसफाइ सामग्री, यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवा र लैङ्गिक हिंसा रोकथाम तथा प्रतिकार्यलाई प्राथमिकतामा राखेको छ। यसले स्पष्ट हुन्छ– राहत केवल खाना, पानी र अस्थायी बसोबासमा सीमित हुँदैन। महिला, किशोरी, गर्भवती तथा सुत्केरी महिला र बालबालिकाको सुरक्षा, स्वास्थ्य, पोषण, गोपनीयता, मनोसामाजिक सहयोग, परिवारसँग पुनर्मिलन र यौन तथा प्रजनन स्वास्थ्य सेवामा पहुँच पनि विपद् प्रतिकार्यका आधारभूत अङ्ग हुन्।

‘मैले आफ्नै प्रेमीलाई पनि चिनिनँ’: अनुहार नचिन्ने समस्या प्रोसोप्याग्नोजिया के हो?

‘मैले आफ्नै प्रेमीलाई पनि चिनिनँ’: अनुहार नचिन्ने समस्याप्रकाशित ३१ मिनेटअघिआफूलाई ‘प्रोसोप्याग्नोजिया’ अर्थात् ‘फेस ब्लाइन्डनेस’ भएको निदान भएपछि बीबीसीका विज्ञान प्रस्तोता क्यारोलिन स्टीलले आफूले भोगेको समस्या सार्वजनिक गरेकी छिन्। यस समस्याबाट पीडित व्यक्तिले अरूका अनुहारहरू चिन्न गाह्रो महसुस गर्छन्। यस्ता व्यक्तिले कहिलेकाहीं आफ्ना आफन्त र नजिकका मानिसहरूलाई समेत चिन्न सक्दैनन्।