Skip to main content

लेखक: space4knews

हेटौँडा सहकारीको बन्द कोठामा कर्मचारी गम्भीर बिरामी अवस्थामा फेला, ढोका फुटाएर उद्धार

हेटौँडा बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाको भवनमा एक कर्मचारी गम्भीर बिरामी अवस्थामा फेला परेका छन्। उनलाई ढोका फुटाएर उद्धार गरी उपचारका लागि अस्पताल लगिएको छ। पीडित परिवारले सहकारीका सात पदाधिकारीविरुद्ध दुर्व्यवहारको उजुरी दर्ता गराएका छन्। सहकारीमा पदाधिकारीबीच विवाद र एटीएम मेसिन खरिदमा घोटालाको आरोपले तनाव रहेको स्रोतले जानकारी दिएको छ। १३ वैशाख, हेटौँडा।

सुरुमा उनलाई हेटौँडा अस्पताल लगिएको थियो, तर त्यहाँ उचित उपचार नपाएपछि चितवनको भरतपुरस्थित सीएमसी अस्पतालमा रिफर गरिएको थियो। पीडितका परिवारका सदस्यहरूले आरोप लगाएका छन् कि सहकारीका पदाधिकारी र कर्मचारीहरूले मानसिक तनाव दिएकाले उनी आत्महत्या प्रयासमा पुगेका हुन्। उजुरी दर्ता नम्बर ७३६६ रहेको छ। प्रहरीले आरोपितहरूलाई नियन्त्रणमा लिएर सोधपुछ नगरेको भन्दै पीडित परिवारले गुनासो गरेका छन्।

मकवानपुर प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक पुष्कर बोगटीले पीडित उपचारपछि फर्किएपछि दुबै पक्षसँग छलफल गरिने जानकारी दिएका छन्। घटनास्थलमा भेटिएको ‘अलबिदा’ लेखिएको कागजमा कर्मचारीमाथि कार्यस्थलमा भएको दुर्व्यवहारका कारण विषादी सेवन गर्न बाध्य भएको उल्लेख गरिएको छ। पीडितले विष सेवन गर्नुअघि ७–८ पेजको सुसाइड नोट समेत लेखेको उनका भाइले बताए।

सहकारीका अध्यक्ष राजु वाइबाले ती कर्मचारीलाई तीनवटा जिम्मेवारी दिइएको हुँदा प्रशासन विभागको जिम्मेवारी छाड्न भनेको र यस विषयमा उनी असन्तुष्ट भएको बताए। सहकारीमा ७ हजार १ सयभन्दा बढी सेयर सदस्य रहेका छन् र आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ५५ करोड ६४ लाख २६ हजार ५८० रुपैयाँ कर्जा लगानी गरेको छ।

मनोहरामा सुकुमवासी बस्ती भत्काउने प्रक्रिया शुरू

१३ वैशाख, काठमाडौं । भक्तपुरको मनोहरास्थित सुकुमवासी बस्ती भत्काउने काम सुरु गरिएको छ। ठूलो संख्यामा सुरक्षा कर्मी परिचालन गरी उक्त बस्ती हटाउन थालिएको हो। अहिले डोजर प्रयोग गरी घरहरू भत्काउने कार्य अघि बढिरहेको छ। शनिबार भत्काउने प्रयास गर्दा स्थानीयजनताले विरोध जनाएका थिए। स्थानीयहरूले ढुंगामुढा गर्दा सुरक्षा कर्मी पनि घाइते भएका थिए। त्यसपछि फर्किएको डोजरसहितको टोली आज पुनः मनोहरा क्षेत्रमा पुगेको छ। शनिबार काठमाडौँ महानगरपालिकाले थापाथली र गैह्रीगाउँका सुकुमवासी बस्तीहरूमा डोजर लगाएर भत्काउने प्रक्रिया अघि बढाएको थियो।

बार्सिलोना ला लिगा उपाधि नजिक, शीर्षस्थानमा ११ अंकको ठूलो अग्रता

बार्सिलोना स्पेनी ला लिगामा ११ अंकको अग्रता सहित उपाधि नजिक पुगेको छ। बार्सिलोना रियल मड्रिडभन्दा ५ खेल कम खेलेको अवस्थामा ८५ र ७४ अंकसहित शीर्ष स्थानमा छ। बार्सिलोना ले गेटाफेलाई २-० गोलले पराजित गर्दै फर्मिन लोपेज र मार्कस रासफोर्डका गोलहरूसँगै जित सुनिश्चित गर्‍यो।

१३ वैशाख, काठमाडौं। बार्सिलोना स्पेनिश ला लिगा फुटबलको उपाधि निकै नजिक पुगेको छ। गएराती भएको खेलमा बार्सिलोना गेटाफेलाई हराउँदै शीर्षस्थानमा ११ अंकको फराकिलो अग्रता बनाएको छ। शुक्रबार दोस्रो स्थानमा रहेको रियल मड्रिडले रियल बेटिससँग १–१ को बराबरी गरेपछि बार्सिलोना आफ्नो अग्रता अझ बढाउने स्थितिमा छ।

बार्सिलोना गेटाफेलाई २-० को अन्तरले पराजित गरी अग्रता फराकिलो बनाएको छ। हाल बार्सिलोना रियल मड्रिडभन्दा ११ अंकले अगाडि छ, दुवै टिमको ५-५ खेल बाँकी छ। बार्सिलोना ३३ खेलमा ८५ अंक जोडेको छ भने रियल मड्रिडको समान खेलमा ७४ अंक छ। पहिलो हाफको अन्त्यतिर फर्मिन लोपेजले पेड्रीको पासबाट गोल गर्दै बार्सिलोना अग्रता दिलाएका थिए। दोस्रो हाफमा मैदानमा आएका मार्कस रासफोर्डले काउन्टर अट्याक मार्फत उत्कृष्ट गोल गर्दै जित निश्चित बनाए। यस जितसहित बार्सिलोना २९औं ला लिगा उपाधि तर्फ दृढगतिमा अघि बढिरहेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा करणको २ सय विकेट पूरा – Online Khabar

करण केसीले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा २०० विकेटको अभूतपूर्व कीर्तिमान कायम गरे

नेपाली क्रिकेटर करण केसीले अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा २०० विकेटको अभूतपूर्व कीर्तिमान कायम गरेका छन्। उनले १५४ खेलमा ९५ ओडिआई र १०६ टी–२०आई विकेट लिएका छन्। शनिबार यूएईसँगको ओडिआई खेलमा ४ विकेट लिएर नेपालले यूएईलाई हराएको थियो। १३ वैशाख, काठमाडौं।

सन् २०१५ मा टी–२०आईबाट अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा डेब्यु गरेका करणले ओडिआई र टी–२०आई दुवै विधामा ऐतिहासिक सफलता हात पारेका छन्। उनले १५४ खेलमा जम्मा २०१ विकेट लिएका छन्, जसमा ६६ ओडिआईमा ९५ र ८८ टी–२०आईमा १०६ विकेट समावेश छन्। शनिबार भएको यूएईविरुद्धको ओडिआई खेलमा उनले चार विकेट लिएर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे, जसको मद्दतले नेपालले यूएईलाई पराजित गरेको थियो।

ब्रा पछाडि उस्तै तीनवटा हुकहरू किन हुन्छन्?

तीनवटा हुकहरूले दबाब समान रुपमा वितरण गरी ब्रालाई स्थिर बनाउँछन् र ठूलो स्तन भएका महिलाहरूका लागि उपयुक्त हुन्छन्। समयसँगै, हरेक केटीका लागि ब्रा एक अत्यावश्यक वस्त्र बन्दै गएको छ। बजारमा धेरै डिजाइन उपलब्ध छन्, जस्तै अफिस वेयर, स्पोर्ट्स ब्रा, वा घरमा आरामका लागि विशेष रूपले डिजाइन गरिएका कम्फर्टेबल ब्रा। यिनलाई छान्दा महिलाहरूले मात्र फैब्रिक र क्वालिटीमा होइन, कम्फर्ट र फिटिङमा पनि ध्यान दिन्छन्। तर, के यी सबै ब्रामा देखिने एउटा साझा कुरामा ध्यान दिनुभएको छ? पछाडि लगाइएका तीनवटा उस्तै साइज र आकारका हुकहरू। आखिर ब्राको पछाडि यस्ता समान हुकहरूको कारण के हो र किन तिनीहरू त्यहीँ लगाइन्छन्?

कप साइज र ब्यान्ड साइजमा हुन्छ फरक—ब्रामा तीनवटा उस्तै हुकहरू लाग्नुको मुख्य कारण महिलाको शरीरको प्रकार हो। प्रत्येक महिलाको शरीर अर्काभन्दा फरक हुन्छ। यसकारण ब्राको कप साइज र ब्यान्ड साइजमा भिन्नता देखिन्छ। कहिलेकाहीं कप साइज ठीक हुँदा पनि पछाडिको ब्यान्ड ठीक नहुन सक्छ, त्यस अवस्थामा तीनवटा फरक–फरक दूरीमा लगाइएका हुकहरूलाई एडजस्ट गरेर मात्र सही फिटिङ प्राप्त गर्न सकिन्छ। त्यसैले ब्रासम्बन्धी जानकारी महिलाहरूका लागि आवश्यक छ।

स्ट्रेचेबल ब्यान्ड लुज भएपछि हुकहरूको प्रयोग हुन्छ। समयसँगै ब्रा अलिकति लुज हुन्छ किनभने जस ब्यान्डमा हुकहरू लगाइएका हुन्छन् त्यो स्ट्रेचेबल हुन्छ। यसको कारणले गर्दा जब महिलाहरू नयाँ ब्रा किन्छन्, सबैभन्दा पहिले पहिलो हुकमा लगाउनुपर्छ। समयसँगै यो लुज हुँदै गएपछि दोस्रो र तेस्रो हुकमा लगाउन सकिन्छ। यिनै फरक–फरक हुकहरूको कारण ब्राको आयु लामो हुन्छ। त्यसैले यदि कप खराब भएको छैन भने यसलाई केही समयसम्म प्रयोग गर्न सकिन्छ। तर तेस्रो हुकमा पनि लुज भएमा ब्रा बदल्नुपर्छ।

राम्रो आकारसँगै दबाब वितरण हुन्छ। एउटा हुकको सट्टा धेरै हुकहरू हुँदा दबाब एकै ठाउँमा पर्दैन, जसले गर्दा ढाड दुख्ने र असजिलो महसुस हुँदैन। तीनवटा हुकले ब्रालाई बढी स्थिर बनाउँछन्, विशेषगरी ठूलो स्तन भएका महिलाहरूका लागि यो बढी उपयुक्त हुन्छ। यदि यी हुकहरू अगाडिको भागमा राखिएको भए लगाउन असजिलो हुन्थ्यो, त्यसैले अहिले फ्रन्ट जिप क्लोजर भएका स्पोर्ट्स ब्रा बजारमा आएका छन्, जसलाई लगाउन फ्रन्ट हुकको तुलनामा सजिलो हुन्छ।

हुकको आकार गोलो किन हुँदैन? कुनै पनि ब्राको हुक गोलो हुँदैन; सधैं आर्क वा आयताकारमा बनाइन्छ। यसको कारण प्रायोग र कम्फर्ट हो। गोलो हुक खोल्न र बन्द गर्न गाह्रो हुन्छ, विशेषगरी पछाडि हात लगाएर खोल्दा। त्यसैले हुकहरूलाई आर्क वा आयताकार बनाइन्छ ताकि तिनीहरू एकअर्कामा सहज रूपले फिट हुन र बलियोसँग लक भएर सजिलै खोल्न सकियोस्।

कसरी थाहा पाउने कुन ब्राको साइज ठीक छ? ब्राको ब्यान्ड ठीक हुनुपर्छ किनभने ब्राको सबैभन्दा बढी सपोर्ट ब्यान्डले नै दिन्छ। यदि ब्यान्ड माथि सरेको छ वा धेरै लुज छ भने साइज गलत हो। कपमा ग्याप हुनुहुँदैन; यदि स्तनमा कप फिट हुँदैन वा बाहिर निस्किरहेको छ भने कप सानो हो, र यदि स्पेस देखिन्छ भने कप ठूलो हुन्छ। स्ट्र्यापमा पूरै वजन हुनुहुँदैन; सही ब्रामा सपोर्ट ब्यान्डले दिन्छ, र स्ट्र्यापले मात्र ब्यालेन्स गर्छ। सेन्टरको भाग ठीक हुनुपर्छ; यदि ब्राको बीचको भाग छातीमा राम्ररी टच गर्दैन भने फिट ठीक छैन। सास लिन गाह्रो भएमा साइज गलत हो। ब्रा फिट हुनुपर्छ तर अत्यधिक दबाब महसुस हुनुहुँदैन।

सही कप साइज यसरी थाहा पाउनुहोस्। राम्रो ब्राको कप साइज ठीक हुनु आवश्यक छ। यसको लागि दुई कुराको नाप लिइन्छ: बस्ट (छातीको सबैभन्दा उठेको भाग) र अन्डरबस्ट (छातीको तल्लो भाग)। अन्डरबस्ट नाप्न मेजरिङ टेपलाई छातीको ठीक तल्लो भागमा लगाएर नाप्नुपर्छ। बस्ट नाप्दा टेप छातीको सबैभन्दा उठेको भागमा न धेरै लुज न त अत्यधिक टाइट गरी नाप्नुपर्छ। दुवै नापको अन्तरले कप साइज निर्धारण गर्छ। १ इन्च अन्तर: ए, २ इन्च अन्तर: बी, ३ इन्च अन्तर: सी, ४ इन्च अन्तर: डी। उदाहरणका लागि, अन्डरबस्ट ३२ इन्च र बस्ट ३४ इन्च भएमा अन्तर २ इन्च हुन्छ र कप साइज बी हुन्छ। ध्यान दिनुहोस् कि हरेक ब्रान्डको ब्राको साइजमा फरक हुन सक्छ, त्यसैले ट्रायल फिटिङ पनि आवश्यक छ।

प्रधानमन्त्री बालेन शाहको सुकुमवासी व्यवस्थापनमा दृष्टिकोण

प्रधानमन्त्री बालेन शाहको नेतृत्वमा काठमाडौंका खोलाकिनारका करिब चार हजार सुकुमवासी बस्ती हटाउने अभियान तीव्र बनाइएको छ। सुकुमवासी समस्याको उत्पत्ति ऐतिहासिक भूमिको असमान वितरण र सामाजिक–आर्थिक असमानताबाट भएको बाध्यात्मक परिस्थितिको परिणाम हो। सरकारले सुकुमवासीहरूको सम्मानजनक व्यवस्थापन गरी अस्थायी स्थानान्तरण र स्थायी आवासको व्यवस्था गर्नुपर्ने संवैधानिक दायित्व रहेको छ।

करिब दुई–तिहाइ बहुमतका साथ प्रधानमन्त्री बनेका वालेन्द्र शाह (बालेन) को नेतृत्वमा हाल काठमाडौंका खोलाकिनारका करिब चार हजार सुकुमवासी बस्ती हटाउने अभियान तीव्र बनाइएको छ। विगतमा काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर हुँदा संघीय सरकारको असहयोगले रोकिएको यस कदमलाई उनले प्रधानमन्त्री भएपछि तीनवटै सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी अघि बढाएका छन्। सरकारले बस्ती हटाउनुअघि मानिसलाई अस्थायी रूपमा सार्ने र पछि स्थायी व्यवस्थापन गर्ने वाचा गरेको भए पनि, वर्षौंदेखि राज्य र राजनीतिक दलबाट धोका पाएका सुकुमवासीलाइ गहिरो अनिश्चितता, त्रास र चिन्ता छाएको छ।

सुकुमवासी बन्ने चाहना कसैलाई हुँदैन र सदैव सुकुमवासी भएर खोलाकिनारमा जोखिमपूर्ण जीवन बिताउनु उचित होइन। त्यसैले सुकुमवासी नागरिकहरू आफैंमा समस्याको कारण होइनन्; यसको दीर्घकालीन र मानवीय समाधान नदिनु राज्यको संरचनात्मक असफलता हो। बालेन सरकारले वर्षौंदेखि अल्झिएको यो समस्यालाई दीर्घकालीन रूपमा समाधान गर्न पहल गरेको छ भने त्यो सराहनीय हो। तर शहरको सौन्दर्यकरणको नाममा एउटा ठाउँको मानवीय सङ्कटलाई अर्को ठाउँमा सार्नु मात्र पर्याप्त छैन।

सुकुमवासीको नाममा राजनीतिक र माफियाकै खेल हुँदै आएको छ। सुकुमवासी समस्या केवल खोलाको जग्गा अतिक्रमण मात्र होइन, यो दशकौँदेखि सामाजिक न्याय, मानवअधिकार र सीमान्तकृत वर्गको समावेशी विकाससँग सम्बन्धित गम्भीर राजनीतिक प्रश्न हो। डोजरले घर भत्काउन सक्छ, तर गरिबी र विभेदको मूल आधार भत्काउन सक्दैन। करिब ६ दशकदेखि सुकुमवासीको नाममा नेपालमा राजनीति र भ्रष्टाचार चलिरहेको छ।

आजको आवश्यकता निर्मम विस्थापन होइन, मानवीय स्वामित्व र अपनत्व हो। अस्थिरता र त्रास होइन, सम्मानजनक स्थायित्व हो। तसर्थ, सरकारले नक्कली चिन्ता होइन, सक्कली र व्यावहारिक कदम चाल्नुपर्छ।

कबड्डीमा अपराजित नेपाल सेमिफाइनलमा श्रीलंकासँग भिड्ने

नेपालले छैटौं एसियन बीच गेम्स २०२६ अन्तर्गत कबड्डी समूह बी मा बंगलादेशलाई ३८-३६ ले पराजित गरेको छ। यस जितसँगै नेपाल समूह बी मा अपराजित रहँदै सेमिफाइनल खेल्न पुगेको छ र फाइनल प्रवेशका लागि श्रीलंकासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। नेपालले समूह चरणमा चाइनिज ताइपेईलाई ४८-३२ र थाइल्यान्डलाई ४९-३३ ले हराएको थियो। १३ वैशाख, काठमाडौं।

छैटौं एसियन ‘बीच गेम्स’ २०२६ अन्तर्गत कबड्डीको समूह बी अन्तर्गतको अन्तिम खेलमा नेपालले बंगलादेशलाई पराजित गर्दै समूह ‘बी’ को विजेताको रुपमा सेमिफाइनल खेल्ने भएको छ। नेपालले पहिलो हाफमा १९-१७ को अग्रता बनाएको थियो। दोस्रो हाफमा सही अग्रतालाई कायम राख्दै नेपालले जित दर्ता गरेको हो।

सुकुमवासीको अवस्था बुझ्न खटियो मानव अधिकार आयोगको टोली

सुकुमवासीको अवस्थाबारे बुझ्न मानवअधिकार आयोगको टोली सक्रिय

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको टोली सुकुमवासीको अवस्था बुझ्न कीर्तिपुरस्थित राधा स्वामी सत्सङ्ग व्यास पुगेको छ। शनिबार थापाथली र गैह्रीधारा क्षेत्रबाट सुकुमवासीलाई नेपाल प्रहरी र नगर प्रहरीले हटाएर नागार्जुन र कीर्तिपुरका सत्सङ्ग भवनमा राखिएको छ। आयोगले २०६९ सालमा गरेको सिफारिसपछि सुकुमवासीको पहिचान गरी वैकल्पिक बसोबास मिलाएर मात्र व्यवस्थापन गर्न सरकारलाई निर्देशन दिएको थियो। १३ वैशाख, काठमाडौं।

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगको टोली सुकुमवासीको अवस्था बुझ्न फिल्डमा सक्रिय छ। आयोगको टोली आज बिहान कीर्तिपुरस्थित राधा स्वामी सत्सङ्ग व्यासमा पुगेको छ। शनिबार थापाथली र गैह्रीधारा क्षेत्रबाट सुकुमवासीलाई हटाइएको थियो। नेपाल प्रहरी र नगर प्रहरीको टोलीले उनीहरुलाई नागार्जुन, कीर्तिपुरका सत्सङ्ग भवन लगायतका स्थानमा लगेर राखेको छ। मानव अधिकार हननको आरोप लागेकाले आयोगको टोली अनुगमनका लागि खटिएको हो।

आयोगका प्रवक्ता डा. टीकाराम पोखरेलले सुकुमवासीहरुको अवस्था बुझ्न टोली खटाएको जानकारी दिएका छन्। आयोगले सुकुमवासीको व्यवस्थापनमा २०६९ सालमा सरकारलाई दिएको सिफारिस कार्यान्वयन गर्न वैशाख ११ गते पत्राचार गरेको थियो। तत्कालीन सिफारिस अनुसार, वास्तविक सुकुमवासीको पहिचान गरी वैकल्पिक बसोबासको व्यवस्था मिलाएर मात्र व्यवस्थापन गर्न निर्देशन दिइएको छ। साथै, अतिक्रमित जग्गाको घर टहरा खाली गर्दा अत्यधिक बल प्रयोग नगर्न र संयमित रूपमा अघि बढ्न निर्देशन पनि दिइएको थियो।

बीपी राजमार्ग खोल्न समय लाग्ने, वैकल्पिक मार्ग प्रयोग गरी यात्रुहरु सञ्चालित हुँदै

बीपी राजमार्ग शुक्रबार दिउँसो ४ बजेदेखि वर्षाको कारण डाइभर्सन बगेर सडक पूर्णरूपमा अवरुद्ध भएको छ। प्रहरी निरीक्षक ईश्वर कार्कीले आइतबार साँझसम्म पनि राजमार्ग खोल्न समस्या देखिएको जानकारी दिनुभयो। मंगलटार, भकुण्डे, काभ्रेभञ्ज्याङ र धुलिखेल क्षेत्रमा रोकिएका सवारी साधनहरुलाई वैकल्पिक मार्गबाट सञ्चालनमा ल्याउन थालिएको छ। शनिबार परेको भारी वर्षाका कारण विभिन्न ठाउँमा डाइभर्सन बगेपछि बीपी राजमार्ग पूर्णतया अवरुद्ध भएको छ। शनिबार दिउँसो चार बजेदेखि बन्द भएको राजमार्ग खोल्न समय लाग्ने प्रहरी स्रोतले जनाएको छ।

इलाका प्रहरी कार्यालय मंगलटारका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक ईश्वर कार्कीले सम्भवतः आइतबार साँझसम्म पनि सडक खोल्न समस्या रहने अनुमान व्यक्त गर्नुभयो। प्रहरीका अनुसार रोशी खोलाको बाढीले चौकीडाँडा, घुमाउने, चारसय बेँसी, गिम्दी बेँसी, नार्के, चिउरीबास, बोक्सीकुना, कालढुंगा, डालाबेशी, ठुलोढुंगा तथा माम्ती क्षेत्रमा डाइभर्सन बगाएको छ। त्यस्तै नेपालथोक र सिन्धुलीको आँपघारी क्षेत्रमै पनि डाइभर्सन बगेको छ। जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी कोमल शाहका अनुसार बीपी राजमार्गका विभिन्न स्थानमा डाइभर्सन बगेपछि काभ्रेका मङ्गलटार, भकुण्डे, काभ्रेभञ्ज्याङ र धुलिखेल तथा सिन्धुलीको नेपालथोक र खुर्कोटमा सयौं सवारी साधनहरु रोकिन पुगेका थिए।

आइतबार बिहानदेखि भकुण्डे, काभ्रेभञ्ज्याङ र धुलिखेलमा रोकिएका सवारी साधनलाई सुरक्षित ठाउँसम्म पठाइसकिएको छ। मंगलटार क्षेत्रमा रोकिएका यात्रुहरुलाई पनि वैकल्पिक मार्गको प्रयोग गराएर सञ्चालन सुरु गरिएको छ। प्रहरीका अनुसार मंगलटारसम्म यात्रु बोकेको सवारी साधनहरु त्यहीं रोकी यात्रुहरुलाई रोशी खोलालाई पार गर्दै पैदल यात्रा गराएर त्यहाँबाट अर्को गाडीको व्यवस्था गरी तेमालको कालधार–नारायणस्थान–भकुण्डे हुँदै धुलिखेलतर्फ पठाइएको छ। प्रहरीको भनाइ अनुसार मौसममा सुधार आएपछि र सडक सुरक्षित भएको पुष्टिपछि मात्र पुनः सवारी साधन सञ्चालन गरिने छ। यस विषयमा थप सूचना आउने बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले एक महिनामा गरेका मुख्य कार्यहरू

देशको कार्यकारी प्रमुख बनेको एक महिनापछि प्रधानमन्त्री बालेन्द्र ‘बालेन’ शाहले काठमाडौं महानगर प्रमुख हुँदा गर्न नसकेको भनिएको उपत्यकाका नदी किनारका सुकुम्बासी बस्तीहरू हटाउने काम सुरु गरेका छन्। शनिबार थापाथली र सिनामंगल क्षेत्रका भूमिहीनहरूलाई हटाएर उनीहरूले बसोबास गरेका घरहरूमा डोजर चलाइएको छ। यो अभियान आइतबार पनि जारी रहने प्रधानमन्त्री कार्यालयले जानकारी दिएको छ। दशकौंदेखि संघीय र स्थानीय सरकारहरूले समाधान गर्न नसकेको सुकुम्बासी समस्याको समाधानको वाचा गर्दै बालेन सरकारले चालिएको कदमले मिश्रित प्रतिक्रिया पाएको छ।

काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयरबाट राजीनामा दिएर प्रधानमन्त्री बन्ने घोषणा गर्दै संसदीय चुनाव लडेका बालेन शाहको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी फागुन महिनामा भएको चुनावमा दुई तिहाइ मत नजिक पाउँदा एकल बहुमतको सरकार बनेको थियो। चैत्र १३ गते सरकारको नेतृत्व सम्हालेदेखि नै शाहले परम्परागत शासन संरचनामा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याएको नेपाल खुला विश्वविद्यालयका सहप्राध्यापक हरीप्रसाद ढुङ्गानाले बताएका छन्। “सरकार कसरी सञ्चालन हुन्थ्यो र सरकारले कसरी काम गर्थ्यो त्यसमा केही नयाँ परिवर्तन ल्याउने प्रयास देखिन्छ। एउटा नयाँ आत्मविश्वाससहित आएको देखिन्छ,” ढुङ्गाना भन्छन्।

तर राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष चित्रबहादुर केसी, जसले केही समय उपप्रधानमन्त्रीसमेत भएर काम गरिसकेका छन्, नयाँ सरकारलाई प्रजातान्त्रिक चरित्र नभएको टिप्पणी गरेका छन्। “जनताको आवाज उठाउने विद्यार्थी संगठनहरूमा प्रतिबन्ध लगाउनु भएपछि यो सरकारले प्रजातान्त्रिक तत्त्वलाई थोरै पनि ध्यान दिएको छैन भन्ने थाहा हुन्छ,” केसीले बताएका छन्।

सरकारका केही कदमहरू अझै सफल हुन नसकेका छन्, तर बालेन नेतृत्वको सरकारले सबै कुरामा पूर्ण सफलता पाएको भने छैन। प्रधानमन्त्रीले चयन गरेका दुई मन्त्रीहरूलाई लिएर सार्वजनिक प्रश्न उठेपछि उनीहरूलाई मन्त्रिपरिषदबाट अलग गर्नुपर्ने अवस्था आएको थियो। आफ्नै पत्नीले लिएको नियुक्ति विवादमा पर्दा दीपक कुमार साहले मन्त्री भएपछि दुई हप्ताभित्रै पद छोड्नुपरेको थियो। सम्पत्ति विवरण खुलाएपछि विवादित व्यवसायीसँग लगानी साझेदारी रहेको देखिएपछि गृहमन्त्री सुधन गुरुङले मन्त्री भएको २७औं दिनमै राजीनामा दिएका थिए।

नयाँ सरकारले सम्पत्ति शुद्धीकरणको मुद्दामा पूर्व प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र पूर्व परराष्ट्र मन्त्री आरजू राणाविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ। हङकङमा रहेका उनीहरू हालसम्म स्वदेश फर्किएका छैनन्। राजनीतिक व्यक्तिहरू मात्र नभएर वित्तीय अपराधसहित सम्पत्ति शुद्धीकरणमा पनि कैयौँ व्यापारीहरू पक्राउ परेका छन्।

प्रधानमन्त्री शाहले १०० दिनको योजनाअनुसार कतिपय नीतिगत सुधार गर्ने घोषणा गरिसकेका छन्। सरकारले विश्वविद्यालय र क्याम्पसहरूमा विद्यार्थी सङ्गठन खारेज गरिनेमध्ये कर्मचारी ट्रेड युनियन खारेजसमेत गरेका निर्णयहरूलाई विरुद्ध र समर्थन दुवै प्रतिक्रियाहरू भोगिरहेको छ। “यो सरकार प्रगतिको लागि होइन भन्ने स्पष्ट देखिन्छ। डोजर चलाएर सुकुम्बाशीलाई हटाउने दृश्यले यो प्रमाणित गरिदिन्छ,” पूर्व उपप्रधानमन्त्री केसीले भने।

इरानमा इन्टरनेट प्रतिबन्धका कारण लाखौँ रोजगारी गुमे, जिम्मेवार को?

इरानमा इन्टरनेट प्रतिबन्धका कारण लाखौँ रोजगारी गुमे, जिम्मेवार को?

१३ वैशाख, काठमाडौं । अमेरिका र इजरायलसँग जारी द्वन्द्वका अन्य प्रभावहरू बीच, इरानमा इन्टरनेट प्रतिबन्धले लाखौँ मानिसहरूलाई असर पुर्‍याएको छ। इरानमा करिब एक करोड मानिसहरू आफ्नो कामका लागि अवरोधरहित इन्टरनेट सेवामा निर्भर छन्। प्रारम्भिक अनुमानअनुसार, इन्टरनेट प्रतिबन्धका कारण हालसम्म १० लाखभन्दा बढी रोजगारी गुमेका छन्। केही स्वतन्त्र अनुमानहरूले यसको प्रभाव अझ बढी हुन सक्ने संकेत गरेका छन्। डिजिटल अर्थतन्त्रमा पनि महत्वपूर्ण घाटा पुग्ने अनुमान छ। यसका साथै पूर्वाधार र उद्योगहरूमा समेत व्यापक नोक्सान भएको बताइएको छ।

देशभित्रै इन्टरनेट प्रतिबन्धलाई लिएर इरानी सरकारमा अन्तर्विरोध देखिएको छ। इरानका वरिष्ठ मन्त्रीहरूले इन्टरनेट प्रतिबन्धका कारण नागरिकहरूको रोजगारी गुम्ने र त्यसले सामाजिक तथा आर्थिक क्षेत्रमा असर पर्ने चेतावनी दिएका छन्। इन्टरनेट पहुँच भेदभावपूर्ण भएको भन्दै गम्भीर आपत्ति समेत व्यक्त गरिएको छ, तर सरकारका केही उच्च अधिकारीहरूले विशेष परिस्थिति भएकाले इन्टरनेट पुनःसन्चालन गर्न नसकिने दाबी गरेका छन्। त्यसैले जनतालाई धैर्य धारणा गर्न अपिल गरिएको छ।

इरानी अधिकारीहरू र सञ्चार माध्यमका रिपोर्टहरूका अनुसार, अमेरिका र इजरायलसँगको युद्धको आर्थिक प्रभाव गहिरिँदै गइरहेको छ। यसले रोजगारी, डिजिटल अर्थतन्त्र र प्रमुख उद्योगहरूमा निरन्तर दबाब बढाइरहेको छ। पछिल्लो चिन्ता पूरा देशभर इन्टरनेट अवरुद्ध हुनुलाई लिएर छ, जुन अब ५४औँ दिनमा प्रवेश गरिसकेको छ। वरिष्ठ अधिकारीहरूले समान र निष्पक्ष पहुँच को महत्त्वमा जोड दिएका छन्। इरानको आधिकारिक सरकारी सूचना पोर्टल अनुसार, प्रथम उपराष्ट्रपति मोहम्मद रजा आरिफले २२ अप्रिलमा इन्टरनेट पहुँचलाई विश्वव्यापी अधिकारको रूपमा मान्यता दिनुपर्ने बताएका छन्।

उप-श्रममन्त्री गुलाम हुसेन मोहम्मदीले प्रारम्भिक अनुमानमा युद्धका कारण १० लाखभन्दा बढी रोजगारी गुमेको देखिएको र २० लाख मानिसले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा बेरोजगारीको सामना गरिरहेको बताएका छन्। केही इरानी मिडियाले ४० लाख रोजगारी गुमे वा प्रभावित भएको अनुमान लगाएका छन्, जुन आर्थिक नोक्सानको स्तर यसभन्दा पनि बढी हुन सक्छ। इरानको डिजिटल अर्थतन्त्रमा भएको अनुमानित घाटा २,१५० ट्रिलियन रियाल (१.६९ अर्ब डलर) पुगेको छ। दैनिक नोक्सानको मूल्यांकनअनुसार डिजिटल क्षेत्रले ५ ट्रिलियन रियाल (३.९ मिलियन डलर) र सम्पूर्ण अर्थतन्त्रले ५० ट्रिलियन रियाल (३९.२ मिलियन डलर) घाटा बेहोरेको छ।

अधिकारीहरूले इन्टरनेट प्रतिबन्धलाई युद्धकालीन आवश्यकताका रूपमा देखाउँदै यसलाई सही ठहराउने प्रयास गरेका छन्। सरकारको जनसम्पर्क परिषद्का प्रमुख एलियास हजरतीले द्वन्द्व अन्त्यपछि मात्र इन्टरनेट पहुँच पूर्ण रूपमा पुनःसञ्चालन गरिने बताएका छन्। उनले ‘विशेष परिस्थिति’लाई औंल्याउँदै जनतालाई धैर्य धारण गर्न अपिल गरे। २१ अप्रिलमा सञ्चार मन्त्री सत्तार हासेमीले स्थिर र उच्च गुणस्तरको इन्टरनेट पहुँच एक ‘सार्वजनिक अधिकार’ भएको बताएका थिए। उनले यी अवरोधहरू प्राविधिक मात्र नभई बहुक्षेत्रीय ‘प्रणालीगत’ समस्याबाट उत्पन्न भएको चेतावनी दिएका छन्।

हासेमीले भनेका छन्- करिब १ करोड मानिसहरू, जसमा धेरैजसो मध्यम र निम्न आय वर्गका छन्, उनीहरू आफ्नो कामका लागि प्रत्यक्ष रूपमा भरपर्दो डिजिटल कनेक्टिभिटीमा निर्भर छन्। उनले चेतावनी दिए- लगातारको यो अस्थिरता उनीहरूको रोजगारीका लागि प्रत्यक्ष खतरा हो र यसले व्यापक सामाजिक तथा आर्थिक प्रभाव पार्न सक्छ। उनले दूरसञ्चार क्षेत्रमा परिरहेको वित्तीय दबाबलाई समेत संकेत गर्दै भने कि केही सेवा प्रदायकहरूको आम्दानी घटेको छ र उनीहरू कर्मचारीहरूको तलब दिन समस्यामा छन्।

मिडिया ट्रायलले न्याय सम्पादनमा नकारात्मक प्रभाव पार्ने न्यायाधीश सुवेदीको अभिव्यक्ति

१२ वैशाख, विराटनगर । सर्वोच्च अदालतकी न्यायाधीश सारङ्गा सुवेदीले न्यायालयको निर्णयविरुद्ध मिडियाबाट हुने मिडिया ट्रायलको व्यथा सुनाइन् । उनका अनुसार, अदालतको आदेश वा फैसला आफ्नो विपक्षमा आउँदा विवादित पक्ष मिडियामा अध्यारो प्रचार गरेर समाचार फैलाउने गरेको पाइन्छ । ‘अदालतले आदेश गर्‍यो, अनि त्यो जसको विरुद्धमा हामीले आदेश फैसला गर्‍यो, उसको मिडियामा पहुँच हुन्छ, अनि भोलिपल्टदेखि न्यायाधीशका नाममा तथानाम समाचार आउँछ, उसले लेख्छ जनताले पढे, पत्याउँथे,’ उनले भनिन्, ‘मैले (न्यायाधीशले) मेरो निष्ठाकासाथ काम गरेको कुरा कसैले देखेन। कसैले लेखेन। मिडियामा जे लेखियो त्यही देखियो।’

‘न्यायिक काम कारबाहीको प्रभावकारिता अभिवृद्धिमा न्याय क्षेत्र समन्वय समितिहरूको भूमिका’ विषयक अन्तरक्रिया कार्यक्रममा उनले मिडिया ट्रायलका कारण न्यायालय र न्याय सम्पादनको कार्यमा प्रभाव परेको गुनासो राखिन् । न्याय क्षेत्र अत्यन्त संवेदनशील भएकाले न्यायिक प्रक्रिया प्रभावित गर्ने गतिविधि नगर्न उनले सबैलाई आग्रह गरिन् । साथै उनले भनिन् कि जनता विश्वास गर्ने अन्तिम संस्था अदालतलाई जोगाउन सबैले पहल गर्नुपर्छ । ‘जहाँ तपाईलाई पनि जानु छ, जहाँ मलाई पनि जानु छ। भोलि पर्ने हो, हामी सबैलाई पर्ने हो,’ उनले भनिन्, ‘हजारौं भिडले लखेटिएको एउटा नागरिक न्याय खोज्न अदालतको ढोकामाथि पुग्नुपर्छ र त्यहाँ सुरक्षित महसूस गर्नुपर्छ। ती हजार मानिसहरू बाहिर रहन्छन्, तिनीहरूले आलोचना गर्छन् तर पाउनुपर्ने न्याय त्यहीँ हुन्छ।’

न्यायाधीशहरूप्रति संवेदनशीलतापूर्वक समाचार लेख्नुपर्ने उनको आग्रह थियो । ‘तपाईंले हाम्रा बारेमा समाचार लेख्दा संवेदनशीलता आवश्यक हुन्छ कि हुँदैन भन्ने प्रश्न उठ्न सक्छ,’ उनले भनिन् । उनले कानुनव्यवसायीहरूलाई सामाजिक उत्तरदायित्व बहन गर्न र आवश्यक परेमा गरीब तथा असहायलाई निःशुल्क सेवा दिन पनि अनुरोध गरिन् । ‘तपाईंहरूले २० जना क्लाइन्टसँग पैसा लिनुहुन्छ भने कम्तीमा एक जनालाई निःशुल्क सेवा दिनुहोस्। मन्दिरमा पूजा गरेको सम्झेर गरिब र असहायलाई न्याय दिलाउन लाग्नुस्,’ उनको सुझाव थियो ।

न्याय क्षेत्र समन्वय समितिको केन्द्रीय संयोजकसमेत रहेकी उनले मुद्दाको प्रारम्भिक चरणमै स्पष्ट विवरण र निवास ठेगाना अभाव हुँदा न्याय सम्पादनमा ढिलाइ हुने बताइन् । न्यायाधीश सुवेदीले म्याद तामेलीको समस्या, अपूरो ठेगाना र प्रहरी अनुसन्धानमा कमजोरीका कारण न्याय दिन ढिलाइ हुने चिन्ता व्यक्त गरिन् । ‘प्रहरीमा एउटा बयान हुने र अदालतमा बयान गर्दा अर्कै कुरा आउँछ भनेको प्रवृत्तिले न्यायलाई अन्धकारमा पु-याउँछ,’ उनी भनिन् । कार्यक्रममा सहभागीहरूले म्याद तामेलीमा ढिलाइ हुने, बैकिङ कसुरका मुद्दामा प्रतिवादीविना नै मुद्दा दर्ता गरिने, नापी मालपोत कार्यालयको समयमा जवाफ नपुग्दा न्याय सम्पादनमा प्रभाव पर्ने लगायत गुनासो राखेका थिए । उच्च अदालत विराटनगरका मुख्य न्यायाधीश राजन भट्टराईले न्याय क्षेत्र अत्यन्त संवेदनशील भएकाले सबै पक्षको समन्वयमा मात्र न्याय प्राप्ति सम्भव हुने बताए।

डोनल्ड ट्रम्पको रात्रिभोजमा गोली चलाउने युवक पक्राउ, घाइते सुरक्षाकर्मीको उपचार भइरहेको छ

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प ह्वाइट हाउसमा संवाददाताहरूसँगको रात्रिभोजको क्रममा गोली चलाउने संदिग्ध व्यक्ति पक्राउ परेका छन्। रात्रिभोज चलिरहेको बेलामा नजिकै गोली चलिदा सुरक्षा अधिकारीहरूले चारैतिर घेरा हालेर ट्रम्पलाई हल बाहिर लगाएका थिए। अमेरिकी सीक्रेट सर्भिसले धेरैजसो हतियार बोकेको व्यक्तिलाई नियन्त्रणमा लिएको ट्रम्पले बताएका छन्। पक्राउ परेका व्यक्तिको तस्विर राष्ट्रपति ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत सार्वजनिक गरेका छन्।

घटनापछि पत्रकारहरूसँग प्रतिक्रिया दिँदै ट्रम्पले राजनीतिलाई सबैभन्दा जोखिममय पेशा भएको बताए। “मलाई लाग्दछ, यसभन्दा खतरनाक अरू कुनै पेशा छैन्,” उनले भने, “कुनै पनि देश यसबाट अछुतो छैन।” गोली चलाएको आरोपमा पक्राउ परेका व्यक्ति क्यालिफोर्नियाका ३१ वर्षीय युवक रहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। उनी रात्रिभोज भइरहेको होटलमै बसेको वाशिङ्टन डीसीका प्रहरी प्रमुखले जानकारी दिएका छन्।

अधिकारीहरूले भनेका छन् कि उनलाई सोमबार अदालतमा पेश गरिनेछ। सीक्रेट सर्भिसका एक अधिकारी नजिकबाट लागेको गोलीले घाइते भएका छन्। तर बुलेटप्रुफ भेस्ट लगाएको कारण उनी बच्न सफल भएको ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा बताएका छन्। उनको उपचार भइरहेका अस्पतालमा सुरक्षा अधिकारीहरू पुगेका छन्। अधिकारीहरूले बन्दुकधारी कसरी त्यति नजिक पुग्न सके भन्ने बारे होटलका भिडियोहरूको विश्लेषण गरिरहेका छन्।

कपिलवस्तुमा रोकिराखेको ट्रकमा कार ठोक्किँदा २ जनाको मृत्यु, ३ जना घाइते

कपिलवस्तुमा रोकिराखेको ट्रकमा भारतीय नम्बरको कार ठोक्किँदा दुईको मृत्यु, तीन घाइते

कपिलवस्तु नगरपालिका–१२ पिप्रहवामा रोकिराखिएको ट्रकमा भारतीय नम्बरको कार ठोक्किँदा दुई जनाको मृत्यु भएको छ। दुर्घटनामा तीन जना घाइते भएका छन् र उनीहरुको उपचार जारी छ। प्रहरीले दुर्घटनाबारे अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ। १३ वैशाख, काठमाडौं।

मृत्यु हुनेमा कपिलवस्तु नगरपालिका–११ का ५० वर्षीय राधेश्याम कुर्मी र शिवराज नगरपालिका–६ की ५५ वर्षीया चिन्नी कुर्मी रहेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय कपिलवस्तुले जनाएको छ। दुर्घटनामा महाराजगन्ज नगरपालिका–११ का ६५ वर्षीय नन्दप्रसाद दुबे, शिवराज नगरपालिका–१० का २८ वर्षीय मोतीलाल कुर्मी र शिवराज नगरपालिका–११ का २० वर्षीय सुरेश कुर्मी घाइते भएका छन्। उनीहरुको उपचार जारी छ।

बहादुरगञ्जबाट तौलिहवातर्फ जाँदै गरेको यूपी ३२ सीए ८४३४ नम्बरको स्कार्पियो गाडी अनियन्त्रित भई सडक किनारमा रोकिराखेको लु १ ख ९५४९ नम्बरको ट्रकमा ठोक्किएको थियो। दुर्घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

इरान युद्धले ट्रम्पको ट्यारिफ झेलेको चीनमाथि थप दबाव सिर्जना गर्यो

चीनको सबैभन्दा ठूलो उत्पादन केन्द्रको पछिल्तिर एक हुल कामदारहरू रुखमुनि जम्मा भएर चुरोट पिउँदै छन्। अनि ती कारखानाका अग्रभागमा अस्थायी मजदुर चाहिएको विज्ञापन देखिन्छ। “हाम्रो जीवन कस्तो छ भनेर कसैले बुझ्दैन,” नाम बताउन नचाहेका एक पुरुषले बताए। “हामी कामैकाम, कामैकाम गरिरहन्छौँ। कुनै जीवन छैन। कृपया मद्दत गर्नुहोस्,” अर्काले भने। यो कुनै विदेशी पत्रकारसँग गरिएको दुर्लभ र जोखिमपूर्ण अनुरोध थियो। सस्ता र धेरै परिमाणमा वस्तु उत्पादनबाट अत्याधुनिक स्वचालित प्रविधितर्फ रूपान्तरित हुँदै गरेको चिनियाँ उत्पादन क्षेत्रका चुनौतीसँग झेल्दै घर पठाउन पर्याप्त रकम कमाउन नसक्दा उनीहरू अत्तालिएका सुनिन्छन्। अनि यो सबै इरानमाथि अमेरिका-इजरेल आक्रमणका कारण विश्व अर्थतन्त्र खलबलिनुअगाडिको स्थिति हो।

गत वर्ष डोनल्ड ट्रम्पले चर्को ट्यारिफ लगाएपछि नै चिनियाँ अर्थतन्त्रले वृद्धिदरमा कमी अनि बेरोजगारीजस्ता समस्या झेलेको थियो। तथापि ती चुनौतीलाई चीनले दृढतापूर्वक सामना गर्दै निर्यात वृद्धि गरायो र कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) ५ प्रतिशतले विस्तार गर्यो। तर असन्तुष्टि निरन्तर थियो। अनि अब अहिले मध्यपूर्वको द्वन्द्वका कारण लागत, माग तथा रोजगारीमा थप चापसहित ताजा समस्या उत्पन्न भएका छन्। दक्षिणी औद्योगिक प्रान्त ग्वाङ्डङको फोशानमा चम्किला राता अक्षरमा प्लास्टिकको सामान बनाउने वा मोबाइल फोन जडान गर्नेजस्ता घण्टाको १८ देखि २० युआन (केही डलर) आम्दानी हुने गरी केही हप्ताको कामको विज्ञापन देखिन्छ। “म त अन्यत्रै कामका निम्ति प्रयास गर्छु,” ग्रामीण भेगबाट आएका अर्का मजदुरले भने। ती कामदार अधिकांश ४० वर्षभन्दा माथि उमेरका छन् र थप अनिश्चयका कारण दिक्क छन्।

बेइजिङले युद्ध अन्त्य गर्न आह्वान गर्नुका पछाडि यो एउटा कारण हो। चीनले जम्मा गरेर राखेको तेलको विशाल भण्डार अनि नविकरणीय ऊर्जा तथा विद्युतीय गाडीमा उसको अगुवाइका कारण इन्धन सङ्कटको सबैभन्दा खराब असरहरूबाट ऊ अहिलेसम्म जोगिएको छ। तापनि होर्मुज जलमार्गमा भइरहेको निरन्तर बाधाले उसै पनि न्यून वृद्धि बेहोरिरहेको निर्यात अधिक निर्भर चिनियाँ अर्थतन्त्रलाई थप पीडा दिएको छ। “लागत करिब २० प्रतिशतले बढिसक्यो,” मजदुरहरूलाई एउटा ट्रकबाट फ्याब्रिक झिकेर कार्टहरूमा ओसार्न निर्देशन दिँदै एक नाम बताउन नचाहेकी व्यापारीले भनिन्। ती कपडालाई स्थानीय कारखानामा लगेर जारा, शेन वा टेमु विश्वका चर्चित व्यवसायहरूका निम्ति पोसाक बनाइन्छ। यो विश्वकै ठूलो कपडा बजार हो।

फोशानबाट गाडीमा एक घण्टा पर रहेको ग्वाङ्जाउमा जताततै खाँदाखाँद कपडा बोकेका मोटरसाइकल अनि साना भ्यान र ट्रकहरूले सामान ओसारिरहेका देखिन्छन्। तर प्रत्येक व्यापारी र विक्रेताको कथा उस्तै सुनिन्छ। उनीहरूका निम्ति सस्तो र बेरोकतोक पेट्रोकेमिकलको आपूर्ति अपरिहार्य छ किनभने त्यो नभईकन फ्याब्रिक उत्पादन हुँदैन। तेलको उच्च मूल्यले तिनलाई समस्या पारिसकेको छ, माग कम हुने एक व्यवसायीले बताए। गोदाममा कपडाका थान थन्किन थालेको उनले बताए। बढेको मूल्य उपभोक्तालाई नथोप्ने हो भने आफैँले बेहोर्न पर्छ। थोरै स्तरको नाफा लिएर काम गर्नेहरूलाई यसो गर्नु कठिन हुन्छ।

एक वर्षअगाडि जब चीन र अमेरिका व्यापार युद्धमा होमिए, तब ग्वाङ्जाउको सडकमा प्रतिरोधको मानसिकता देखिन्थ्यो। अहिले चाहिँ उनीहरू दिक्क मान्ने अवस्थामा छन्। तर यसो भन्दै गर्दा अनिश्चयका माझ अवसर पनि बाँकी छन्। गाडीमा चढेर अलि पर जाँदा उत्पादकहरूले क्यान्टन मेलामा विश्वभरिका विक्रेताहरूलाई स्वागत गरिरहेको देखियो। मानवजस्ता देखिने रोबटहरू अभिवादन गर्दै विदेशी पाहुनासँग सेल्फी खिच्दै थिए। बेइजिङका नेताहरू चीनको यस्तै मुहार देखाउन चाहन्छन् – भविष्यप्रति आशावादी देश जसले मध्यपूर्वको युद्धमा अलमलिएको अमेरिकासँग प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने नयाँ प्रविधि बनाइरहेको छ।

विदेशी भाषा अनुवाद गर्न सक्ने एआई चस्मा तथा पहाड चढ्न सघाउने रोबटिक खुट्टाजस्ता सामग्री हेर्न लामो लाइन लागेको देखिन्छ। अनि दागलाई तत्काल मेटाउन सकिने भ्याक्यूम क्लीनरदेखि चम्किला एस्प्रेसो मशीनजस्ता दैनिक जीवनमा उपयोगी सामानहरू पनि त्यहाँ देखिन्छन्। व्यापारीहरू ती सबै सामग्रीको भाउ बढिरहेको सुनाउँछन्। एउटा कारण चाहिँ ती सबै प्लास्टिकबाट बन्छन् अनि प्लास्टिकको उत्पादनमा तेल आवश्यक पर्छ। तैपनि क्रेताहरूको भिड देखिन्छ – अनि युद्धले एउटा यस्तो क्षेत्रको महत्त्व थप उजागर भएको छ जुन क्षेत्रमा चीन अग्रणी छ : विद्युतीय गाडी। चीनको प्यासेन्जर कार असोसिएशनका अनुसार मार्च महिनामा मात्रै चिनियाँ कम्पनीहरूले साढे ३ लाख विद्युतीय गाडी निर्यात गरे, जुन अघिल्लो महिनाभन्दा ३० प्रतिशत बढी हो भने अघिल्लो वर्षको मार्चभन्दा १४० प्रतिशतले बढी हो।

मध्यपूर्वका देशहरू चिनियाँ विद्युतीय गाडी निर्यातका प्रमुख गन्तव्यहरू हुन् तर युद्धले अहिले ढुवानीमा बाधा भइरहेको छ। “गत वर्ष हाम्रो निर्यातको ९० प्रतिशत गाडी मध्यपूर्वमा भएका थिए तर यो वर्ष युद्धले त्यो रोकिएको छ,” व्यापारी जोएस लिउले भनिन्। उनी क्यान्टन मेलामा अफ्रिका वा दक्षिण अमेरिकाका नयाँ क्रेताहरू खोज्न आएकी हुन्। भारत, बाङ्ग्लादेश तथा टर्कीबाट पनि क्रेताहरू आएका छन्। कतिपय देशका निम्ति चिनियाँ विद्युतीय गाडी लिन प्रतीक्षा गर्नुपरेको छ किनभने पेट्रोल र डीजलको भाउ बढ्दो छ। चीनको द्विविधायुद्धले चीनको आत्मनिर्भरतातर्फको यात्रा थप सुदृढ हुने भए पनि यस्तो परिस्थितिमा चीनको जित भने नहुने लन्डनस्थित च्याटम हाउसकी यु जी बताउँछिन्। “विडम्बना के भने ह्रासोन्मुख अमेरिका चीनले देख्न चाहेकै परिस्थिति हो। तर के यस्तो अमेरिका चीनले चाहेको हो र? उसले त अलि बढी अनुमानयोग्य अमेरिका चाहन्छ, जसलाई बेइजिङले सायद सजिलोसँग व्यवस्थापन गर्न सक्छ।” यो सन्तुलनको खेलमा बेइजिङ ट्रम्पलाई चिढ्याउन चाहँदैन, उनले भनिन्। मे महिनामा हुने भनिएको चीन-अमेरिका शीर्ष बैठकले युद्धप्रति चीनको अडान अलि नरम हुन सक्ने उनको विश्वास छ। “जसरी पनि उक्त बैठक होस् भन्ने बेइजिङ चाहन्छ।” किनाराबाट बेइजिङले युद्धविरामको आह्वान गर्दै आएको छ र उसको मित्र देश इरानलाई वार्ताको टेबलमा जान भनिरहेको छ। ट्रम्प पनि यही चाहन्छन्। राष्ट्रपति सीले यूएई र साउदी अरेबियाका राजकुमारहरूसँग भेटघाट र फोनवार्ता गरिरहेका छन्। चीनले कूटनीतिक कसरत गरिरहेको यूनिभर्सिटी अफ ग्रोनिङ्गनका प्राध्यापक विलियम फिग्वेरोआले बताए। “अमेरिका र उसका क्षेत्रीय साझेदारहरूलाई आफ्नो सो क्षेत्रप्रतिको प्रतिबद्धता प्रति चीन साँच्चिकै गम्भीर छ भनेर चीन देखाउन चाहन्छ।” चीन अब केबल विश्व अर्थतन्त्रको मात्र होइन, विश्व शक्तिको पनि केन्द्रमा छ भनेर यसले फेरि स्मरण गराएको छ। तर जहाँको तहीँ रहेका ज्यालाबाट दिक्क भएका फोशानका मजदुरहरूका निम्ति यस्ता कुराको अर्थ कमै छ। एक जनाले क्यान्टन मेलाको पास देखाए। “मैले (त्यहाँ) शौचालय सफा गर्ने काम गरेँ,” उनले चुरोटको एक सर्को तानेर हाँस्दै भने। दिनको १४ घण्टा काम गरेर उनले १५० युआन वा करिब २० डलर मात्र कमाए।