Skip to main content

लेखक: space4knews

पाकिस्तानको मध्यस्थतामा अमेरिका-इरान युद्ध रोक्न सफल

सन् २०२६ अप्रिलमा पाकिस्तानले अमेरिका र इरानबीच हुने युद्धलाई दुई हप्ताका लागि रोक्न युद्धविराम गराउन सफल भयो। पाकिस्तानी प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ र सेना प्रमुख आसिम मुनीरले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई युद्ध स्थगित गर्न अनुरोध गरेपछि ट्रम्पले आक्रमण दुई हप्ताका लागि स्थगित गरे। इस्लामावाद सम्झौताले तत्काल युद्धविराम, होर्मुज जलमार्ग पुनः सञ्चालन गर्ने र इस्लामावादमा प्रत्यक्ष वार्ताको व्यवस्था गरेको छ। २५ चैत, काठमाडौं।
विश्व राजनीतिमा यस्तो दुर्लभ क्षण धेरै कम देखिने गर्छ, जहाँ सानो मुलुकले विश्वका महाशक्तिहरूबीच गर्न लागिएको विनाशकारी युद्धलाई रोक्न सफल हुन्छ। सन् २०२६ को अप्रिलको पहिलो हप्ता विश्वले त्यसैगरी एउटा महत्त्वपूर्ण र ऐतिहासिक घटना देख्यो। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि मंगलबार राति तत्काल सैन्य आक्रमण गर्न लागेको घोषणा गर्दा ‘‘सम्पूर्ण सभ्यता नै सिध्याइदिने’’ चेतावनी दिएका थिए। यस खबरले विश्वलाई स्तब्ध बनायो र इरानका करोडौँ नागरिकहरू रातभर जाग्राम बस्न बाध्य भए।
यस्तो अत्यन्त जटिल र भयावह परिस्थितिमा पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरीफ र सेना प्रमुख आसिम मुनीरको निरन्तर कूटनीतिक प्रयासले उक्त आक्रमण टार्न सफल भयो। फलस्वरूप, इरान र अमेरिकाबीच दुई हप्ताका लागि युद्धविराम घोषणा भयो र यस घटनाले इस्लामावादलाई विश्व शान्तिको केन्द्रका रूपमा स्थापित गरिदियो। यसै अवधिमा, दक्षिण एसियाको ठूलो लोकतन्त्र र आफूलाई ‘विश्वगुरु’ दावी गर्ने भारतको सामना गर्दै पुरानो प्रतिद्वन्द्वी पाकिस्तानले यस्तो ठूलो कूटनीतिक सफलताको अवसर हात पार्न सफल रह्यो।

पाकिस्तानको मध्यस्थतामा अमेरिका र इरानबीच युद्धविरामको घोषणा

इरान र संयुक्त राज्य अमेरिकाबीच दुई साताका लागि युद्धविराम हुने घोषणा हुनुअघि पाकिस्तानले त्यसका लागि केही आशा बाँकी रहेको सङ्केत गरेको थियो। एउटा नाम खुलाउनु नचाहने पाकिस्तानी स्रोतले दुई देशबीचको वार्ता पाकिस्तानले मध्यस्थता गरी गरेको कुरा जानकारी दिएको छ। पाकिस्तानी पक्षबाट वार्ताका लागि एक “निकै सानो समूह” संलग्न थियो र त्यहाँको वातावरण “निराशाजनक र गम्भीर” भए पनि लडाइँ रोक्न सक्ने थोरै आशा थियो। “केही घण्टामात्र बाँकी थियो।” स्रोतले आफू वार्ता टोलीमा नभएको बताए।

पाकिस्तानले विगत केही हप्तादेखि मध्यस्थता गर्दै इरान र अमेरिकाबीच सन्देश आदानप्रदान गराउँदै आएको छ। पाकिस्तानको इरानसँग पुरानो सम्बन्ध छ। सीमा जोडिएका यी दुई देशले आफूहरूबीच “भ्रातृत्वपूर्ण” सम्बन्ध रहेको बताउँदै आएका छन्। अमेरिकाका पूर्व राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले पाकिस्तानी सेनाका प्रमुख र फील्ड मार्शल असिम मुनिरलाई आफ्ना लागि “प्रिय” भनेका थिए र उनी इरानलाई “अरूले भन्दा राम्रोसँग बुझेका” बताएका थिए।

मङ्गलवार मध्यरातपछि पाकिस्तानी प्रधानमन्त्रीले सामाजिक सञ्जालमा लेखे : “कूटनीतिक प्रयासहरू… निकट भविष्यमा ठोस परिणाम ल्याउने सम्भावनासहित स्थिर गतिमा, बलियो र शक्तिशाली तरिकाले अगाडि बढिरहेका छन्।” उनले ट्रम्पलाई होर्मुज जलमार्ग खुलाउन इरानलाई दिइएको समयसीमा दुई साताका लागि बढाउन आग्रह गरेका छन्। पाकिस्तानका लागि इरानका राजदूत रेजा आमिरी मोगदामले स्थानीय समय अनुसार बिहान ३ बजे लेख्दै परिस्थिति “गम्भीर र संवेदनशील चरणबाट एक पाइला अगाडि बढेको” जानकारी दिएका छन्।

बिहान ५ बज्नुअघि पाकिस्तानका प्रधानमन्त्रीले युद्धविराम सहमति भएको घोषणा गर्दै दुई युद्धरत देशलाई शुक्रवार १० अप्रिलमा इस्लामाबादमा भेला भएर “निर्णायक सहमतिका लागि थप वार्ता गर्न” निम्तो दिएका छन्। पाकिस्तानी स्रोतले भनेका छन्, “हामी अझै पनि सावधान छौं,” परिस्थिति धेरै नाजुक रहेको भन्दै। दुवै पक्षले आफ्नो अडानमा कायम रहँदा विश्वासपूर्ण वातावरण बनेको छैन। सहमति पक्का हुने कुरा अनिश्चित थियो। विदेशमन्त्री इशाक डारले भने, “कुरा सकारात्मक दिशामा अगाडि बढेको भनेर हिजोसम्म हामी धेरै आशावादी थियौं,” तर इजरायलले सोमबार इरानमा र इरानले साउदी अरबमा हमला गरेपछि शंका उत्पन्न भएको छ।

वर्षाले रुझेको काठमाडौं (तस्वीरहरू) – Online Khabar

काठमाडौंमा वर्षा, जनजीवन प्रभावित

समाचार सारांश पश्चिमी न्यून चापीय प्रणाली र स्थानीय वायुको प्रभावले काठमाडौं उपत्यका लगायत देशका विभिन्न क्षेत्रमा वर्षा भएको छ। जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले मेघगर्जन, चट्याङ, हुरी र असिनासहित मध्यम वर्षा तथा हिमपात हुने सम्भावना रहेको जनाएको छ। महाशाखाले मधेश, कोशी र बागमती प्रदेशका तराईका स्थानहरूमा सतर्कता अपनाउन सर्वसाधारण र यातायात सञ्चालनकर्तालाई आग्रह गरेको छ। २५ चैत, काठमाडौं । पश्चिमी न्यून चापीय प्रणाली र स्थानीय हावाको प्रभावले काठमाडौं उपत्यका लगायत देशका विभिन्न भूभागहरूमा वर्षा भईरहेको छ। बिहानदेखि नै धुम्म लागेको काठमाडौं उपत्यकामा आज दिनभरि समेत वर्षा भइरह्यो। वर्षाका कारण विभिन्न कामले घरबाहिर निस्किएका सर्वसाधारणहरू प्रभावित भए। मौसम पूर्वानुमान बारे जानकारी राख्नेहरू छाता र रेनकोट लगाएर आफ्नो गन्तव्यमा जाँदै थिए भने केही वर्षा भिजेर काठमाडौंका सडकहरूमा हिँडिरहेका थिए। जल तथा मौसम पूर्वानुमान महाशाखाका अनुसार देशका पहाडी र हिमाली भेगका केही ठाउँहरूमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा तथा हिमपात भइरहेको छ। आज दिउँसो गण्डकी, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशमा पूर्ण बदली रहने र अरु क्षेत्रहरूमा आंशिक बदली रहने छ। ती प्रदेशका धेरै ठाउँहरू र कोशी तथा बागमती प्रदेशका पहाडी एवं हिमाली क्षेत्रका केही स्थानहरूको साथै मधेश, कोशी र बागमती प्रदेशका तराईका केही भागहरूमा मेघगर्जन, चट्याङ, हुरी र असिनासहित मध्यम वर्षा भइरहेको छ। महाशाखाका अनुसार आज राति देशभर सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहने सम्भावना छ। कोशी, मधेश, लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका साथै पहाडी तथा हिमाली क्षेत्रका धेरै भागहरू र तराईका केही ठाउँहरूमा मेघगर्जन तथा चट्याङसहित मध्यम वर्षा र हिमपात हुन सक्ने संभावना छ। मधेश, कोशी र बागमती प्रदेशका तराईका केही स्थानहरूमा मेघगर्जन, चट्याङ, हुरी र असिनासहित मध्यम वर्षा र हिमपात हुने सम्भावना भएकाले महाशाखाले त्यहाँका सर्वसाधारण, यातायात सञ्चालनकर्ताहरू लगायत सबै जिम्मेवार पक्षलाई सतर्क रहन आग्रह गरेको छ।

झम्सिखेल कुटपिट घटनामा संलग्न ४ जना पक्राउ

काठमाडौंको चन्द्रागिरि नगरपालिका-८ झम्सिखेल सडकमा एक व्यक्तिमाथि हातपात गर्ने चार जनालाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। पक्राउ परेकाहरुमा ३० वर्षका राजीव पन्त, २६ वर्षका रोहन पन्त, ३१ वर्षका विनोद पन्त र ३४ वर्षका अस्मित सिटौला रहेका छन्। उनीहरूमाथि जिल्ला प्रशासन कार्यालय काठमाडौंबाट अभद्र व्यवहार नगर्न निर्देशन गरी पाँच दिनको म्यादसहित अनुसन्धान जारी छ। २५ चैत, काठमाडौं।

सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बनेको कुटपिटको भिडियोमा देखिएका चार युवाहरूलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको हो। सोही भिडियोको आधारमा उनीहरुको पहिचान गरेर पक्राउ गरिएको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ। उक्त घटना मंगलबार दिउँसो पौने २ बजे झम्सिखेल क्षेत्रमै भएको थियो। सबै पक्राउ परेकाहरु चन्द्रागिरि–८ का स्थानीय हुन्। अनुसन्धानको क्रममा उनीहरुबाट थप विवरण संकलन गरिँदैछ।

धनुषाधामका मेयरमाथि सहलेखापाललाई कुटपिट गरेको आरोप

धनुषाधाम नगरपालिकाका सहलेखापाल सुरेशकुमार मण्डलले मेयर बालेश्वर मण्डलले आफूलाई कुटपिट गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले मेयरले मोबाइल जबर्जस्ती खोसेर दुर्व्यवहार गरेको र कार्यालयबाट भाग्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको उजुरी दिएका छन्। लेखा समूह धनुषाले मेयरमाथि कारबाही गर्न र कर्मचारीहरूको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न जिल्ला प्रशासनलाई ज्ञापनपत्र बुझाएको छ।

२५ चैत, जनकपुरधाम। सहलेखापाल मण्डलले मंगलबार जिल्ला प्रशासन कार्यालय धनुषामा उजुरी दिएका छन्। उजुरीमा उनले मेयर मण्डलले कार्यकक्षमा बोलाएर मोबाइल खोसेर कुटपिट गरेको उल्लेख गरेका छन्। घटनापछि आफ्नो ज्यान जोगाउन कार्यालयबाट भाग्नुपरेको उल्लेख गर्दै उनले मेयरको दुर्व्यवहार सम्बन्धी जानकारी दिएका छन्।

उनका अनुसार, लेखा अधिकृतको सरुवा भएपछि उनी मंसिर २८ गते लेखासम्बन्धी कागजात बुझाएर त्यसपछि तालिमका लागि काठमाडौं गएका थिए। सोही अवधिमा लेखा परीक्षण र अनुसन्धानको क्रममा लेखा शाखाको साँचो कम्प्युटर अपरेटर पुरुषोत्तम कुमार मण्डल सम्पर्कविहीन रहेका छन्।

सहलेखापाल मण्डलले मेयर मण्डलले साँचो दिन अस्वीकार गर्दै दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले घटनास्थलमा रहेका अन्य कर्मचारीहरूको सहयोगमा बाहिर निस्कन सफल भएको बताएका छन्। लेखा समूह धनुषाले मेयरमाथि कारबाही गर्न र सहलेखापाल मण्डलसहित सबै कर्मचारीको कार्यस्थलमा शान्ति तथा सुरक्षा सुनिश्चित गर्न प्रशासनसँग माग गरेको छ।

शेरबहादुर देउवा र आरजु राणा देउवाविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी

पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा र उनकी पत्नी तथा पूर्व परराष्ट्रमन्त्री आरजु राणा देउवाविरुद्ध पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि उनीहरूको अहिलेको अवस्थाबारे खोजी सुरु भएको अधिकारीहरूले उल्लेख गरेका छन्। सरकारले देउवा दम्पतीको नाममा जारी पक्राउ पुर्जीको विषयमा औपचारिक जवाफ नदिएको छ। तर एक अधिकारीका अनुसार मङ्गलबार साँझ काठमाडौं जिल्ला अदालतले सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी आरोपहरूको अनुसन्धानका लागि उनीहरूको पक्राउ पुर्जी जारी गरेको छ।

न्यायाधीश महेन्द्रबहादुर कार्कीको इजलासले उक्त पक्राउ अनुमति प्रदान गरेको ती अधिकारीले जानकारी दिएका छन्। भदौ महिनामा भएको जेन जी आन्दोलनका क्रममा प्रदर्शनकारीहरूले देउवा दम्पतीको घरमा आक्रमण र हातपात गरेका थिए। भदौ २४ गते देउवा निवासमा फेला परेका विदेशी र स्वदेशी मुद्रा दाबीसहित कतिपय भिडियोहरू सार्वजनिक भएका थिए। देउवाले ती भिडियोलाई कृत्रिम बुद्धिमत्ताले तयार गरिएको बताएका थिए।

सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागले उक्त विषयमा अनुसन्धान सुरु गरेको अधिकारीहरूले जनाएका छन्। यसअघि पनि सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले नेपाल प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो मार्फत सो सम्बन्धमा पक्राउ पुर्जी जारी गर्दै आएको थियो। केही दिनअघि प्रहरीले सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी आरोपमा पूर्व ऊर्जा मन्त्री दीपक खड्कालाई पनि पक्राउ गरेको थियो।

प्रहरी अधिकारीहरूले काठमाडौं जिल्ला अदालतबाट पक्राउ पुर्जी जारी भइसकेको पुष्टि गरेका छन्। नेपाल प्रहरी प्रवक्ताले सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभागको अनुरोधमा सधैं सहयोग गर्न तयार रहेको बताएका छन्। देउवा दम्पतीको यात्रा विवरणको माग सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागले केही दिनअघि अध्यागमन विभागलाई लेखेर गरेको थियो। अधिकारीहरूले उक्त प्रक्रिया सामान्य सम्झेर आवश्यक जवाफ दिने जनाएका छन्।

हराउँदै गरेको डेटालाई अब वास्तविक समयमै ‘ट्र्याक’ गर्न सकिने

हराउँदै गरेको डेटालाई वास्तविक समयमा ट्र्याक गर्न सकिने नयाँ प्रविधि

नर्वेजियन युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी र निल्स बोर इन्स्टिच्युटले क्वान्टम कम्प्युटरमा सूचना हराउने प्रक्रियालाई १०० गुणा छिटो मापन गर्ने नयाँ प्रविधि विकसित गरेका छन्। प्रोफेसर जेरोइन ड्याननको टोलीले सूचना हराउने समयलाई १ सेकेन्डबाट १० मिलिसेकेन्डसम्म घटाएका छन् जसले वास्तविक समयमा ट्र्याकिङ सम्भव बनाएको छ। यो प्रविधिले क्वान्टम कम्प्युटरलाई थप स्थिर र विश्वसनीय बनाउन मद्दत गर्ने तथा व्यावसायिक प्रयोगमा सजिलै लैजान अपेक्सित छ। २५ चैत, काठमाडौं।

क्वान्टम कम्प्युटरमा सबैभन्दा ठूलो चुनौती मानिने सूचना हराउने घटनालाई अब १०० गुणा छिटो मापन गर्न सकिने नयाँ प्रविधि विकास भएको छ। नर्वेजियन युनिभर्सिटी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी र कोपेनहेगनस्थित निल्स बोर इन्स्टिच्युटको संयुक्त प्रयासले यो उपलब्धि हासिल गरेको हो। क्वान्टम कम्प्युटरमा प्रयोग हुने ‘क्युबिट्स’ अत्यन्तै अस्थिर हुँदा डेटा आकस्मिक रूपमा हराउने समस्या आउँथ्यो, जसले प्रविधिलाई पूर्ण रूपमा व्यावहारिक बनाउन कठिनाइ थियो। तर यो नयाँ मापन विधिले क्युबिट्समा हुने साना र तेज परिवर्तनहरूलाई तुरुन्त पत्ता लगाउन सकिने सम्भावना ल्याएको छ।

पहिले क्वान्टम जानकारी कति समयसम्म टिक्छ र कति छिटो हराउँछ भन्ने मापन गर्न करिब १ सेकेन्ड लाग्थ्यो, जुन क्वान्टम भौतिकीका लागि लामो समय मानिन्छ। प्रोफेसर जेरोइन ड्यानन र उनको टोलीले यो समय घटाएर केवल १० मिलिसेकेन्डमा पुर्याएका छन्, जसले वैज्ञानिकहरूलाई सूचना हराउने प्रक्रियालाई लगभग वास्तविक समयमा ट्र्याक गर्न सजिलो बनाएको छ। यस तीव्र मापन क्षमताले सूचना हराउने पछाडिका जटिल कारणहरू बुझ्न र समस्याहरू समाधान गरेर क्वान्टम प्रोसेसरहरूलाई थप स्थिर बनाउन अनुसन्धानकर्ताहरूलाई महत्वपूर्ण सहयोग पुग्नेछ।

क्वान्टम कम्प्युटिङ क्षेत्रमा यो एक ठूलो प्रगति हो, किनकि यसले मेसिनको प्रदर्शन र विश्वसनीयतालाई उल्लेखनीय रूपमा बढाउने अपेक्षा गरिएको छ। सूचना अस्थिरताको नियन्त्रण सम्भव भएपछि क्वान्टम कम्प्युटरहरूलाई प्रयोगशाला बाहिर निकालेर जटिल व्यावसायिक कार्यहरूमा प्रयोग गर्न सजिलो हुने विश्वास छ। यस प्रविधिले भविष्यमा सुपरकम्प्युटरहरूलाई बढी शक्तिशाली र सटीक बनाउन निर्णायक भूमिका निभाउने निश्चित छ।

सनस्क्रीनले भिटामिन डीको कमीमा असर पुर्‍याउँदैन

विशेषज्ञहरूले बताएका छन् कि सनस्क्रीनले छाला क्यान्सरबाट सुरक्षा प्रदान गर्छ र दैनिक प्रयोगले भिटामिन डीको स्तरमा महत्वपूर्ण कमी ल्याउँदैन। बिहान १० देखि दिउँसो ३ बजेसम्म १०–२० मिनेटसम्म हात, अनुहार र खुट्टा खुला राखेर घाम लिन सकिन्छ र त्यसपछि सनस्क्रीन लगाउनु उपयुक्त हुन्छ। घामले छालामा पुर्‍याउने क्षतिको रोकथाम गर्न हामी सनस्क्रीन प्रयोग गर्छौं। धेरैलाई चिन्ता हुन्छ कि यसले शरीरमा भिटामिन डीको उत्पादन रोक्छ र हड्डी कमजोर बनाउँछ। के यो चिन्ता वैज्ञानिक दृष्टिले पूर्ण सत्य हो वा आंशिक मिथक मात्रै हो?

विशेषज्ञ र पछिल्ला अध्ययनहरूले देखाएका छन् कि सनस्क्रीनले छाला क्यान्सरबाट प्रभावकारी सुरक्षा दिन्छ र दैनिक सामान्य प्रयोगले भिटामिन डीको स्तरमा उल्लेखनीय कमी ल्याउँदैन। तर नेपाल जस्तो देशमा, जहाँ घाम प्रशस्त छ तर पनि ४०–७० प्रतिशत मानिसमा भिटामिन डीको कमी देखिन्छ, सही सन्तुलन कायम गर्नु अत्यन्त जरुरी छ। भिटामिन डी शरीरका लागि अत्यावश्यक पोषक तत्व हो। यसले हड्डी र दाँतको स्वास्थ्यलाई मजबुत बनाउने मुख्य भूमिका खेल्छ र क्याल्सियम तथा फस्फोरसको अवशोषण बढाएर अस्थिपोरसिस जस्ता रोगहरूबाट बचाउँछ।

जब छाला सूर्यको यूभीबी किरणसँग सम्पर्कमा आउँछ, छालामा रहेको ७–डिहाइड्रोकोलेस्ट्रोलले भिटामिन डी३ उत्पादन गर्छ, जुन शरीरले सक्रिय रूपमा प्रयोग गर्न सक्छ। नेपालमा महिलाहरू, घरभित्र बस्नेहरू र प्रदूषणयुक्त शहरहरूमा बस्नेहरूमा यो कमी बढी देखिन्छ। भिटामिन डीले क्यान्सरबाट बचाउँछ कि भनी अध्ययनहरू मिश्रित छन्। केही अनुसन्धानहरूले देखाएका छन् कि भिटामिन डीले यूभी किरणबाट भएका डीएनए क्षति मर्मत गर्न मद्दत गरी नन–मेलानोमा छाला क्यान्सरको जोखिम कम गर्न सक्छ।

सनस्क्रीन र भिटामिन डीको सम्बन्ध बुझ्दा दुई पक्ष स्पष्ट हुन्छन्। जब छाला घाममा आउँछ, भिटामिन डी उत्पादन हुन्छ। सनस्क्रीनले यूभीबी किरणहरूलाई रोक्ने भएकाले यसले भिटामिन डी उत्पादनमा केही प्रभाव पार्न सक्छ। प्रयोगशाला परीक्षणमा पूर्ण रूपमा सनस्क्रीन लगाउँदा भिटामिन डी उत्पादन रोकिन सक्छ। तर वास्तविक जीवनमा फिल्ड ट्रायल र अवलोकनात्मक अध्ययनले यसको प्रभाव न्यून देखाएका छन्। धेरै अध्ययनहरूले देखाएका छन् कि दैनिक सामान्य प्रयोगले भिटामिन डीको स्तरमा उल्लेखनीय कमी ल्याउँदैन।

नेपालमा यति धेरै भिटामिन डी कमी किन छ? घाम प्रशस्त भए पनि अध्ययनहरूले ४२–७० प्रतिशत मानिसमा कमी देखा परेको छ। मुख्य कारणमा आधुनिक जीवनशैलीका कारण घरभित्र बढी बस्ने बानी, लुगा र स्कार्फले शरीर ढाक्ने चलन लगायत छन्। साथै वायु प्रदूषणले यूभीबी किरण घटाउनु, माछा, अण्डा, दूध जस्ता खाद्य वस्तुको कम सेवन पनि कारण हुन्। शरीरमा भिटामिन डीको कमी पूरा गर्न घाम बाहेक अन्य उपायहरू पनि पर्याप्त छन्। छोटो समयको सुरक्षित घामले ठूलो मद्दत गर्छ।

नेपालमा बिहान १० देखि ३ बजेभित्र १०–२० मिनेटसम्म हात, अनुहार र खुट्टा खुला राखेर घाम लिन सकिन्छ। घाम लिइसकेपछि सनस्क्रीन प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ। खानेकुराबाट पनि भिटामिन डी प्राप्त गर्न सकिन्छ। माछा, अण्डाको पहेँलो भाग, घाममा सुकाएको च्याउ, दूध, दही र फोर्टिफाइड खानेकुरा नेपालमा सजिलै उपलब्ध छन्। यी खाद्य वस्तुहरू हप्तामा २–३ पटक सेवन गर्दा भिटामिन डीको पूर्ति हुन्छ। यदि कमी धेरै छ भने डाक्टरको सल्लाह अनुसार सप्लिमेन्ट लिन सकिन्छ। सप्लिमेन्ट सुरु गर्नु अगाडि रगत जाँच गर्नु जरूरी हुन्छ।

ध्यान दिनुपर्ने महत्वपूर्ण कुराहरूमा घाममा निस्कँदा एसपीएफ ३० वा माथिको सनस्क्रीन प्रयोग गर्नुपर्छ र हरेक २ घण्टामा पुनः लगाउनु पर्छ। लुगा, टोपी, छाता र छायाँको उपयोगले छाला क्यान्सरबाट बचाउन मद्दत गर्छ। छोटो समय बिहानको घाम १०–२० मिनेट लिन सकिन्छ तर दिउँसो ११ देखी ३ बजेसम्म लामो समय घाममा बस्न हुँदैन। विशेष गरी महिला, वृद्धवृद्धा र घरभित्र बस्नेहरूले भिटामिन डीको स्तर जाँच गर्न नियमित रूपमा डाक्टरसँग परामर्श लिनुपर्छ।

नागरिकको अपेक्षालाई केन्द्रमा राख्दै कार्य गर्न आईजीपीको निर्देशन

प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीले नागरिकको अपेक्षाअनुसार सेवा प्रवाहलाई उच्च प्राथमिकतामा राख्न निर्देशन दिनुभएको छ। कार्कीले बिचौलियाहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याउन र छिटो छरितो सेवा प्रवाह गर्न प्रहरीलाई निर्देशन दिनुभएको छ। प्रहरीले सीमा नाकामा आपराधिक गतिविधि नियन्त्रण र प्राकृतिक स्रोत दोहनमा संलग्न व्यक्तिलाई कानुनी कारबाही गर्न निर्देशन पाएको छ। २५ चैत, काठमाडौं।

प्रहरी महानिरीक्षक (आईजीपी) दानबहादुर कार्कीले नागरिकको अपेक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्न निर्देशन दिनुभएको छ। ‘नागरिकलाई केन्द्रबिन्दुमा राखेर उनीहरूको समस्या र गुनासोको उचित सम्बोधनका साथै नागरिकको अपेक्षा अनुसार सेवा प्रवाहलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर कार्यसम्पादन गर्नुहोस्’ आईजीपी कार्कीले भन्नुभयो। नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालयबाट भर्चुअल माध्यमले बुधबार प्रहरी कर्मचारीहरूलाई समसामयिक विषयवस्तुमा निर्देशन सम्बोधन गर्दै उहाँले उक्त कुरा भन्नुभएको हो।

कार्कीले प्रहरी कार्यालयहरूमा आउने सेवाग्राहीहरूलाई छिटो र छरितो सेवा दिन प्रभाव पारी वा प्रलोभन देखाउने जस्ता गतिविधिमा संलग्न बिचौलियाहरूसँग तत्काल कानुनी दायरामा ल्याउन निर्देशन दिनुभएको छ। उहाँले बिचौलिया रहित, कानुनसम्मत, पारदर्शी र छरितो प्रभावकारी सेवा प्रवाह गर्नुपर्ने पनि भन्नुभयो। प्रत्येक प्रहरी कार्यालयले नागरिकलाई सहजकर्ताको व्यवस्था गरी सेवाग्राहीलाई सरल र सहज रुपमा प्रहरी सेवा प्रदान गर्नुपर्ने र भएका प्रगति विवरणहरू सेवा लिन आउनेहरूलाई एसएमएसमार्फत जानकारी गराउन निर्देशन पनि दिनुभयो।

शून्य सहनशीलताको नीति अनुरूप प्रचलित कानुनद्वारा निर्देशित विधि र पद्धतिलाई पालना गर्दै निष्पक्ष, पारदर्शी र गुनासोमुक्त सेवा प्रवाह गर्न सबै प्रहरी कर्मचारीहरूले सदैव कटिबद्ध हुनुपर्नेमा उहाँले जोड दिनुभयो। बस्तुनिष्ठ अपराध अनुसन्धानमा विशेष जोड दिँदै कार्कीले सीमा नाकामा हुने आपराधिक गतिविधि, गुण्डागर्दी, तस्करी नियन्त्रण र प्राकृतिक स्रोतको दोहनजस्ता गतिविधिमा संलग्न व्यक्तिलाई कानुनी दायरामा ल्याउन प्रहरी कर्मचारीहरूले कटिबद्ध भएर काम गर्न निर्देशन दिनुभएको छ।

मे २० देखि धेरै किन्डल मोडलहरूमा ‘किन्डल स्टोर’ बन्द हुने घोषणा

अमेजनले सन् २०१२ र अघि सार्वजनिक गरिएका पुराना किन्डल ई-रिडर्स र किन्डल फायर डिभाइसहरूमा मे २०, २०२६ देखि किन्डल स्टोरको पहुँच स्थायी रूपमा बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ। यस निर्णय अनुसार, मे २० पछि ती उपकरणहरूबाट नयाँ किताब किन्न, सापटी लिन वा डाउनलोड गर्न सकिने छैन, तर पहिले डाउनलोड गरिएका किताबहरू पढ्न पाईनेछ। अमेजनका प्रवक्ता ज्याकी बुर्कका अनुसार, यदि ती डिभाइसहरूलाई ‘फ्याक्ट्री रिसेट’ गरियो वा ‘डिरिजिस्टर’ गरियो भने, तिनीहरूलाई पुन: दर्ता गर्न सकिने छैन।

यस निर्णयले सन् २००७ मा सार्वजनिक भएको पहिलो पुस्ताको किन्डलदेखि सन् २०१२ सम्मका ११ वटा विभिन्न मोडलहरूलाई प्रभावित गर्नेछ। प्रभावित हुने मुख्य मोडलहरूमा सन् २००७ को पहिलो जेनेरेसनको किन्डल, २००९ र २०१० का किन्डल डीएक्स, र २०१० को किन्डल किबोर्ड समावेश छन्। अमेजनले प्रभावित प्रयोगकर्ताहरूलाई इमेलमार्फत जानकारी पठाउन सुरु गरिसकेको छ।

पुराना डिभाइस छोडेर नयाँ किन्डल किन्न चाहने प्रयोगकर्ताहरूका लागि अमेजनले विशेष सहुलियतको व्यवस्था गरेको छ। प्रभावित प्रयोगकर्ताहरूले नयाँ किन्डल खरिद गर्दा २० प्रतिशत छुट र २० डलर बराबरको इबुक क्रेडिट प्राप्त गर्नेछन्। यो अफर जुन २०, २०२६ सम्मका लागि मान्य रहनेछ।

नेपालको मौसम: गर्मी सुरु हुँदै गर्दा चिसो बढ्यो

काठमाडौँ उपत्यका लगायत देशका विभिन्न क्षेत्रहरूमा गर्मी बढ्न थालेको थियो। तर अहिले चैत महिनाको अन्तिम सातामा पनि न्यानो लुगा लगाउनुपर्ने गरी चिसो बढेको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार बुधबार काठमाडौँको न्यूनतम तापक्रम १०.४ डिग्री सेल्सियससम्म झरेको थियो। विभागको तथ्याङ्कअनुसार एक महिनाअघि फागुन २५ गते काठमाडौँको न्यूनतम तापक्रम १५ डिग्री सेल्सियस थियो। नेपालमा सामान्यतया मध्यफागुनसम्म चिसो रहने गर्दछ। तर अहिले पश्चिमी वायुको प्रभावका कारण पानी परेको र चिसो बढेको मौसमविद्ले बताएका छन्।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका मौसमविद् आकाश खनालका अनुसार पश्चिमी वायुको प्रभावले नेपालमा चिसो र वर्षा भएको हो। “हिजोबाटै बादल लागेको थियो। सूर्यको किरण नपर्दा चिसो महसुस हुनु स्वाभाविक हो। साथै पश्चिमी वायुले आर्द्रता सहित चिसो हावा पनि ल्याएको छ,” उनले भने। “चिसो हावाले तापक्रम घटाइरहेको कारण जाडो महसुस भएको हो।” विभागका अनुसार गण्डकी प्रदेशसहित केही स्थानहरूमा मंगलबारदेखि वर्षा सुरु भएको छ। बुधबार राजधानी काठमाडौँसहित बागमती, मधेश र कोशी प्रदेशका अधिकांश भागमा हल्का देखि मध्यम वर्षा भएपछि पश्चिमी वायुको प्रभाव कम हुने अपेक्षा गरिएको छ।

मौसम विज्ञान विभागका अनुसार बिहीवार बिहानदेखि बादल हटेर घाम लाग्ने सम्भावना छ। “भोलि बिहानसम्म बादल हट्ने देखिन्छ। त्यसपछि मौसम सामान्यतया घमाइलो हुने छ। हामी यो परिस्थितिलाई अझै निगरानी गरिरहेका छौं,” मौसमविद् खनालले भने। विभागकी मौसमविद् पूजा लामिछानेले बताइन कि यो कुनै लामो समयसम्म रहने मौसमी प्रणाली नभएकाले चिसो स्थिति चाँडै हट्नेछ। “पश्चिमी वायुले चिसो हावा ल्याएको कारण मात्र चिसो महसुस भएको हो,” उनले भनिन्। “पश्चिमी वायु सक्रिय रहँदा मात्रै चिसो रहन्छ।”

पश्चिम दिशाबाट आउने यस वायु प्रणालीलाई वेस्टर्ली वा पश्चिमी वायु भनिन्छ, जुन मनसुनपछि वर्षा गराउने आर्द्रता ल्याएर आउँछ। विज्ञहरूका अनुसार यो प्रणाली अरब सागरबाट उत्पन्न भएर हिउँदयाममा आर्द्रता लिएर नेपालमा प्रवेश गर्छ। यस अघि यो वायु इरान, अफगानिस्तान र पाकिस्तान हुँदै यात्रा गर्दछ। पश्चिमी वायु प्रणालीमा तीव्र गतिमा हावा बहन्छ। दक्षिण एसियाको भौगोलिक संरचना र पर्वतीय बनोटका कारण यसको गति अझ तीव्र हुन्छ, मौसमविद्ले जनाएका छन्। हिउँदयाममा पश्चिमी वायुको प्रभावले नेपालमा वर्षा हुने गर्दछ। हिमाली भूभाग हुँदै आउँदा यसले चिसोपन पनि ल्याउने गर्दछ, मौसमविद् खनालले जानकारी दिए।

संसद्को खाली कुर्सी देखाउँदै समीक्षाले भनिन्– लोकतन्त्रमा फेरि प्रहार हुने कि ?

संसदका खाली कुर्सीहरूले लोकतन्त्रमा पुनः आघात पुर्‍याउने कि? समीक्षा बाँस्कोटाको चिन्ता

समाचार सारांश समीक्षात्मक रूपमा सम्पादित गरियो। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीकी सांसद समीक्षा बाँस्कोटाले संसदका खाली कुर्सीहरूले लोकतन्त्रमा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने सम्भावनाप्रति सचेत हुन आवश्यक भएको बताइन्। उनले भनिन् कि परिवर्तन चाहने आन्दोलनहरूले वर्तमान अवस्था ल्याएकोले जनताको चाहनाअनुसार अघि बढ्न जरुरी छ।

२५ चैत, काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)की सांसद समीक्षा बाँस्कोटाले संसदको पुरानो लहरबाट भएको खाली ‘रो’हरूले लोकतन्त्रमा असर पुर्‍याउन सक्ने सम्भाव्यतालाई लिएर सचेत हुनुपर्ने बताइन्। बुधवार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा आफ्नो धारणा राख्दै उनले संसदमा रहेका खाली कुर्सीहरूले लोकतन्त्रमाथि पुनः आघात पुग्ने संकेत हुन सक्ने चिन्ता व्यक्त गरिन्।

“आज अगाडिका पंक्तिमा रहेका खाली कुर्सीहरू हेर्दा कतै फेरि यो सम्मानित संसद भवन र लोकतन्त्रमाथि प्रहार हुने त होइन कि भन्ने लाग्छ। कतै हामीले लोकतन्त्रलाई असर पुर्‍याउन सुरु गर्यौं जस्तो महसुस हुन्छ,” उनले भनिन्। विभिन्न परिवर्तन चाहने आन्दोलनबाट आएको वर्तमान अवस्थामा पुगेको उल्लेख गर्दै उनले जनताको चाहनाअनुसार अघि बढ्न आवश्यक रहेको औँल्याइन्। मुलुकका पिछडिएका क्षेत्रहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर विकासको नीति अवलम्बन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो। कर्णाली राजमार्गको विषय समेत उठाउँदै कर्णालीका जनतालाई शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा सरकारले थप ध्यान दिनुपर्ने माग गरिन्।

प्रधानमन्त्रीसँग बागमती प्रदेशले संवैधानिक अधिकारको माग गर्‍यो

२५ चैत, हेटौंडा । बागमती प्रदेश सरकारले संविधानले प्रदान गरेको अधिकार प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)सँग माग गरेको छ। प्रदेशसभाको १७औं अधिवेशनको पहिलो बैठकलाई मंगलबार सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले प्रदेश सरकारको संविधान प्रदत्त अधिकारको माग गरेका हुन्। निर्वाचनको बेला जनकपुरबाट प्रधानमन्त्री शाहले ‘काठमाडौं अधिकार माग्न धाइरहनु पर्दैन, पशुपतिनाथको दर्शन गर्न मात्रै जाने’ भनेको स्मरण गर्दै मुख्यमन्त्री बानियाँले प्रदेशलाई संविधानले दिएको सबै अधिकार दिन अनुरोध गरे।

‘प्रदेशलाई संविधानले दिएको अधिकारहरु हामीले लोकतान्त्रिक दलहरु कांग्रेस, एमाले र माओवादीले सरकार चलाउँदा हारगुहार गर्दा पनि नआएको अब यो जनताको सरकार, संघीयताप्रति प्रतिबद्ध सरकारबाट हामीले चुनाव अगाडि त्यहि सुनेका थियौं, त्यही बुझेका थियौं, त्यही आधारले त्यो अधिकार प्रदेशमा आउँछ भन्ने हामीलाई विश्वास छ,’ बानियाँले भने। उनले संघीय सरकारबाट खटिने प्रमुख सचिव र सचिवहरुको कार्यसम्पादन र अस्वाभाविक फेरबदलप्रति असन्तुष्टि पनि व्यक्त गरे।

मुख्यमन्त्री बानियाँले समयावधि नपुग्दै कर्मचारीको फेरबदलले काम गर्नुपर्ने बेला जहिल्यै अप्ठेरो भएको गुनासो गरे। प्रमुख सचिव र सचिवहरु फेरबदल गर्दा मुख्यमन्त्रीसँग सल्लाह गर्न अनुरोध गर्दै उनले प्रमुख सचिव प्रदेशमा आएपछि कम्तिमा पनि दुई वर्षसम्म नचल्ने गरी पठाउनुपर्ने बताए। ‘प्रधानमन्त्री ज्यू मेयर हुँदा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको कारण काम गर्न नसकेको सुनेका थियौं। त्यो हाम्रो पनि बिडम्बना उहाँले बुझेर काम गर्नुहुन्छ भन्ने विश्वास छ,’ उनले भने।

मुख्यमन्त्री बानियाँले बागमती प्रदेश भ्रष्टाचारमुक्त, सुशासनयुक्त, पारदर्शी, जवाफदेही र जिम्मेवार सरकार भएर जनताप्रति उत्तरदायी बन्दै काम गरिरहेको बताए। उनले नागरिकको अपेक्षा अनुसार काम गर्न संघ सरकारसँग सहकार्य गरेर प्रदेश सरकार अगाडि बढ्न चाहेको बताए।

जगदीश खरेलले सांसदहरूलाई ललितपुरको सम्पदा अवलोकन गर्न निम्तो दिए

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद जगदीश खरेलले प्रतिनिधिसभाका सांसदहरूलाई ललितपुरको सम्पदा अवलोकन गर्न खुला निम्तो दिए। उनले भने, “मेरो निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २, मन्दिरहरूको सहर हो” र अरनिकोको जन्मस्थल त्यही रहेको बताए। खरेलले महालक्ष्मी नगरपालिकामा पानीको समस्या रहेको जनाउँदै, त्यसलाई समाधान गर्न काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाए। २५ चैत, काठमाडौं।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद जगदीश खरेलले प्रतिनिधिसभाका अन्य सदस्यहरूलाई ललितपुरको सम्पदा अवलोकनका लागि आग्रह गरे। उनले प्रतिनिधिसभाको बुधबारको बैठकमा भन्नुभयो, “मेरो निर्वाचन क्षेत्र नम्बर २ मन्दिरहरूको सहर हो। सम्पदा नै यस सहरको पहिचान हो।” यस भ्रमणका लागि सबै सांसदहरूलाई निमन्त्रणा गर्ने उनको घोषणा थियो।

खरेलले थपे, “अरनिको त्यही जन्मनुभएको स्थान हो। उनको घर त्यहाँ नै छ। सम्पूर्ण आदरणीय सदस्यहरूलाई पनि यो सम्पदा हेर्न जान आग्रह गर्दछु।” ललितपुरको सम्पदा संरक्षणमा जोड दिँदै उनले भने कि महालक्ष्मी नगरपालिकामा पानीको अभाव छ। यसको समाधानका लागि तदारुकता पूर्वक काम गरिने वचन उनले दिए। उनले सबै उमेर समूहका नागरिकका लागि समान सेवामा प्रतिबद्धता जनाए।

गुगल म्याप्सले जेमिनी एआईको सहयोगमा फोटो क्याप्सन लेख्न नयाँ सुविधा थप्यो

गुगल म्याप्सले ७ अप्रिलमा तीन नयाँ अपडेटहरू सार्वजनिक गरेको छ जसले तस्बिर सेयरिङ, क्याप्सन लेखन र योगदान ट्र्याकिङलाई सहज बनाउनेछ। एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताका लागि म्याप्सले मिडिया एक्सेस अन गरेपछि हालैका भ्रमणका आधारमा फोटो र भिडियोहरू छान्ने सुविधा थपेको छ। गुगलले ‘लोकल गाइड’ को प्रोफाइल पेजमा कुल पोइन्ट, लेभल र नयाँ ‘गोल्ड’ प्रोफाइल रंग सहितका ब्याजहरू थप गरेको छ। २५ चैत, काठमाडौं।

विश्वभरका ५० करोडभन्दा बढी प्रयोगकर्ताहरूको अनुभवलाई अझ परिष्कृत बनाउन गुगल म्याप्सले तीनवटा नयाँ अपडेटहरू सार्वजनिक गरेको छ। ७ अप्रिलमा घोषणा गरिएका यी सुविधाहरूले प्रयोगकर्तालाई तस्बिर सेयर गर्न, क्याप्सन लेख्न र आफ्नो योगदानको प्रभाव ट्र्याक गर्न पहिलेभन्दा धेरै सहज बनाउनेछन्। तस्बिर र भिडियो सेयरिङ अब झनै छिटो भएको छ। गुगलले म्याप्सको ‘कन्ट्रीब्युट’ ट्याबलाई अझ स्मार्ट बनाएको छ। यदि प्रयोगकर्ताले आफ्नो फोनमा मिडिया एक्सेस अन गरेमा, म्याप्सले हालैका भ्रमणका आधारमा उपयुक्त फोटो र भिडियोहरू आफैँ छनोट गरिदिनेछ। प्रयोगकर्ताले केवल एक ट्यापमा ती मिडियाहरू पोस्ट गर्न सक्नेछन्। यो फिचर अहिले विश्वभरका एन्ड्रोइड प्रयोगकर्ताका लागि उपलब्ध छ भने आगामी महिनाहरूमा आईओएसमा पनि आउनेछ।

जेमिनी एआईको सहयोगमा क्याप्सन लेखन तस्बिर पोस्ट गर्दा उपयुक्त शब्द चयन गर्न नसक्नेहरूको लागि गुगलले आफ्नो शक्तिशाली एआई मोडल ‘जेमिनी’ को सहयोग लिएको छ। प्रयोगकर्ताले फोटो छनोट गर्ने बित्तिकै जेमिनीले तस्बिरको विश्लेषण गरी एउटा ड्राफ्ट क्याप्सन तयार पारिदिनेछ। प्रयोगकर्ताले सो क्याप्सनलाई आफ्नो इच्छा अनुसार सम्पादन गर्न वा हटाउन सक्नेछन्। हाल यो सुविधा अमेरिकामा अंग्रेजी भाषामा आईओएस प्रयोगकर्ताका लागि मात्र उपलब्ध छ र छिट्टै विश्वव्यापी रूपमा विस्तार गरिनेछ।

गुगलले ‘लोकल गाइड’ हरूको उत्साह बढाउन प्रोफाइल पेजमा पनि परिवर्तन गरेको छ। अब कन्ट्रीब्युट ट्याबमै प्रयोगकर्ताको कुल पोइन्ट र लेभल प्रस्टसँग देखिनेछ। साथै, उपलब्धि हासिल गरेका प्रयोगकर्ताहरूका लागि नयाँ ब्याजहरू (Badges) थपिएका छन्। विशेष गरी उच्च स्तरका योगदानकर्ताहरूलाई चिन्न सजिलो होस् भनेर गुगलले नयाँ ‘गोल्ड’ रङको प्रोफाइल सार्वजनिक गरेको छ। यो अपडेट अहिले विश्वभर एन्ड्रोइड, आईओएस र डेस्कटपमा उपलब्ध हुन थालेको छ।