Skip to main content

लेखक: space4knews

माननीयहरूलाई मास्टर सेफ सन्तोष साहको खुला पत्र – Online Khabar

माननीय सांसदज्यूहरूका लागि मास्टर सेफ सन्तोष साहको खुला पत्र

सन्तोष शाहले नवनिर्वाचित सांसदहरूलाई जनताको विश्वास र ठूलो जिम्मेवारी बोकेको उल्लेख गर्दै इमानदारी र निष्ठाका साथ काम गर्न विनम्र अनुरोध गरेका छन्। नवनिर्वाचित सांसदज्यूहरूका लागि खुला पत्र, माननीय सांसदज्यूहरू, हार्दिक नमस्कार। भदौ २३ र २४ गतेको जनआन्दोलनपछि मुलुकमा ठूलो परिवर्तन आएको छ। वर्तमान सरकार त्यो आन्दोलनको प्रतिफल हो। नेपाली जनताले आशा र विश्वासका साथ तपाईंहरूलाई जिताएर संसदमा पठाएका छन्। सांसद हुनु केवल पद र शक्ति मात्र होइन, त्यो ठूलो जिम्मेवारी र सम्मान पनि हो। तपाईंहरूप्रति जनताको गहिरो विश्वास छ।

हाम्रो देशले जनआन्दोलन, माओवादी आन्दोलन, मधेश आन्दोलनदेखि युवा आन्दोलनसम्म विभिन्न ऐतिहासिक चरणहरू पार गरेको छ। यी सबै त्याग र बलिदानलाई सधैं सम्झन आवश्यक छ। तपाईंहरूका समक्ष मैले केही अपेक्षाहरू विनम्रतापूर्वक राख्न चाहन्छु: सांसदको कर्तव्य भनेको देश र जनताको प्रतिबिम्ब हुनु हो। जनताका समस्या, पीडा र पीडालाई सरकारसमक्ष निर्धक्क प्रस्तुत गर्नु हो। संसदमा जनताको आवाज बनेर सरकारलाई चुनौती दिनु हो। साथै, समस्याको समाधानका लागि जनमुखी नीतिनिर्माण गर्नु पनि हो। तपाईंहरूले आफ्नो भूमिकालाई हल्का रूपमा नलिनु हुन विनम्र अनुरोध गर्दछु।

सस्तो लोकप्रियताका लागि मिडियामा प्रदर्शन वा व्यक्तिगत प्रचारमा लिप्त नहुनुहोला। नेतृत्व भनेको शक्ति प्रदर्शन होइन, सेवा र विनम्रता हो। शक्तिको आडमा जनतासँग दूरी नबढाउनुहोस्। सधैं सरल, विनम्र र भुइँमान्छे भएर बाँचे रहनुहोला। मलाई जनताले काम गर्नका लागि जिताएर पठाएको हो, मैले जनताको हितमा काम गर्नुपर्छ भन्ने कुरा सदैव स्मरण गर्नुहोला। पद र शक्ति भगवानको उपहार जस्तै हो, त्यसैले इमानदारी र निष्ठासाथ जिम्मेवारी पूरा गर्नुहोस्।

अहिले संसदमा युवा पुस्ताको प्रभुत्व छ। यसले अघिल्लो पुस्ताका नेताहरूको कुनै महत्व छैन भन्ने नसोच्नुहोला। देश निर्माणको मार्गमा आफ्नो अघि बढिसकेका अग्रजहरूको मार्गदर्शन आवश्यक पर्ने कुरा बुझ्नुपर्छ। साथै लामो समयसम्म नेपाली राजनीतिमा नेतृत्व गर्दै आएका अग्रहजहरूले पनि अब युवा पुस्तालाई जिम्मेवारी सुम्पिनुपर्ने समय आएको बुझ्नुहोला। तपाईंहरूले देशको सेवा गर्ने मौका पाउनुभएको छ। अब युवा पुस्तालाई देश विकासको अवसर दिनुहोस्।

जनताले विदेशी मुलुक जस्तो नेपालको सपना देखेका छैनन्। नेपालीले नेपाललाई नेपालको जस्तै रक्षा गर्न चाहन्छन्। सबै नेपालीहरूको चाहना लगभग उस्तै छ। धारा बाट शुद्ध पानी झरिरहोस्, मेहनतअनुसार फल पाइयोस्, रोजगारी र व्यवसाय गर्ने सहज वातावरण होस्। आफ्नै देशमा उत्पादन भएका अन्न, तरकारी, फलफूल खान पाइयोस्। स्वच्छ हावामा सास फेर्न पाइयोस्। कृषकहरूले उचित मूल्य पाउनुपर्नेछ। कर्णाली, सुदूरपश्चिमजस्ता विकट ठाउँमा पनि बिजुली र सडक पुगीसको सपना पुरा होस्। सुत्केरी महिलाले बाटोमै मृत्यु नहोस्। सजिलो उपचार सुविधा उपलब्ध होस्।

पढाइ र उपचारका लागि घरजग्गा बेच्न नपरोस्। नेपालमा अवसर नपाएर कोही खाडी मुलुक जान नपरोस्। आर्थिक अभावका कारण कोही बच्चा पढाइबाट बञ्चित नहोस्। सडकमा हिंड्दा सुरक्षित महसुस होस्। कोही बच्चा आर्थिक अभावले पढ्न नपरोस्। सरकारी काममा जाँदा धेरै झन्झट नहोस्। सजिलै सेवा सुविधा पाइयोस्। योग्य व्यक्तिलाई अवसर दिइयोस्। नातावाद र कृपावाद नहोस्। भ्रष्टाचारको अन्त्य होस् र सुशासन कायम रहोस्। नेपाली जनता यसरी भए धेरै खुसी हुनेछ। त्यसैले जनताको सुख-शान्तिलाई प्राथमिकता दिन विनम्र अनुरोध गर्दछु। आशा र सम्मानका साथ, सन्तोष शाह, तपाईंहरूको माया पाएको एक साधारण भात पकाउने मान्छे, ‘हाम्रो विकसित नेपाल कस्तो होस्?’

वर्षको अन्तिम दिन सेयर बजारमा गिरावट

२०८२ सालको अन्तिम कारोबार दिन सेयर बजार ४.१८ अंकले घटेर २८३३ अंकमा झरेको छ। आज १०५ कम्पनीको मूल्य बढ्दा १५३ को घटेको र १२ कम्पनीको मूल्य स्थिर रहेको छ। ६ कम्पनीको मूल्य १० प्रतिशतले बढेकोमा सुपर खुदी हाइड्रोपावर र सूर्यकुन्ड हाइड्रो इलेक्ट्रिक समावेश छन्। ३० चैत, काठमाडौं।

सेयर बजारको कारोबार रकम पनि केही घटेको छ। अघिल्लो दिन ८ अर्ब ९९ करोडको कारोबार भएकोमा आज ८ अर्ब ६६ करोडको कारोबार भएको छ। होटल तथा पर्यटन समूह सबैभन्दा धेरै १.०२ प्रतिशतले बढेको छ। त्यस्तै हाइड्रोपावर ०.६६, लगानी ०.१३, उत्पादन तथा प्रशोधन ०.४० र निर्जीवन बीमा ०.४६ प्रतिशतले बढेका छन्।

बैंकिङ ०.४७, विकास बैंक ०.५५, फाइनान्स ०.२९, जीवन बीमा ०.४६, माइक्रोफाइनान्स ०.४२, अन्य १.६२ तथा व्यापार ०.२१ प्रतिशतले घटेको छ। ६ कम्पनीको मूल्य १० प्रतिशतले बढेको छ। १० प्रतिशतले बढेका कम्पनीमा सुपर खुदी हाइड्रोपावर, सूर्यकुन्ड हाइड्रो इलेक्ट्रिक, होटल फरेस्ट इन, पाल्पा सिमेन्ट, रिजलाइन इनर्जी र शिखर पावर रहेका छन्।

मेन्छियाम हाइड्रोपावरको मूल्य ९.०१, उपकार लघुवित्तको ७.१७ तथा नेसनल हाइड्रोपावरको मूल्य ६.६७ प्रतिशतले बढेको छ। युनिक नेपाल लघुवित्तको ३.६०, अभियान लघुवित्तको २.९७ तथा सान्भी इनर्जीको २.९६ प्रतिशतले मूल्य घटेको छ। आज धेरै कारोबार भएका कम्पनीमा नेसनल हाइड्रोपावर, रिडी पावर, रिलायन्स स्पिनिङ मिल्स, आँखुखोला जलविद्युत् कम्पनी र एसवाई प्यानल रहेका छन्।

दिलिपको सहादतप्रति बेवास्ता गर्दै औरही नदीको दोहन जारी

औरही खोलामा स्थानीय सरकार र क्रसर माफियाको मिलेमतोका कारण विनियोजनविना उत्खनन जारी छ, जसले पर्यावरण अभियन्ता दिलिपको सहादतलाई बेवास्ता गरिरहेको छ। मिथिला नगरपालिकाले २०८२/०८३ मा ६ वटा खोला उत्खननका लागि नेरिसा कन्ट्रक्सन कम्पनीलाई १ लाख २१ हजार ८३० घनमिटर उत्खननको ठेक्का दिएको छ, तर ठेकेदारले उत्खनन सुरु नभएको दाबी गरेका छन्। प्रहरी र स्थानीय सरकारबीच असहयोगका कारण अवैध उत्खनन नियन्त्रणमा उचित कदम चालिएको छैन र अनुगमन समितिले मात्र सचेत गराएको छ। ३० चैत, जनकपुरधाम।

औरही खोलामा ट्याक्टरहरू लामबद्ध छन्। केही व्यक्तिहरू गिट्टी–बालुवा उत्खनन गरिरहेका छन् भने केही ट्याक्टरमा लोड गर्दैछन्। खोलामा भइरहेको जथाभावी उत्खननले पर्यावरण अभियन्ता ओमप्रकाश महतो दिलिपको सहादतलाई अपमान गरिरहेको अनुभूति हुन्छ। उत्खननविरुद्ध आवाज उठाउँदै २५ पुस २०७६ मा मिथिला नगरपालिका–५, श्रीपुरका २४ वर्षीय दिलिपको औरही नदीमा निर्मम हत्या भएको थियो। तर उनको हत्यापछि पनि औरही नदीमा स्थानीय सरकार र क्रसर माफियाको सहकार्य जथाभावी दोहन रोकिएको छैन। ‘दिलिपको सहादत प्राप्त औरही नदीमा अझै पनि जथाभावी दोहन रोकिएको छैन, यो दुःखद पक्ष हो,’ दिलिपका साथी सुनिलकुमार सिंहले आक्रोश व्यक्त गरे।

नदीमा मापदण्ड विपरीत तीन किलोमिटर तलसम्म उत्खनन गरिएको छ, जुन पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत पर्ने औरही पुलदेखि तलबाट प्रष्ट देखिन्छ। चार लेन औरही पुल निर्माणमा संलग्न एक कर्मचारीले दिउँसो र कहिलेकाहीं राति पनि मनमाफिक उत्खनन भइरहेको बताए। ‘दिनभरि ट्याक्टर, टिपर, बकेट प्रयोग गरी उत्खनन हुन्छ। कहिलेकाहीं त राति पनि खोला कोर्छन्। तर कसैले बोल्दैनन्,’ ती कर्मचारीले बताए।

औरही नदी यस वर्ष पनि मिथिला नगरपालिकाले ठेक्कामा लगाएको छ। औरही जस्तै नगरपालिकाले ठेक्का लगाएका बसही, जलाद, जगधर, वडहरे र रातु नदिको अवस्था पनि उस्तै छ। यी नदीबाट खानीजन्य पदार्थ उत्खननका लागि हालको आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा नगरपालिकाले भ्याटसहित ३ करोड ५ लाख ६२ हजार २७३ रुपैयाँ ८० पैसामा नेरिसा कन्ट्रक्सन कम्पनी प्रालि, काठमाडौं–६ लाई ठेक्का दिएको छ। फागुन १४ मा भएको ठेक्का सम्झौताअनुसार आगामी जेठ मसान्तसम्म तोकिएको स्थानबाट यी ६ वटा खोलामा उक्त कम्पनी १ लाख २१ हजार ८३० घनमिटर ग्राभेल, ढुंगा र बालुवा उत्खनन गर्न पाउनेछ।

अमेरिकाले नाकाबन्दी गरे खाडीका कुनै पनि बन्दरगाहहरू सुरक्षित रहने छैनन्

३० चैत, काठमाडौं । इरान र अमेरिकाबीचको विवाद पुनः तीव्र रूपमा बढेको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले होर्मुज स्ट्रेटमार्फत इरानी ढुवानीलाई रोक्नुपर्ने चेतावनी दिएपछि इरानी सेनाले कडा प्रतिकार गर्ने चेतावनी जारी गरेको छ। इरानी सञ्चारमाध्यम आईआरआईबी मार्फत सार्वजनिक गरिएको आधिकारिक विज्ञप्तिमा अमेरिकाको यो धम्कीलाई ‘गैरकानुनी’ र ‘समुद्री डकैती’ समान व्यवहार रहेको बताइएको छ।

इरानले आफ्ना बन्दरगाहहरूमा कुनै नाकाबन्दी वा आक्रमण भए त्यसको असर मात्र अमेरिका नभई सम्पूर्ण खाडी क्षेत्रले व्यहोर्नुपर्ने बताएका छन्। इरानी सेनाले छिमेकी खाडी राष्ट्रहरूलाई लक्षित गर्दै यस क्षेत्रका सबै बन्दरगाहहरूको सुरक्षा सबैका लागि सुनिश्चित हुने वा कुनैका लागि मात्र हुने छैन भनी स्पष्ट पारेको छ।

यदि अमेरिकी सेनाले इरानी बन्दरगाहलाई निशाना बनायो भने फारसको खाडी र ओमान सागरका कुनै पनि बन्दरगाहहरू सुरक्षित रहने छैनन्, इरानले चेतावनी दिएको छ। त्यस्तै, इरानले युद्धका बाबजुद पनि होर्मुज स्ट्रेटमा आफ्नो पूर्ण नियन्त्रण कायम राख्ने र आफ्नो दुश्मनहरूसँग सम्बन्धित जहाजलाई इरानी समुद्री सीमाभित्र प्रवेश गर्न नदिने घोषणा गरेको छ। इरानको यो कडा अडानले विश्वको प्रमुख तेल आपूर्तिमार्गमा सैन्य संलग्नताको जोखिम अझ बढाएको छ।

वर्षौं भाडा नतिर्ने भृकुटीमण्डपका २० सटलमा समाजकल्याणको ताला (तस्वीरहरू)

समाज कल्याणले भृकुटीमण्डपका २० सटलमा तालाबन्दी गर्‍यो

समाज कल्याण परिषद् अन्तर्गत भृकुटीमण्डपमा वर्षौंदेखि भाडा नतिरेका २० वटा सटलमा तालाबन्दी गरिएको छ। ५६ वटा भाडा नतिरेका सटलमध्ये २० सटलमा समाज कल्याण परिषद्का कर्मचारीले सुरक्षाकर्मीको सहयोगमा तालाबन्दी गरेका छन्। तालाबन्दी गरिएका सटलमा रिपोर्टस क्लब र अन्य विभिन्न संस्थाका कार्यालयहरू समावेश छन्। ३० चैत, काठमाडौं। समाज कल्याण परिषद् अन्तर्गत रहेको भृकुटीमण्डपमा भाडामा भए पनि वर्षौंदेखि भाडा नतिरेका २० वटा सटलमा तालाबन्दी गरिएको छ। वर्षौंदेखि भाडा नतिरेका व्यक्तिहरूका पसल वा संस्थाका कार्यालयहरूमा ताला लगाइएको छ। भाडा नतिरेका ५६ सटलमध्ये आज समाज कल्याण परिषद्का कर्मचारीले सुरक्षाकर्मीहरूको सहयोगमा २० सटलमा तालाबन्दी गरेका छन्। यसमा रिपोर्टस क्लबदेखि अन्य विभिन्न संस्थाका कार्यालयहरू पनि छन्।

भारतीय संसदमा महिला आरक्षण विधेयक, मोदीले भने– ऐतिहासिक निर्णय

३० चैत, काठमाडौं । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले महिला आरक्षण विधेयकको सन्दर्भमा भारतको संसद् नयाँ इतिहास रच्न लागेको बताएका छन् । सोमबार दिल्लीस्थित विज्ञान भवनमा आयोजित ‘नारी शक्ति बन्दन सम्मेलन’मा सम्बोधन गर्दै उनले राज्यका विधानसभादेखि राष्ट्रिय संसदसम्म महिला प्रतिनिधित्वका लागि दशकौँको पर्खाइ अब समाप्त हुन लागेको बताउनुभयो । प्रधानमन्त्री मोदीले आगामी अप्रिल १६, १७ र १८ लाई यस प्रतीक्षाको अन्त्य हुने महत्वपूर्ण क्षणका रूपमा वर्णन गर्नुभयो ।

सन् २०२३ मा नयाँ संसद भवनमा ‘नारी शक्ति बन्दन अधिनियम’ को रूपमा पहिलो कदम चालिएको सम्झाउँदै उनले समयमै यसलाई लागु गर्न र लोकतन्त्रमा महिलाको सहभागिता सुनिश्चित गर्न अप्रिल १६ देखि संसद्को बजेट अधिवेशनमा विशेष बैठक आयोजना गरिने जानकारी दिनुभयो । उहाँले यस निर्णयलाई २१ औं शताब्दीका महत्वपूर्ण निर्णयमध्ये एक भएको दाबी गर्दै अब महिलाहरूका लागि संसदसम्म पुग्ने बाटो अझ सहज बन्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो । पछिल्ला सरकारी योजनाले महिलालाई आर्थिक रुपमा पनि सशक्त बनाएको र हालको समयमा उनीहरूको भूमिकालाई अझै नजरअन्दाज गरिनुहुँदैन भन्ने उहाँको धारणा थियो ।

गृहमन्त्रीले आलोचनापछि सम्पत्ति विवरणसम्बन्धी पोस्ट हटाए

३० चैत, काठमाडौं । गृहमन्त्री सुधन गुरुङले सामाजिक सञ्जालमा आफ्ना सम्पत्ति विवरणसम्बन्धी दिएको टिप्पणी हटाएका छन् । मन्त्रीहरूको सम्पत्ति कल्पनाभन्दा धेरै भएको भन्दै व्यापक आलोचना भएपछि उनले जवाफमा सरकारमा आउनुअघि अधिग्रहीत सम्पत्ति कुनै ‘पाप’ नभएको बताएका थिए । तर, उक्त अभिव्यक्तिमा बढेको आलोचनापछि गुरुङले सम्बद्ध पोस्ट सामाजिक सञ्जालबाट हटाएका छन् ।

आइतबार प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन)सहित सबै मन्त्रीहरूको सम्पत्ति विवरण सार्वजनिक गरिएको थियो । त्यस विवरणमा सुन, चाँदी र विभिन्न गरगहनाहरूमा विशेष ध्यान दिइएको थियो र सामाजिक सञ्जालमा ती सामग्रीमा तीव्र आलोचना भएको छ । आलोचनाको वृद्धि भएपछि गुरुङले आफ्नो आधिकारिक इन्स्टाग्राम खाता मार्फत प्रतिक्रिया दिएका थिए ।

गुरुङले भने, कुनै पनि व्यक्ति गरिब भएर जन्मनु गल्ती नभएको तर मृत्यु हुँदा गरिब हुनु गल्ती हुने बताएका थिए । ‘तिमी जन्मँदा गरिब हुनु तिम्रो गल्ती होइन, तर तिमी मर्दा गरिब हुनु तिम्रो गल्ती हो,’ उनले इन्स्टाग्राम स्टोरीमा लेखेका थिए, ‘सरकारमा आउनुअघि अधिग्रहीत सम्पत्ति भ्रष्टाचारविहीन हो भने त्यो कुनै पाप होइन, तर सरकारमा आएर भ्रष्टाचार गरेर कमाउनु पाप हो ।’ उनले ह्यासट्याग सहित ‘चेतना भया’ लेखेर पनि आफ्नो सन्देश प्रवाहित गरेका थिए ।

राष्ट्रिय खेल भलिबल: उत्साह र चुनौतीको मिश्रण

नेपालले २०८२ सालमा सीमित मात्रामा अन्तर्राष्ट्रिय भलिबल प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको थियो। नेपाल पुलिस क्लबले काभा महिला क्लब भलिबलमा तेस्रो स्थान हासिल गरेको थियो भने हेल्प नेपालले काभा पुरुष क्लब भलिबलमा कांस्य पदक जितेको थियो। ३० चैत, काठमाडौं। भलिबल नेपालको राष्ट्रिय खेल हो। धेरैलाई यो कुरा थाहा छ भने केहीलाई थाहा छैन पनि। राष्ट्रिय खेलको रूपमा घोषणा भएको झण्डै एक दशकसम्म पुगेको भए पनि भलिबलले आफ्नो राष्ट्रिय खेलको पहिचानलाई गर्विलो बनाउन खास प्रगति गर्न सकेको छैन। त्यसैले २०८२ सालमा पनि भलिबलका लागि विशेष गरी ‘वाउ’ गर्ने जस्तो केही भएन, तर कोर्टमा भने भलिबल सक्रिय रह्यो। अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सीमित सहभागिता र प्रतियोगितामा मात्रै खेल हुँदा पनि घरेलु प्रतिस्पर्धा भने लगातार भइरहे। नेपाल भलिबल संघले आयोजना गर्ने नवौं एनभीए भलिबल च्याम्पियनसिप, फ्रेञ्चाइज महिला भलिबल लिग (इडब्लुभीएल) पोखरामा हुने चर्चित भलिबल प्रतियोगिता टाइगर कप लगायतका राष्ट्रिय स्तरका प्रतियोगिताहरू सम्पन्न भए। नवौं एनभीए च्याम्पियनसिपबाट छनोट भएका उत्कृष्ट ८ पुरुष र ६ महिला टोलीले प्रतिस्पर्धा गर्ने पीएम कप एनभीए लिग चैत २०८२ मा गर्ने भनिए पनि प्राविधिक कारणवश यो प्रतियोगिता वैशाख २०८३ मा सरेको छ।

२०८२ मा नेपालले धेरै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा भाग लिन सकेन। नेपालको अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता मुख्यतया सेन्ट्रल एसियन भलिबल एसोसिएसन (काभा) द्वारा आयोजना गरिएका प्रतियोगितामा सीमित रह्यो। यस वर्ष असोजमा नेपालको पुरुष टोलीले बंगलादेशको ढाकामा भएको काभा पुरुष भलिबल कप प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको थियो। अक्टोबर २२ देखि २८ सम्म चल्ने उक्त प्रतियोगितामा नेपाल ६ टोलीमध्ये पाँचौं स्थानमा टुंगियो। नयाँ खेलाडी समावेश गरी बनाइएको टोलीले अन्तर्राष्ट्रिय खेल अनुभवमा कमजोरी देखायो। यस्तै, माघमा नेपाल पुलिस क्लबले माल्दिभ्समा भएको काभा महिला क्लब भलिबलमा सहभागिता जनायो। साविक विजेता भएको नेपाल पुलिस क्लब यस पटक फाइनल पुग्न सकेन। सेमिफाइनलमा पराजित भएपछि तेस्रो स्थानको खेलमा श्रीलंकन क्लबलाई हराउँदै नेपाल पुलिस क्लब तेस्रो भयो। साउनमा माल्दिभ्समै भएको काभा पुरुष क्लब भलिबलमा नेपालको हेल्प नेपालले पनि तेस्रो स्थान हासिल गर्दै कांस्य पदक जितेको थियो। ६ क्लब सहभागी उक्त प्रतियोगितामा हेल्प नेपालले ४ खेल जित्यो र १ खेलमा हार्यो। तर सेट रेसियोमा पछि परेपछि फाइनल पुग्न सकेन। नेपाल भलिबल संघका अध्यक्ष जितेन्द्र बहादुर चन्दले विदेशी भूमिमा नेपालको कुनै पनि भलिबल टोलीले जितेको यो दोस्रो पदक भएको जानकारी दिए। पूर्वमा सन् २०१७ मा नेपालको पुरुष राष्ट्रिय टोलीले माल्दिभ्समा भएको काभा सेन्ट्रल जोन प्रतियोगितामा कांस्य पदक हात पारेको थियो।

मधेश बाहेकका प्रदेशमा २.५ देखि १० आना क्षेत्रफलका जग्गा कारोबार धेरै

मधेश बाहेकका प्रदेशहरूमा २.५ देखि १० आना क्षेत्रफलका साना जग्गाहरूको कारोबार बढी

नेपाल राष्ट्र बैंकका अनुसार मधेश बाहेकका प्रदेशहरूमा २.५ देखि १० आना क्षेत्रफलका साना जग्गाहरूको कारोबार बढी हुने देखिएको छ। मधेश प्रदेशमा २० आना भन्दा बढी क्षेत्रफल भएका ठूला जग्गाहरूको कारोबार बढी र कुल कारोबार क्षेत्रफलमा मधेश प्रदेश अग्रस्थानमा रहेको छ। घरजग्गा कर्जा आर्थिक वर्ष २०७७/७८ देखि २०८१/८२ सम्म ७२.४१ प्रतिशतले वृद्धि भईसकेको छ र केन्द्रीय बैंकले घरजग्गा मूल्य सूचकाङ्क प्रकाशित गर्ने तयारीमा रहेको छ।

चैत ३०, काठमाडौं– मधेश बाहेकका प्रदेशहरूमा साना टुक्रा भएका जग्गाहरूको कारोबार बढी हुने तथ्यांकहरूले देखाएका छन्। मधेश प्रदेशमा भने जग्गा खेतीपातीमा उपयुक्त भएकाले ठूलो क्षेत्रफलका जग्गाजन्य कारोबार बढी हुने गरेको छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको घरजग्गाको पछिल्लो अवस्थाको अध्ययन प्रतिवेदन अनुसार, जग्गा कारोबारका आधारमा मधेश बाहेक सबै प्रदेशहरूमा २.५ देखि १० आना क्षेत्रफलका साना प्लटहरू बढी कारोबार हुने पाइएको छ। तर मधेश प्रदेशमा २० आना भन्दा माथि ठूला प्लटहरूमा कारोबार बढी देखिएको छ।

कुल कारोबार भएको जग्गाको क्षेत्रफलका आधारमा मधेश प्रदेशको हिस्सा सर्वाधिक रहेको छ, त्यसपछि कोशी र लुम्बिनी प्रदेश रहेका छन्। कुल कारोबार मूल्यको आधारमा बागमती प्रदेश अग्रस्थानमा रहेको छ। महानगर र उपमहानगरपालिकामा ५ देखि १० आना क्षेत्रफल भएका प्लटहरू सबैभन्दा बढी कारोबार भएका छन्। केन्द्रीय बैंकले भूमि व्यवस्थापन तथा अभिलेख विभाग र आन्तरिक राजस्व विभागबाट सङ्कलित तथ्यांकहरूका आधारमा रियल इस्टेट कारोबार सम्बन्धी तथ्यांक त्रैमासिक रूपमा प्रकाशन गर्दै आएको छ।

केन्द्रीय बैंकले राजीनामा कारोबारका आधारमा रियल इस्टेट कारोबारको प्रवृत्ति विश्लेषण गरिरहेको छ। यसमा कारोबारको संख्या, मूल्य, कारोबार क्षेत्रफल, राजस्व संकलन र बैंकबाट रियल इस्टेट क्षेत्रमा गएको कर्जा लगायतका तथ्यांकले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दछन्। अध्ययनमा रियल इस्टेट कारोबारलाई राष्ट्रिय, प्रादेशिक, महानगरपालिका तथा उपमहानगरपालिकाको स्तरमा विश्लेषण गरिन्छ। त्रैमासिक तथ्यांकअनुसार घरजग्गा कारोबारमा मौसमी प्रवृत्ति देखिएको छ। आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा कारोबार न्यून हुन्छ भने तेस्रो र चौथो त्रैमासमा उच्च देखिएको छ।

महिला उद्यमशीलतालाई प्रस्तुत गर्दै नाटक टोलीले पश्चिम नेपालमा प्रदर्शन गर्‍यो

सुन्तला र खैरो रङको कम्बो सेट लुगा लगाएका, क्याप लगाएका ८ जना संगीतमा झुमिरहेका देखिन्छन्। उनीहरू गाउँले परिवेशमा छन्, सडकमा छन्, चौतारीमा छन्। बजा बजाउँदै गाएका छन्, नाचेका छन्। र, उनीहरूलाई हेर्ने/सुन्ने दर्शकहरू पनि उल्लेख्य संख्यामै छन्। यो दृश्य कथाघेराको ‘बाटै बाटो’ नामक सडक नाटक मञ्चनको हो। कथा घेरा काठमाडौंमा अवस्थित नाटकघर हो। यही नाटकघरको टोली गत ११ चैतदेखि पश्चिम नेपालमा छ। अहिले उनीहरूको यस नाटकका क्लिपहरू सामाजिक सञ्जालमा राम्रै शेयर भइरहेका छन्।

कथाघेराकी निर्देशक तथा नाटक टोलीकी नेतृत्वकर्ता आकांक्षा कार्कीका अनुसार यस नाटकमा महिला उद्यमशीलतालाई मुख्य विषयवस्तु बनाइएको छ। महिलाको हातमा सीप बसाइयो भने सबैलाई कल्याण हुन्छ, महिलाले गर्न नसक्ने केही छैन, समान अवसर नभएको कारण मात्रै महिलाहरू पछाडि परेका हुन् जस्ता विषयहरू नाटकमा समावेश गरिएको उनले बताइन्। अहिले यो टोली सल्यानको सल्ली बजारमा आफ्नो अन्तिम प्रदर्शन गर्न तयार छ। यो नाटकमा घरभित्र र बाहिरको काम गर्दै आएका अथवा आफैं केही गर्न चाहने तर समाज र परिवारबाट साथ सहयोग नपाएका पात्रहरूको कथा रहेको निर्देशक कार्कीले सुनाइन्।

नाटकले लैङ्गिक समानता र अवसरको कुरा गर्ने पनि उनको भनाइ छ। अहिलेसम्म कथाघेराको टोलीले सुदूरपश्चिम प्रदेशमा ६ स्थान र कर्णाली प्रदेशमा ५ स्थान गरी कुल ११ स्थानमा नाटक प्रदर्शन गरिसकेको छ। आजको प्रदर्शनपछि टोली काठमाडौं फर्किन तयारीमा छ। कथाघेराको यो नाटकलाई धेरैले सामाजिक सञ्जालमा प्रशंसा गरिरहेका छन् भने केहीले आलोचनात्मक टिप्पणीहरू पनि गरिरहेका छन्। विशेषत: नाटकमा प्रयोग भएको ‘नपूज, नढोग’ भन्ने शब्दलाई ‘धर्म र परम्परामा आक्रमण’ भन्दै नकारात्मक टिप्पणी भइरहेको छ। यस विषयमा कार्कीले यी शब्दहरूलाई तोडमोड गरेर गलत अर्थ लगाउन खोजिएको बताइन्। यी शब्दहरू प्रतीकात्मक मात्र रहेको उनको भनाइ छ। सडकमा मञ्चन गरिएको यो नाटक २ वैशाखमा युट्युबमा पनि उपलब्ध गराइने निर्देशक कार्कीले जानकारी दिइन्।

सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले पूर्वसभामुखहरूसँग गर्यो छलफल

सभामुख डोलप्रसाद अर्यालले आइतबार पूर्वसभामुख देवराज घिमिरे र अग्निप्रसाद सापकोटासँग सिंहदरबारस्थित कार्यकक्षमा भेटघाट गरेका छन्। भेटमा नेपालको संसदीय अभ्यास, विगतका अनुभवहरू, संघीय संसदको प्रभावकारी सञ्चालन र विधायन प्रक्रियाको सुदृढीकरणसम्बन्धी विषयमा विचारविमर्श भएको सभामुखको सचिवालयले जानकारी दिएको छ। ३० चैत, काठमाडौं। सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्याल पूर्वसभामुखहरूसँग छलफलमा जुटेका छन्। उनले आइतबार सिंहदरबारस्थित आफ्नो कार्यकक्षमा पूर्वसभामुख देवराज घिमिरे र अग्निप्रसाद सापकोटासँग भेट गरेका छन्। सो भेटमा संसदीय अभ्यास, अनुभव आदानप्रदान, संघीय संसदको प्रभावकारी सञ्चालन र विधायन प्रक्रियाको बलियोकरण विषयमा गम्भीर छलफल भएको सभामुखको सचिवालयले जनाएको छ।

रवि लामिछाने: नयाँ प्रतिनिधिसभा नियमावलीले सांसद निलम्बनको व्यवस्था के गर्नेछ?

प्रतिनिधिसभाको नयाँ नियमावली तयार हुँदै गर्दा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेविरुद्ध विचाराधीन मुद्दाका कारण उनको सांसद पद निलम्बन गर्ने कि नगर्ने भन्ने विषयमा निर्णय लिन कतिपयले माग गरेका छन्। सहकारी प्रकरणमा सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दा दायर भएपछि अघिल्लो प्रतिनिधिसभामा निलम्बनमै रहेका रास्वपा सभापति लामिछानेले नयाँ निर्वाचनपछि आएको प्रतिनिधिसभाको पहिलो बैठकमा पार्टीको तर्फबाट सम्बोधन गरेका थिए।

अदालतमा विचाराधीन सम्पत्ति शुद्धीकरणको मुद्दा टुंगो लाग्न बाँकी रहँदा लामिछाने पुनः चितवन २ बाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएका छन्। अघिल्लो संसद्‌मा निलम्बनमै रहेका लामिछाने कानुनी व्यवस्था यथावत् रहेको अवस्थामा कसरी संसद् प्रवेश गरे भन्ने विषयमा कतिपयले प्रश्न उठाएका छन्। सम्पत्ति शुद्धीकरण निवारण ऐन, २०६४ को दफा २७ ले सम्पत्ति शुद्धीकरण सम्बन्धी मुद्दा दायर भएको पदाधिकारी, कर्मचारी वा राष्ट्रसेवकलाई ‘स्वतः निलम्बित’ गरिने व्यवस्था गरेको छ।

संसद्‌मा प्रतिनिधित्व नभएको गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टीका अध्यक्ष दिनेश प्रसाईले पनि यही विषय उल्लेख गर्दै लामिछानेको निलम्बनबारे निर्णय लिन माग गरेका छन्। यद्यपि केही कानुनविद्हरूले नयाँ संसद्ले आफ्नो नियम आफैँ बनाउन पाउने भएकाले मुद्दा चलिरहेको अवस्थामा आरोपित व्यक्ति स्वतः निलम्बन नहुने तर्क प्रस्तुत गरेका छन्। तीमध्ये लामिछानेको पक्षमा वकालत गर्दै आएका वरिष्ठ अधिवक्ता तथा पूर्वमहान्यायाधिवक्ता सुशील पन्त पनि छन्। “अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगले भ्रष्टाचारसम्बन्धी मुद्दा चलाउँदा र सम्पत्ति शुद्धीकरण मुद्दा चलेपछि निलम्बन हुने भन्ने छ। त्यो स्वतः लागू हुने अवस्था संसद्‍मा छैन,” निर्वाचनअघि पन्तले बताए।

समस्याग्रस्त अम्बे कोशी सहकारीले थाल्यो साना बचतकर्ताको रकम फिर्ता

समस्याग्रस्त अम्बे कोशी सहकारीले साना बचतकर्तालाई रकम फिर्ता गर्न थाले

कोशी प्रदेश सरकारले स्थापना गरेको समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले २० हजार रुपैयाँभन्दा कम बचत भएका २८७ सदस्यको २८ लाख ५७ हजार रुपैयाँ बचत फिर्ता गरेको छ। समितिले ऋणीहरूबाट रकम संकलन गर्दै १ लाख रुपैयाँसम्मको बचत फिर्ता गर्ने तयारीमा छ र ऋणले नपुगेको अवस्थामा सहकारी र सञ्चालकको सम्पत्ति लिलाम गरिनेछ। प्रदेश सरकारले २०८१ पुस २३ गते अम्बे कोशी सहकारीलाई समस्याग्रस्त घोषणा गरी व्यवस्थापन, ऋण असुली र धितो लिलाम प्रक्रिया अघि बढाएको छ। ३० चैत, विराटनगर।

इटहरीस्थित समस्याग्रस्त अम्बे कोशी बचत तथा ऋण सहकारी संस्था लिमिटेडका साना बचतकर्ताले बचत रकम फिर्ता पाउन थालेका छन्। कोशी प्रदेश सरकारले गठन गरेको समस्याग्रस्त सहकारी व्यवस्थापन समितिले २० हजार भन्दा कम बचत भएका सदस्यहरूलाई प्राथमिकतामा राखेर बचत रकम फिर्ता गरेको हो। समितिका अध्यक्ष भरतबहादुर थापाका अनुसार, २० हजार रुपैयाँभन्दा कम बचत भएका २८७ साना बचतकर्ताको २८ लाख ५७ हजार रुपैयाँ उनीहरूको बैंक खातामा पठाइसकिएको छ।

समस्याग्रस्त अम्बे कोशी सहकारीको व्यवस्थापन जिम्मेवारी प्रदेश सरकारले गठन गरेको समितिले लिएपछि सहकारीले लगानी गरेको ऋणमध्ये १ करोड ८७ लाख रुपैयाँ असुल गरेको थियो। सहकारीले असुल गर्नुपर्ने कुल ऋण ४२ करोड ६० लाख रुपैयाँभन्दा बढी रहेको छ। बचत रकम फिर्ताका लागि समितिमा २४ करोड ८८ लाख रुपैयाँ बराबरको निवेदन परेको छ। समिति सदस्य जीवन काफ्लेका अनुसार ऋणीहरूबाट रकम असुली प्रक्रिया अघि बढिरहेको कारण पहिलो चरणमा २० हजार रुपैयाँसम्मको रकम फिर्ता गरिसकेको र अब १ लाख रुपैयाँसम्मको बचत फिर्ता गर्ने तयारी भइरहेको छ। उनले भने, “ऋणले नपुगेको अवस्थामा सहकारी तथा सञ्चालकहरूको सम्पत्ति लिलाम गरी बचत रकम फिर्ता गरिनेछ।”

प्रदेश सरकारले २०८१ पुस २३ गते अम्बे कोशी सहकारीलाई समस्याग्रस्त घोषणा गरेको थियो। समस्याग्रस्त घोषणा गरेपछि सरकारी समितिले जिम्मा लिएर सहकारीको सम्पत्ति व्यवस्थापन, ऋण असुली र धितो लिलाम प्रक्रिया अगाडि बढाएको हो। कोशी प्रदेशका उद्योग, कृषि तथा सहकारी मन्त्री इस्राइल मन्सुरीले प्रदेश सरकारको पहलमा यो पहिलो पटक बचत रकम फिर्ता गर्ने काम सुरु भएको बताएका छन्। उनले भने, “देशमै पहिलो पटक हो यो काम, पहिलो चरणमा २० हजार रुपैयाँसम्म र त्यसपछि छिट्टै एक लाख रुपैयाँसम्मको बचत फिर्ता गर्ने तयारी छ।”

लिनक्स ७.० सार्वजनिक, नयाँ ‘सेल्फ-हिलिङ’ प्रविधि र एआई फिचरहरू सहित

लिनक्स कर्नेलको नयाँ संस्करण ‘लिनक्स ७.०’ आधिकारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको छ। लिनस टोरभाल्ड्सले अघिल्लो संस्करण ‘६.१९’ पछि संस्करण संख्या ७.० मा अपग्रेड गर्दै यस नयाँ कर्नेल रिलिज गरेका हुन्। यस संस्करणमा सेल्फ-हिलिङ एक्सएफएस, नयाँ एआई एजेन्ट इन्टरयाक्सन, नवीन हार्डवेयर समर्थन र सुरक्षा सुधारहरू समावेश गरिएको छ। यो नयाँ कर्नेल विशेष गरी आउँदै गरेको ‘युबुन्टु २६.०४ एलटीएस’ को मुख्य आधारका रूपमा काम गर्नेछ।

यस संस्करणका मुख्य विशेषताहरूले कम्प्युटरको कार्यक्षमता र सुरक्षालाई नयाँ स्तरमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ। सेल्फ-हिलिङ एक्सएफएस फाइल सिस्टममा साना त्रुटिहरूलाई आफैं पत्ता लगाएर समाधान गर्न सक्षम छ, जसले डाटा गुम्ने जोखिमलाई घटाउँछ।

एआई एजेन्ट इन्टरयाक्सनका लागि नयाँ किबोर्ड बटनहरूको लागि एचआईडी कोडहरू थपिएका छन्, जसले भविष्यमा आउने ल्यापटपहरूमा एआई एजेन्टसँग सहज संवाद गर्न सहयोग पुर्‍याउनेछ। नयाँ हार्डवेयर समर्थनमा इन्टेलको ‘नोभा लेक’, ‘क्रेसेन्ट आइल्यान्ड’ र एएमडीका नयाँ ग्राफिक्स कार्डहरूको पूर्ण समर्थन उपलब्ध गराइएको छ।

सुरक्षा र प्रदर्शन सुधारमा पनि विशेष ध्यान दिइएको छ। वर्षौंसम्म लुकेको एक्स.५०९ सर्टिफिकेट कोडको सुरक्षा त्रुटि सुधारिएको छ भने एएमडी जेन ३ प्रोसेसरमा देखिएका केही प्राविधिक समस्याहरूलाई समेत समाधान गरिएको छ। साथै, आर्मरी ड्राइभरमा आसुसका नयाँ उपकरणहरूको ड्राइभर समर्थन थप गरिएको छ, जसले गेमिङ ल्यापटप प्रयोगकर्ताहरूलाई फाइदा दिनेछ। लिनक्स ७.० को रिलिजपछि अब ७.१ संस्करणको विकास प्रक्रिया पनि सुरु भइसकेको छ।

महामन्त्री पौडेल: क्रियाशील सदस्यता खारेज गरेर होइन, अद्यावधिक गरिनेछ

नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री प्रदीप पौडेलले पार्टीले क्रियाशील सदस्यता खारेज नगरी त्यसलाई अद्यावधिक गर्ने बताएका छन्। पौडेलले सदस्यता अद्यावधिकले पार्टीलाई गाउँ–गाउँसम्म अगाडी लैजाने र जिम्मेवार बनाउने उल्लेख गरेका छन्। उनले भोलि (मंगलबार) देखि सम्पूर्ण क्रियाशील सदस्यहरूलाई सदस्यता अद्यावधिक गर्न आग्रह गरेका छन्। ३० चैत, काठमाडौं।

महामन्त्री पौडेलले सोमबार सामाजिक सञ्जाल फेसबुक मार्फत सदस्यता अद्यावधिक सम्बन्धमा स्पष्ट पारेका छन्। उनले भने, “नेपाली कांग्रेसले अहिलेसम्मको क्रियाशील सदस्यता खारेज गर्न लागेको हो? भन्ने धेरैले मलाई प्रश्न गर्नुभएको छ, त्यसैले यो कुरा लेख्दैछु। हामीले क्रियाशील सदस्यता खारेज गर्ने होइन, अद्यावधिक गर्दैछौं।”

पौडेलका अनुसार, अद्यावधिक हुने क्रियाशील सदस्यहरूले कांग्रेसलाई गाउँ–गाउँसम्म जोड्नेछन् र समर्पित सदस्यहरूको पुनःसक्रियताले पार्टीलाई अझ जिम्मेवार र बलियो बनाउनेछ। उनले थपे, “पहिले भएका गल्तीहरू हटाउनका लागि यस पटक हामीले प्राविधिक पक्षमा विशेष ध्यान दिएर क्रियाशील सदस्यता अद्यावधिक प्रक्रिया अघि बढाइरहेका छौं।”

महामन्त्री पौडेलले भोलि (मंगलबार)देखि कांग्रेसका सम्पूर्ण क्रियाशील सदस्यहरूलाई सदस्यता अद्यावधिक गर्न र शुभेच्छुक एवं कांग्रेसमा आस्था राख्नेहरूलाई क्रियाशील सदस्यता लिन आग्रह गरेका छन्।