राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप)ले खेल संघहरूलाई असार १५ गतेभित्र आफ्नो दर्ता नवीकरण गर्न निर्देशन दिएको छ। राखेपले यदि यस मिति भित्र नवीकरण नहुँदा भने प्रचलित कानुन अनुसार खारेजको प्रक्रिया अघि बढाउने जनाएको छ। हाल ७५ दर्ता भएका खेल संघमध्ये ३३ संघले नवीकरण गरेका छैनन्, जसमा नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) समेत सामेल छ।
राखेपले राष्ट्रिय खेलकुद विकास ऐन, २०७७ र नियमावली, २०७९ अनुसार पटक-पटक नवीकरणको सूचना प्रकाशित गरिसकेको भए पनि कार्यान्वयन नभएको भन्दै असार १५ गतेसम्मको समय म्याद दिँदै पुनः सूचना जारी गरेको हो। राखेपले तोकिएको समयभित्र नवीकरण नभए प्रचलित कानुन अनुसार खारेज प्रक्रिया अगाडि बढाइने व्यवस्था रहेको जनाएको छ।
राखेपको वेबसाइटमा प्रकाशित सूचनाअनुसार ७५ दर्ता भएका संघमध्ये ३३ संघले अझै नवीकरण गराएका छैनन्। चर्चित नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान)ले समेत नवीकरण प्रक्रिया पूरा गराएको छैन। नवीकरणको लागि वार्षिक प्रतिवेदन, विधान, भावी योजना, लेखा परीक्षण, र कम्तीमा एक राष्ट्रिय स्तरको प्रतियोगिता सम्पन्न गरेको प्रमाणपत्र पेश गर्नुपर्ने व्यवस्था छ। यद्यपि सबै आवश्यक कागजात उपलब्ध गराउन नसकेका कारण धेरै खेल संघहरूले नवीकरण नगर्ने गरेका छन्।
नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका मुख्य सचेतक युवराज दुलालले नीति तथा कार्यक्रममा संविधानको मर्म अनुसार समाजवाद उन्मुख अर्थतन्त्रको स्पष्ट राजनीतिक लक्ष्य समावेश हुनु आवश्यक भएको बताएका छन्। उनले समानुपातिक र समावेशी सिद्धान्तमा आधारित समतामूलक समाज निर्माण गर्ने सङ्कल्प नीति तथा कार्यक्रममा ओझेलमा परेको बताए।
दुलालले सुशासन, सार्वजनिक सेवा प्रवाह र समन्यायिक वितरणमार्फत समृद्ध राष्ट्र निर्माण गर्ने सरकारको लक्ष्य सकारात्मक भएता पनि यसको वैचारिक आधार र कार्यक्रम स्पष्ट हुनुपर्ने बताए। उनले सरकारले १० वर्षमा ३० हजार मेगावाट विद्युत् उत्पादन गर्ने र औसत ७ प्रतिशत आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखे पनि तिनलाई पूरा गर्ने ठोस आधार नदेखिएको टिप्पणी गरे।
मुख्य सचेतक दुलालले मुलुकको वन क्षेत्र र खनिज स्रोतहरूको उपयोगमा सरकारले पर्याप्त ध्यान नदिएको उल्लेख गरे। उनले कार्बन ट्रेडिङ जस्ता बाह्य अवधारणाबाट बाहिर निस्केर युरेनियम, ग्रेनाइट, मार्बेल, फलाम र पेट्रोलियमजस्ता स्वदेशी खनिज स्रोतको उत्खनन र उपयोगले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई बलियो बनाउने बताए।
‘यी नाराहरूलाई सहयोग गर्ने विषयगत कार्यक्रम पर्याप्त छैनन्। सामान्य कानुनी र संरचनागत सुधारले मात्र यति ठूला लक्ष्य हासिल गर्न सम्भव छैन,’ दुलालले भने। उनले कृषि क्षेत्रमा बाँदर र बँदेलजस्ता वन्यजन्तुले पुर्याउने क्षतिपूर्तिको व्यवस्था र बीमाको माग पनि गरे।
३१ वैशाख, काठमाडौं । बालअधिकारकर्मीहरूले कानुनी रूपमा विवाहको न्यूनतम उमेर २० वर्ष कायम राख्न आग्रह गरेका छन्। बालबालिकाको शिक्षा, स्वास्थ्य र समग्र विकासमा नकारात्मक असर पर्ने भन्दै विवाहको उमेर १८ वर्ष बनाउने प्रस्तावलाई रोक्न माग गरेका छन्। बालबालिका शान्ति क्षेत्र राष्ट्रिय अभियान (सिजप) द्वारा आयोजित ‘विवाह २० वर्ष पारि अभियान’ अन्तर्गत सञ्चारकर्मीहरूको भूमिका विषयक छलफल कार्यक्रममा वक्ताहरूले विवाहको न्यूनतम उमेर २० वर्षभन्दा कम नहुने भएको तथ्याङ्क र तर्कहरू प्रस्तुत गरे।
राष्ट्रिय बालअधिकार परिषद्का पूर्वकार्यकारी निर्देशक तारक धितालले विवाहको उमेर घटाउँदा शैक्षिक, मानसिक, आर्थिक, सामाजिक र प्रजनन स्वास्थ्यमा गम्भीर नकारात्मक प्रभाव पर्ने विभिन्न अध्ययनहरूले पुष्टि गरेको जानकारी दिए। उनले चीन, दक्षिण कोरिया र भारत जस्ता देशहरूमा पनि कानुनी विवाहको न्यूनतम उमेर २० वर्ष वा सोभन्दा माथि नै रहेको उदाहरण पेश गरे। धितालले नेपाल सरकारले जारी गरेको बालविवाह अन्त्यसम्बन्धी रणनीति २०७२ लाई प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्न संघीय सरकार, प्रदेश सरकार, स्थानीय सरकार, निजी क्षेत्र र सञ्चारकर्मीहरूले आ–आफ्नो भूमिका निर्वाह गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
नेपालको संविधानको धारा ३९ अन्तर्गत बालबालिकालाई बालविवाह गर्न बाध्य बनाउन नपाइने व्यवस्था गरिएको छ भने मुलुकी अपराध संहिता २०७४ को दफा १७३ ले २० वर्ष नपुगी गरिने विवाहलाई दण्डनीय अपराध ठहराएको छ। सिजपका अध्यक्ष तिलोत्तम पौडेलले कम उमेरमा विवाह गरे बालविवाह घट्ने तर्क गलत रहेको बताए। उनले कम उमेरमा विवाह गरी सन्तान जन्माउँदा जन्ममृत्यु दर बढ्ने जोखिम रहेको पनि बताए। केटा र केटी दुवैको सहमति भएको २० वर्ष मुनिको विवाहलाई मान्यता दिनुपर्ने सोच पनि गलत रहेको उनको भनाइ छ।
वैदेशिक रोजगार ठगी मुद्दामा इन्टरपोलबाट रेड नोटिस जारी गरिएका सुवास लावतीलाई युएईबाट पक्राउ गरी नेपाल फिर्ता ल्याइएको छ। सुवास लावतीले वैदेशिक रोजगारीमा सर्बिया पठाइदिन्छु भनी ११ लाख ६१ हजार रूपैयाँ ठगी गरेको आरोप छ। उनलाई आवश्यक अनुसन्धान र कारबाहीका लागि वैदेशिक रोजगार विभाग तहाचल, काठमाडौंमा बुझाइएको छ।
३१ वैशाख, काठमाडौं। वैदेशिक रोजगार ठगी मुद्दामा इन्टरपोलबाट रेड नोटिस जारी गरिएका फरार व्यक्ति पक्राउ परेका छन्। पक्राउ पर्नेमा पाँचथरको मिक्लाजुङ गाउँपालिका–५ का ३६ वर्षीय सुवास लावती छन्। एनसीकी अबुधाबी युएईको समन्वयमा युएईबाट पक्राउ गरिएका उनलाई सम्बन्धित मुद्दामा कारवाही गर्नेलगायत प्रयोजनार्थ बिहीबार नेपाल फिर्ता ल्याइएको हो।
सुवास लावतीले वैदेशिक रोजगारीमा आकर्षक तलबको प्रलोभनमा पारि सर्बिया पठाइदिन्छु भनी पीडितलाई विभिन्न मितिमा ११ लाख ६१ हजार रूपैयाँ बैंक खातामा जम्मा गर्न लगाई ठगी गरेको आरोप छ। उनलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा खोजतलास र पक्राउ गर्न नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय अपराध अनुसन्धान विभाग इन्टरपोल शाखाको अनुरोधमा इन्टरपोल महासकायिलयबाट २०८२ साउन २६ गते विरुद्ध रेड नोटिस जारी गरिएको थियो। नेपाल प्रहरी प्रधान कार्यालय इन्टरपोल शाखाले उनलाई आवश्यक अनुसन्धान र कारबाहीका लागि वैदेशिक रोजगार विभागमा बुझाइएको जनाएको छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले बेइजिङस्थित टेम्पल अफ हेभन पुगेपछि चीनको ‘उत्कृष्ट स्थान, अविश्वसनीय’ भन्दै प्रशंसा गरेका छन्। यसैबीच, चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले अमेरिकी कम्पनीहरूका लागि चीनको ढोका अझ खुला हुने र ठूला अवसरहरू उपलब्ध गराइने बताएका छन्। ट्रम्प र जिनपिङबीच दुई घण्टे बैठकपछि व्यापारिक नेताहरु सँग छलफल भएको छ र चीनले अमेरिकी सामान खरिदमा थप दबाब सहन तयार भएको देखिएको छ।
३१ वैशाख, काठमाडौं। ट्रम्पले टेम्पल अफ हेभनमा फोटो सेसनको क्रममा भने, ‘उत्कृष्ट स्थान, अविश्वसनीय। चीन निकै सुन्दर छ।’ टेम्पल अफ हेभन चीनको ऐतिहासिक परिसर हो, जहाँ मिङ र चिङ राजवंशका सम्राटहरूले राम्रो फसलका लागि प्रार्थना र धार्मिक अनुष्ठान गरिरहेका थिए। यो बेइजिङको प्रसिद्ध मन्दिर परिसर तथा ठूलो पर्यटकीय स्थलका रूपमा परिचित छ। टेम्पल अफ हेभन परिसर दुई दिनअघि सर्वसाधारणका लागि बन्द गरिएको थियो।
पत्रकारहरूले दुवै नेतालाई ताइवान सम्बन्धी छलफलबारे प्रश्न गरेका थिए, तर ट्रम्प र जिनपिङले जवाफ दिएका छैनन्। ट्रम्पलाई कुराकानी कस्तो रह्यो भनेर सोध्दा उनले भने, ‘पर्खनुहोस्।’ हाल ट्रम्प टेम्पल अफ हेभन परिसरबाट बाहिरिएका छन्। चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले ट्रम्पसँग दुई घण्टे बैठकपछि अमेरिकी व्यापारिक नेतासँग भेटघाट गरेका छन्। उनले अमेरिकी कम्पनीहरूका लागि चीनको ढोका अझ खुल्ने र ठूला अवसरहरू प्राप्त हुने बताएका छन्। जिनपिङले अमेरिकी कम्पनीहरूले लामो समयदेखि चीनको विकासमा सहभागिता जनाउँदै आएको र यसले दुवै देशलाई लाभ पुगेको पनि बताए।
फिफाले पहिलो पटक विश्वकप फाइनलमा हाफ टाइम शो आयोजना गर्न लागेको छ, जसमा शाकिरा, म्याडोना र बीटीएसले प्रमुख प्रस्तुति दिनेछन्। फिफा विश्वकप फाइनल आगामी जुलाई १९ मा अमेरिकाको न्यु जर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा आयोजना हुनेछ। कार्यक्रममा क्युरेटरको भूमिका कोल्डप्लेका क्रिस मार्टिनले निर्वाह गर्नेछन् र शो ग्लोबल सिटिजेनले उत्पादन गर्नेछ।
फिफाले विश्वकप फाइनलमा पहिलो पटक हाफ टाइम शो आयोजना गर्न लागेको यो कार्यक्रममा विश्वप्रसिद्ध कलाकारहरू शाकिरा, म्याडोना र के-पप समूह बीटीएसले मुख्य प्रस्तुति दिने तय भएको छ। आगामी जुन १२ देखि सुरु हुने फिफा विश्वकप फाइनल जुलाई १९ मा अमेरिकाको न्यु जर्सीस्थित मेटलाइफ स्टेडियममा हुनेछ। कार्यक्रमको क्युरेटर कोल्डप्लेका क्रिस मार्टिन हुनेछ भने यो शो ग्लोबल सिटिजेन नामक गैर-नाफामुलक संस्थाबाट उत्पादन गरिनेछ।
यस योजनाको उद्देश्य ‘फिफा ग्लोबल सिटिजेन एजुकेसन फन्ड’ मार्फत शिक्षा र फुटबल पहुँच विस्तार गर्नु भएको छ। फिफाले जनाएको छ कि उक्त कोषले विश्वभरिका बालबालिकालाई शिक्षा र फुटबलसम्म पहुँच बनाउनका लागि १०० मिलियन अमेरिकी डलर उठाउने लक्ष्य राखेको छ। साथै, २०२६ विश्वकपका प्रत्येक टिकटबाट १ डलर सोही कोषमा जाने व्यवस्था गरिएको छ। फिफा विश्वकप २०२६ को आधिकारिक गीत पनि शाकिराकै आवाजमा सार्वजनिक भइसकेको छ।
चाँदीको मूल्य एक हप्तामा ११.४४ प्रतिशतले बढेर बिहीबार प्रतितोला ५ हजार ७४५ रुपैयाँ पुगेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय औद्योगिक माग बढेसँगै चाँदीको मूल्यमा प्रभाव परेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्। ३१ वैशाख, काठमाडौं।
पछिल्ला दिनहरूमा निरन्तर मूल्य वृद्धि भएको चाँदी बिहीबार प्रतितोला ५ हजार ७४५ रुपैयाँमा कारोबार भएको हो। गत बिहीबार चाँदी ५ हजार १५५ रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। अघिल्लो दिनको तुलनामा चाँदी तोलामा ३५ रुपैयाँले बढेको छ। अघिल्लो दिन ५ हजार ७१० रुपैयाँमा चाँदी कारोबार भएको थियो।
त्यसैगरी, सुनको मूल्य पनि एक हप्तामा १.३ प्रतिशतले बढेर बिहीबार प्रतितोला ३ लाख २ हजार ५ सय रुपैयाँ कायम भएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघले जनाएको अनुसार, अघिल्लो दिन सुनको मूल्य प्रतितोला ३ लाख २ हजार २ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो। गत बिहीबार सुनको मूल्य प्रतितोला २ लाख ९८ हजार ६ सय रुपैयाँमा कारोबार भएको थियो।
भारतीय ब्याट्सम्यान विराट कोहली टी–२० क्रिकेटमा १० शतक बनाउने पहिलो भारतीय बनेका छन्। कोहलीले ४०९ इनिङ्समा १४ हजार रन पुरा गर्दै यो कीर्तिमान सबैभन्दा छिटो बनाएका छन्, जुन पहिले क्रिस गेलको नाममा थियो। उनी आईपीएलमा २७९ खेल खेलेका छन् र सर्वाधिक खेलाडीको रेकर्ड तोड्दै २१ पटक ‘प्लेयर अफ द म्याच’ अवार्ड जितेका छन्। ३१ वैशाख, काठमाडौं।
कोहलीले आईपीएलमा कोलकाता नाइट राइडर्सको विरुद्ध गएरातिको खेलमा अविजित १०५ रन बनाएर टी–२० क्रिकेटमा नयाँ कीर्तिमान तोडेका छन्। समग्रमा उनी १० वा बढी शतक बनाउने चौथो ब्याट्सम्यान हुन्। यसअघि यो उपलब्धि क्रिस गेल (२२), बाबर आजम (१३) र डेभिड वार्नर (१०)ले हासिल गरेका थिए।
कोहलीले यो उपलब्धि ४०९ इनिङ्समा पुरा गर्दै सर्वाधिक छिटो यो कीर्तिमान बनाउन सफल भएका हुन्। यसअघि यो रेकर्ड क्रिस गेलको नाममा थियो, जसले ४२३ इनिङ्समा १४ हजार रन पुरा गरेका थिए। आईपीएलमा कोहलीको यो नवौं शतक हो, जुन प्रतियोगिताको इतिहासमै सबैभन्दा धेरै हो। दोस्रो स्थानमा रहेका जस बट्लरका ७ शतक छन्।
यो खेल कोहलीको २७९औं आईपीएल खेल पनि थियो, जसले उनलाई आईपीएल इतिहासकै सबैभन्दा धेरै खेल खेलेका खेलाडीहरू मध्ये अग्रस्थानमा पुर्यायो। उनले एमएस धोनी र रोहित शर्मालाई पछि पारेका छन्, जसले समान २७८ खेल खेलेका छन्। यस खेलमा ‘प्लेयर अफ द म्याच’ अवार्ड जित्दा कोहलीले आईपीएलमा आफ्नो २१औं ‘प्लेयर अफ द म्याच’ अवार्ड पनि हात पारे। भारतीय खेलाडीहरु मध्ये यो रेकर्ड उनी र रोहित शर्माले संयुक्त रूपमा सबैभन्दा बढी कायम गरेका छन्।
समाचार सारांश चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले बेइजिङमा ट्रम्पसँग भएको शिखर वार्तामा व्यापार युद्धमा कुनै पक्ष विजेता नहुने बताएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र चीनको सम्बन्ध पहिलेभन्दा अझ राम्रो हुने दाबी गरेका छन्। ट्रम्प र जिनपिङबीच बेइजिङको ग्रेट हल अफ द पिपुलमा करिब दुई घण्टासम्म द्विपक्षीय बैठक चलेको छ। ३१ वैशाख, काठमाडौं। बेइजिङमा ट्रम्पसँग भएको शिखर वार्ताका क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङले व्यापारीय युद्धमा कुनै पक्ष विजयी नहुने बताएका छन्। चिनियाँ सरकारी सञ्चार माध्यमका अनुसार, अमेरिका र चीनका व्यापारिक टोलीबीच हालै सम्पन्न वार्तामा सन्तुलित र सकारात्मक परिणाम प्राप्त भएको जनाएका छन्। जिनपिङले चीन-अमेरिका आर्थिक तथा व्यापारिक सम्बन्धको आधार ‘पारस्परिक लाभ र दुवैतर्फ जीत हुने सहयोग’ रहेको बताए। साथै उनले दुई देशलाई यो सकारात्मक वातावरण कायम राख्न एकसाथ काम गर्न अपिल पनि गरे। बुधबार अमेरिकी ट्रेजरी सेक्रेटरी स्कट बेसन्ट र चीनका उपप्रधानमन्त्री हे लिफेङबीच दक्षिण कोरियामा बैठक भएको थियो, जुन ट्रम्प-जिनपिङ शिखर वार्ताको पूर्वसन्ध्यामा आयोजना गरिएको थियो। जिनपिङले ट्रम्पलाई बताए कि अमेरिका र चीनले मिलेर राम्रो भविष्य निर्माण गर्नुपर्नेछ। बेइजिङमा शिखर वार्ताको सुरुवातमा उनले सम्पूर्ण विश्व यस बैठकमा नजर टेकेको बताए। ग्रेट हल अफ द पिपुलमा आयोजित प्रारम्भिक सम्बोधनमा जिनपिङले विश्व तीव्र गतिमा परिवर्तन भइरहेको र विश्वव्यापी अवस्था अस्थिर रहेको बताएका छन्। उनले विश्व एउटा नयाँ मोडमा उभिएको र अब अमेरिका र चीनले टकरावबाट बचेर सम्बन्धको नयाँ मोडल बनाउन सक्छन् कि सक्दैनन् भन्ने प्रश्न अगाडि राखे। जिनपिङले दुवै देशले सहकार्य गरेर विश्वव्यापी चुनौतीहरूको सामना गर्नुपर्ने र विश्वलाई थप स्थिरता दिनुपर्ने उल्लेख गरे। उनले प्रश्न राखे, ‘के हामीले विश्व, हाम्रा जनता र मानवताको भविष्यका लागि हाम्रो द्विपक्षीय सम्बन्धको उज्जवल भविष्य बनाउन सक्छौं?’ जिनपिङले यी प्रश्नहरू इतिहास, विश्व र जनताका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण भएको र दुई नेताले मिलेर यसको सकारात्मक जवाफ दिनुपर्ने बताए। अमेरिका र चीनबीचको सम्बन्ध दुई देश मात्र नभई सम्पूर्ण विश्वका लागि पनि महत्वपूर्ण रहेको उनले जोड दिए। अमेरिका र चीनबीच पछिल्ला वर्षहरूमा भन्सार शुल्क, प्रविधि र व्यापार मुद्दामा तनाव कायम छ। बेइजिङमा जारी बैठकमा व्यापार, दुर्लभ खनिज, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, ताइवान र इरान युद्धजस्ता विषयमा छलफल भइरहेको छ। ट्रम्पले के भने? अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अमेरिका र चीनको सम्बन्ध पहिलेभन्दा पनि अझ राम्रो हुने बताएका छन्। उहाँले आफू जिनपिङसँगको कुराकानीप्रति उत्साहित रहेको र अमेरिकामा सबैले यस शिखर बैठकको चर्चा गरिरहेको बताए। ट्रम्पले भने, ‘तपाईं संग हुनु मेरो लागि सम्मानको विषय हो। तपाईंको मित्र हुनु सम्मानको कुरा हो र अमेरिका र चीनको सम्बन्ध पहिलेभन्दा राम्रो हुनेछ।’ बेइजिङमा शिखर वार्ताको सुरुवातमा ट्रम्पले विश्वका थुप्रै व्यापारिक नेताहरूलाई साथमा लिएर चीन आएको जानकारी दिए। उनले भने, ‘आज यहाँ उपस्थित सबै व्यक्तिहरू यहाँ तपाईंलाई सम्मान गर्न आएका हुन्।’ उहाँले जिनपिङसँगको आफ्नो सम्बन्ध उत्कृष्ट रहेको बताउँदै दुई देशको भविष्य सुखद हुने बताउनुभयो। ट्रम्पसँगै इलोन मस्क, एप्पलका सीईओ टिम कुक, बोइङका सीईओ लगायत थुप्रै प्रतिष्ठित अमेरिकी व्यवसायीहरू पनि चीन पुगेका छन्। दुई घण्टासम्म चले अमेरिका-चीन बैठक ट्रम्प र जिनपिङबीच भएको द्विपक्षीय बैठक सम्पन्न भएको छ। बेइजिङको ग्रेट हल अफ द पिपुलमा करिब दुई घण्टा उनीहरूबीच संवाद जारी रह्यो। प्रारम्भमा एक घण्टा वार्ता हुने भएकाले भनिए पनि निर्धारित समयभन्दा एक घण्टा बढी बैठक चलेको छ।
समाचार सारांश सम्पादकीय समीक्षा पश्चात तयार। सरकारले घोषणा गरेको नीति तथा कार्यक्रममाथि उठेका प्रश्नहरूको जवाफ अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा दिने भएका छन्। विपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्री बालेन शाहलाई नीति तथा कार्यक्रममाथिको छलफलमा उपस्थित हुन आग्रह गर्दै निरन्तर अवरोध गरिरहेका थिए। आजको बैठकमा नीति तथा कार्यक्रममाथि छलफलपछि संशोधनहरू निर्णयार्थ प्रस्तुत गरिने र विनियोजन विधेयकका सिद्धान्त र प्राथमिकता पेस गरिने कार्यसूچیमा रहेको छ। ३० वैशाख, काठमाडौं।
सरकारले घोषणा गरेको नीति तथा कार्यक्रममाथि उठेका प्रश्नहरूको जवाफ अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले दिने भएका छन्। प्रतिनिधिसभाको आजको कार्यसूचीमा नीति तथा कार्यक्रममाथिका प्रश्नहरूको जवाफ अर्थमन्त्रीले दिने उल्लेख गरिएको छ। आज बिहान तय भएको प्रतिनिधिसभाको दैनिक कार्यसूचीको दोस्रो नम्बरमा यस विषयलाई राखिएको छ। कार्यसूचीमा भनिएको छ, ‘सम्माननीय प्रधानमन्त्रीको तर्फबाट माननीय अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले सम्माननीय राष्ट्रपतिले २०८३ वैशाख २८ गते सोमबार संघीय संसद्को दुवै सदनको संयुक्त बैठकमा गर्नुभएको सम्बोधनमा उल्लिखित आ.व. २०८३/०८४ को नेपाल सरकारको वार्षिक नीति तथा कार्यक्रममाथिको छलफलको क्रममा उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिनुहुने।’
नीति तथा कार्यक्रममाथिको छलफल र जवाफका लागि विपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्री बालेन शाहलाई खोजिरहेका छन्। प्रतिनिधिसभाको बुधबारको बैठकमा प्रधानमन्त्री अनुपस्थित भएपछि विपक्षीहरूले लगातार नाराबाजी र अवरोध गरेका थिए। प्रधानमन्त्रीले नै नीति तथा छलफल सम्बन्धी प्रस्ताव सदनमा टेबुल गर्नुपर्ने विपक्षी दलहरूको माग थियो। पछि सभामुखको पहलमा भएको छलफलपछि विपक्षी दलहरूले मन्त्रीलाई प्रस्ताव टेबुल गर्न दिन तयार भए पनि छलफलमा र जवाफ दिन प्रधानमन्त्री उपस्थित हुनुपर्ने अडानमा थिए।
प्रधानमन्त्रीलाई उपस्थित हुन रुलिङ गर्न उनीहरूले पटक पटक सभामुखसँग अनुरोध गरेका थिए। सभामुखले प्रधानमन्त्रीको कार्यसूचीबारे आफूलाई जानकारी नहुने भन्दै त्यस्तो रुलिङ गर्न नसक्ने बताएपछि विपक्षीहरूले हिजो बैठक चल्न दिएनन्। विपक्षीको निरन्तर अवरोधपछि सभामुखले आजको बैठक स्थगित गरेका थिए। अब आजको बैठकमा नीति तथा कार्यक्रममाथि छलफल हुने कार्यसूची रहेको छ। अर्थमन्त्रीले जवाफ दिएका पछि सरकारको वार्षिक नीति तथा कार्यक्रममाथि प्राप्त संशोधनहरूलाई निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्ने कार्यसूची पनि छ। आजै सरकारको वार्षिक नीति तथा कार्यक्रमलाई निर्णयार्थ प्रस्तुत गर्ने कार्यसूची पनि राखिएको छ। त्यसपछि विनियोजन विधेयकका सिद्धान्त र प्राथमिकता पेस गरिनेछ। प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा नियमावली मस्यौदा समितिका सभापति गणेश पराजुलीले ‘प्रतिनिधिसभा नियमावली मस्यौदा समितिको प्रतिवेदन, २०८३’ माथि विचार गरियोस् भन्ने प्रस्ताव प्रस्तुत गर्ने कार्यसूची पनि छ।
पूर्वसांसद झपट रावलले संसदमा प्रधानमन्त्रीको उपस्थितिलाई ऐच्छिक नभई संवैधानिक दायित्वको रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनले संविधानको धारा ७६(१०) अनुसार प्रधानमन्त्री र मन्त्रिपरिषद् प्रतिनिधिसभाप्रति सामूहिक रूपमा उत्तरदायी हुने कुरा उल्लेख गरेका छन्। रावलका अनुसार, संसद सरकारलाई प्रश्न गर्ने, समीक्षा गर्ने र जवाफदेहिता कायम राख्ने सर्वोच्च जनप्रतिनिधिमूलक संस्था हो। ३० वैशाख, काठमाडौं।
रावलले सामाजिक सञ्जालमा लेखेका छन्, “नेपालको संविधानले प्रधानमन्त्रीलाई केवल सरकार चलाउने व्यक्ति मात्र मान्दैन, बरु प्रतिनिधिसभाप्रति पूर्ण रूपमा उत्तरदायी कार्यकारी नेतृत्वको रूपमा स्थापित गरेको छ।” उनले थपेका छन्, “संसदमा उपस्थित हुनु, उठेका प्रश्नको जवाफ दिनु, नीति तथा कार्यक्रमको बचाउ गर्नु र आलोचनाको सामना गर्नु प्रधानमन्त्रीको रहर होइन, संवैधानिक दायित्व हो।”
उनले प्रतिनिधिसभा सञ्चालन नियमावलीको ३८ र ५६ को मर्म पनि यही रहेको बताएका छन्। रावलले भनेका छन्, “संसदमा उठेका विषयमा प्रधानमन्त्री वा सम्बन्धित मन्त्रीले स्पष्ट उत्तर दिनुपर्ने व्यवस्था लोकतान्त्रिक उत्तरदायित्वको आधार हो।” उनले बहुमत र शक्तिको आडमा जवाफदेहिताबाट भाग्ने छुट संविधान र कानुनले कसैलाई नदिएको उल्लेख गर्दै, “राज्यका कुनै पनि संस्था कानुनभन्दा माथि हुन सक्दैनन् र हुनु पनि हुँदैन।”
रावलले कानुनको सर्वोच्चता लोकतान्त्रिक राज्यको आधार भएको र यही संवैधानिक र कानुनी व्यवस्थाबाट अहिलेको संसद बनेको बताएका छन्। उनले भनेका छन्, “प्रधानमन्त्री शक्तिको केन्द्र हुन सक्छन् तर संविधानभन्दा माथि हुन सक्दैनन्। लोकतन्त्रमा पदभन्दा ठूलो जवाफदेहिता हुन्छ।”
३१ वैशाख, काठमाडौं । छिमेकी देश भारतको उत्तर प्रदेशको प्रयागराज-अयोध्या लगायत ३० जिल्लामा बुधबार हावाहुरी र आँधीका कारण ९४ जनाको मृत्यु भएको छ। सबैभन्दा धेरै मृत्युलाई प्रयागराजमा १७ तथा भदोहीमा १६ जनाले बेहोरेका छन्। यहाँ ८० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा हावाहुरी चलेको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले सूचित गरेका छन्। बरेलीमा एक युवकलाई जस्तापातासँगै हावाले उडाएको बताइएको छ। राज्यको बांदा सहरमा तापक्रम ४५.४ डिग्री सेल्सियस रहीरहेको छ।
बिहीबार ५१ जिल्लामा तीव्र हावाहुरी र वर्षाको अलर्ट जारी छ। राजस्थान पनि कडा गर्मी र हिटवेभ (लु)बाट प्रभावित छ। बुधबार लगातार चौथो दिन राज्यको जैसलमेर देशकै सबैभन्दा तातो सहर रह्यो, जहाँ ४६.१ डिग्री सेल्सियस तापक्रम मापन गरिएको छ। मौसम विभागका अनुसार बिहीबार बीकानेर, जोधपुर, जैसलमेर र बाडमेरमा कडा गर्मीको रेड अलर्ट घोषित गरिएको छ। १३ जिल्लामा हिटवेभको चेतावनी जारी गरिएको छ।
उता, मध्य प्रदेशका २५ वटा भन्दा बढी जिल्लाहरूमा हिटवेभ सक्रिय छ, जुन १८ मे सम्म जारी रहनसक्छ। बुधबार खजुराहोमा तापक्रम ४५.४ डिग्री सेल्सियस थियो। आज इन्दौर, उज्जैन, धार र रतलाममा हिटवेभको ओरेन्ज अलर्ट जारी गरिएको छ। यी जिल्लामा तातो रातको अलर्ट पनि जारी गरिएको छ। हरियाणाको अधिकतम तापक्रममा पछिल्लो २४ घण्टामा १.२ डिग्री सेल्सियस वृद्धि भएको छ। राज्यका ५ सहरहरूमा तापक्रम ४० डिग्री सेल्सियसभन्दा माथि छ, जसमध्ये नारनौलमा ४२.५ डिग्री सेल्सियससम्म पुगेको छ। राज्यमा १७ मे देखि हिटवेभको एल्लो अलर्ट जारी गरिएको छ। बिहारको पूर्णिया-कटिहारसहित ७ जिल्लामा आज भारी वर्षाको ओरेन्ज अलर्ट छ भने उत्तराखण्डका पहाडी जिल्लाहरूमा आज वर्षाको एल्लो अलर्ट जारी गरिएको छ।
प्रतिनिधि सभाको बैठकमा आज नीति तथा कार्यक्रममाथि छलफल गर्ने कार्यसूची रहेको छ, जसमा आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को वार्षिक नीति प्रस्तुत गरिएको थियो। प्रधानमन्त्री वालेन्द्र शाहले नीति तथा कार्यक्रममाथि उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिनुपर्ने कार्यसूची भएपनि उहाँको उपस्थितिको पुष्टि छैन। बैठकमा वार्षिक नीतिमा संशोधनहरू निर्णयका लागि प्रस्तुत गर्ने, विनियोजन विधेयकका सिद्धान्त र प्राथमिकता पेश गर्ने तथा नियमावली मस्यौदा समितिको प्रतिवेदनमाथि विचार गर्ने कार्यसूची रहेको छ। ३० वैशाख, काठमाडौं।
प्रतिनिधि सभाको बैठकमा आज ६ वटा कार्यसूची छन्। बिहान ११ बजे बस्ने बैठकमा नीति तथा कार्यक्रममाथि छलफल गर्ने पहिलो कार्यसूची रहेको छ। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले यही वैशाख २८ गते सोमबार संघीय संसद्को दुवै सदनको संयुक्त बैठकमा आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को लागि नेपाल सरकारले तयार पारेको वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गरेका थिए। यस विषयमा प्रतिनिधि सभामा छलफल हुन पाएका थिएनन्।
बुधबार छलफल गर्ने कार्यसूची रहेको भएता पनि विपक्षी दलहरूको निरन्तर अवरोधका कारण त्यसको सम्भावना थिएन। नीति तथा कार्यक्रममाथि उठेका प्रश्नहरूको जवाफ दिने कार्यसूची पनि आजको दिनका लागि तय गरिएको छ। तर प्रधानमन्त्री शाह संसद्मा जवाफका लागि उपस्थित हुने कुरामा सुनिश्चितता नभएको संसद् सचिवालयका अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
प्रधानमन्त्रीले कुनै अन्य मन्त्रीलाई जवाफ दिन पठाउन पनि सक्नेछन्। यसै अधिकारको प्रयोग गर्दै उनी बुधबार प्रतिनिधि सभाको बैठकमा उपस्थित हुनु भएन। विपक्षी दलहरूले प्रधानमन्त्रीको उपस्थितिलाई अनिवार्य बनाउनुपर्ने माग राख्दा बैठक कार्यसूचीमा समावेश हुन सकेन। तेस्रो कार्यसूचीमा नेपाल सरकारको वार्षिक नीति तथा कार्यक्रममा प्राप्त संशोधनहरूलाई निर्णयका लागि प्रस्तुत गर्ने रहेको छ।
३१ वैशाख, काठमाडौं । काभ्रे पल्याञ्चोकको खुर्कोट–नेपालथोक–कटुन्जेबेँसी हुँदै सिन्धुली जाने सडक बन्द गरिएको छ। बीपी राजमार्गअन्तर्गत पर्ने यो खण्डमा सम्भावित बाढीको जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै सवारी सञ्चालनमा रोक लगाइएको हो। नेपाल प्रहरीले जनाएअनुसार, आज साँझ ७ बजेसम्मका लागि यस खण्डमा सबै प्रकारका सवारी साधनहरूको आवागमन रोकिएको छ। बाढीका कारण वैशाख २१ गते साँझ ५ बजेदेखि नै विभिन्न स्थानमा सडकमा अवरोध देखिँदै आएको थियो।
त्यसैगरी, हुम्लाको हिल्सा–सिमकोट सडकखण्ड पनि अवरुद्ध छ। जिल्लाको नाम्खा गाउँपालिका–२ च्यादुक क्षेत्रमा सडक विस्तारको काम भइरहेकोले यहाँ आवागमन बन्द गरिएको हो। च्यादुक होटलदेखि च्याछरासम्म सडक खने क्रममा माथिबाट ढुङ्गा र माटो खस्ने जोखिम बढेका कारण यही जेठ २ गतेसम्म यातायात सञ्चालन रोक लगाइएको प्रहरीले जनाएको छ।
चीन भ्रमणमा रहेका अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र उनका चिनियाँ समकक्षी सी जिनपिङबीच बेइजिङमा द्विपक्षीय वार्ता हुँदैछ। ट्रम्पको सम्मानमा चीनले आयोजना गर्ने रात्रिभोजअघि यी दुई नेताबीच वार्ता हुनेछ। ट्यारिफ, प्रविधि क्षेत्रमा प्रतिस्पर्धा, इरानको युद्ध, र ताइवान सम्बन्धी विषयहरू संयुक्त संवादका मुख्य एजेन्डा रहेका छन्। ट्रम्पको चीन भ्रमण मार्चमा तय थियो तर इरान युद्धका कारण ढिलाइ भएको हो। यो उनको चीन भ्रमण लगभग एक दशकपछि हो।
ट्रम्पले भ्रमणको समयमा चीनमाथि इरान युद्ध अन्त्य गराउन दबाब दिने सम्भावना छ किनकि चीनले इरानबाट सस्तो तेल किन्दै आएको छ। दुवै देशले के चाहन्छन्? बेइजिङले पनि इरान युद्ध तुरुन्तै टुङ्गियोस् भनी चाहन्छ। युद्धका कारण तेल सीमित भएपछि चीनबाट आयात गर्ने देशहरूमा क्रयशक्तिमा कमी आएको छ। तर चीनमा रहेका तेलखानी र अन्य स्रोतले युद्धका नकारात्मक असरबाट अन्य देशको तुलना मा राम्रोसँग सामना गर्न सघाएको विश्वास छ।
एशिया व्यापार संवाददाता सुरञ्जना तिवारीका अनुसार गत अक्टोबरमा दुई देशबीच भएको व्यापार सम्झौता चीनको लागि महत्वपूर्ण विषय बन्दैछ। सम्झौतामा आएको ढिलाईले ट्यारिफसम्बन्धी तनावलाई बढाएको छ। नोभेम्बरमा यस सम्झौतको म्याद सकिदैछ। बेइजिङले अमेरिका बाट आयात वृद्धि गर्ने संकेत दिन सक्ने विश्वास गरिएको छ, जसमा बोइङ विमान, बीफ, सोयाबिन खरिद साथै भविष्यमा लगानी र व्यापार बोर्ड गठन समावेश हुने अपेक्षा छ।
चीन वार्ता ट्यारिफ, प्रविधि र ताइवान मुद्दामा केन्द्रित गर्दैछ, जहाँ ताइवानलाई आफ्नो भूभाग मान्ने सोच छ। प्रविधि र आपूर्ति श्रृंखलाका मुद्दाहरू पेचिला रहेका छन्। चीनले अमेरिकी पक्षबाट चिप्स तथा चिप्स निर्माण उपकरणमाथि लगाइएका प्रतिबन्धहरू सहज बनाइदिन चाहन्छ। अर्कोतर्फ, वाशिङ्टन सवारी साधन र एरोस्पेस उद्योगका लागि महत्त्वपूर्ण दुर्लभ धातुहरूको स्थिर आपूर्ति सुनिश्चित गराउन चाहन्छ। उद्योगका प्रमुख नेतृत्वहरू बेइजिङ भ्रमणका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पसँगै व्यापार र प्रविधि उद्योगका प्रमुख व्यक्तित्वहरू पनि सामेल छन्।
प्रतिनिधिमण्डलमा एपलका टिम कुक, टेस्ला र स्पेसएक्सका इलोन मस्क, ब्ल्याकरोकका ल्यारी फिङ्कसँगै मेटा, भिजा, जेपी मोर्गन, बोइङ, कार्गिल लगायत विभिन्न कम्पनीका कार्यकारी प्रमुखहरू रहेका छन्। ह्वाइट हाउसका एक अधिकारीका अनुसार उक्त टोलीमा कुल १७ अमेरिकी कम्पनीका मुख्य कार्यकारी प्रमुखहरू सहभागी छन्। वार्ताले इरान युद्ध, जलसुरक्षा, र होर्मुज जलमार्ग जस्ता महत्वपूर्ण विषयहरूलाई समेत सम्बोधन गर्ने अनुमान छ। होर्मुज जलमार्ग तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास र तेल ढुवानीको महत्वपूर्ण मार्ग हो। विशेषज्ञहरूले दुवै पक्षका साना शब्द वा अभिव्यक्तिमा आउने फरकले पनि व्यापार तथा क्षेत्रमा सुरक्षा सम्बन्धी विषयहरूमा ठूलो प्रभाव पार्न सक्ने बताएका छन्।
