लेखक: space4knews

२९ चैत्र, सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेलले निर्माणाधीन प्रदेश रङ्गशालाको काम छिटो सम्पन्न गर्न निर्देशन दिएका छन्। प्रदेश खेलकुद विकास परिषद्को बैठकमा सम्बोधन गर्दै मुख्यमन्त्री कँडेलले रङ्गशालाको काम पूरा गरेर दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको तयारीमा जुट्न निर्देशन दिएका हुन्। रङ्गशाला निर्माणका लागि बजेट समेत विनियोजन भइसकेको जानकारी दिँदै मुख्यमन्त्री कँडेलले बाँकी काममा ढिला हुन नहुने उल्लेख गरे। रङ्गशाला निर्माणको बाँकी काम सम्पन्न गरी हस्तान्तरणको व्यवस्था मिलाउन निर्माण व्यवसायी र सरोकारवाला पक्षलाई सक्रिय हुन आग्रह गरे।

‘अब कुनै पनि कारण देखाएर काम रोक्ने अवस्था हुनुहुँदैन। सबै पक्षले मिलेर छिटोभन्दा छिटो निर्माण सम्पन्न गर्नुपर्छ,’ उनले भने। उनले निर्माण व्यवसायीलाई कार्यतालिका अनुसार काम अघि बढाउन र बाँकी रहेका कामहरू निश्चित समयभित्र पूरा गर्न निर्देशन दिए। निर्माण कार्यको प्रभावकारी अनुगमन र समन्वय आवश्यक ठहर गर्दै जिम्मेवार निकायहरूलाई आफ्नो भूमिकामा गम्भीर हुन सचेत गराए। रङ्गशाला सम्पन्न भएपछि कर्णाली प्रदेशमा खेलकुद क्रियाकलाप विस्तार हुने र नयाँ अवसर सिर्जना हुने विश्वास व्यक्त गरे।

मुख्यमन्त्री कँडेलले खेलकुद क्षेत्रको समग्र विकासका लागि दीर्घकालीन योजना आवश्यक रहेको बताए। खेलाडीहरूको क्षमता अभिवृद्धि, नियमित प्रशिक्षणको व्यवस्था, आवश्यक पूर्वाधार निर्माण तथा प्रतियोगिताहरूको निरन्तर सञ्चालनमा ध्यान दिनुपर्नेमा पनि जोड दिए। मुख्यमन्त्री कँडेलले आगामी दशौँ राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता लक्षित गर्दै आवश्यक तयारीमा जुट्न निर्देशन दिएका छन्। प्रतियोगिता सफलतापूर्वक सञ्चालन गर्न पूर्वाधार, खेलमैदान, आवास तथा व्यवस्थापन पक्षहरू समयमै सुनिश्चित गर्नुपर्ने बताए। कर्णालीका विभिन्न जिल्लामा आवश्यक खेल पूर्वाधार निर्माण गर्न स्पष्ट योजना, लागत अनुमान र बजेटसहित संघीय सरकार समक्ष प्रस्ताव पेश गर्न सम्बन्धित निकायलाई निर्देश दिए। हाल बजेट तयारीको चरणमा रहेको उल्लेख गर्दै खेलकुद क्षेत्रका योजनाहरू योजना बैठकमा समावेश गर्न आग्रह गरे। चालु आर्थिक वर्षको बजेट प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्ने र उपलब्ध स्रोतको अधिकतम सदुपयोग गर्न जोड दिए। कुनै पनि कार्यक्रमको परिषद् बैठकबाट अनुमोदन लिएपछि मात्र कार्यान्वयनमा लैजानुपर्ने स्पष्ट पारे। कुन खेल कहाँ सञ्चालन गर्ने भन्ने विषय यसै वर्ष र आगामी वर्षका लागि स्पष्ट रूपमा निर्धारण गरी सोहीअनुसार बजेट व्यवस्थापन गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।

प्राकृतिक प्रकाश र रातको अँध्यारोमा बस्दा सुत्ने समय करिब दुई घण्टा अगाडि सर्छ र हृदय रोग र डिप्रेसनको जोखिम कम हुन्छ। राम्ररी निदाउन नसक्नु पछिल्लो जीवनशैलीको एउटा प्रमुख समस्या बन्दै गएको छ। अत्यधिक स्क्रिन टाइम, तनाव र असन्तुलित खानपानका कारण धेरैमा निद्राको समस्या देखा पर्दछ। तथापि, अनिद्राबाट ग्रसित व्यक्तिहरूका लागि प्रकृतिसँगको निकटता अर्थात् क्याम्पिङ एउटा प्रभावकारी समाधान हुन सक्छ भन्ने अध्ययनहरूले देखाएका छन्। ओछ्यानको कमीकमजोरी र बाहिरी वातावरणका चुनौतीहरू हुँदाहुँदै पनि चराहरूको चिरबिर र प्राकृतिक प्रकाशले निद्राको गुणस्तर उल्लेखनीय रूपमा सुधार गर्दछ भन्ने दावी गरिन्छ।

विशेषगरी अमेरिकाको युनिभर्सिटी अफ कोलोराडो बोल्डरका प्रोफेसर केनेथ राइट र उनको टोलीले यस विषयमा अनुसन्धान गर्दै आएका छन्। राइट स्लिप एण्ड क्रोनोबायोलोजी ल्याबोरेटरीका निर्देशक हुन् र विगत १५ वर्षदेखि क्याम्पिङ, प्राकृतिक प्रकाश र मान्छेको जैविक घडीबीचको सम्बन्धमा विभिन्न चरणमा अध्ययन गरिरहेका छन्। उनका अनुसार, धेरै मानिस सूर्य अस्ताएपछि धेरैबेर सुत्ने गर्छन्, जसले शारीरिक र मानसिक स्वास्थ्यमा नकारात्मक प्रभाव पुर्‍याउँछ। तथापि, क्याम्पिङले हाम्रो शरीरको जैविक घडीलाई पुनः सेट गर्न सक्षम हुन्छ।

क्याम्पिङमा जाने धेरैजसोले निद्रा राम्रो भएको टिप्पणी गर्दछन्। हाल नेपालमा पनि यो अभ्यास विस्तार हुँदै गएको छ। विशेष गरी शहरी क्षेत्रमा यो संस्कार बढ्दै गएको छ। यद्यपि, क्याम्पिङ गर्दा केही अपनाउनुपर्ने तरिकाहरू छन्। धेरैले रूखमुनी टेन्ट टाँग्ने गर्छन् किनभने सजिलो हुन्छ; तर यो उपयुक्त होइन। वर्षा हुँदा रूखबाट झर्ने ठूलो थोपाले थप आवाज निकालेर सुत्न समस्या हुन सक्छ। जमिनको चिसोबाट बच्न राम्रो इन्सुलेशन प्याड प्रयोग गर्नुपर्छ। यदि क्याम्पिङ सम्भव नभएमा, घरमै साँझको बेला मधुरो वा रातो प्रकाश प्रयोग गरेर प्राकृतिक वातावरण महसुस गर्न सकिन्छ।

२९ चैत, काठमाडौं । प्रतिनिधिसभाका सभामुख डोलप्रसाद (डीपी) अर्याल आज आफ्नो गृह जिल्ला धादिङतर्फ जाँदैछन्। सभामुख पद सम्हालेपछि यो उहाँको पहिलोपटक आफ्नै गृह जिल्लामा पुग्ने अवसर हो। अर्याल धादिङको ज्वालामुखी गाउँपालिका-३ अमराईका वासिन्दा हुन्। साथै, उनी गत निर्वाचनमा काठमाडौं-९ क्षेत्रबाट प्रतिनिधि सभा सदस्यमा निर्वाचित भएका थिए।

अहिले अर्याल आफ्नो गाउँपालिकालाई नेपालकै पहिलो नमूना सफा र स्वच्छ गाउँपालिका घोषणा गर्न धादिङ आइरहेका छन्। आज बराहकाली माध्यमिक विद्यालयमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा ज्वालामुखी गाउँपालिकालाई नेपालकै पहिलो नमूना सफा र स्वच्छ गाउँपालिका घोषणा गरिनेछ। सभामुख अर्याल स्वयं उक्त कार्यक्रममा प्रमुख अतिथिको रूपमा उपस्थित भएर घोषणा गर्ने कार्यक्रम तय भएको छ।

पाकिस्तानको इस्लामाबादमा सम्पन्न शान्ति वार्ता विफल हुनुको कारण अमेरिकी र इरानी पक्षले फरक-फरक व्याख्या प्रस्तुत गरेका छन्। इरानका सरकारी सञ्चार माध्यमले भनेका छन् कि “अमेरिकाका अनुचित मागहरू”ले युद्ध अन्त्य गर्ने वार्ता विफल भएको हो। “इरानी प्रतिनिधिमण्डलका विभिन्न प्रयासहरूका बाबजुद अमेरिकी पक्षले अगाडि सारेका अनुचित मागहरूले वार्तामा प्रगति हुन पाएनन्। यसकारण वार्ता असफल भयो,” इरानको सरकारी प्रसारक आईआरआईबीले टेलिग्राममा प्रकाशित गरेको पोस्टमा उल्लेख छ।

अर्कोतर्फ अमेरिकी पक्षले आफूहरू वार्तामा “लचिलो” र “सहयोगी” रहेको बताएका छन्। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको आग्रह अनुसार “सद्भावका साथ वार्तामा जान र सम्झौताका लागि आफ्नो तर्फबाट सबैभन्दा उत्कृष्ट प्रयास गर्ने” निर्देशन उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले दिएका छन्। “हामीले प्रयास गर्‍यौं, तर दुर्भाग्यवश कुनै प्रगति हासिल गर्न सकिएन,” उनले थपे। अमेरिकी उपराष्ट्रपति भान्सले इस्लामाबादमा पत्रकारहरूलाई भने, “हामीले गर्नसक्ने अन्तिम र उत्कृष्ट प्रस्तावसहित फर्कनेछौं। इरानले स्वीकार्छ वा नगर्छ, त्यो हाम्रो लागि हेर्नु पर्ने कुरा हो।”

दुई हप्ते युद्धविरामका सन्दर्भमा अब के कदम चालिनेछ वा थप वार्ता हुनेछन् कि हुँदैनन् भन्ने कुरा अस्पष्ट छ। पाकिस्तानका विदेशमन्त्रीले नतिजापछि प्रतिक्रिया दिँदै भने, “दुवै पक्षले युद्धविरामप्रतिको प्रतिबद्धतालाई निरन्तरता दिन अत्यावश्यक छ,” वक्तव्यमार्फत् बताएका छन्। “हामी आशा गर्छौं कि यो क्षेत्र र वरपर दीर्घकालीन शान्ति र समृद्धिका लागि सकारात्मक प्रयास जारी रहनेछन्,” सामाजिक सञ्जाल एक्समा राखिएको वक्तव्यमा भनिएको छ।

इस्लामाबादस्थित संवाददाता क्यारी डेभिसका अनुसार, वार्ता असफल भएको भान्सको घोषणापछि वार्ता स्थल र वरिपरि निराशा छाएको छ। दुवै पक्षबीच शान्ति सम्झौता हुने संभावना कम रहेको धारणा धेरैको थियो, किनभने अमेरिकी र इरानी अडानमा ठूलो अन्तर देखिएको थियो। तर दुवै पक्षका वरिष्ठ सदस्यहरू सहभागी भएका कारण सम्झौताका लागि गम्भीरता देखिने आशा थियो। वार्ताको असफलतापछि इस्लामाबादमा ‘इस्लामाबाद टक्स’ लेखिएका होर्डिङ बोर्डहरू हटाउन थालिएको देखियो। संवाददाता क्यारी डेभिस भन्छिन् कि निराशा वार्तास्थलदेखि धेरै टाढासम्म महसुस गरिनेछ।

२९ चैत, काठमाडौं। कानुन व्यवसायी, नागरिक समाजका अगुवा र विद्यार्थी नेताहरू मोर्चाबन्दीमा सामेल भएका छन्। मुलुक निर्दलीयतातर्फ जान खोजेको भन्दै उनीहरूले विरोध स्वरूप मोर्चाबन्दी सुरु गरेका हुन्। प्रगतिशील रुपान्तरण अभियानको आयोजनामा काठमाडौंको भृकुटीमण्डपस्थित ल क्याम्पसमा कार्यक्रम गरेर, उनीहरूले शैक्षिक संस्थाहरूमा विद्यार्थी संगठनमाथि लग्न लागेको प्रतिबन्धको कडा विरोध गरेका छन्। सरकारले लिएको यो कदमलाई असंवैधानिक तथा अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार सन्धिसँग विपरीत भएको भन्दै उनीहरूले मुलुकमा फासीवादको संकेत देखिन थालेको टिप्पणीसहित कडा संघर्षको चेतावनी दिएका छन्।

सरकारले शासकीय सुधारसम्बन्धी १०० बुँदा ल्याएको छ। त्यसमध्ये विद्यार्थी संगठन खारेजीको प्रस्ताव समावेश छ। अधिवक्ता, नागरिक समाज र विद्यार्थी संगठनका नेताहरूले यस कदमलाई लोकतन्त्र र संविधानले प्रत्याभूत गरेको मौलिक हकमा गम्भीर आक्रमणको उपमा दिएको बताएका छन्। अधिवक्ता अञ्जिता खनाल, विश्लेषक युग पाठक र विभिन्न विद्यार्थी संगठनका नेताहरूले सरकारको यो कदमलाई फासीवादी चरित्रको संज्ञा दिएका छन्। अधिवक्ता अञ्जिता खनालले सरकारले नीति तथा कार्यक्रममा विद्यार्थी संगठन खारेजीको कुरा उठाउनु असंवैधानिक र अन्तर्राष्ट्रिय मानव अधिकार सन्धि विपरीत रहेको बताइन्।

संविधानको धारा १७ले प्रत्येक नागरिकलाई संस्था स्थापना गर्ने र स्वतन्त्र रूपमा बोल्ने अधिकार दिएको स्मरण गराउँदै उनले सरकारको कदमको कडा प्रतिवाद गर्ने बताइन्। खनालले प्रधानमन्त्रीको पोशाकसम्बन्धी पनि प्रश्न उठाइन्। नेपाली सेनाको कार्यक्रममा राष्ट्रिय पोशाक दौरा सुरुवाल लगाएर सहभागी भएको प्रधानमन्त्री प्रतिनिधि सभामा टी–सर्ट लगाएर गएको भन्दै आपत्ति जनाएकी छन्। ‘प्रतिनिधि सभा राष्ट्रियता झल्कने ठाउँ हो। त्यहाँ प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रिय पोशाक लगाउनु पर्दैन?’, उनले भनिन्, ‘हामीले बालेन्द्र शाहलाई हेर्ने दृष्टिकोण के हो?’

बहुदललाई पचाउन नसक्ने र विचारको संरक्षण नहुँदा मुलुक निर्दलीयतातर्फ जाने खतरा रहेको खनालको विश्लेषण छ। लेखक तथा विश्लेषक युग पाठकले नेपाली राजनीतिमा फासीवादका स्पष्ट लक्षण देखिन थालेका र मुलुक एक भयानक वैचारिक संकटमा फसेको बताए। प्रधानमन्त्री शाहको कार्यशैली, नयाँ राजनीतिक दलहरूको उदय र विद्यार्थी संगठन खारेजीको बहसलाई जोड्दै उनले यस्तो विश्लेषण प्रस्तुत गरेका हुन्। ‘बौद्धिकहरू बालेनको चस्मा, लुगा र हिँडाइबाट मोहित भइरहेका छन्, तर यस डिस्कोर्सभित्र फासीवादका स्पष्ट लक्षण लुकेका छन्,’ उनी भन्छन्, ‘संसारभर फासीवादीहरूले गर्ने पहिलो काम जनताका संगठनहरू खारेज गर्नु हो। पार्टीका आफ्ना वैचारिक रेखाहरू हुन्छन्, जुन समाजलाई कता लैजाने निर्णय गर्छ। विद्यार्थी संगठन नहुनु हो भने वैचारिक मन्थन कसरी हुन्छ?’

नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी निकट विद्यार्थी संगठनका नेता विराज थापाले सरकारले विद्यार्थी संगठन र ट्रेड युनियनमाथि प्रतिबन्ध लगाउने तयारीलाई ‘डक्ट्रिन अफ पोइजनस ट्रि’ (विष वृक्षको सिद्धान्त) सँग तुलना गरेका छन्। विद्यार्थी संगठनको आवश्यकता भनेको एक खाने वर्गभन्दा पनि आवाजविहीन र सीमांतकृत समुदायका विद्यार्थीहरूलाई भएको उनको तर्क छ। थापाका अनुसार मुख्य तीन विद्यार्थी संगठनहरूमा ३२ वर्षे उमेर हदबन्दी र स्वतन्त्र विद्यार्थी युनियन (स्ववियु) मा २८ वर्षे उमेर हदबन्दी लागु भइसकेको छ। यसले चन्दा उठाउने र मसल देखाउने प्रवृत्ति अन्त्य गरी वास्तविक विद्यार्थीले नेतृत्व गर्ने वातावरण सृजना गरेको छ।

नेत्रविक्रम चन्द नेतृत्वको नेकपा (माओवादी) निकट विद्यार्थी संगठनका नेता नरेन्द्र बिकेले शिक्षा क्षेत्रमा देखिएका सबै समस्याहरूको जड विद्यार्थी संगठन नभई नेपाल सरकार र राज्यको दृष्टिकोण भएको दाबी गरे। संविधानको धारा ३१ मा नि:शुल्क र अनिवार्य शिक्षाको सुनिश्चितता भए तापनि अहिलेसम्म शिक्षा ऐन नआउनु र आएपनि माफियाहरूको स्वार्थमा संशोधन हुनु विडम्बनात्मक रहेको भन्दै उनले यसमा ध्यान दिन आग्रह गरे।

२९ चैत, काठमाडौं । हाल देशमा कमजोर पश्चिमी न्यून चापीय प्रणाली र स्थानीय वायुको आंशिक प्रभाव कायमै छ। यसको कारणले देशका विभिन्न भागमा आंशिक बदली हुने मौसम पूर्वानुमान महाशाखाले जनाएको छ। देशका पहाडी र हिमाली क्षेत्रमा आंशिक बदली छ भने तराई क्षेत्रमा मौसम सामान्यतया सफा रहेको छ। महाशाखाका अनुसार आज दिउँसो हिमाली भेगमा सामान्यतया बदली, पहाडी क्षेत्रमा आंशिक बदली हुनसक्ने र तराईका क्षेत्रमा मौसम प्राय: सफा रहनेछ।

कोशी प्रदेशका पहाडी र हिमाली क्षेत्र तथा बागमती र गण्डकी प्रदेशका हिमाली क्षेत्रका एक-दुई स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपातको सम्भावना छ। त्यस्तै, आज राति हिमाली भेगमा आंशिक बदली रहनेछ भने पहाडी र तराई क्षेत्रमा मौसम मुख्यतया सफा रहनेछ। कोशी र गण्डकी प्रदेशका हिमाली भागका केही स्थानमा मेघगर्जन र चट्याङसहित हल्का वर्षा वा हिमपात हुने सम्भावना उल्लेख गरिएको छ। वर्षा र हिमपात हुने सम्भावना भएका स्थानका सर्वसाधारण तथा त्यहाँका यातायात साधन सञ्चालक लगायत सबैलाई सावधानी अपनाउन महाशाखाले अनुरोध गरेको छ।

२९ चैत, पाँचथर। तीनसिमाना / फालोट क्षेत्र उस दिन हिउँले सेतो ओढेको थियो। चौँरीहरू हिउँको माथि रमाइरहेका थिए। ती चौँरीहरूको खुट्टा हिउँले छोपिएको थियो। गुराँसका पोथ्राहरूले हिउँकै चादर ओढेका थिए। हिउँ परेको कारण यहाँ आएका पर्यटक खुशी देखिन्थे। तीमध्ये एक भारतीय सिक्किमका अनरुप लेप्चा थिए। परिवारसहित घुम्न आएका उनले आफ्नो अनुभूति व्यक्त गर्दै भने, ‘म यो ठाउँ चारपल्ट आएको छु, यो पटक हिउँ परेको भन्ने कुराले फरक अनुभूति भयो।’

स्थानीयहरूको भनाइ अनुसार चैतको अन्त्यमा हिउँ पर्ने यो क्षेत्रका लागि नयाँ घटना हो। यस सिजन मात्र नभई वर्षभरिका विभिन्न समयमा पनि यस क्षेत्रको दृश्य अत्यन्त मनमोहक हुन्छ। पाँचथरको फालेलुङ गाउँपालिका भित्र पर्ने यो ठाउँ भारतसँगको सिमानामा अवस्थित छ। अहिले बाटोभरि गुराँसका फूलहरू फुलेका छन्। चौँरी गोठहरूमा व्यस्तता बढेको देखिन्छ। पाँचथरको चारराते–फालोट–चिवाभञ्ज्याङ–तिम्बुङ पोखरी पर्यटकीय मार्ग आकर्षक छ। यस मार्गमा फालोटले विशेष महत्व राख्दछ।

‘मौसम अनुसार विभिन्न दृश्यहरूले आनन्द प्रदान गर्छन्। सगरमाथा, कञ्चनजङ्घा, कुम्भकर्ण लगायत हिमालयको दृश्य र स्थानिय सौन्दर्य यहाँको मुख्य विशेषता हुन्। ‘यो ऐतिहासिक स्थल पनि हो,’ यहाँ होमस्टे संचालन गरिरहेका चन्द्रलाल नेपालले भने, ‘चौँरी यहाँको मुख्य विशेषता हो र तलतिर रेडपाण्डा पाइन्छ। वर्षा ऋतुमा हरियाली, हिउँदमा हिमाल र हिउँको अनुभूति गर्न सकिन्छ।’ यहाँ आएका आगन्तुकहरूले चौँरीको दूधबाट बनेको खिर, छुर्पी, चिज जस्ता स्थानीय परिकार स्वाद गर्न पाउँछन्, नेपालले जानकारी दिए।

सन्दकपुर हुँदै भारतको बाटो हुँदै सजिलै गाडीबाट यहाँ पुग्न सकिन्छ। पाँचथरको फिदिमबाट मेमेङ मार्ग हुँदै पनि यहाँ आइपुग्न सहज छ। यहाँ बाइकमा यात्रा गर्नेहरूको संख्या पनि उल्लेख्य छ। सिक्किम भारतमा समावेश हुनु अघि नेपाल, भारत र सिक्किमको सीमा मिल्ने ठाउँ भएकाले यसलाई तीनसिमाना भनिन्छ। अहिले पनि सिक्किम र पश्चिम बंगालसँग जोडिएको छ। नेपालतर्फ पदमार्ग निर्माण गरिएको छ। पहाडहरू धेरै आकर्षक देखिन्छन्। साना पहाड र फरक आकारका ढुङ्गाहरू यहाँको सौन्दर्य थप बढाउँछन्। तीनसिमाना ३,५८६ मिटर उचाइमा रहेको स्थान प्राकृतिक अपूर्व सौन्दर्यले परिपूर्ण छ। सन्दकपुरबाट प्रत्येक वर्ष भारतीय पर्यटकहरू यहाँ आउने गर्छन्, तर नेपालतर्फबाट उल्लेखनीय पर्यटकको आवागमन भएको छैन।

विभिन्न समयमा तीनसिमाना / फालोट क्षेत्रका तस्विरहरू:

२९ चैत, काठमाडौं । भारतमा उत्तर प्रदेशस्थित यमुना नदीमा डुङ्गा पल्टिँदा ११ जना मृत्यु भएका छन्। यस दुर्घटनामा अझै ५ जना बेपत्ता छन्। धार्मिक स्थलका तीर्थयात्रीहरूले चढेको उक्त डुङ्गा दुर्घटनामा परेकाले त्यहाँको प्रहरीले पुष्टि गरेको छ।

डुङ्गा दुर्घटनापछि नदीबाट २२ जनालाई जीवित उद्धार गरी अस्पतालमा उपचारको लागि पठाइएको छ।

सरकारले सार्वजनिक गरेका ‘शासकीय सुधारसम्बन्धी १०० कार्यसूची’ का केही कामहरू तोकिएको समयसीमा भित्र पूरा हुन सकेका छैनन्। बालेन शाह प्रधानमन्त्री नियुक्त भएपछि, चैत १३ गते सम्पन्न मन्त्रिपरिषद्को पहिलो बैठकले तोकिएको समयमा १०० वटा कार्यहरू सम्पन्न गर्ने तालिका बनाएको थियो। गत साता उद्योग, वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालयबाट निर्वाचन आयोगमा सरुवा भएका सचिव मधुसूदन बुर्लाकोटीका अनुसार ती १०० बुँदाभित्र सम्बन्धित मन्त्रालयहरूले प्रस्ताव गरेका धेरै सुधारका विषयहरू छन्। उनले आफूले पनि मन्त्रालयको तर्फबाट केही प्रस्ताव गरेका बताउँदै भने, “शासकीय सुधारसम्बन्धी कार्यसूचीमा मन्त्रालयले राखेका विषयहरू र केही प्रधानमन्त्रीको वाचापत्रमा उल्लेखित विषयहरू छन्।” त्यसैले कार्यान्वयन गर्ने जिम्मेवारी सम्बन्धित मन्त्रालयको हुने बताए। “कतिपय विषयहरूमा प्राविधिक समस्या आएमा समयमै उक्त समस्या उल्लेख गरेको छौं र उहाँहरूले ध्यान दिने विश्वास छ,” बुर्लाकोटीले भने।

सरकार गठन भएको दुई साता बित्न लाग्दा पनि धेरै महत्त्वपूर्ण कामहरू पूरा हुन सकेका छैनन्। ती अधिकांश राजनीतिक प्रकृतिका कार्यहरू हुन्। सरकारले तोकेको १५ दिन भित्र सम्पन्न गर्ने भनिएका कार्यहरू के-के हुन्? बुँदा ५ मा उल्लेख छ, “दलित तथा ऐतिहासिक रूपमा बहिष्कृत समुदायमाथि राज्य, समाज र नीतिगत संरचनाबाट भएका अन्याय, विभेद र अवसर वञ्चनाको औपचारिक स्वीकारोक्ति गर्दै सामाजिक न्याय, समावेशी पुनर्स्थापना र ऐतिहासिक मेलमिलापको आधार तयार गर्न १५ दिनभित्र औपचारिक क्षमायाचनासहित सुधारमुखी कार्यक्रम घोषणा गर्ने।” बुँदा ७ मा भनेको छ, “२०८२ भाद्र २४ गते घटेको घटनाको सत्य तथ्य छानबिन गर्न एक उच्चस्तरीय छानबिन समिति एक हप्ताभित्र गठन गर्ने।”

पूर्व गृहसचिव उमेशप्रसाद मैनाली बालेन सरकारको कदमलाई उचित ठहराउँछन्। स्वार्थी मन्त्रीलाई हटाएर सचेत गराउने निर्णयले सकारात्मक सन्देश दिएको उनी बताउँछन्। यसले सरकार कठोर र निर्णायक रहेको संकेत दिन्छ भनेर उनी ठान्छन्। “तर अपरिपक्व निर्णयभन्दा राम्रो योजना र रणनीति आवश्यक छ,” मैनालीले कर्मचारी व्यवस्थापन सम्बन्धि सुझाव दिए, “र कर्मचारीलाई डराउन होइन, अभिमुखीकरण गरेर सेवामा प्रोत्साहन दिनुपर्छ।” उनले कर्मचारीतन्त्रका उच्च तहका अधिकारीहरूबाट ‘डराउन नहुन्छ’ भन्ने सुझाव आएको सुनाएको बताउँछन्। यसले सरकारको लक्ष्य पूरा गर्न सहयोग गर्छ, नत्र विगतका सरकारहरू जस्तो असफल हुने जोखिम देखिने उनले बताए।

सचिव बुर्लाकोटीका अनुसार निर्धारित समयसीमा लक्ष्य हासिल गर्न सहयोगी हुनेछ। उनले प्रधानमन्त्री र मन्त्रीहरू अनुशासित र व्यवस्थित देखिएको बताए। त्यसैले कतिपय कर्मचारी अझ बढी काम गर्नुपर्ने भए पनि धेरै कर्मचारीले प्रधानमन्त्री र सरकारको निर्देशनअनुसार काममा कुनै बाधा नपरेकाले काम अघि बढिरहेको बताए। “उनीहरूको गति हामीले पनि नियाल्न आवश्यक हुन्छ,” उनले भने। “बजारमा चलिरहेको कुरा अनुसार, मैले कर्मचारीतन्त्रमा संशय देखेको छैन।”

नेपाल पुलिस क्लबले पाँचौं कृष्ण प्रसाद भट्टराई स्मृति राष्ट्रिय कराते प्रतियोगितामा ७ स्वर्णसहित टिम च्याम्पियन घोषित भएको छ। सशस्त्र प्रहरी बलले ६ स्वर्ण सहित दोस्रो स्थान हासिल गर्यो भने त्रिभुवन आर्मी क्लबले ४ स्वर्णसहित तेश्रो स्थानमा रहेको छ। प्रतियोगितामा ७ प्रदेश र ३ विभागीय टिमका २१० खेलाडिहरूले १७ इभेन्टमा प्रतिस्पर्धा गरेका थिए।

नेपाल पुलिस क्लबले ७ स्वर्ण, ३ रजत र ३ कास्य गरी कुल १३ पदक जित्दै उपाधि हात पार्न सफल भयो। शनिबार सातदोबाटोस्थित कराते एकेडेमीमा सबै १७ इभेन्टका फाइनल खेलहरू सम्पन्न भएका थिए। पुरुष ५० केजी वर्गमा पुलिसका राकेश मानन्धरले गण्डकी प्रदेशका बमिन गुरुङलाई ६–१ को फराकिलो अन्तरले हराउँदै स्वर्ण पदक जिते। महिला ६८ केजी मुनिको वर्गमा पुलिसकी आशिका राईले आर्मीकी सम्पदा केसीलाई १–० को नजिकको स्कोरमा पराजित गर्दै स्वर्ण पदक हात पारिन्।

प्रतियोगितामा पुरुष एकल कातामा पुलिसका स्वनिम मानन्धर लगातार चौथो पटक च्याम्पियन बन्न सफल भए। महिला तर्फ पुलिसकी वर्षा बुढा मगर र पुरुष तर्फ एपीएफका प्रदीप बैजाली मगरलाई ‘बेस्ट फाइटर’ को सम्मानले नवाजिएको छ। टिम च्याम्पियन बनेको पुलिस टोलीले ट्रफीसहित एक लाख पचास हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गर्यो भने एपीएफले ७५ हजार र आर्मीले ३५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार प्राप्त गरे। बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँ लगायतले विजेता खेलाडीलाई पुरस्कार वितरण गरेका थिए।

२९ चैत, धनगढी। कैलालीमा बोलेरो जिप र मोटरसाइकल ठोक्किँदा एक युवकको मृत्यू भएको छ। कैलारी गाउँपालिका-१ स्थित हुलाकी राजमार्गमा सुप्रप्र ०१–००१ च ३७५३ नम्बरको बोलेरो पिकअप जिप र बा २६ प ३०२७ नम्बरको मोटरसाइकल आपसमा ठोक्किँदा एक युवकको मृत्यू भएको प्रहरीले जनाएको छ।

दुर्घटनामा मोटरसाइकल चालक धनगढी उपमहानगरपालिका-१९ फुलबारीका २२ वर्षीय राम मिलन चौधरीको मृत्यू भएको हो। गम्भीर घाइते भएका चौधरीलाई उपचारका लागि धनगढीको निसर्ग अस्पताल लगिएको थियो। उनको उपचारकै क्रममा शनिबार बेलुका मृत्यू भएको प्रहरीले जनाएको छ।

बोलेरो पिकअप र चालक भजनी नगरपालिका–५ का २३ वर्षीय राजु डगौरालाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिई घटनाबारे थप अनुसन्धान गरिरहेको छ।