अमेरिकाभरि ३,००० भन्दा बढी स्थानमा राष्ट्रपति ट्रम्प र उनका नीतिविरुद्ध विशाल प्रदर्शनहरू भएका छन्। मिनेसोटाको सेन्ट पालमा ट्रम्पको अध्यागमन नीतिविरुद्ध ठूलो र्याली आयोजना गरिएको थियो। युरोपका विभिन्न शहरहरूमा पनि अमेरिकी नागरिकहरूले ट्रम्प प्रशासनविरुद्ध प्रदर्शन गरेका छन्। १५ चैत, काठमाडौं। अमेरिकाका प्रमुख शहरदेखि साना गाउँसम्म राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र उनको प्रशासनका नीतिहरू विरुद्ध ठूलो संख्यामा प्रदर्शनहरू भइरहेका छन्। ‘किङ्सनो किङ्सकिङ्स’, अर्थात् ‘राजाहरू छैनन्’ भन्ने नाराका साथ यो राष्ट्रव्यापी विरोध प्रदर्शनको तेस्रो संस्करण हो। यसअघि पनि लाखौं मानिसहरूले सडकमा निस्केर असन्तुष्टि जनाइसकेका थिए। शनिबार अमेरिकाभरि ३,००० भन्दा बढी स्थानमा साना ठूला र्यालीहरू आयोजना भएका थिए। प्रदर्शनकारीहरूले मुख्यतया ट्रम्प प्रशासनले अघि सारेका नीतिहरूलाई लक्ष्य बनाएका थिए, जसमा खासगरी इरानसँगको सम्भावित युद्ध, कडा संघीय अध्यागमन नीति तथा देशभर बढिरहेको महँगो प्रमुख थिए। आयोजकहरूले यसलाई लोकतन्त्रको रक्षा र निरंकुश शासनको विरोधमा शान्तिपूर्ण नागरिक विद्रोह भएको बताएका छन्। किङ्सट्रम्पले हामीमाथि निरंकुश शासकको रूपमा कायम रहन चाहन्छन्, तर यो अमेरिका हो र यहाँको शक्ति जनताकै हातमा छ, कुनै राजा वा उनका धनी सहायकहरूका हातमा होइन, आयोजकहरूले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ। यसैबीच, ह्वाइट हाउसले ती प्रदर्शनहरूलाई बेवास्ता गर्दै उनीहरूको विरोधलाई ‘किङ्सट्रम्प डिरेन्जमेन्ट थेरापी’ अर्थात् ट्रम्पविरुद्धको अन्ध विरोधबाट मुक्त हुन आवश्यक उपचारको रूपमा वर्णन गरेको छ। एक प्रवक्ताले भनेका छन्, यस विषयमा चिन्ता गरिरहेका केवल ती पत्रकारहरू हुन् जसलाई समाचार लेख्नका लागि रकम दिइएको छ।
आन्दोलनको मुख्य केन्द्र – मिनेसोटा शनिबारको ‘किङ्सनो किङ्सकिङ्स’ आन्दोलनको सबैभन्दा ठूलो र महत्वपूर्ण कार्यक्रम मिनेसोटाको सेन्ट पालस्थित स्टेट क्यापिटल भवन बाहिर सम्पन्न भएको थियो। जनवरीमा संघीय अध्यागमन एजेन्सीको कारबाहीमा दुई अमेरिकी नागरिक – रेनी निकोल गुड र एलेक्स प्रेटीको मृत्यु भएपछि यो राज्य ट्रम्पको अध्यागमन नीतिको विरोधको केन्द्र बन्दै गएको छ। उनीहरूको मृत्युले देशभर गम्भीर आक्रोश र संयोजित विरोध प्रदर्शनहरू निम्त्याएको थियो। हजारौंले प्लेकार्ड बोकेर सडकहरूमा प्रदर्शन गरेका थिए र उक्त र्यालीमा उच्च पदस्थ डेमोक्र्याट नेताहरूको उल्लेखनीय उपस्थिति थियो। मिनेसोटाका गभर्नर टिम वाल्जले ट्रम्पको अध्यागमन नीतिको कडा आलोचना गरेका छन्। सिनेटर बर्नी स्यान्डर्सले मिनेसोटाका जनतालाई सम्मान गर्दै यसलाई अमेरिकी इतिहासको एक अभूतपूर्व र खतरनाक क्षणको रूपमा व्याख्या गरे। सांसद इल्हान ओमारले भनेकी छिन्, “हामी मिनेसोटाबासी फरक दृष्टिकोणका हौं,” र नागरिक अधिकारको पक्षमा आवाज उठाइन्। कार्यक्रममा प्रख्यात रक संगीतकार ब्रुस स्प्रिंगस्टीनले नयाँ विरोध गीत ‘स्ट्रिट्स अफ मिनियापोलिस’ प्रस्तुत गरी भिडलाई उत्साहित पारेका थिए। उनले मिनेसोटालाई सारा देशका लागि प्रेरणाको स्रोतको रूपमा वर्णन गरे। अभिनेत्री तथा प्रगतिशील अभियन्ता जेन फोंडाले भाषण स्थानमा नजाँई मृत रेनी गुडकी पत्नी बेका गुडको सन्देश पढेर सुनाएकी थिइन्।
वासिङ्टन डीसी र न्युयोर्कमा मानव सागर शनिबार दिउँसोदेखि अमेरिकाको राजधानी वासिङ्टन डीसीका सडकहरू प्रदर्शनकारीहरूले भरिएका थिए। हजारौं मानिस नेसनल मल र लिंकन मेमोरियलको सिँढीहरूमा जम्मा भएका थिए। पहिलाको जस्तै यसपटक पनि प्रदर्शनकारीहरूले राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प, उपराष्ट्रपति जेडी भान्स र प्रशासनका अन्य उच्च अधिकारीहरूको पुत्ला बोकेको देखियो। उनीहरूले वर्तमान प्रशासनलाई हटाउन र उहाँलाई पक्राउ गर्न माग गर्दै नाराबाजी गरे। भर्जिनियाको अर्लिङ्टनबाट एउटा पुल पार गर्दै विशाल समूह राजधानी प्रवेश गरेको थियो। त्यसैगरी, न्युयोर्कको टाइम्स स्क्वायर र म्यानहटनको मध्य城区 लगायत विभिन्न ठाउँमा हजारौं मानिसले मार्च गरेका थिए। प्रदर्शनकारीको भीड जति ठूलो भएपछि प्रहरीले सामान्यतया व्यस्त सडकहरू बन्द गर्नु परेको थियो। गत अक्टोबरमा भएको प्रदर्शनमा न्युयोर्कका पाँच मुख्य स्थलहरूमा जम्मा १ लाखभन्दा बढी मानिस उतरेको भएको न्युयोर्क प्रहरी विभागले जनाएको थियो। यसपटक पनि इरान युद्धको विरोध र अध्यागमन नीति विरुद्धका ब्यानरहरू देखिएका थिए। न्युयोर्क प्रदर्शनमा ट्विच स्ट्रीमर हसन पिकर र टिकटक स्टार ह्यारी सिसन लगायत प्रगतिशील प्रभावशालीहरूले युवा पुस्तालाई लोकतन्त्र बचाउन अपिल गरेका थिए।
लस एन्जलस, शिकागो र अन्य प्रमुख शहरहरू पश्चिमी तटका शहरहरूमा पनि प्रदर्शनको उत्साह उच्च थियो। लस एन्जलसको ग्लोरिया मोलिना ग्रान्ड पार्कमा हजारौं मानिसहरू जम्मा भएका थिए जहाँ माहोल केही फरक र सिर्जनात्मक थियो। त्यहाँ साल्सा संगीत बजिरहेको थियो र सहभागीहरूले ‘बच्चा ट्रम्प’ नामक २० फिट अग्लो विशाल बेलुन उडाउन समेत गरेका थिए। कतिपयले फ्लेमिङ्गो र शार्क जस्ता इन्फ्लेटेबल पोशाक लगाएर ‘अध्यागमन एजेन्सी खारेज गर’ लेखिएको ब्यानर बोकेको देखिन्थ्यो। यद्यपि, डाउनटाउनको संघीय भवनबाहिर प्रदर्शनकारी र प्रहरीले झडप भएको र केहीलाई पक्राउ गरिएको लस एन्जलस प्रहरीले जनाएको छ। शिकागोको ग्रान्ट पार्क र पोर्टल्यान्डमा पनि हजारौंले सांगीतिक ब्यान्डको तालमा मार्च गरेका थिए। पूर्व सैनिक क्रिस होलीले भने, “देशमा भइरहेको अन्याय देखेर म पहिलोपटक सडकमा आएको हुँ। ट्रम्प प्रशासनको नीतिप्रति मेरो गम्भीर असन्तुष्टि छ।”
रिपब्लिकन गढ़ र साना शहरहरूमा पनि असन्तुष्टि यसपटकको ‘किङ्सनो किङ्सकिङ्स’ प्रदर्शनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष यो हो कि यो केवल ठूला डेमोक्र्याट बहुल शहरहरूमा मात्र सीमित छैन। आयोजक अनुसार, करिब आधा प्रदर्शनहरू परम्परागत रुपमा रिपब्लिकन पार्टीको गढ़ मानिने राज्यहरूमा भएका छन्। यसमा टेक्सास (डलास, फोर्ट वर्थ), फ्लोरिडा, जर्जिया, इडाहो, युटाह र अलास्का लगायतका राज्यहरूमा दर्जनौं प्रदर्शनहरू भएका छन्। मिसिगनको हावेले र केन्टकीको शेल्बीभिलजस्ता साना शहरहरूमा पनि इरान युद्ध र बढ्दो महँगोको विरोध गर्दै मानिसहरूले प्लेकार्ड बोकेका थिए। एक प्रदर्शनकारीले भने, “हामी हाम्रा समस्या एउटै हुन् भनी बुझाउन चाहन्छौं, यदि हामी सबैसँगै उभियौं भने परिवर्तन सम्भव छ।”
अन्तर्राष्ट्रिय ऐक्यबद्धता अमेरिकामा मात्र होइन, युरोपमा रहेका अमेरिकी नागरिकहरूले पनि ट्रम्प प्रशासनविरुद्ध प्रदर्शन गरेका छन्। फ्रान्सको पेरिस, बेलायतको लन्डन, र पोर्चुगलको लिस्बनमा भेला भएका मानिसहरूले राष्ट्रपतिको फासीवादी र युद्ध अपराधी रूपमा चित्रण गरी उनलाई पदबाट हटाउन माग गरेका छन्।
ट्रम्प के भन्छन् ? जनवरी २०२५ मा पुनः ह्वाइट हाउस पुगेपछि डोनाल्ड ट्रम्पले राष्ट्रपतीय अधिकारहरू व्यापक रूपमा विस्तार गरेका छन्। उनले कार्यकारी आदेशमार्फत संघीय सरकारका विभिन्न अंगहरूलाई विघटन गर्ने प्रयास गरेका छन् र राज्यका गभर्नरहरूको विरोधका बाबजुद अमेरिकी शहरहरूमा नेशनल गार्ड परिचालन गरेका छन्। साथै, राजनीतिक विपक्षीमाथि मुद्दा चलाउन न्याय विभागका शीर्ष अधिकारीहरूलाई निर्देशन दिएको आरोप पनि लागेका छन्। आलोचकहरूले ट्रम्पको यस कदमलाई असंवैधानिक र अमेरिकी लोकतन्त्रका लागि गम्भीर खतरा मानिरहेका छन्। तर ट्रम्प आफ्ना कदमहरूलाई देशको संकटको पुनर्निर्माणका लागि आवश्यक भएको दाबी गर्छन्। आफूलाई तानाशाह भन्ने आरोपलाई उनले उन्मादपूर्ण भन्दै अस्वीकार गरेका छन्। गत अक्टोबरमा फक्स न्युजसँगको अन्तर्वार्तामा भने, ‘उनीहरू मलाई राजा भनिरहेका छन्, म कुनै राजा होइन।’ अक्टोबरको र्यालीमा करिब ७० लाख मानिस सहभागी भएका थिए। यस पटक पनि प्रदर्शनकारीहरूको ऊर्जा र उत्साह घटेको छैन। आयोजकहरूले आगामी मे १ मा श्रमिक अधिकार, आप्रवासी समुदाय र सार्वजनिक विद्यालयको समर्थनमा हुने वार्षिक ‘किङ्समे डे’ प्रदर्शनका लागि व्यापक जनसहभागिता जुटाउने तयारी गरिरहेका छन्। देशभरि युद्ध, महँगो र कडा अध्यागमन नीतिका कारण जनस्तरमा बढेको असन्तोष आगामी मध्यावधि चुनावमा कस्तो राजनीतिक प्रभाव पार्छ भन्ने विषय धेरैको चासोको केन्द्र बनेको छ। “हामी हाम्रा भविष्यका लागि मात्र होइन, लोकतन्त्र बचाउन सडकमा आएका हौं,” म्यानहटनकी एक प्रदर्शनकारीले भनिन्। लोकतन्त्रमा नागरिकको आवाजको यो श्रृंखला तत्काल रोकिँदैन जस्तो देखिन्छ।
