महोत्तरीको सम्सी गाउँपालिकामा शुक्रबारदेखि हराएका ३ वर्षे बालक मनिकेश यादवको शव पोखरीमा बोराभित्र फेला परेको छ। शव बोरामा भेटिएसँगै हत्याको आशङ्कामा पुलिसले घटनाको गहन अनुसन्धान गरिरहेको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालयका प्रवक्ता तथा प्रहरी नायब उपरीक्षक पञ्चलाल गोलेले जानकारी दिएका छन्।
जलेश्वर नगरपालिकाका दुई बालक जेठ ७ र १४ गतेदेखि हराइरहेको अवस्थामा अनुसन्धान जारी छ। २५ जेठ, जलेश्वर (महोत्तरी)। महोत्तरीको सम्सी गाउँपालिका–५ पोखरभिण्डा गाउँबाट शुक्रबारदेखि हराएका बालकको शव आज त्यहाँको पोखरीमा मृत अवस्थामा फेला परेको छ। प्रहरी नायब उपरीक्षक पञ्चलाल गोलेका अनुसार, शुक्रबार साँझ करिब ५ बजेतिर आफ्नै घर नजिकै खेलिरहेको अवस्थामा अचानक हराएका स्थानीय रोहीत यादवका ३ वर्षे छोरा मनिकेश यादवको शव त्यहीँको पोखरीमा फेला परेको हो।
पोखरीमा तैरिरहेको अवस्थामा बोराभित्र शव राखिएको अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै प्रहरी टोलीले बालकको शव मृत अवस्थामा फेला पारेको र शव बोरामा भएकोले हत्या आशङ्कासहित घटनाको गहन छानबिन भइरहेको प्रवक्ता गोलेले बताए। यसैबीच, जलेश्वर नगरपालिका–१२ का निवासी आशुतोष यादवका १२ वर्षे छोरा गौतम यादव गत जेठ ७ गतेदेखि र वडा नं. ६ का बुधवा मण्डलका १५ वर्षे छोरा अभय मण्डल गत जेठ १४ गतेदेखि हराइरहेका छन्। दुबै बालकको खोजी कार्य जारी रहेको छ।
नेपाली टी-२०ई टोलीका कप्तान दीपेन्द्रसिंह ऐरीले टी-२०आई क्रिकेटमा १०० खेल पुरा गर्ने पहिलो नेपाली खेलाडीको रूपमा इतिहास रचेका छन्। उनले सोमबार एसियन गेम्स पुरुष क्रिकेट छनोटको फाइनल खेलमा हङकङसँग मैदान साझा गर्दै यो कीर्तिमान स्थापित गरेका हुन्। नेपालले टस जितेर पहिले फिल्डिङ गर्ने निर्णय गरेको छ। दीपेन्द्रले १००औं खेलमा १ शतक र १२ अर्धशतकसहित कुल २२१३ रन बनाएका छन् र ६२ विकेट पनि लिएका छन्।
दीपेन्द्रले सन् २०१८ मा लर्ड्समा नेदरल्यान्ड्सविरुद्ध खेल्दै टी-२०आई डेब्यु गरेका थिए। उनले ९ बलमै ५० रन बनाउने र एकै ओभरमा ६ छक्का प्रहार गर्ने कीर्तिमान पनि बनाएका छन्। सन् २०२३ को सेप्टेम्बरमा चीनको हाङ्जाउमा भएको एसियन गेम्समा उनले ११ बल बाँकि रहँदा ९ बलमै ८ छक्का सहित ५० रन बनाउँदै सबैभन्दा छिटो अर्धशतक बनाउने कीर्तिमान कायम गरेका थिए।
दीपेन्द्रले यू-१९ स्तरमा पनि कप्तानी गरिसकेका छन् र घरेलु प्रतियोगितामा पनि सफल खेलाडी मानिन्छन्। उनले २०१९ मा धनगढी प्रिमियर लिग जिताएका थिए र हाल नेपाल प्रिमियर लिगका दुवै संस्करणमा सुदूर पश्चिम रोयल्सको कप्तानी गर्दै फाइनलसम्म पुर्याएका थिए। अहिले उनी क्यानडाको ग्लोबल टी-२०, यूएईको आईएल टी-२० र बेल्जियमको ईयू टी-२० लिगमा खेल्नका लागि अनुबन्धित छन्।
काठमाडौं । सन् २०२६ मा अल्पविकसित राष्ट्र (एलडीसी) बाट विकासशील राष्ट्रमा स्तरोन्नति हुनु पर्ने भए पनि नेपाल सरकारले संयुक्त राष्ट्रसंघलाई तीन वर्ष पछि लैजान औपचारिक अनुरोध गरेको छ। व्यापारमा प्राप्त हुने सुविधाहरु गुम्ने र आर्थिक जोखिम बढ्ने सम्भावनाका कारण सरकारले स्तरोन्नतिको मिति पछि सार्न आग्रह गरेको हो। जेन–जी आन्दोलनपछि नयाँ जनाधारसहितको सरकारको नेतृत्वमा रहेको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले प्रस्तुत गरेको बजेटमा करिब एक तिहाइ भाग वैदेशिक ऋण र अनुदानबाट प्राप्त भएको छ। स्रोत व्यवस्थापनका लागि सरकारले २ खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँ वैदेशिक ऋण तथा अनुदान, र करिब ४ खर्ब रुपैयाँ आन्तरिक ऋण लिएर जम्मा लगभग साढे ६ खर्ब रुपैयाँको बजेट घाटा राखेको छ। यस २ खर्ब ५० अर्ब रुपैयाँमध्ये कति ऋण र कति अनुदान हो भन्ने स्पष्ट गरिएको छैन। वैदेशिक ऋण लिने विषयमा सरकारले समिति समेत गठन गरेको छ।
सरकारको नीति तथा कार्यक्रम र बजेट प्राथमिकताले अनुदानको तुलनामा ऋण तिर्न बढी जोड दिएको देखिन्छ। तथापि, सरकारले देशभित्र क्रियाशील सय भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय संघसंस्थाहरु मार्फत भइरहेका विकास कार्यक्रमहरुलाई प्रभावकारी बनाउन धेरै ध्यान दिएको देखिँदैन। अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्था संघ नेपाल (एआईएन)ले हालै सार्वजनिक गरेको वार्षिक प्रगति विवरणले विकासमा बहुआयामिक योगदान अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको देखाएको छ। नेपालमा क्रियाशील १०२ वटा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाहरु वर्षेनी ऋणमुक्त, पूर्ण अनुदानमा आधारित विकास कार्यक्रम संचालन गरिरहेका छन् जसले नेपालको राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा कुनै ऋणभार थप्दैन। यसले दीर्घकालीन परनिर्भरता र ऋणभारलाई तोड्दै राष्ट्रिय अर्थतन्त्रलाई ठूलो राहत दिएको छ।
संयुक्त राष्ट्रसंघलाई पत्राचार गर्दै सरकारले सन् २०२९ सम्म एलडीसी बाट स्तरोन्नति हुने राष्ट्रिय संकल्पसहित १६ औं आवधिक योजना लागू गरिरहेको जनाएको छ। वैदेशिक सहयोग र विकास साझेदारीको स्वरूप के हुनु पर्ने भन्ने विषयमा बहस भइरहँदा एआईएनले सार्वजनिक गरेको उपलब्धिले भिन्न र दिगो विकास मोडेल प्रस्तुत गरेको छ। ऋणमुक्त विकास र समृद्धिको नयाँ आर्थिक मार्गचित्र नेपालजस्तो विकासोन्मुख अर्थतन्त्रका लागि पूँजी परिचालन र विदेशी मुद्राको सञ्चिति सदैव दबाबको विषय रहँदै आएको छ। यस समस्यालाई सम्बोधन गर्दै एआईएन वार्षिक रूपमा २० अर्ब रुपैयाँ अर्थात् १५ करोड अमेरिकी डलर बराबरको विकास लगानी ऋणमुक्त रूपमा राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा प्रवाह गरिरहेको छ।
नेपाली पब्जी टिम होरा ईस्पोर्ट्सले पब्जी मोबाइल ग्लोबल ओपनमा १२औं स्थान हात पार्दै फ्रान्समा आयोजना हुने ईस्पोर्ट्स विश्वकप २०२६ का लागि छनोट सुनिश्चित गरेको छ। प्रतियोगिताको शुरुवातमा उत्कृष्ट प्रदर्शन गरे पनि लय गुमाएको होरा ईस्पोर्ट्सले अन्ततः शीर्ष १२ भित्र रहेर विश्वकप स्थल सुरक्षित गरेको हो।
२५ जेठ, काठमाडौं। नेपाली पब्जी टिम होरा ईस्पोर्ट्सलाई आगामी ईस्पोर्ट्स विश्वकप २०२६ का लागि छनोट गरिएको जानकारी दिइएको छ। पब्जी मोबाइल ग्लोबल ओपन (PMG) प्रतियोगितामा १२औं स्थान हासिल गरेपछि होरा टिमले फ्रान्समा आयोजना हुने विश्वकपमा सहभागिता जनाउने अनुमति पाएको हो। PMG मा बलियो सुरुवात भए तापनि टिमले लय गुमाएको थियो। त्यसबाहेक, शीर्ष १२ स्थानभित्र पर्न सफल हुँदै उनले विश्वकपमा आफ्नो स्थान सुनिश्चित गरेको छ। यसअघि सम्पन्न पब्जी मोबाइल विश्वकपमा होरा टिमले नवौं स्थान प्रप्त गरेको थियो र १ लाख २७ हजार ५०० अमेरिकी डलर पुरस्कार जितेको थियो।
२५ जेठ, काठमाडौं । सिंहदरबारमा सर्वदलीय बैठक सुरु भएको छ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछानेको आह्वानमा बैठक बसेको हो । सभापति लामिछानेले समसामयिक राजनीतिक विषयमा छलफल गर्न भन्दै संसदमा प्रतिनिधित्व गर्ने दलहरूको बैठक बोलाएका हुन् । बैठक सिंहदरबारस्थित सङ्घीय संसद् सचिवालयअन्तर्गत सार्वजनिक लेखासमितिको हलमा जारी छ ।
बैठकमा प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनीतिक दलहरूबाट पार्टी अध्यक्ष/सभापतिसहित दुई/दुई जनालाई आमन्त्रण गरिएको थियो तर कांग्रेस, एमाले र नेकपाले पार्टी प्रमुखलाई पठाएनन् । राप्रपाका अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन भने बैठकमा सहभागी भएका छन् । यता हर्क साम्पाङ राई नेतृत्वको श्रम संस्कृति पार्टीले बैठकै बहिष्कार गरेको छ ।
गत अप्रिलको युद्धविरामपछि इरानले पहिलो पटक इजरायलमाथि मिसाइल प्रहार गरेपछि इजरायलले पनि इरानी सैन्य क्षेत्रमा जवाफी कारबाही सुरु गरेको छ। सैन्य तनाव बढेसँगै इरान, इराक र सिरियाले आफ्ना हवाई क्षेत्र बन्द गरेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको सम्झौता इजरायलले मान्नै पर्ने भन्दै, “निर्णय म गर्छु, नेतन्याहु होइन” भनेका छन्। २५ जेठ, काठमाडौं।
इरानले गत अप्रिलमा भएको युद्धविरामपछि पहिलो पटक इजरायलमाथि मिसाइल हमला गरेको छ। इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार आइतबार राति इजरायलतर्फ मिसाइल प्रहार गरिएको थियो। यस हमलापछि इजरायली क्षेत्रहरूमा साइरन बज्न थालेको र मानिसहरू बङ्करहरूमा सुरक्षित हुन बाध्य भएका थिए। इजरायली सेनाले अधिकांश मिसाइलहरूलाई बीचमै नष्ट गरेको दाबी गरेको छ। यद्यपि उत्तरी इजरायलमा धेरै विष्फोटको आवाज सुनिएका थिए। केही घण्टापछि इजरायलले जवाफ स्वरूप इरानमाथि कारबाही सुरु गर्यो।
इजरायली सेनाले पश्चिमी र मध्य इरानका सैन्य ठूला ठाँउहरूलाई निशाना बनाएको बताएको छ। इरानी समाचार एजेन्सी आईआरएनएका अनुसार तेहरान, तब्रिज र इस्फहानमा थुप्रै विष्फोटहरू भएका छन्। इरानको इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (आईआरजीसी) ले इजरायलले यी हमलाहरूमा हावाबाट प्रहार गरिने ‘एयर-लन्च ब्यालेस्टिक मिसाइल’ प्रयोग गरेको दावी गरेका छन्। हल्लापछि इरानले राजधानी तेहरानको इमाम खोमेनी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल वरिपरिका हवाई क्षेत्र बन्द गरेको छ।
त्यस्तै, इराकले ७२ घण्टाका लागि र सिरियाले १२ घण्टाका लागि आफ्ना हवाई क्षेत्र बन्द गर्ने निर्णय गरेको छ। ट्रम्पले संयम अपनाउन आह्वान गर्दै इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतन्याहुलाई ठूलो जवाफी कारबाही नगर्न आग्रह गरेका थिए। यसअघि इजरायलले लेबनानको राजधानी बेरुतका दक्षिणी उपनगरहरूमा हमला गरेको थियो, जसमा दुई जनाको मृत्यु र २० जना घाइते भएका थिए। इरानले भने बारम्बार अमेरिकी अडान बदलिँदा वार्ता अघि नबढेको बताएको छ।
फिफा विश्वकप २०२६ को तयारीक्रममा आयोजित मैत्रीपूर्ण खेलमा मोरक्को र नर्वेले १-१ बराबरी खेलेका छन्। यो खेल न्यूयोर्कमा सम्पन्न भयो, जहाँ मोरक्कोका ब्राहिम डियाज र नर्वेका मार्टिन ओडेगार्डले गोल गरेका थिए। खेलका क्रममा मोरक्कोका नाउसेर माज्राउइ र अब्दे एजालजोउली चोटका कारण मैदान बाहिरिए।
२५ जेठ, काठमाडौं। दुवै राष्ट्र अमेरिका, मेक्सिको र क्यानडामा जून ११ मा सुरु हुने विश्वकपको तयारीमा छन्। खेलको सुरुवातमै रियल मड्रिडका फर्वार्ड ब्राहिम डियाजले आठौं मिनेटमा गोल गर्दै मोरक्कोलाई अग्रता दिलाए, तर नर्वेका कप्तान मार्टिन ओडेगार्डले ७५औं मिनेटमा बराबरी गोल गर्दै स्कोर १-१ मा पुर्याए।
खेलको क्रममा मोरक्कोका दुई खेलाडी चोटका कारण मैदान छोड्नु परेको छ, जुन टिमका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। म्यानचेस्टर युनाइटेडका नाउसेर माज्राउइ र रियल बेटिसका विंगर अब्दे एजालजोउलीले चोटका कारण मैदान छाडेका थिए। २८ वर्षपछि विश्वकपमा फर्किएको नर्वे यसपटक ‘डार्क हर्स’ समूहको टोलीको रूपमा रहेको छ भने मोरक्को निरन्तर विश्वकपमा सहभागिता जनाउँदै आएको टोली हो। मोरक्कोले सन् २०२२ मा ऐतिहासिक प्रदर्शन गर्दै सेमिफाइनलसम्म पुग्न सफल भएको थियो र यसपटक पनि त्यही प्रदर्शन दोहोर्याउने लक्ष्य राखेको छ। फिफा विश्वकप २०२६ को समूह सी मा रहेको मोरक्कोले जुन १४ मा पहिलो खेलमै ब्राजिलसँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ। समूह आई मा रहेको नर्वेले जुन १७ मा इराकसँग विश्वकपको पहिलो खेल खेल्नेछ।
समाचार सारांश: स्वास्थ्य समस्याका कारण एमालेका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ रास्वपाले आह्वान गरेको सर्वदलीय बैठकमा सहभागी नहुने भएका छन्। नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापा पनि बैठकमा सहभागी नहुने भएपछि कांग्रेसबाट भीष्मराज आङ्दम्बे र फिरदोश आलमले प्रतिनिधित्व गर्नेछन्। रास्वपा सभापति रवि लामिछानेले समसामयिक राजनीतिक विषयमा छलफल गर्न आज बिहान ९ बजे सिंहदरबारमा सर्वदलीय बैठक बोलाएका छन्। २५ जेठ, काठमाडौं।
रास्वपाको सर्वदलीय बैठकमा भने नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ स्वास्थ्य समस्याका कारण निवासमै आराम गरिरहेको हुँदा सहभागी हुन नपाउने भएका छन्। सहसंयोजक माधव कुमार नेपाल र नेता वर्षमान पुन अनन्त रास्वपाको तर्फबाट बैठकमा सहभागी हुनेछन्। केही दिनअघि प्रचण्डलाई निमोनियाको समस्या देखिएको थियो र उनलाई अस्पताल भर्ना गरेर उपचार गरिएको थियो। हाल घरमै आराम गरिरहेका प्रचण्डको सचिवालयका अनुसार उनी अझै कमजोर भएका कारण बैठकमा नजाने निर्णय गरिएको हो। प्रचण्डले नेताहरु माधव नेपाल र वर्षमान पुनलाई सर्वदलीय बैठकमा आफ्नो पार्टीको धारणा राख्न भनेका छन्।
नेपाली कांग्रेसका सभापति गगन थापाले पनि सर्वदलीय बैठकमा उपस्थित नहुने भएका छन्। कांग्रेसबाट संसदीय दलका नेता भीष्मराज आङ्दम्बे र सांसद फिरदोश आलम मात्र बैठकमा सहभागी हुनेछन्, पार्टीका एक पदाधिकारीले जनाएका छन्। भारत भ्रमणबाट फर्किएपछि रास्वपा सभापति रवि लामिछानेले आज बिहान ९ बजे सिंहदरबारस्थित सार्वजनिक लेखा समितिको हलमा सर्वदलीय बैठक बोलाएका हुन्। रास्वपा महामन्त्री कविन्द्र बुर्लाकोटीका अनुसार समसामयिक राजनीतिक विषयमा छलफल गर्न बैठक आह्वान गरिएको हो। बैठकमा प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने राजनीतिक दलका पार्टी अध्यक्ष वा सभापतिसहित दुई–दुई जनालाई आमन्त्रण गरिएको छ।
नेपाल र भारतका अधिकारीहरूले पहिले नै जनाएको जस्तै परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले पनि भारत भ्रमणपछि फर्कंदा दुई देशबीच स्थापित संयन्त्रबाटै सीमा समस्या समाधान गरिने बताए। पहिले पनि नेपाल र भारतका परराष्ट्र मन्त्रालयले सीमा समस्या ती संयन्त्रबाटै समाधान गर्ने बताएका थिए। “सीमासँग सम्बन्धित विषयहरूलाई कूटनीतिक माध्यम र अहिलेका संयन्त्रहरूमार्फत समाधान गर्ने हाम्रो पुरानो अडान हो,” भारत भ्रमणपछि आइतबार साँझ त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा सञ्चारकर्मीहरूसँग खनालले भने। “अहिले संयन्त्रहरू काम गरिरहेका छन्, थप संयन्त्रहरूलाई पनि सक्रिय गर्दै कूटनीतिक रूपमा समाधान गर्ने हाम्रो छलफल भएको छ,” उनले भने।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सभापति रवि लामिछानेसँगै भारत भ्रमणबाट फर्किएपछि दिल्ली गएका खनालले भारतीय विदेशमन्त्री एस जयशङ्करसँग भेटवार्ता गरेका थिए। भारतीय विदेशमन्त्री पनि समस्या समाधानमा खुला रहेको उनले बताए। “हामी उपयुक्त संयन्त्रमा यो विषय पनि छलफल गर्नेछौं। यही हाम्रो वार्ताको भाव हो,” खनालले भने।
नेपाल र भारतबीच कस्ता कस्ता संयन्त्रहरू छन्? सन् २०१४ मा प्रधानमन्त्री बनेपछि नेपाल आएका भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सीमा समस्या समाधानका लागि संयुक्त सीमा कार्यदल (बाउन्ड्री वर्किङ ग्रूप ‘बीडब्ल्यूजी’) गठन गर्ने सहमति गरेका थिए। नेपालको नापी विभागका महानिर्देशक र भारतको सर्वेक्षण विभागका प्रमुख रहने यो संयन्त्र सीमास्तम्भहरूको मर्मत, निर्माण र दशगजा क्षेत्र खाली गराउने सम्बन्धी कार्य गर्न गठित छ। यो संयन्त्रलाई प्राविधिक सहयोग गर्न दुवै देशका परराष्ट्रसचिवस्तरीय अर्को संयन्त्र गठन गर्ने सहमति मोदीको भ्रमणकै दौरान भएको थियो।
तर पूर्वपरराष्ट्रमन्त्री प्रदीप ज्ञवालीले सचिवस्तरीय संयन्त्रको बैठक अहिलेसम्म एक पटक पनि नबसेको बताएका छन्। “अहिलेसम्म भारतको रुचि देखिएको छैन। अर्को कार्यदल सक्रिय छ तर त्यसको कार्यादेश सीमित छ,” ज्ञवालीले भने। “त्यतिबेला कार्यादेशमा नभएको र हाल बढेको भारतले एकतर्फी ढङ्गले बनाइरहेका सडक वा तटबन्धले नेपालको डुबान हुने समस्या पनि छ। सचिवस्तरको संयन्त्र सक्रिय भए यसको समाधान हुन सक्छ।”
२५ जेठ, अर्घाखाँची । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) अर्घाखाँचीको जिल्ला अध्यक्षमा सीता पराजुली निर्वाचित भएकी छन्। सन्धिखर्कमा सम्पन्न जिल्ला अधिवेशनले सीता पराजुलीको सभापतित्वमा नयाँ कार्य समितिलाई निर्वाचित गरेको छ। निकटतम प्रतिस्पर्धी दिनेश सुनारलाई १३ मतले पछि पार्दै उनी विजयी भएकी हुन्। पराजुलीले ९१ मत प्राप्त गरिन् भने सुनारले ७८ मत प्राप्त गरे। अर्का सभापति उम्मेदवार महेन्द्र कुँवरले ३३ मत प्राप्त गरेका थिए।
सीता पराजुली नेपाली कांग्रेसको १४औं महाधिवेशनपछि कांग्रेस छाडेर रास्वपामा प्रवेश गरेकी थिइन्। विद्यार्थी जीवनमा नेविसंघबाट राजनीतिमा सक्रिय भएकी सीता महिला संघ हुँदै कांग्रेस राजनीतिमा पनि संलग्न थिइन्। रास्वपामा प्रवेश गरेपछि उनी केन्द्रीय महिला विभाग सदस्यको जिम्मेवारीमा थिइन्।
उपसभापतिमा सहयोगी विसी, सचिवमा चिरन पन्थी र सहसचिवमा लक्ष्मण भट्टराई निर्वाचित भएका छन्। सदस्यहरूमा बाबुराम खड्का, बेदराज घिमिरे, चुरामणि ढुंगाना, पिताम्वर सेजवाल, रमा खनाल र सीता सुनार निर्वाचित भएका छन् भन्ने जानकारी उपसभापति सहयोगी विसीले दिएका छन्।
फिलिपिन्सको मिन्डानाओ टापु नजिक सोमबार बिहान ७.८ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्प जाँदा कम्तीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ। भूकम्पपछि फिलिपिन्स, इन्डोनेसिया र मलेसियाका तटीय क्षेत्रहरूमा तीन मिटरसम्म अग्लो सुनामी आउन सक्ने चेतावनी जारी गरिएको छ। भूकम्पका कारण प्रभावित क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति बन्द भएको छ भने नागरिकहरूलाई तत्काल सुरक्षित र उच्च स्थानमा जान आग्रह गरिएको छ।
२५ जेठ, काठमाडौं। फिलिपिन्समा सोमबार बिहान गएको शक्तिशाली भूकम्पले धेरै घरहरु भत्किएका छन्। प्रारम्भिक विवरण अनुसार भूकम्पमा परेर कम्तीमा एक जनाको मृत्यु भएको छ र केही घाइते भएका छन्। उद्धार कार्य जारी रहेकाले क्षतिको पूर्ण विवरण आउन बाँकी छ। भूकम्पपछि धेरै क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्ति अवरुद्ध भएको छ।
फिलिपिन्सको दक्षिणी टापु मिन्डानाओमा रहेको जनरल सान्तोस सहरको तटीय क्षेत्र नजिक आज बिहान भूकम्प गएको हो। स्थानीय समयअनुसार बिहान ७:३७ बजे (नेपाली समय अनुसार बिहान ५:२२ बजे) भूकम्प गएको हो। भूकम्पको वास्तविक तीव्रता र गहिराइबारे विभिन्न निकायले फरक फरक विवरण सार्वजनिक गरेका छन्।
फिलिपिन्सको ज्वालामुखी तथा भूकम्प विज्ञान संस्थानका अनुसार भूकम्प ७.० म्याग्निच्युडको थियो र यसको गहिराइ १० किलोमिटर थियो। तर अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले भूकम्पको तीव्रता ७.८ म्याग्निच्युड र गहिराइ ३५ किलोमिटर रहेको जनाएको छ। जर्मनीको भूविज्ञान अनुसन्धान केन्द्रले पनि भूकम्पको तीव्रता ७.८ म्याग्निच्युड रहेको उल्लेख गर्दै यसको गहिराइ ५० किलोमिटर रहेको जनाएको छ। प्रशान्त महासागरको सुनामी वार्निङ सेन्टरले फिलिपिन्सका केही तटीय क्षेत्रमा ३ मिटरसम्म अग्ला छाल उठ्न सक्ने चेतावनी दिएको छ।
प्रशासनले तटीय क्षेत्रमा बसोबास गर्ने नागरिकलाई तत्कालै उच्च स्थानतर्फ जान आग्रह गरेको छ। अधिकारीहरूका अनुसार भूकम्पपछि थप परकम्प (आफ्टरसक) आइरहेको छ। फिलिपिन्स विश्वका सबैभन्दा बढी भूकम्प प्रभावित देशहरूमध्ये एक हो। यो प्रशान्त महासागरको ‘रिङ अफ फायर’ क्षेत्रमा अवस्थित छ, जहाँ बारम्बार भूकम्प र ज्वालामुखी गतिविधिहरू हुने गर्छन्।
दक्षिणी फिलिपिन्समा सोमबार बिहान आएको शक्तिशाली भूकम्पपछि सुनामीको चेतावनी जारी गरिएको छ। यस क्षेत्रका अन्य मुलुकहरू जस्तै इन्डोनेसिया र जापानले पनि सुनामीको खतरा देखाउँदै अलर्ट सतर्कता अपनाएका छन्। मुख्य भूकम्प पछि कम्तीमा १६ वटा परकम्पहरू रेकर्ड गरिएका छन्। मानिसहरू सुरक्षित ठाउँतर्फ भाग्दै आफ्ना घरहरुबाट बाहिर निस्किरहेको दृश्य सार्वजनिक भएका छन्।
रॉयटर्स समाचार एजेन्सीले अधिकारीहरूका हवाला दिँदै कम्तीमा पाँच जनाको मृत्यु भएको जानकारी दिएको छ। यसअघि प्रहरीले एक व्यक्तिको मृत्युदेखि सूचित गरेको थियो। फिलिपिन्सको भोल्कानोलोजी एन्ड साइज्मोलोजी इन्स्टिट्यूटले उक्त भूकम्पको म्याग्निट्यूड ७.८ रहेको र यसको केन्द्रबिन्दु जमिनबाट १० किलोमिटर गहिराइमा रहेको जनाएको छ। जर्मन रिसर्च सेन्टर फर जियोसाइन्सेसले भने भूकम्प ७.८ म्याग्निट्यूडको र जमिनबाट ५० किलोमिटर गहिराइमा भएको भनेको छ। अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षण (यूएसजीएस) ले पनि म्याग्निट्यूड ७.८ र ३५ किलोमिटर गहिराइको भूकम्प मापन गरेको छ।
फिलिपिन्सका राष्ट्रपतिको आदेश छ कि “सबै सरकारी निकायहरूले तुरुन्त आवश्यक कदम चाल्न”। उनले सुनामीबाट प्रभावित क्षेत्रका मानिसहरूलाई उच्च स्थानतर्फ सुरक्षित स्थानमा सर्न आग्रह गरेका छन्। यूएसजीएसले इन्डोनेसियाका केही भागहरूमा तीन फिटसम्मको सुनामी आएको जानकारी दिएको छ। भूकम्पको केन्द्रबिन्दु फिलिपिन्सको मुख्य दक्षिणी टापु मिन्डानाओको जेनेरल सान्तोस शहरको समुद्री किनारमा रहेको थियो। उक्त टापु माछापालनका लागि परिचित छ।
डेनमार्कका मिडफिल्डर क्रिस्चियन एरिक्सन युक्रेनविरुद्धको मैत्रीपूर्ण खेलको क्रममा मैदानमै बेहोस भएका थिए। उनको शरीरमा जडान गरिएको इम्प्लान्टेबल कार्डियोभर्टर डिफिब्रिलेटर (आईसीडी) ले काम गरेपछि उनी छिट्टै होसमा फर्किएका छन्। उक्त घटनापछि युक्रेनविरुद्धको खेल स्थगित गरिएको छ भने एरिक्सनको स्वास्थ्य अवस्था हाल सामान्य रहेको छ।
२५ जेठ, काठमाडौं। डेनमार्कका अनुभवी मिडफिल्डर क्रिस्चियन एरिक्सन युक्रेनविरुद्धको अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलको क्रममा मैदानमै अचानक बेहोस भएका छन्। डेनिस फुटबल सङ्घका अनुसार उनी केही समय अचेत भए पनि अहिले सचेत अवस्थामा रहेका छन् र स्वास्थ्य स्थिती सामान्य छ। आइतबार ओडेन्समा सम्पन्न खेलको ६५ औं मिनेटमा ३४ वर्षीय एरिक्सन अचानक बेहोस भएपछि खेल रोकिएको थियो। चिकित्सकको उपचारपछि उनी आफैं पैदल मैदानदेखि बाहिरिएका थिए भने त्यसपछि खेल स्थगित गरिएको थियो।
डेनमार्क टोलीका चिकित्सक मोर्टेन बोएसनले भने कि एरिक्सनको शरीरमा जडान गरिएको आईसीडी उपकरणले अपेक्षाअनुसार काम गरेको थियो। उनी अल्पकालीन अचेत भए पनि छिट्टै होसमा फर्किएका थिए।
एरिक्सन सन् २०२१ को युरोकपमा फिनल्यान्डविरुद्धको खेलको क्रममा हृदयघात भई मैदानमै बेहोस भएका थिए। त्यसपछि उनको शरीरमा आईसीडी उपकरण जडान गरिएको थियो। सोही उपकरणको सहायताले उनले सन् २०२२ मा पुनः व्यावसायिक फुटबलमा फर्कन सफल भएका थिए। गत सिजन भिएफएल वुल्फ्सबर्गबाट खेल्दा एरिक्सनले ३४ खेल खेलेका थिए।
युक्रेनविरुद्धको उक्त खेल उनको डेनमार्कका लागि १५१औं अन्तर्राष्ट्रिय खेल थियो। डेनमार्कका कप्तान पियरे-एमिल होजबर्गले घटनापछि सबैले छिटो प्रतिक्रिया दिएका र खेलाडी तथा स्वास्थ्यकर्मीहरूले साहस प्रदर्शन गरेको बताएका छन्। सन् २०२१ जस्तै यसपटक पनि डेनमार्क र युक्रेनका खेलाडीहरूले एरिक्सनको उपचार गर्ने क्रममा उनको वरिपरि घेरा बनाएर सम्मान जनाएका थिए। डेनमार्कका मुख्य प्रशिक्षक ब्रायन रिमरले एरिक्सन सुरक्षित रहेको र उनले टोलीका खेलाडीहरूलाई आफ्नो स्वास्थ्य ठीक भएको सन्देश पठाएको जानकारी दिएका छन्।
२५ जेठ, सिरहा । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) सिरहाको प्रथम ऐतिहासिक जिल्ला अधिवेशनमा नेतृत्व चयनका लागि सहमति जुट्न नसकेपछि निर्वाचनमार्फत नयाँ नेतृत्व चयन गरिने भएको छ। निर्वाचन कार्यक्रम अनुसार आज बिहान १० बजेदेखि निर्वाचन प्रक्रिया सुरु हुने निर्वाचन आयोगका कार्यवाहक निर्वाचन संयोजक डा. इन्द्रजित महतोले जानकारी दिएका छन्। शनिबार बिहान ८ बजेदेखि अधिवेशनको खुला सत्र सुरु भए पनि नेतृत्व चयनमा सहमति कायम हुन नसकेपछि निर्वाचन प्रक्रियालाई अघि बढाइएको उनले बताए।
उनका अनुसार सिरहाका चारवटै निर्वाचन क्षेत्रका प्रतिनिधिसभा सदस्य तथा समानुपातिक सांसद पुरुषोत्तम यादवलगायतका नेताहरूले पटक-पटक सहमतिको प्रयास गरे पनि सफल हुन नसकेपछि निर्वाचन प्रक्रियामा जान निर्णय गरिएको हो। डा. महतोका अनुसार निर्वाचनका अधिकांश प्रक्रिया पूरा भइसकेका छन् भने मतदाताको नामावली प्रकाशन गर्न मात्र बाँकी रहेको छ। सम्पूर्ण तयारी पूरा गरेर आज बिहान १० बजेदेखि सुरु गरिने उनले बताए।
जिल्ला सभापति पदका लागि वर्तमान सभापति हरिप्रसाद मैनाली, युवा नेता सुभाष कुमार यादव र राम सौगारथ यादवले उम्मेदवारी दर्ता गराएका छन्। त्यसैगरी उपसभापति पदका लागि इ. अरविन्द कुमार राम, जीवछ यादव, निमा कुमारी यादव र गीता शाही चुनावी मैदानमा छन्। सचिव पदमा रमेश कुमार यादव, राजेन्द्र मण्डल, परीतोश कुमार यादव र अमित राज राईबीच प्रतिस्पर्धा हुने भएको छ। उम्मेदवारी दर्तापछि सहमतिको प्रयास जारी रहे पनि प्रमुख पदहरूमा एकभन्दा बढी आकांक्षी कायम रहेकाले अन्ततः नेतृत्व चयन निर्वाचन प्रक्रियामार्फत हुने भएको छ।
लेख जानकारीनन्दिनी हरिनाथले भारतीय अन्तरिक्ष वैज्ञानिक कार्यालयमा चम्किलो रातो र निलो सिल्कको सारीमा पुगेको दिनलाई आफ्नो जीवनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण दिनको रूपमा सम्झिने बताइन्। उक्त सारीलाई अहिले वासिङ्टनस्थित स्मिथसोनियनको न्याश्नल एअर एन्ड स्पेस सङ्ग्रहालयमा गर्वका साथ संरक्षित गरिएको छ। भारतको पहिलो मङ्गल ग्रह अर्बिटर मिसन, मङ्गलयानकी उप-सञ्चालन निर्देशक नन्दिनीले यो सारी सन् २०१३ डिसेम्बर १ तारिखमा लगाएकी थिइन्। नन्दिनी प्रायः भारतको अन्तरिक्ष निकायको प्रतिनिधित्व गर्दा वा कुनै विशेष अवसरमा आफ्नो पिताले दिएका सिल्कको सारी लगाउने गर्छिन्। यो अभियानका सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण दिन भएकोले उनलाई लागि उक्त सारी सबैभन्दा उपयुक्त विकल्प थियो।
नन्दिनी र भारतीय अन्तरिक्ष अनुसन्धान संगठन (इस्रो) का अन्य वैज्ञानिकहरू अन्तरिक्षयानलाई पृथ्वीको कक्षबाट बाहिर तान्ने र मङ्गल ग्रहको ३०० दिन लामो कक्षमा पठाउने काम कन्ट्रोल रुमबाट गरिरहेका थिए। “त्यो गर वा मरको क्षण थियो, मिशनको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण अपरेसन,” सन् २०१६ मा अन्तर्वार्तामा नन्दिनीले भनिन्, “हामीले निर्णय गर्नुपर्थ्यो अन्तरिक्षयान कहाँ, कसरी र कहिले जान्छ। हाम्रो निर्णयले यो अभियानको सफलता निर्धारण गर्थ्यो।” मङ्गलयानलाई सन् २०१४ सेप्टेम्बर २४ मा सफलतापूर्वक मङ्गल ग्रहको कक्षमा राखियो। यस सफलता संग भारत चौथो राष्ट्र र यो क्षेत्रकै पहिलो राष्ट्र बनेको थियो।
त्यो दिन नन्दिनी र अन्य महिला अन्तरिक्ष वैज्ञानिकहरूले सारी लगाएर इस्रो कार्यालयमा उत्सव मनाएको तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भयो र उनीहरू विश्वभर चर्चित बने। यसले भारतमा रकेट विज्ञान पुरुषहरूले मात्रै गर्ने भन्ने विश्वासलाई चुनौती दियो। इस्रोले पछि स्पष्ट पारेको थियो कि ती उत्सव मनाउने महिलाहरू प्रशासनिक कर्मचारी मात्र नभएर मिसनमा संलग्न थुप्रै महिला वैज्ञानिक पनि थिए र सबै कन्ट्रोलमा थिए। स्मिथसोनियन संग्रहालयका अन्तरिक्ष इतिहास क्यूरेटर म्याट शिन्डेलले अमेरिकाबाट बताए अनुसार तस्बिर “निकै आकर्षक” छ।
“मलाई लाग्यो यो कथा भन्नको लागि उपयुक्त हुनेछ जब यी ‘रकेट महिला’हरू यो महत्वपूर्ण अभियानको केन्द्र र अग्रभागमा थिए।” सन् २०२० मा शिन्डेलले नन्दिनीलाई इमेलमार्फत सम्पर्क गरी भारतको मङ्गल अभियान प्रतिनिधित्वमा के कुराले राम्रो गर्छ र नन्दिनीको भूमिका के हो छलफल गरे। “मैले उनलाई कुन वस्तु राख्न चाहन्छे थाहा पाउन सोधेँ। हामी मङ्गलयानले पृथ्वीको कक्ष छोडेको दिन लगाएको सारी राख्नेमा सहमत भयौँ,” शिन्डेलले बताए।
स्मिथसोनियनमा हरेक हप्ता १० हजार बढी व्यक्तिहरू भ्रमणका लागि आउँछन् जहाँ भारतका अन्य धेरै संग्रहहरू पनि छन् तर ती मुख्यतया एयर फोर्स र विमान कम्पनीका छन्। त्यहाँ चाँदीको किस्ती पनि छ जुन सन् २००७ मा वैज्ञानिक कथाकार आर्थर सी क्लार्कको ९० औं जन्मदिनको अवसरमा इस्रोले प्रदान गरेको थियो। “तर नन्दिनीको सारी हाम्रो विज्ञान संग्रहमा राखिएको पहिलो वस्तु हो र पहिलो सारी पनि,” शिन्डेलले भने। यो सारीलाई एयर एन्ड स्पेस सङ्ग्रहालयको “फ्यूचर्स इन स्पेस” अन्तर्गत प्रदर्शनीका लागि राखिएको छ जहाँ यसका साथै खेलौना, खेल र चलचित्रका पोस्टरहरू प्रदर्शनमा छन्। अमेरिकी पहिलो महिला अन्तरिक्ष यात्री साली राईडले सन् १९८३ को स्पेस शटल अभियानमा लगाएको निलो टि-सर्टसँगै यो सारी राखिएको छ।
शिन्डेलले भने, “यस प्रदर्शनको उद्देश्य अन्तरिक्षमा भएका हालका घटनाहरू र भविष्यमा हुन सक्ने घटनाबारे आगन्तुकलाई जानकारी गराउनु हो।” “हामीसँग अन्तरिक्षबारे धेरै प्रश्नहरू छन् र यो प्रदर्शनले भ्रमणमा आउनेहरूलाई ती प्रश्नहरू सोध्न उत्प्रेरित गर्दछ: अन्ततः स्पेसमा को जाने, कसले निर्णय गर्छ? हामी किन जान्छौं? र त्यहाँ पुगेर के गर्छौं?” यो प्रदर्शनी किन राखियो भन्ने सवाल र यहाँ राखिएका वस्तुहरूले अन्तरिक्षतर्फ प्रेरणा दिने विश्वास गरिएको छ। शिन्डेलका अनुसार नन्दिनीको सारी दुईवटा प्रेरणा दिन्छ। “पहिलो, यो भारतको पहिलो मङ्गल ग्रह अभियान र देशको सफल अन्तरिक्ष कार्यक्रममा राष्ट्रिय गौरवको प्रतीक हो। दोस्रो, नन्दिनीको व्यक्तिगत कथा हो जसले धेरैलाई विज्ञान क्षेत्रमा करियर बनाउन प्रोत्साहन दिन्छ।”
सारीको सांस्कृतिक महत्व र यसको सहज परिचययोग्यतालाई ध्यानमा राख्दै यो साँस्कृतिक वस्तु चयन गरिएको हो। प्रदर्शनीले आगन्तुकहरूलाई थप जानकारीको लागि टचस्क्रिन प्रयोग गर्न उत्साहित बनाउँछ। “म धेरै खुशी छु किनभने यहाँ आउनेहरूले सारी हेरिरहेका छन् र यसको बारेमा जान्न इच्छुक छन्। यो हाम्रो संग्रहमा थपिएको एउटा अद्भुत कुरा हो,” शिन्डेलले भने।
