युक्रेनले रुसको दोस्रो ठूलो अनलाइन खुद्रा विक्रेता ‘ओजोन’ को चारवटा लजिस्टिक हबहरूलाई लक्षित गर्दै ड्रोन आक्रमण गरेको भिडियो सार्वजनिक भएको छ। यो आक्रमण डागेस्टानको माखाच्कालामा सम्पन्न भएको थियो जसका कारण केही व्यक्ति घाइते भएका छन्।
सामाजिक सञ्जालमा फैलिएको भिडियोमा ती लजिस्टिक केन्द्रहरूमा आगो लागेको र घना धुवाँ उठिरहेको स्पष्ट देखिन्छ।
स्पेसएक्सले आफ्नो एआई प्रणाली ग्रोकलाई सशक्त बनाउन एनभिडियाको नयाँ पुस्ताको ‘भेरा रुबिन’ प्लेटफर्म प्रयोग गर्ने घोषणा गरेको छ। कम्पनीले ग्रोकसहितका एआई प्रणालीका लागि पृथ्वीका डेटा सेन्टरसँगै अन्तरिक्षमा पनि कम्प्युटिङ पूर्वाधार विस्तार गर्ने योजना प्रस्तुत गरेको छ। एनभिडियाको घोषणापछि स्पेसएक्सको सेयर मूल्य ०.३८ प्रतिशतले बढेर १३७.४९ अमेरिकी डलर पुगेको छ। ९ भदौ, काठमाडौं।
विश्वकै प्रमुख अन्तरिक्ष कम्पनी स्पेसएक्सले आफ्नो एआई प्रणाली ग्रोकलाई अझ शक्तिशाली बनाउन चिप निर्माता कम्पनी एनभिडियाको नयाँ पुस्ताको ‘भेरा रुबिन’ प्लेटफर्म प्रयोग गर्ने योजना बनाएको छ। एलन मस्क नेतृत्वको स्पेसएक्सले एआई पूर्वाधार विस्तारका लागि एनभिडियासँग सहकार्य गर्ने घोषणा गरेसँगै कम्पनीको सेयर मूल्यमा पनि सकारात्मक प्रभाव परेको छ। एनडीटीभी प्रोफिटका अनुसार, सोमबार कारोबार सुरु हुँदा केही दबाबमा रहेको स्पेसएक्सको सेयर मूल्य एनभिडियाको घोषणापछि बढ्न थालेको थियो।
कम्पनीले ग्रोकसहित आफ्ना एआई प्रणालीको क्षमता विस्तार गर्न अत्याधुनिक कम्प्युटिङ पूर्वाधार निर्माण गर्ने योजनाअन्तर्गत एनभिडियाको प्रविधि अपनाउन लागेको हो। स्पेसएक्सको योजना पृथ्वीमा रहेका डेटा सेन्टरमा मात्र सीमित छैन। कम्पनीले आगामी दिनमा अन्तरिक्षमै एआई कम्प्युटिङ क्षमता विस्तार गर्ने लक्ष्य पनि अघि सारेको छ। यसले स्पेसएक्सको एआई रणनीतिलाई पृथ्वीमा आधारित कम्प्युटिङ पूर्वाधारबाट अन्तरिक्षसम्म विस्तार गर्ने दिशामा महत्त्वपूर्ण कदमका रूपमा हेरिएको छ।
भारतको नागपुरमा प्रतिबन्धित ‘थाई क्याटफिश’ नष्ट गरिएको छ। यी माछालाई बजारमा पुग्नबाट रोक्न ११ वटा तालहरूमा छापा मारेको थियो। भारतमा यस प्रजातिको माछा पालन, प्रजनन र बिक्री प्रतिबन्धित छ।
अधिकारीहरूले ३६ टनभन्दा बढी माछा नष्ट गर्दा ब्लीचिङ पाउडर प्रयोग गरी वैज्ञानिक विधि अपनाइएको बताएका छन्। मानव उपभोगका लागि यो माछा असुरक्षित हुन सक्ने ठानिन्छ।
कंगना रनौतले आशुतोष राणा, सोनू सूद, तापसी पन्नू, राखी सावंत र योग गुरु रामदेवमाथि कडा आलोचना गरिन्। उनले आफूलाई असफल व्यक्तिहरूको सल्लाह र ज्ञान नचाहिने बताइन्। रामदेवले महिलामाथि गरेको अग्लो सिमाना नभएको टिप्पणीले पूरै समाजलाई लज्जित बनाएको कंगनाको भनाइ छ।
९ भदौ, काठमाडौं। भारतीय जनता पार्टीकी सांसद र अभिनेत्री कंगना रनौतले अभिनेता आशुतोष राणा, अभिनेता सोनू सूद, अभिनेत्री तापसी पन्नू, राखी सावंत र योग गुरु रामदेवमाथि कडा टिप्पणी गरेकी छिन्। सोमबार सञ्चारकर्मीहरूसँग कुरा गर्दै रनौतले भनिन्, “मैले असफल मानिसहरूबाट कुनै सल्लाह लिने र तिनीहरूको ज्ञान सुन्ने मनसाय छैन।”
उनले थपे, “यस्ता मानिसहरू दिनहुँ मेरो जीवनमा आउँछन्। आशुतोष राणा र सोनू सूदहरूले मलाई तरिका सिकाउन खोज्छन्, राखी सावंतले मेरो व्यक्तित्वमा अवमानना गर्छिन्, तापसी पन्नूले मेरा अभिभावकहरूलाई अपमान गरेको छ। यी सबैलाई मेरो सन्देश छ, यदि तिमीहरूले कंगना रनौत जत्तिको सफलता पाउन सकेका छैनौ भने, म तिमीहरूको ज्ञान मान्दिनँ, पहिले तिमीहरू आफू कंगना रनौतजस्तै बन, त्यसपछि मात्र कुरा गर।”
रनौतले रामदेवको विषयमा भने, “बाबा रामदेवले सबै मर्यादा लम्पसार पारिसके। उनले महिलामाथि गरेको टिप्पणीले सम्पूर्ण समाजलाई लज्जित बनाएको छ। उनी महिलाहरूप्रति कस्तो सोच राख्छन्, त्यो विषयमा गहिरो विचार गर्न आवश्यक छ।”
यात्रीले सिप्रदी ट्रेडिङसँगको सहकार्यमा नेपालमै डिजाइन तथा उत्पादन गरिएको विद्युतीय स्कुटर पी-२ बजारमा ल्याएको छ। पी-२ को लागि कम्पनीले ५.२, ३.७ र ३ किलोवाट आवरका तीन ब्याट्री विकल्प विकास गरेको छ, र ठूलो ब्याट्रीले १५७ किलोमिटर दूरी तय गर्न सक्ने दाबी गरेको छ। कम्पनीका अनुसार पी-२ को विकास प्रक्रिया डिजाइन, सिमुलेसन, इलेक्ट्रिकल आर्किटेक्चरसँगै ब्याट्री परीक्षण, च्यासिस निर्माण, एसेम्ब्ली र सडक परीक्षणमाथि आधारित छ। (९ भदौ, काठमाडौं)
सवारीसाधन बजारमा सार्वजनिक हुनुअघि यसको विकास कारखानाको एसेम्ब्ली लाइनबाट नभएर एउटा सानो स्केचबाट सुरु हुन्छ। डिजाइनरले कागज वा कम्प्युटर स्क्रिनमा कोरेको रेखाले बिस्तारै इन्जिनियरिङ डिजाइनको रूप लिन्छ। त्यसपछि कम्प्युटरमा हजारौं पटक परीक्षण गरी सम्भावित कमजोरीहरू पहिचान गरिन्छ, डिजाइन सुधार र पुन: परीक्षण गरिन्छ। नेपाली ब्रान्ड ‘यात्री’ को नयाँ विद्युतीय स्कुटर ‘पी-२’ को यात्रा पनि यस्तै कठोर प्रक्रियाबाट अघि बढेको छ।
दुई वर्षभन्दा बढी समयको अनुसन्धान, डिजाइन, र नेपाली सडकमा गरिएका परीक्षणपछि यात्रीले पी-२ बजारमा ल्याएको हो। सिप्रदी ट्रेडिङसँगको सहकार्यमा नेपालमै डिजाइन तथा उत्पादन गरिएको पी–२ तीन फरक ब्याट्री क्षमतामा उपलब्ध छ। ग्राहकहरूले ५.२ किलोवाट आवर, ३.७ किलोवाट आवर र ३ किलोवाट आवरका ब्याट्री विकल्प रोज्न सक्छन्। सबैभन्दा ठूलो ५.२ किलोवाट आवर ब्याट्री भएका स्कुटरले एक पटक पूर्ण चार्जमा १५७ किलोमिटर दूरी तय गर्न सक्छन् भन्ने कम्पनीको दावा छ।
यात्रीका हेर्ड अफ प्रडक्ट कृष्णप्रसाद श्रेष्ठका अनुसार पी-२ को सुरुवात एक साधारण लाइन स्केचबाट भएको थियो। उनी भन्छन्, ‘फर्स्ट फर्म’ वा पहिलो ठोस रेखाचित्र यही हो। स्कुटरको च्यासिस, स्विङ आर्म लगायत सबै पार्ट कारखानामा उत्पादन अघि कम्प्युटरमा परीक्षण गरिन्छ। यात्रीका इन्जिनियरहरूले कुनै पार्टमाथि अत्यधिक दबाब पर्छ कि पर्दैन; खाल्डाखुल्डीमा गुड्दा च्यासिसमा समस्या आउँछ कि आउँदैन भनी अध्ययन गर्छन्। यस्तो कमज़ोरी देखिएपछि त्यसलाई सच्याइन्छ।
जापानी इन्सेफलाइटिस (जेई) सङ्क्रमणका कारण यस वर्ष अहिलेसम्म २१ जनाको ज्यान गएको छ। यसपछि सबैभन्दा बढी प्रभावित जिल्लामा वयस्कहरूका लागि खोप कार्यक्रम सञ्चालन गर्न प्राथमिकता दिने निर्णय स्वास्थ्य सेवा विभागका प्रमुखले बताएका छन्। खोपको व्यवस्था गर्न स्वास्थ्य तथा खाद्य सुरक्षा मन्त्रालयलाई अनुरोध गरिएको छ भन्ने जानकारी अधिकारीहरूले दिएका छन्। स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार २६ जिल्लाका ६२ वटा नगरपालिकामा ८५ जनामा जेई पुष्टि भएको छ। सङ्क्रमित व्यक्तिहरूमध्ये एक चौथाइभन्दा बढीको ज्यान गएको छ, र अधिकांश मृतक ५० वर्षभन्दा माथिका छन्।
अहिले सबैभन्दा प्रभावित झापामा विगतमा खोप नलगाएका व्यक्तिलाई लक्षित गरी तत्काल खोप कार्यक्रम सञ्चालन गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। स्वास्थ्य मन्त्रालयका सहप्रवक्ताले आवश्यक खोपको व्यवस्था गरिने बताउँदैछन् भने बाल स्वास्थ्य तथा खोप शाखाका प्रमुखले नौ जिल्लालाई लक्षित गरेर खोप अभियानको योजना बनाइएको र अन्तर्राष्ट्रिय निकायहरूबाट सहयोग प्राप्त भएमा त्यसलाई प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढाउन सहज हुने जानकारी दिए।
नेपालमा सन् १९७८ मा पहिलो पटक जेई पुष्टि भएको थियो। जेई भाइरस मस्तिष्कमा सङ्क्रमण गराउँछ। संक्रमित लामखुट्टेले मानिसलाई टोकेपछि यो भाइरस सर्छ। क्युलेक्स जातिको लामखुट्टेले सङ्क्रमित सुँगुर या बङ्गुरलाई टोकेर मानिसमा सर्ने यो रोगले करिब ३० प्रतिशत बिरामीको ज्यान लिने गरेको विज्ञहरूले बताउँछन्।
स्वास्थ्य सेवा विभागका निमित्त महानिर्देशक डा. अनुज भट्टचनले उच्च मृत्युदर भएका जिल्लालाई प्राथमिकतामा राखेर काम भइरहेको बताए। उनले भने, “हामी मन्त्रालय, विज्ञ समिति, प्रदेश र सम्बन्धित जिल्लाहरूको सुझाव लिएर अघि बढ्छौं।” यस वर्ष अहिलेसम्म सुनसरी, सप्तरी, कैलाली र पर्सामा दुई-दुई जना र अन्य सात जिल्लामा एक-एक जनाको मृत्यु भएको छ।
अधिकारीहरूले भनेका छन् कि खोप अभियान सञ्चालनका लागि बजेट छुट्याइसकिएको छ र स्वास्थ्य मन्त्रालयसँग समन्वय भइरहेको छ। डा. अभियान गौतमले भने, “हामीले अघिल्लो वर्षदेखि विशेष खोप अभियान नवलपरासी पूर्व र चितवनमा सञ्चालन गरेका छौं।”
स्वास्थ्य अधिकारीहरूले धानखेत र स्थिर पानी भएका क्षेत्रहरूमा विशेष सावधानी अपनाउन र लामखुट्टेबाट जोगिन सुझाव दिएका छन्। जेई को कारण बढेको चिन्ता र खोप अभियान सञ्चालन हुनुअघि नै जेई सङ्क्रमण नेपालमा ठूलो प्रकोप बनेको तथ्यलाई जनस्वास्थ्य विज्ञहरूले अहिलेको प्रवृत्तिलाई गम्भीर रुपमा लिइरहेका छन्।
अमेरिकी सरकारले करिब २ लाख बी-१ र बी-२ व्यापारिक तथा पर्यटकीय भिसा रद्द गर्ने तयारी गरिरहेको छ। यो कदम सन् २०१६ देखि २०२६ सम्म जारी भिसा लिएर अमेरिकामा शरण आवेदन दिने वा दिइरहेका व्यक्तिहरूमाथि लक्षित हुनेछ। अमेरिकी विदेश विभागले विगत १८ महिनामा करिब १ लाख ७५ हजार भिसा रद्द गरिसकेको छ। यदि यो कदम लागु भयो भने, अमेरिकी इतिहासमा एउटैपटक सबैभन्दा ठूलो संख्यामा भिसा रद्द हुने छ।
अमेरिकी विदेश विभागले आगामी हप्ताहरूमा बी-१ (व्यापारिक) र बी-२ (पर्यटकीय) भिसा रद्द गर्ने घोषणा गर्न सक्नेछ। सन् २०१६ देखि २०२६ बीच जारी भएका यी भिसा धारकहरूले अमेरिकामा शरण आवेदन दिएका छन् वा दिइरहेका छन् भने उनीहरूलाई यस कारबाहीको लक्ष्य बनाइनेछ। विदेश विभागका प्रवक्ता टमी पिगोटका अनुसार, यस्ता व्यक्तिहरूले तत्कालीन पर्यटक वा व्यापारीको रूपमा अमेरिका प्रवेश गरेका थिए, तर पछि स्थायी बसोबासका लागि शरण आवेदन दिएका छन्।
भिसा रद्द हुनुको अर्थ तुरुन्तै निर्वासन होइन। अमेरिकी विदेश विभागले भिसा रद्द हुने व्यक्तिहरूको ठ्याक्कै संख्या सार्वजनिक गर्न अस्वीकार गरेको छ। अधिकारीहरू भन्छन् कि यो प्रक्रिया चरणबद्ध हुनेछ र संख्या परिवर्तन हुन सक्छ। भिसा रद्द हुनुको मतलब ती व्यक्तिहरूलाई तुरुन्तै अमेरिकाबाट निकाला गरिने होइन। शरणसम्बन्धी मुद्दा विचाराधीन रहेकोले उनीहरूको स्थिति परिवर्तन हुन सक्छ, तर व्यापारिक वा पर्यटकीय भिसा अधिकार भने गुम्नेछ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालमा अमेरिकाले भिसा प्रक्रिया पहिले नै कडा बनाएको थियो। आवेदकहरूको सामाजिक सञ्जाल जानकारी मागिने, महँगो भिसा बन्डको व्यवस्था र केही देशका नागरिकहरूलाई भिसा रोक लगाइएको थियो। अमेरिकी उप-विदेशमन्त्री क्रिस्टोफर लान्डोले भने, ‘केही मानिसहरू पर्यटक वा व्यापार भिसा लिएर अमेरिका आउँछन् र त्यसपछि स्थायी बसोबासका लागि शरण आवेदन दिन्छन्।’ उनले थपे, ‘अध्यागमन कानुनबाट उक्लिने माध्यमको रूपमा शरण प्रयोग हुनु हुँदैन।’
बी-१ भिसा व्यापारिक यात्राका लागि र बी-२ भिसा परिवार भेटघाट, पर्यटन वा उपचारका लागि जारी गरिन्छ। यद्यपि, यी भिसा धारकमध्ये कति जना शरण मागिसकेका वा माग्दै छन् र प्रस्तावित कारबाहीबाट कति प्रभावित हुने भनी अझै स्पष्ट छैन। विगत १८ महिनामा अमेरिकी विदेश विभागले करिब १ लाख ७५ हजार भिसा रद्द गरेको छ। यसमा अपराध गरेको देखिएका र अमेरिकी नीतिको विरुद्ध खुलेर विरोध गर्ने केही व्यक्ति पनि समावेश छन्।
ताइवानको साइबर सुरक्षा कम्पनी टिम–टी५ले चिनियाँ सरकारसँग सम्बद्ध ह्याकरहरूले डिपसिकजस्ता एआई उपकरणहरू प्रयोग गरेर साइबर हमलाहरू दुई गुणा बढाएको पत्ता लगाएको छ। टिम–टी५का अनुसार ग्रिमफेङ्सी र टेलेबोयी समूहहरूले एआईको सहायताले कमजोर वेबसाइट, सर्भर र आईपी ठेगानाहरू पहिचान गरी प्रवेशका मार्गहरू खोजेका थिए। अनुसन्धानले देखाएको छ कि ह्याकरहरूले डिपसिक, च्याटजीपीटी र क्लाउड कोड प्रयोग गरेका थिए, र भविष्यमा अझ विकसित एआई ह्याकरहरूको हातमा परेमा खतरा बढ्ने आशंका गरिएको छ। ९ भदौ, काठमाडौं।
टिम–टी५का अनुसार ‘ग्रिमफेङ्सी’ नामक ह्याकर समूहले डिपसिक प्रयोग गरी प्रणालीमा रहेका कमजोरीहरूलाई पहिचान गर्दै भित्र पस्ने कोड तयार गरेको थियो। अर्को समूह ‘टेलेबोयी’ले इन्टरनेटबाट करिब एक हजार आईपी ठेगाना सङ्कलन गरी एउटा कम्पनीका वेबसाइट र डोमेनहरूबारे विवरण निकालेको थियो। यसको अर्थ हो, ह्याकरहरूले एआईको सहायताले कुनै कम्पनीको डिजिटल संरचनालाई बुझ्ने प्रयास गरेका थिए। कुन वेबसाइट एउटै कम्पनीको हो, कुन सर्भर कमजोर छन् र कहाँबाट हमला गर्न सकिन्छ भन्ने कुरा उनीहरूले एआई प्रयोग गरेर थाहा पाएका थिए।
अनुसन्धानले देखाएको छ कि ह्याकरहरूले डिपसिक मात्र नभई च्याटजीपीटी र क्लाउड कोड पनि प्रयोग गरेका छन्। एउटा पश्चिमी थिंक ट्याङ्कमाथि हमला गर्दा ह्याकरहरूले एक कर्मचारीको कम्प्युटरबाट सिग्नल एपसँग सम्बन्धित फाइलहरू प्राप्त गरेका थिए। त्यसपछि ती फाइल खोल्ने प्रोग्राम बनाउन च्याटजीपीटीको सहायतामा काम गरेका थिए। अर्को घटनामा क्लाउड कोड प्रयोग गरी ३० वटा संस्था र कम्पनीहरूलाई स्वचालित रूपमा लक्ष्य बनाइएको थियो। एआईले आफैं वेबसाइट र प्रणालीहरू परीक्षण गर्ने, कमजोरी भेट्ने र अर्को प्रणालीमा प्रवेश गर्ने प्रयास गर्ने कार्य गरेको खुलासा भएको छ।
यस घटनाले साइबर सुरक्षामा नयाँ चुनौती थपेको छ। पहिले ह्याकरहरूले एउटा–एउटा प्रणाली जाँच्न धेरै समय लगाउने गर्थे, तर अब एआईको सहायताले एउटै समूहले छोटो समयमा धेरै वेबसाइट, कम्पनी र संस्थाहरूमा हमला गर्न सक्छ। यद्यपि, एआई आफैंले आ–आफ्नो इच्छाले हमला गरेको होइन। ह्याकरहरूले एआईलाई निर्देशन दिई र विशेष प्रोग्रामसँग जोडेर यो कार्य सम्पन्न गराएका छन्। अनुसन्धानकर्ताहरूको चिन्ता छ कि भविष्यमा अझ शक्तिशाली एआई ह्याकरहरूको हातमा परेमा साइबर हमला रोक्न र अपराधी पत्ता लगाउन थप कठिनाइ हुनेछ।
फ्रान्सको दक्षिणपश्चिम क्षेत्रमा विभिन्न स्थानहरूमा टोर्नेडोले व्यापक विनाश मच्चाएको छ। भेर्जेई र पोमास क्षेत्रका दृश्यहरू समेटिएको यो भिडियो अवलोकन गर्नुहोस्। यो विनाशकारी टोर्नेडोका कारण दर्जनौँ मानिस घाइते भएका छन्। हावाको गति ११७ किलोमिटर प्रतिघण्टा हुँदा घरका छाना उडाइएका छन्।
धेरै क्षेत्रमा विद्युत् आपूर्तिमा अवरोध आएको छ र यातायात प्रणाली पनि अवरुद्ध भएको छ।
अमेरिकाले इरानमाथि ‘अपरेसन इकोनोमिक आइसोलेसन’ सुरु गर्दै डिजिटल सम्पत्ति, प्रविधि, सुन, उड्डयन र सिपिङलाई नयाँ प्रतिबन्ध सूचीमा राखेको छ। अमेरिकाले करिब ६० व्यक्ति, कम्पनी र पानीजहाजमाथि प्रतिबन्ध लगाउँदै इरानसँग काम गर्ने विदेशी बैंक, कम्पनी र बिचौलियामाथि दबाब बढाउने जनाएको छ। इरानको तेल निर्यात, वैदेशिक व्यापार र मुद्रामा युद्ध र प्रतिबन्धको असर बढिरहेको छ, र जुलाईमा महँगी ६६ प्रतिशत पुगेको सरकारी तथ्याङ्क छ। ९ भदौ, काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउन नयाँ अभियान सुरु गरेको छ। अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले यसलाई ‘अभूतपूर्व’ कदम भनेका छन्। उनले विदेशमा इरानका ‘आर्थिक बाटाहरू बन्द गर्नु’ यसको मुख्य उद्देश्य रहेको बताए। यस अभियानअन्तर्गत अमेरिकाले इरानमाथिको आर्थिक प्रतिबन्धलाई अझ कडा बनाएको छ। दर्जनौँ व्यक्ति, कम्पनी र पानीजहाजहरूको नाम प्रतिबन्धको सूचीमा थपिएको छ। अमेरिकाले इरानसँग अझै पनि काम गरिरहेका विदेशी बैंक, कम्पनी र बिचौलियाहरूमाथि दबाब बढाउने जनाएको छ। यसमा इरानको व्यापार र आम्दानीमा सहयोगी मानिने केही गतिविधिहरू रोक्नका लागि समयसीमा तोक्ने कुरा पनि समावेश छ। अमेरिकाले यस अभियानलाई ‘अपरेसन इकोनोमिक आइसोलेसन’ अर्थात् आर्थिक रूपमा एक्ल्याउने नीति भनेको छ। अमेरिकाका अनुसार, उसले इरानसँग कुनै पनि प्रकारको व्यापार गर्ने सबै देशहरूलाई एक्ल्याइदिनेछ। यो अभियान यस्तो समयमा सुरु भएको छ, जब दुई देशबीचको युद्धविराम अत्यन्त नाजुक अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ। महिनौँ लामो सैन्य सङ्घर्षले इरानको अर्थतन्त्रलाई ठूलो नोक्सान पुर्याएको छ। तेल निर्यात र वैदेशिक व्यापारमा अवरोध आएको छ। महँगी अत्यधिक बढेको छ भने राष्ट्रिय मुद्राको अवमूल्यन भएको छ।
९ भदौ, काठमाडौं । अमेरिका सरकारले ४७ वर्षपछि आतंकवाद प्रवर्द्धन गर्ने देशहरूको सूचीबाट सिरियाको नाम हटाएको छ। यस निर्णयले सिरियालाई उक्त सूचीबाट मुक्त गर्ने घोषणा गरिएको छ। अमेरिकी प्रशासनले सिरियालाई आतंकवाद प्रवर्द्धनको सूचीबाट हटाउनुको मुख्य उद्देश्य त्यहाँ विदेशी लगानीका लागि अनुकूल वातावरण सिर्जना गर्नु र विश्व आर्थिक प्रणालीमा सिरियाको पुनः सहभागिता सुनिश्चित गर्नु रहेको जानकारी दिएको छ।
अमेरिकाको आतंकवाद प्रवर्द्धन गर्ने देशको सूचीमा हाल तीन देश मात्र बाँकी छन्: इरान, उत्तर कोरिया र क्युबा। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले सिरियालाई उक्त सूचीबाट हटाएपछि त्यसले आर्थिक समृद्धितर्फ अघि बढ्ने अवसर प्रदान गर्ने प्रतिक्रिया दिएका छन्।
साथै, अमेरिकी अर्थमन्त्री स्कट बेसेन्टले पनि अमेरिका अब सिरियामा बढीभन्दा बढी लगानी भित्र्याउन सहयोग गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्। उनले भने, ‘यस कदमले सिरियामा लगानी वृद्धि गर्नेछ, जसले त्यहाँको राजनीतिक र आर्थिक स्थिरतालाई बलियो बनाउनेछ।’ हालै अमेरिकाको राष्ट्रपति प्रशासनले सिरियाका नयाँ राष्ट्रपति अहमद अल–शरासँग पनि सम्बन्ध विस्तार गर्दै आएको छ।
पहिले, अल–शरा त्यहाँको चरमपन्थी संगठनका एक नेता मानेका थिए र अमेरिकाले उनलाई टाउको मूल्य लगाएको थियो। दुई वर्षअघि सिरियामा रूसी समर्थित बसर अल असदको सत्ता पतन भएको थियो। देशव्यापी विद्रोह र हिंसापछि उनी देशबाट भागेका थिए। त्यसयता बनेको नयाँ सरकार अमेरिका र पश्चिमी मुलुकहरूसँग निकटका रूपमा परिचित छ।
‘चुप, चुप, चुप!’: ट्रम्प किन रिपोर्टरमाथि आक्रमण गर्छन्? अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले असहज लाग्ने प्रश्नहरू सोधिने बेलामा प्रायः रिपोर्टरमाथि आक्रमण गर्ने गरेका छन्। विशेष गरी महिला पत्रकारहरू उनको रिसको शिकार बन्दै आएका छन्। बीबीसीका टम बेट्मनले ट्रम्प र सञ्चारकर्मीहरूबीच सार्वजनिक अन्तरक्रिया र ट्रम्पले उनीहरूलाई दिने कडा जवाफहरूको कारणहरूबारे विश्लेषण गरेका छन्। यस भिडिओ अवश्य हेर्नुहोस्।
अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानमाथि आर्थिक दबाब बढाउँदै आत्मसमर्पण गराउने ‘इकोनोमिक डी-डे’ रणनीति अघि बढाएका छन्। अमेरिकी नाकाबन्दीपछि इरानको रियाल प्रति डलर २०.२ लाखमा झरेको छ र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) ले सन् २०२६ मा मुद्रास्फीति ६८.९ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरेको छ। तेहरानको आत्मसमर्पणको कुनै संकेत नभए पनि केही इरानी अधिकारी र विज्ञहरूले युद्ध अन्त्य गर्न दबाब बढ्न सक्ने बताएका छन्।
इरानमा युद्ध सुरु भएकोछ महिनाभन्दा बढी समय भइसक्यो। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले तेहरानमाथि आर्थिक दबाब थपेका छन्। उनीहरुको प्रमुख उद्देश्य इरानी नेताहरुलाई आत्मसमर्पण गर्न बाध्य बनाउनु हो। ट्रम्पको यो अभियानले इरानी नेताहरु कति आर्थिक पीडा सहन सक्छन् भनी परीक्षण गर्नेछ। ट्रम्पले गत हप्ता इरानलाई ‘इकोनोमिक डी-डे’ को सामना गर्ने चेतावनी दिएका थिए।
इरानले पहिले होर्मुज स्ट्रेटबाट निर्यात हुने तेलबाट ठूलो आम्दानी गर्थ्यो, तर अप्रिलदेखि सुरु भएको अमेरिकी नाकाबन्दीले त्यो आम्दानी स्रोत निकै कम भएको छ। अहिले इरानले युद्ध खर्च चलाउन आन्तरिक कर, तेलबाहेक अन्य निर्यात र पूर्व युद्धकालीन तेल आम्दानीमा निर्भर रहनुपरेको छ। तथापि, इरानले आत्मसमर्पणको कुनै संकेत देखाएको छैन।
ब्लूमबर्ग इकोनोमिक्सका इकोनोमिक स्टेटक्राफ्ट लिड क्रिस केनेडीले भनेका छन्, “अमेरिका पूर्ण सैन्य कारबाही रोक्दा इरानले पनि त्यस्तो नै गर्नेछ भन्ने छैन।” विज्ञहरूले इरानले केही महिनाभित्र गम्भीर आर्थिक संकटसँग जुध्नुपर्ने बताउँछन्, जसले युद्ध प्रयास र आन्तरिक स्थिरतालाई असर गर्न सक्छ।
चिनियाँ प्रविधि कम्पनी अलिबाबाले आफ्नो नयाँ एआई भिडियो निर्माण मोडल ‘वान थ्री प्वाइन्ट जिरो’ सार्वजनिक गरेको छ। यो मोडलले कागजात, स्प्रेडसिट, स्लाइड र वेबपेजबाट ३० सेकेन्डसम्मको भिडियो बनाउन सक्षम छ। प्रयोगकर्ताले सामग्री उपलब्ध गराएपछि एआईले त्यसलाई बुझेको आधारमा छोटो भिडियो तयार गर्ने अलिबाबा क्लाउडले चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल विच्याटमा घोषणा गरेको छ।
कम्पनीले एआई क्षेत्रमा लगानी वृद्धि गर्न १० अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको सेयर बिक्री गरेको एक दिनपछि यो नयाँ मोडल सार्वजनिक गरिएको हो। अलिबाबाको त्रैमासिक नाफा एआई खर्च वृद्धि भएका कारण अघिल्लो वर्षको सोही अवधिसँग तुलना गर्दा ७५ प्रतिशतले घटेको छ, जसको सूचना रोयटर्सले दिएको छ।
यस मोडलको सार्वजनिक परीक्षण संस्करण अगस्ट ६ मा सार्वजनिक गरिएको थियो। त्यसयता यसको प्रयोग छोटा नाटक, फिल्म निर्माण, विज्ञापन, प्रचार, पर्यटनसम्बन्धी सामग्री तयार पार्न र म्युजिक भिडियो बनाउन भइरहेका छन्। अलिबाबाले आफ्नो एआई क्षमता विस्तार गर्न खोजिरहेको छ, जहाँ ठूला प्रविधि कम्पनीहरूले एआई क्षेत्रमा व्यापक लगानी गरिरहेका छन्।
अलिबाबाले हङकङमा सूचीकृत कुनै कम्पनीले अहिलेसम्म गरेको सबैभन्दा ठूलो प्राथमिक बजार सेयर निष्कासनको रूपमा १० अर्ब अमेरिकी डलरको सेयर बिक्री सम्पन्न गरेको छ। यसबाट प्राप्त रकम कम्पनीले एआई प्रविधिको विकास र अन्य प्रविधिसम्बन्धी परियोजनाहरूमा खर्च गर्ने योजना बनाएको छ।
रूसी सुरक्षा परिषद्का उपप्रमुख दिमित्री मेदभेदेवले पश्चिमद्वारा शताब्दीयौँदेखि रूसको सीमा क्षेत्रमा नयाँ तनाव सिर्जना गर्ने प्रयास भइरहेको बताएका छन्। युज्नाया ओसेटियालगायतका मिडियालाई दिएको अन्तर्वार्तामा उनले भने, रूससँग ऐतिहासिक सम्मानयुक्त राष्ट्रहरूलाई मस्कोविरुद्धको द्वन्द्वमा तानेर अन्य माध्यमबाट काम गराउने पश्चिमको रणनीति रहेको छ। मेदभेदेवले थप भने, “पश्चिमले शताब्दीयौँदेखि रूसको सीमा क्षेत्रमा नयाँ तनावका क्षेत्रहरू सिर्जना गर्ने प्रयास गरिरहेको छ। र, रूससँग गहिरो सम्बन्ध भएका राष्ट्रहरूलाई मस्को विरुद्धको द्वन्द्वमा तान्ने र अरूमार्फत काम गराउने उनको रणनीति हो।” ९ भदौ, काठमाडौं।