अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले इरान, टर्की र संयुक्त अरब इमिरेट्समा रहेका १४ जना व्यक्ति र कम्पनीमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ। उनीहरूलाई इरान सरकारले हतियार र हतियारका पार्ट–पुर्जा खरिद तथा आपूर्ति गर्न संलग्न भएको आरोप छ। प्रतिबन्धित सम्पत्ति अमेरिकी र अमेरिकी नागरिकसँग सम्बन्धित क्षेत्रमा फेला परे रोक्का गरिने बताइएको छ।
९ वैशाख, काठमाडौं। अमेरिकी अर्थ मन्त्रालयले इरान, टर्की र यूएईमा रहेका १४ जना व्यक्ति, कम्पनी र विमानहरूमाथि प्रतिबन्ध लगाएको छ। उनीहरूलाई इरान सरकारले हतियार र हतियार पार्ट्सको खरिद र सुपुर्दगीमा संलग्न रहेको आरोप लागेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्धविराम सुदृढ गराउने घोषणा गर्नु अघि अमेरिकाले यो कदम चालेको हो। यस प्रतिबन्धमार्फत् अमेरिकाले इरानी सरकारमाथि आर्थिक दबाब जारी राख्ने प्रयास गरिरहेको छ। प्रतिबन्धित व्यक्ति र कम्पनीहरूको सम्पत्ति अमेरिकी पक्षमा फेला परे तुरुन्त रोक्का गरिने जनाइएको छ।
खाद्य वस्तुहरूको गुणस्तर र स्वच्छताको प्रत्यक्ष अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी अबदेखि प्रदेश र स्थानीय तहलाई दिइएको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ को आधारमा प्रदेश र स्थानीय तहलाई सक्रिय बनाउन लागेको हो। स्थानीय तहहरूले आफ्नै कानुन अनुसार खाद्य निरीक्षक नियुक्त गर्न र गुणस्तर जाँच गर्ने व्यवस्था मिलाउन मन्त्रालयले निर्देशन दिएको छ।
अबदेखि खाद्य वस्तुहरूको गुणस्तर र स्वच्छताको प्रत्यक्ष अनुगमन तथा नियमन गर्ने जिम्मा प्रदेश र स्थानीय तहलाई दिइएको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयले ‘खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१’ अनुसार बजार अनुगमनमा प्रदेश र स्थानीय तहलाई सक्रिय बनाउन लागेको हो। अब प्रदेशले आफ्नो क्षेत्रमा रहेको भागमा र स्थानीय तहले आफ्नै पालिका क्षेत्रमा बिक्री वितरण हुने खाद्य पदार्थहरूको गुणस्तर जाँच र नियमन गर्ने छन्।
ऐनमा भएको व्यवस्थालाई प्रभावकारी बनाउन गरिएको मन्त्रालयको यो निर्णयले उपभोक्ताको स्वास्थ्य अधिकारलाई स्थानीय तहबाटै सुनिश्चित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यो अधिकारलाई कार्यान्वयन गर्नका लागि स्थानीय तहहरूले अब आफ्नै कानुन अनुसार खाद्य निरीक्षक नियुक्त गर्न सक्नेछन्। योग्यता पुगेका व्यक्तिलाई खाद्य निरीक्षकमा नियुक्त गर्ने व्यवस्था मिलाउन समेत मन्त्रालयले निर्देशन दिएको छ।
तारकेश्वर नगरपालिका-१० मनमैजु शिवनगर टोलमा करेन्ट लागेर २२ वर्षीया सन्श्री श्रेष्ठको मृत्यु भएको छ। मंगलबार राति आफ्नै घरमा गिजर चेक गर्ने क्रममा उनी गम्भीर घाइते भएकी थिइन्। उपचारका लागि शुभम् अस्पताल लगिएको थियो तर उनको अवस्था जटिल भएपछि मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ। ९ वैशाख, काठमाडौं। यस सम्बन्धमा प्रहरीले आवश्यक अनुसन्धान गरिरहेको छ।
समाचार सारांश सम्पादकीय समीक्षा सहित। एप्पल वाचलाई मुख्य सुत्ने समय ट्र्याकरको रूपमा प्रयोग गर्नका लागि आईफोनको Watch एपमा ‘Track Sleep with Apple Watch’ सेटिङ अन गरिनु आवश्यक छ। सेन्सरले सही डेटा पाउन घडी नाडीमा दुईवटा औंला घुस्ने स्थान राखेर फिटिङ मिलाउनु पर्छ। Watch एपको ‘Sleep’ सेक्सनमा गएर ‘Charging Reminders’ अन गर्दा सुत्नुअघि घडी चार्ज गर्न सम्झाइनेछ। ९ वैशाख, काठमाडौं। एप्पल वाच कसरत ट्र्याक गर्ने, वाकी-टकीको रूपमा काम गर्ने लगायत धेरै फिचरहरू सहित आएको छ। यसमा एक प्रमुख कार्य सुत्ने समयको ट्र्याकिङ गर्नु हो। यदि तपाईं आफ्नो सुत्ने बानी, स्वास्थ्य र रिकभरीको सही जानकारी चाहनुहुन्छ भने यी ६ सेटिङहरू आवश्यक छन्:
१. स्लिप ट्र्याकिङ सक्रिय गर्नुहोस्। पहिलो र सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा, तपाईंको एप्पल वाचलाई मुख्य स्लिप ट्र्याकरको रूपमा सेट गरिएको छ कि छैन पक्का गर्नुहोस्। आईफोनमा Watch एप खोल्नुहोस्, ‘My Watch’ ट्याबमा गएर ‘Sleep’ मा थिच्नुहोस् र ‘Track Sleep with Apple Watch’ लाई अन गर्नुहोस्।
२. घडी फिटिङ उचित बनाउनुहोस्। घडी नाडीमा धेरै खुकुलो वा धेरै कडा हुनु हुँदैन। सेन्सरले राम्रोसँग छालासँग सम्पर्कमा आए मात्र सही परिणाम दिन्छ। घडी र नाडीको बीचमा दुईवटा औंला राख्ने स्थान उपयुक्त हुन्छ।
३. रिस्ट डिटेक्सन अन गर्नुहोस्। यो सेटिङ बन्द भएमा घडीले सुत्दा मुटुको चाल (Heart Rate) रेकर्ड गर्दैन, जसले सुत्ने अवस्था (Sleep Stages) बुझ्न असम्भव हुन्छ।
४. स्लिप एप्निया र अक्सिजन स्तर जाँच गर्नुहोस्। श्वासप्रश्वास समस्या भएका व्यक्तिहरूका लागि यो फिचर उपयोगी हुन्छ। यसले रक्तमा अक्सिजन स्तर घटेको बेला सचेत गराउँछ।
५. चार्जिङ रिमाइन्डर सेट गर्नुहोस्। रातभरि सुत्ने ट्र्याकिङ गर्न एप्पल वाचमा कम्तीमा ३० प्रतिशत ब्याट्री चाहिन्छ। ब्याट्री सकिए ट्र्याकिङ नरोकिने गरी चार्जिङ रिमाइन्डर अन गर्नुहोस्।
६. तापक्रम ट्र्याकिङ सक्षम गर्नुहोस्। एप्पल वाच सिरिज ८ र त्यसपछिका मोडेलहरूमा शरीरको तापक्रम मापन गर्ने सेन्सर हुन्छ। यसले स्वास्थ्य अवस्थाको अवलोकन र सुत्ने प्रवृत्ति बुझ्न सहयोग गर्छ। तथ्याङ्क हेर्न आईफोनको ‘Health’ एपको ‘Body Measurements’ भित्र ‘Wrist Temperature’ सेक्षनमा जानुहोस्।
साथै, राम्रो र नियमित निद्राका लागि ‘Sleep Focus’ मोड प्रयोग गर्नुहोस्। यसले सुत्ने समयमा फोनका गैरजरूरी सूचनाहरूलाई बन्द गरी तपाईंलाई शान्त र आरामदायी निद्रा दिन्छ।
विश्वकै सबैभन्दा ठूलो कन्डम उत्पादक कम्पनी कारेक्सका प्रमुखले इरान युद्धका कारण कच्चा पदार्थ आपूर्तिमा अवरोध आएपछि आफ्ना उत्पादनहरूको मूल्य कम्तीमा ३० प्रतिशतले वृद्धि हुने बताएका छन्। कारेक्सका मुख्य कार्यकारी निर्देशक गो मीआ किअटले सञ्चार माध्यमलाई भने, द्वन्द्व सुरु भएपछि कन्डम उत्पादनको लागतमा अचानक वृद्धि भएको छ। मलेशियामा आधारित यो कम्पनी वार्षिक पाँच अर्बभन्दा बढी कन्डम उत्पादन गर्छ। ‘ड्यूरेक्स’ र ‘ट्रोजन’ जस्ता चर्चित ब्रान्ड तथा यूकेको सरकारी स्वास्थ्य प्रणाली एनएचएसलाई पनि उनीहरूको कम्पनीले कन्डम आपूर्ति गर्दछ।
समाचार संस्था रोएटर्स र ब्लूम्बर्गसँगको अन्तर्वार्तामा किअटले कन्डम मूल्य वृद्धि सम्भावनाबारे जानकारी दिएका हुन्। अमेरिका र इजरायलले इरानमा हवाई आक्रमण गरेपछि इरानले प्रतिवाद स्वरूप होर्मुज स्ट्रेटलाई अवरुद्ध गरिदिएको छ, जसले जलमार्ग हुँदै विश्वव्यापी तेल आपूर्ति गम्भीर असरमा परेको छ। हाल उक्त जलमार्ग लगभग पूर्ण रूपमा निस्क्रिय छ र यसले विश्वव्यापी सप्लाइ चेनमा विकृति ल्याएको छ।
कन्डम कम्पनीहरू तेलबाट प्राप्त हुने पदार्थहरूमा निर्भर छन्। कन्डम उत्पादनमा उपयोग गरिने ल्याटेक्स बिग्रिन नदिन अमोनिया र सिलिकन आधारित लुब्रिकेन्टहरू आवश्यक पर्दछन्, जुन सबै पेट्रोलियम उत्पादनबाट प्राप्त हुन्छन्। गोका अनुसार यस वर्ष कन्डमको माग लगभग ३० प्रतिशतले बढेको छ। ढुवानी खर्च वृद्धि र ढुवानीमा ढिलाइले कन्डमको संकटलाई अझ गहिरो बनाएको छ। “संकटको समयमा कन्डमको प्रयोग आवश्यकतामा वृद्धि हुन्छ। किनकि मानिस आफ्नो भविष्य, जागिरको स्थिरता जस्ता विषयमा निश्चित हुन सक्दैनन्,” उनले ब्लूम्बर्गसँग भने।
अन्य क्षेत्रमा पनि अभाव र महँगो। अमेरिका, इजरायल र इरानबीचको युद्धले विश्व ऊर्जा बजारमा प्रभाव पारिरहेको छ। पेट्रोलियम मूल्य बढेपछि अन्य वस्तुहरू पनि महँगो भइसकेका छन्। इरान युद्धले विश्वव्यापी हवाई भाडा वृद्धि गराएको छ। नयाँ अनुसन्धानमा सस्तो हवाई टिकटको औसत मूल्य विगत एक वर्षको तुलनामा २४ प्रतिशतले उकालो लागेको देखिएको छ। खाडी क्षेत्रबाट पानीजहाजमार्फत गर्नुपर्ने सामानहरूको ढुवानी अवरुद्ध हुँदा रासायनिक मलको मूल्य बढेको छ र कम्प्युटर चिपहरूको उत्पादनमा प्रयोग हुने ‘हिलियम’ पनि अभावमा परेको छ।
नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघमा अध्यक्ष भुवन सिंह गुरूङ र महासचिव महेश बस्नेतबीच विवाद बढेको छ। महासचिव बस्नेतसहित कार्यसमिति सदस्यहरूले अध्यक्ष गुरूङलाई सल्लाहकार पदमुक्त गर्ने निर्णयको बारेमा स्पष्टीकरण सोधेका छन्। अध्यक्ष गुरूङले आरोपहरूलाई निराधार र भ्रमपूर्ण भन्दै संघ विधि, विधान अनुसार काम भइरहेको बताएका छन्। ९ वैशाख, काठमाडौं।
नेपाल वैदेशिक रोजगार व्यवसायी संघमा विवादहरू तीव्र हुँदैछन्। अध्यक्ष र महासचिवसहितका पदाधिकारीहरूबीचको विवादले संकटपूर्ण स्वरूप लिएको छ। महासचिव महेश बस्नेतसहित केही कार्यसमिति सदस्यहरूले अध्यक्ष भुवन सिंह गुरूङलाई स्पष्टीकरण मागेका छन्। अध्यक्ष गुरूङले दुई जना सल्लाहकार सदस्यलाई पदमुक्त गरेपछि संघमा दुई भिन्न समूहमा विभाजित सदस्यहरू एकअर्काविरुद्ध आरोपहरू लगाउन थालेका छन्।
बुधबार महासचिव बस्नेतसहितका केही सदस्यहरूको बैठकले अध्यक्ष गुरूङलाई स्पष्टीकरण माग्यो। सो स्पष्टीकरणमा संघको कार्यप्रणाली, निर्णय प्रक्रिया र सल्लाहकार सम्बन्धी विवाद, गुनासा र गम्भीर प्रश्नहरू उठेका कारण स्पष्टिकरण आवश्यक रहेको उल्लेख गरिएको छ। अध्यक्ष गुरूङमाथि कार्यसमिति सदस्यहरूलाई आवश्यक जानकारी नदिई निर्णय प्रक्रिया अघि बढाएको, औपचारिक बैठक नबुलाएर अनौपचारिक रूपमा निर्णय गरेको जस्ता आरोपहरू लगाइएको छ।
सल्लाहकारहरूको पदमुक्ति पनि विवादको विषय बनेको छ। कार्यसमितिले विशेष गरी २०८३ वैशाख ६ गते भएको भनिएको बैठकको स्थान, समय, बैठक कसरी भएको, आधिकारिक अभिलेख, उपस्थित सदस्य संख्या, सूचना पठाउने प्रक्रिया, छलफलका विषयहरू र निर्णय बहुमत वा सर्वसम्मत कसरी भएको भन्नेबारे स्पष्ट विवरण मागेको छ। महासचिव बस्नेतले अध्यक्ष गुरूङले दुई जना सल्लाहकारलाई कुनै जानकारी नदिई हटाएको कानुन विपरीत भएको बताएका छन्। उनले भने, ‘उहाँले आफ्नो र आफ्नो संस्थाको व्यक्तिगत हितका लागि मात्र काम गर्दै आएको संघका सदस्यहरूले पटक–पटक सचेत गराउँदै आएका छन्।’
अर्कोतर्फ, अध्यक्ष गुरूङले आफूमाथि लागेको आरोपहरू निराधार, भ्रमपूर्ण र योजनाबद्ध रूपमा सिर्जित भएको बताएका छन्। उनले व्यवसायीहरूलाई यस्ता अफवाहमा नलाग्न अनुरोध गरेका छन्। संघ विधि, विधान र संस्थागत प्रक्रियाअनुसार पूर्ण रूपमा काम भइरहेको उल्लेख गर्दै उनले भने, ‘कार्यसमितिको स्पष्ट बहुमत हाम्रो पक्षमा छ, त्यसैले यस्ता गतिविधिहरूले संगठनमा कुनै असर पार्दैन।’
पूर्वपश्चिम राजमार्गअन्तर्गत पूर्वी नवलपरासीको गैंडाकोटमा सरकारी नम्बरको गाडीले ठक्कर दिदा एकजना पैदलयात्रीको मृत्यु भएको छ। बा २ झ ३८५४ नम्बरको टाटा सुमोले गएराति ठक्कर दिँदा भरतपुर महानगरपालिका–२५ का ४७ वर्षीय श्यामबहादुर भुजेलको मृत्यु भएको हो। दुर्घटनामा संलग्न गाडी र चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिइ आवश्यक अनुसन्धान अगाडि बढाइरहेको छ।
गैंडाकोटबाट कावासोतीतर्फ जाँदै गरेको उक्त गाडीले चितवनको भरतपुर महानगरपालिका–२५ का श्यामबहादुर भुजेललाई ठक्कर दिएको थियो। गम्भीर घाइते भएका भुजेलको उपचारका क्रममा मृत्यु भएको जानकारी पूर्वी नवलपरासीका प्रहरी उपरीक्षक युवराज खड्काले दिनुभएको छ।
दुर्घटनामा संलग्न सवारी साधन र चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिई आवश्यक अनुसन्धान जारी राखेको छ। गाडी तीव्र गतिमा थियो र गाडी भित्र बियरको कार्टुन फेला परेको छ। ठक्कर दिने गाडी कोष तथा लेखा नियन्त्रक कार्यालय (कोलनिका)को रहेको प्रहरीले जनाएको छ।
स्थानीय प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार उक्त गाडी तीव्र गतिमा गुडिरहेको थियो। एउटा लेनमा रहेको गाडी अर्को लेनमा करिब एक सय मिटर अगाडि पुगेर मात्र रोकिने अवस्थामा थियो। दुर्घटनाको जानकारी पाउनासाथ सशस्त्र प्रहरी, नेपाल प्रहरी र स्थानीयहरूले उद्धार गरेका थिए। घाइतेलाई उपचारका लागि चितवनको भरतपुरतर्फ पठाइएको थियो। गाडीमा अरु कोही थिए कि थिएन भन्ने तथ्य अझै पत्ता लागेको छैन।
समाचार संक्षेप संपादकीय समीक्षा सहित। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा पराजय पश्चात् नेकपा एमाले र नेकपामा नेतृत्व परिवर्तनको दबाब बढ्दा ओली र प्रचण्डले वाम एकता पहलमा जुटेका छन्। प्रचण्डले वामपन्थी एकताको सार्वजनिक आव्हान गर्दै समाजवाद र साम्यवादको लक्ष्य बोकेका सबै वामपन्थीबीच एकता आवश्यक भएको बताएका छन्। २०७९ को निर्वाचनपछि वामपन्थीहरू अस्तित्व सङ्घर्षमा छन् र आगामी पाँच वर्ष सिंहदरबारको नेतृत्वबाट बाहिरिने अवस्था देखिएको छ। ९ वैशाख, काठमाडौं। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा शर्मनाकता साथ पराजय बेहोरेका पुराना दलहरूमा पुनर्गठनबारे तीव्र बहस भइरहेकै छ। विशेषगरी नेकपा एमाले, नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) र राप्रपामा नेतृत्व परिवर्तनको दबाब बढेको छ। सर्वोच्च अदालतले गगन थापालाई सभापतिमा नियुक्त गरेको फैसला गरेपछि सम्भावित रूपमा नेपाली कांग्रेस पनि नियमित महाधिवेशनतर्फ लाग्ने देखिएको छ। तर एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र नेकपाका संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ भने नेतृत्व परिवर्तनको दबाब टार्दै फेरि वाम एकताको पहलमा सक्रिय भएका छन्। कम्युनिस्ट पार्टी स्थापना दिवसको अवसरमा आज बिहान जारी वक्तव्यमा प्रचण्डले वामपन्थी एकताको सार्वजनिक आह्वान गरेका छन्। ‘… नेपाली क्रान्तिलाई अघि बढाउँदै सबैखाले विभेद अन्त्य गरी समतामूलक समाज निर्माण गर्न समाजवाद र साम्यवादको लक्ष्य बोकेका सबै वामपन्थी र कम्युनिस्टबीच एकता आजको ऐतिहासिक आवश्यकता बनेको छ,’ प्रचण्डले बताएका छन्। स्रोतका अनुसार, ओली-प्रचण्डको चाहना बुझेका दोस्रो र तेस्रो तहका नेताहरू पहिलेदेखि नै एकता वातावरण बनाउन सक्रिय थिए। सामाजिक सञ्जालमा भएका पछिल्ला विवादहरूले पनि वाम एकताको प्रयास जारी रहेको बुझिन्छ। ओलीलाई नेतृत्वबाट हटाउन चाहने एमाले नेताहरूले पार्टी पुनर्गठनलाई ओझेलमा पार्न वाम एकताको चर्चा गरिरहेको आरोप लगाएका थिए। यसमा उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेल, उपमहासचिव योगेश भट्टराई लगायतका नेताहरू छन्। ओली निकट नेता महेश बस्नेतले यस आरोपको विरोध गर्दै भने, ‘यदि कम्युनिस्ट पार्टी एकता भयो भने बर्बाद हुन्छ भन्ने तरहका समाजवाद र जनवाद नमनाउने वर्गहरूले विरोध गर्नु स्वाभाविक हो।’ तर चुनावपछि ओलीलाई समर्थन गर्ने नेताहरूको संख्यामा कमी आएको स्रोतले बताउँछ। रामबहादुर थापा, महेश बस्नेत, खगराज अधिकारी जस्ता केही मात्र पदाधिकारीहरू ओलीको निरन्तरता चाहन्छन्। सार्वजनिक अभिव्यक्ति हेर्दा थापा र बस्नेत मात्र खुलेर ओलीको पक्षमा देखिन्छन्। पार्टी गठनको छोटो अवधिमा रास्वपाले २०७९ को मंसीरमा प्राप्त मतले बदलिँदो राजनीतिक पूर्वसन्देश दिएको थियो, तर ओली र प्रचण्डले मतमार्फत आएको सन्देशलाई बेवास्ता गरे, जसलाई दोस्रो र तेस्रो तहका नेताहरूले सहयोग गरे। बस्नेतजस्तै थापाले पनि ओलीको इच्छा विपरीत अभिव्यक्ति दिने र निर्णय लिन चाहने नेताहरूविरुद्ध सार्वजनिक टिप्पणी गरिरहेका छन्। गत चैत २५ मा कास्की एमालेको भेलालाई सम्बोधन गर्दै थापाले पार्टीभित्र दक्षिणपन्थी प्रवृत्ति सार्वजनिक भएको बताए। ‘को-को त्यो स्टेटमेन्टबाट उत्तेजित भए र लुकेका मान्छेहरू बाहिर देखिए। किनभने त्यो स्टेटमेन्टले दक्षिणपन्थी प्रवृत्तिलाई पार्टीभित्र एक्स्पोज गरेको हो,’ उनले भने। यो अभिव्यक्ति उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेललाई लक्षित थियो। १९ चैतको प्रतिनिधिसभा बैठकमा थापाले दिएको अभिव्यक्तिलाई भोलिपल्टै सचिवालय बैठक बसेर सच्याउनुमा पौडेलको प्रभाव रह्यो। थापा ओलीको लाइन अनुसार संसदमा बोलेका थिए। तर ‘एमाले हार्नुमा नेपाली सेना, कर्मचारी, सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकार र बाह्य शक्ति कारण रहेको’ भन्ने थापाको अभिव्यक्तिलाई सचिवालय बैठकले सच्यायो। यी घटनाहरूले ओलीलाई नेतृत्वमा यथावत राख्न दोस्रो र तेस्रो तहका नेताहरूको लबिङ चलेको संकेत गर्छ। उनीहरूले गर्दा युवा नेता सुहाङ नेम्वाङ संसदीय दलको नेता बन्न रोकिएका छन्। प्रत्यक्ष निर्वाचित दुई पटक भएका सुहाङ पार्टीभित्र र बाहिर लोकप्रिय भएकाले संसदीय दलको नेता बनाउनुपर्ने माग युवाहरूले गरे। तर समानुपातिक सांसद रामबहादुर थापालाई संसदीय दलको नेता बनाइयो। एमालेमा जारी विवाद र सार्वजनिक सङ्घर्ष तत्काल नरोकिए पनि प्रचण्डको चाहनाअनुसार भूमिका खेल्ने नेताहरूको कमी छैन। विगतको घटनाले देखाइरहेछ कि युवा नेताहरू प्रचण्डका स्वार्थमा सार्वजनिक विवादमा उत्रिने गरेका छन्। जेनजी आन्दोलनपछि बनेको राजनीतिक स्थितिमाझ प्रचण्डलाई निरन्तरता दिन नेतृत्व पङ्क्तिले साथ दियो। अग्नि सापकोटा, पम्फा भुसाल, कृष्णबहादुर महरा, देव गुरुङ, वर्षमान पुन, शक्ति बस्नेत, देवेन्द्र पौडेलहरूले प्रचण्डको प्रस्तावमाथि आफ्नो पद त्याग्न तैयार भए। प्रचण्डले संयोजक भएर बाँकी नेताहरूको पद खारेज गरिदिए। नेतृत्व पुनर्गठन प्रश्न उठाउनेहरू जनार्दन शर्मा, राम कार्की, सुदन किराँतीहरूलाई पार्टीबाट अलग गरिनुपर्ने परिस्थिति बनाइयो। प्रचण्डलाई प्रश्न उठाउने नेताहरू पार्टीबाट बाहिरिनु परेको विवरण लामो छ। प्रचण्डले आफू संयोजक भएर ८ घटकसँग मिल्दा ‘माओवाद’ सिद्धान्त, ‘माओवादी’ नाम र चुनाव चिह्न ‘गोलाकारभित्र हँसिया हथौडा’ त्यागिदिए। ‘अहिले माओवादी ब्रान्ड सम्झने भनेको प्रचण्डलाई हेरेर मात्रै जस्तो छ,’ एक नेता भन्छन्। यूनिटी पछि पार्टी प्रचण्ड-माधव जस्तो देखिएको उनीहरूको तर्क छ। ‘को-कोसँग एकता गरियो र को-को नेता हुन् भन्ने थाहा पाउने व्यक्ति प्रचण्ड लगभग एक्लैजस्तो छन्, माधव नेपाललाई पनि धेरै थाहा छैन,’ उनी भन्छन्। तर चुनावले पार्टीको ओरालो यात्रा पुष्टि गरिसकेको छ। प्रचण्डकै शैली माधव नेपालले पनि अपनाएका थिए। झलनाथ खनाल र घनश्याम भूसालले पार्टी पुनर्गठन प्रस्ताव चर्को बनाएपछि माधवले प्रचण्डसँगको एकतालाई प्राथमिकता दिए। एमाले नेता सुरेन्द्र पाण्डे वामपन्थी पार्टीहरूको संकट यसको नेतृत्व र नोकरशाही संरचनाका कारण भएको विश्लेषण गर्छन्। ‘राजनीतिक दल लोकसेवा आयोग होइन, जुनमा उमेर अनुसार वरिष्ठ हुन्छ। राजनीतिमा क्षमता भए जुनियर व्यक्ति पनि वरिष्ठ नेता बन्न सक्छ,’ उनी भन्छन्, ‘तर हामीले पार्टीलाई नोकरशाही बनाएर आलोचनात्मक विचार बोकेको मान्छेलाई नसहने र त्रास सिर्जना गर्ने वातावरण बनायौं।’ तथ्यहरूले स्पष्ट पार्छ कि वामशक्तीहरू संकटमा पर्नुको पछाडि नेतृत्व मात्रै होइन। उदाहरणका लागि २०७९ को चुनावमा मतदाताले प्रस्ट पुस्तान्तरण सन्देश दिएका थिए। स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले पनि काठमाडौँ महानगर, धरान उपमहानगर र धनगढी उपमहानगरमा मेयर जितेर मतदाताको चाहना देखाए। पार्टी गठनको छोटो अवधिमा रास्वपाले २०७९ मा प्राप्त मतले बदलिँदो राजनीतिक सन्देश दिएका थिए, तर ओली र प्रचण्डले त्यसलाई बेवास्ता गरे। जसलाई दोस्रो र तेस्रो तहका नेताले समर्थन गरे। इतिहासकै सबैभन्दा खराब अवस्था परिवर्तनको संदेश बोक्नुपर्ने वाम पार्टीहरूमा यथास्थिति कायम हुँदा देशले २० वर्षपछि पूर्ण रूपमा गैरकम्युनिस्ट सरकार पाएको छ। २०५१ सालदेखि एमाले र २०६२ सालदेखि माओवादी सत्तामा प्रवेश गरेपछि अपवादबाहेक कम्युनिस्ट शक्ति सत्तामा थिए। २०६९ मा प्रधानन्यायाधीश खिलराज रेग्मी नेतृत्वमा चुनावी सरकार भए पनि एमाले र माओवादीका सिफारिस मन्त्री थिए। जेनजी आन्दोलनपछि सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकार बनेर कम्युनिस्ट उपस्थितिलाई २१ फागुनको निर्वाचनले संस्थागत गरिदियो। तर ८ वर्ष नपुग्दै वामपन्थीहरू अस्तित्व सङ्घर्षको अवस्थामा पुगेका छन्। गत चुनावले एमालेलाई ०६४ साल र माओवादीलाई ०४८ सालको भन्दा कमजोर बनायो। कतिपयले २०१५ सालको स्थितिसँग तुलना पनि गर्छन्। यदि कुनै अप्रत्याशित राजनीतिक निर्णय भएन भने आगामी पाँच वर्ष सिंहदरबारमा कम्युनिस्टहरूको नेतृत्व नदेखिने देखिन्छ। कम्युनिस्टहरू वर्तमान संसद्को मुख्य विपक्षी पनि होइनन्। २५ सिट एमालेलाई र १७ नेकपालाई पुगेका छन्। प्रत्यक्षतर्फ हेर्दा एमालेले ९ र नेकपाले ८ सिट जितेका छन्। ८ वर्ष पहिले २०७४ को चुनावबाट देश कम्युनिस्तान बनेको थियो। वाम गठबन्धन हुँदा २७५ सदस्सीय प्रतिनिधिसभामा नेकपासँग १७६ सिट थियो। एमालेले ८०, माओवादीले ३६, नेमकिपा र जनमोर्चाले एक-एक सिट जितेका थिए। अधिकांश प्रदेशमा वामपन्थीहरूको दुई तिहाइ बहुमत थियो। अहिलेको भन्दा बलियो अवस्थामा कम्युनिस्टहरूका लागि २०६४ को चुनाव थियो, जहाँ ६०१ सदस्यीय संविधानसभामा ३६८ सांसद कम्युनिस्ट थिए। माओवादीले २४० सिट मध्य आधा जिते। वामपन्थीहरूले ५५.८ प्रतिशत मत पाएका थिए। २०६४ को तहमा मत नपाए पनि सधैं कम्युनिस्ट शक्तिले सत्ता पायीएका थिए। २०७४ को चुनावपछि भने देशको नेतृत्व कम्युनिस्टहरूले २० वर्षसम्म कायम रहने दाबी थियो। तर ८ वर्ष नपुग्दै वामपन्थीहरू अस्तित्व सङ्घर्षमा परेका छन्। यो संकट सिर्जना हुनमा ओली र प्रचण्ड मात्र होइन, उनीहरूले साथ दिने नेताहरू पनि दोषी छन्। जेनजी आन्दोलनपछि निर्णयले यसलाई पुष्टि गर्छ। जेनजी आन्दोलनको क्रममा प्रधानमन्त्री ओलीलाई नेपाली सेनाले हेलिकप्टरबाट जीवनरक्षा गरे पनि उहाँको अलोकतान्त्रिक नेतृत्व रोकिएन। ओलीले पार्टी विधान र निर्णयहरू आफूअनुकूल बनाएर अघि बढे। महासचिव शङ्कर पोखरेलले ओलीका अभिव्यक्तिलाई तर्कसहित न्यायोचित पार्दै पार्टीलाई समेत सक्रिय गराए। उहाँका तर्फबाट उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेल, पृथ्वीसुब्बा गुरुङ, रघुवीर महासेठ, लेखराज भट्ट, छविलाल विश्वकर्मा लगायतले नेतृत्वमा उनलाई टिकाउन सहयोग गरे। गत मंसीरको एघारौँ महाधिवेशनमा पौडेल समूहले ईश्वर पोखरेलको उम्मेदवारीलाई समर्थन गरेर पार्टी संकट कम गर्न सक्ने अवस्था बनाएको थियो। तर २१ फागुनको निर्वाचनपछि पौडेल समूहले नेतृत्व परिवर्तनको पहल थालेको छ। ओलीले चुनौती सामना गर्दा प्रचण्डले यस तहको प्रश्न समेत झेल्नुपरेन। माओवादी विघटनको बेला भृकुटीमण्डपमा ‘राष्ट्रिय सम्मेलन’मा हस्ताक्षर गराएर नेतृत्व नवीकरण भएको देखाइयो। तर सडक आन्दोलनको सन्देश आत्मसात् गर्न वामपन्थीहरूले दबाबसमेत दिएका छैनन्, जबकि त्यही ठाउँबाट कांग्रेसले विद्रोहलाई मान्यता दियो। वाम विश्लेषक घनश्याम भूसालको अनुसार, सिद्धान्त र विचार कमजोर भएपछि निरन्तर संकट आएका छन्। जनताको बहुदलीय जनवाद नाममा सत्तामा बसेपछि एमालेमा दक्षिणपन्थी चरित्र देखिन थाल्यो र माओवादीले पनि त्यसलाई अनुकरण गर्दा संकट बढ्यो। उनको निष्कर्ष अनुसार, २०५९ पछि एमाले र २०६२ पछि माओवादी सत्तामा फसे। मदन भण्डारीले जनताको बलमा पार्टीले क्रान्ति गर्ने भने पनि सत्ता स्वादले पार्टीलाई अल्झाएको थियो। नेतृत्वलाई खुसी पार्न मातहतका नेताहरूले चुनाव जित्ने कार्यकर्ता पङ्क्ति तान्ने काम गरे। पूर्व प्रमुख निर्वाचन आयुक्त दिनेश थपलियाका अनुसार दलहरूले ६० लाखलाई कार्यकर्ता बनाएका छन्। तर यो संरचनाले कांग्रेस र वामपन्थीहरूको मत संरक्षण गर्न सकेन। यो कारणले देश अझै बन्न सकिरहेको छैन र बालेन शाहले देशको चाबी सम्हालेको जनमत देखियो।
राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले अन्य दलबाट आएका नेताहरूलाई समायोजन गर्न संघीय नेतृत्व मञ्च गठन गरेको छ। संघीय नेतृत्व मञ्चलाई रास्वपाको विधानले चिन्दैन र महाधिवेशनपछि विघटन गरिनेछ। संघीय नेतृत्व मञ्चमा हाल २५ सदस्य छन् र उनीहरूको भूमिका र अधिकार तोकिएको छैन। ९ वैशाख, काठमाडौं।
रास्वपाले अन्तरिम पार्टी संरचना बनाएको छ। अन्य दलबाट रास्वपामा प्रवेश गरेका र केन्द्रीय समितिमा सामेल हुन नसकेका व्यक्तिहरूलाई समायोजन गर्ने उद्देश्यले संघीय नेतृत्व मञ्च गठन गरिएको हो। संघीय नेतृत्व मञ्चमा अन्य दलबाट रास्वपा प्रवेश गरेका व्यक्ति तथा अभियन्ता समावेश गरिने गरी यो संरचना तयार पारिएको नेताहरूले बताएका छन्। उपसभापति डा. स्वर्णिम वाग्लेले प्रस्तुत गरेको अवधारणाको आधारमा संघीय नेतृत्व मञ्च गठन गरिएको हो।
महाधिवेशनसम्मका लागि संघीय नेतृत्व मञ्च गठन गरिएको प्रवक्ता मनिष झाले जानकारी दिएका छन्। अन्य दलबाट आएका नेताहरुलाई पार्टीको केन्द्रीय तहको एउटा संरचनामा समेट्ने वैकल्पिक व्यवस्था स्वरुप यो मञ्च गठन गरिएको उनले बताएका छन्। महाधिवेशनपछि विघटन गरिने गरी अल्पकालीन संरचना बनाइएको छ। संघीय नेतृत्व मञ्चलाई रास्वपाको विधानले स्वीकृत गरेको छैन।
रास्वपाको विधान अनुसार केन्द्रीय तहमा आठ संरचनाहरू परिचालित छन्, जसमध्ये राष्ट्रिय महाधिवेशन, केन्द्रीय परिषद्, केन्द्रीय समिति, सल्लाहकार परिषद्, अनुशासन आयोग, निर्वाचन आयोग, लेखा र विभागहरू छन्। संघीय नेतृत्व मञ्च विधान बाहिर गठन गरिएको छ। विवेकशील साझा दलबाट रास्वपामा आएका नेताहरूलाई जम्मा गर्न छुट्टै संरचना बनाउन संघीय नेतृत्व मञ्च शुरू गरिएको थियो। विवेकशील साझा दलसँग एकता गरेपछि उक्त दलका १७ नेतालाई संघीय नेतृत्व मञ्चमा राखिएको थियो।
अमेरिकी सहायक विदेशमन्त्री समीर पल कपुरले ९ वैशाखमा सम्पन्न नेपाल भ्रमणमा नेपाल–अमेरिका साझेदारीलाई सुदृढ बनाउने विषयमा छलफल गरेका छन्। कपुरले सत्तारुढ रास्वपा सभापति, परराष्ट्रमन्त्री र अर्थमन्त्रीसँग भेट गरेर दुईपक्षीय सम्बन्ध र आर्थिक सहकार्य विस्तारका विषयमा विचार–विमर्श गरेका थिए। उनी अमेरिकी लगानी सम्मेलनका लागि नेपाली प्रतिनिधिमण्डलसँग छलफल गर्दै प्रविधि क्षेत्रमा सहकार्यका सम्भावना खोज्न प्रयासरत थिए।
९ वैशाख, काठमाडौं। अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका दक्षिण तथा मध्य एसिया मामिला हेर्ने सहायक विदेशमन्त्री समीर पल कपुरको नेपाल भ्रमण आज सम्पन्न भएको छ। भ्रमणको क्रममा उनले उच्चस्तरीय भेटवार्तामा नेपाल–अमेरिका साझेदारी सुदृढीकरण र व्यापारिक सम्बन्ध विस्तारका विषयमा छलफल गरेका छन् भन्ने जानकारी नेपालस्थित अमेरिकी दूतावासले दिएको छ।
भारतीय मूलका कपुर ७ वैशाखमा काठमाडौं आएका थिए। बालेन नेतृत्वको सरकारले गठन भएयता काठमाडौं आएका सबैभन्दा वरिष्ठ विदेशी कूटनीतिज्ञ उहाँ हुनुहुन्छ। नेपालमा बसेको अवधिमा उनले सत्तारुढ रास्वपा सभापति रवि लामिछाने, परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्ले सँग छुट्टाछुट्टै भेटवार्ता गरेका थिए। ती भेटमा दुईपक्षीय सम्बन्धलाई अझ बलियो बनाउने, लगानी प्रवर्द्धन गर्ने र आर्थिक सहकार्य विस्तार गर्ने विषयमा विचारहरू साटासाट गरिएको थियो।
सहायक सचिव कपुरले अमेरिकामा हुँदै गरेको लगानी सम्मेलनमा सहभागी हुने नेपाली प्रतिनिधिमण्डलसँग अमेरिकी लगानीका अवसरबारे छलफल गरेका थिए। साथै, उनले अमेरिकी र नेपाली निजी क्षेत्रका प्रतिनिधिहरूसँग पनि छलफल गर्दै नेपालमा तीव्रगतिमा विकास भइरहेको प्रविधि क्षेत्रमा सहकार्यका सम्भावना अन्वेषण गर्ने प्रयास गरेका थिए। भ्रमणका क्रममा उनले नेपालको ऐतिहासिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाहरूको अवलोकन समेत गरेका छन्। बौद्धनाथ स्तुपा र पाटन दरबार स्क्वायरमा भ्रमण गरेका उनले यी विरासत संरक्षणमा अमेरिकाबाट ‘एम्बासडर फण्ड फर कल्चरल प्रिजर्भेसन’ मार्फत सहयोग भइरहेको उल्लेख गरेका छन्।
संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा स्थानीय तहको संख्या र सीमा संशोधन गर्न ९७ वटा प्रस्तावहरू पेश भएका छन्। नेपाल नगरपालिका संघले ८३ वटा वडाहरूमा सीमा र कार्यक्षेत्रको समस्या रहेको उल्लेख गर्दै तत्काल व्यवस्थापन गर्न सुझाव दिएको छ। संघले बुटवल महानगरपालिका स्थापना गर्ने र काठमाडौँ मेट्रो सिटी अवधारणा कार्यान्वयन गर्ने सुझाब पनि दिएको छ। ८ वैशाख, काठमाडौं।
लगभग एक सय आसपास स्थानीय तहको संख्या र सीमा संशोधन गर्नुपर्ने प्रस्तावहरू संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा पेश भएका छन्। तीमध्ये केही प्रस्ताव वडाको सीमा व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित छन् भने केहीमा गाउँपालिकाहरू समेटेर नगरपालिका स्थापनाको प्रस्ताव गरिएको छ। मन्त्रालयमा पेश प्रस्तावहरूको अध्ययन गरेर नेपाल नगरपालिका संघले दुई महिनाअघि अर्को छुट्टै प्रतिवेदन संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयलाई बुझाएको छ।
नेपाल नगरपालिका संघका कार्यकारी निर्देशक र प्रतिवेदन तयार पार्ने टोलीका संयोजक कलानिधि देवकोटाले आफूहरूले तयार पारेको प्रतिवेदन मन्त्रालयमा पेश भइसकेको र त्यसमा थप प्रक्रिया भएको कुनै सूचना नभएको बताए। उनले भने, ‘हामीले आधारभूत रुपमा नगरपालिका बन्ने मापदण्ड पुगेका गाउँपालिका र नगरपालिकाहरूको सम्भावित स्तरोन्नतीको अध्ययन गरेका छौं।’
नेपाल नगरपालिका संघले बुटवल र वरपरका उपयुक्त क्षेत्रहरू समेटेर बुटवल महानगरपालिका बनाउन सुझाव दिएको छ। लुम्बिनी प्रदेशको अस्थायी राजधानी बुटवल बनाइए तापनि पछि दाङको राप्ती उपत्यकामा सारिएको छ। संघले बुटवललाई वरपरका उपयुक्त क्षेत्रहरू समेटेर महानगरपालिकाको रूपमा विकास गर्ने सम्भावना थप अनुसन्धान गर्न आवश्यक रहेको देखिएको बताएको छ।
९ वैशाख, काठमाडौं । इरानी अधिकारीहरुले अमेरिकाले लम्ब्याएको युद्धविरामको पालना हुनेमा शंका व्यक्त गरेका छन्। इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बगर गालिबाफका सल्लाहकार महदी मोहम्मदीले अमेरिकाले अचानक आक्रमण गर्न सक्ने भन्दै युद्धविरामको पालना हुनेमा संशय व्यक्त गरेका छन्। उनले युद्धविराम बढाउनुको कुनै औचित्य नभएको बताएका छन्।
मोहम्मदीले ट्विटरमा लेखेका छन्, ‘हार्ने पक्षले शर्तहरू तोक्न सक्दैन। घेराबन्दी जारी राख्नु बमबारीबाट फरक होइन। यसको जवाफ सैन्य कारबाहीबाट दिनुपर्छ।’ उनले अचानक हमलाको तयारीको लागि अमेरिकी राष्ट्रपतिले युद्धविरामको अवधि बढाएको र इरानले आक्रमण गर्ने समय अब आएको बताएका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले २२ अप्रिलमा युद्धविरामको समय अवधि अनिश्चितकालका लागि लम्ब्याएको घोषणा गरेका छन्। पाकिस्तानका प्रधानमन्त्री शहबाज शरिफ र फिल्ड मार्शल आसिम मुनीरको आग्रहअनुसार समय बढाइएको उनको दाबी छ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले इरानसँग वार्ता नटुङ्गिएसम्म युद्धविराम अवधि थपिने बताएका छन्। तेहरानका अधिकारीहरूले प्रस्तुत गर्न तयार गरेको प्रस्ताव नआएसम्म इरानमाथि समुद्री नाकाबन्दी जारी रहने ट्रम्पको भनाइ छ। अमेरिका र इरानबीच दुई साता लामो युद्धविराम अवधि बुधबार समाप्त हुँदैछ। दोस्रो चरणको वार्ताबारे अनिश्चितता कायमै छ। वार्ताका लागि मङ्गलवार इस्लामाबाद जाने भनिएका अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेंस अहिले वासिङ्टनमै छन्। ह्वाइट हाउसले पेंसले पाकिस्तान नजाने जानकारी दिएको छ। ह्वाइट हाउसका अधिकारीहरूले सीबीएसलाई प्रत्यक्ष वार्ताको जानकारी दिने तयारी गरेको बताएका छन्।
इरानले अमेरिकासँग सम्भावित वार्ताका लागि टोली पठाउने निर्णय नगरेको विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले बताएका छन्। युद्धविराम लम्ब्याउने निर्णयलाई संयुक्त राष्ट्रसंघले स्वागत गरेको छ। महासचिव एन्टोनियो गुटेरेशले ट्रम्पको घोषणा स्वागत गर्दै सबै पक्षलाई युद्धविराम उल्लंघन नगरी रचनात्मक वार्तामा सहभागी हुन आग्रह गरेका छन्। गुटेरेशले पाकिस्तानको भूमिका समर्थन गर्दै दीर्घकालीन समाधानको आशा व्यक्त गरेका छन्।
अघिल्लो युद्धविराम लम्ब्याउनुअघि अमेरिकाले इरानमाथि आर्थिक दबाब जारी राख्ने प्रयास गरेको थियो। सोमबार अमेरिकाको विदेशी सम्पत्ति नियन्त्रण कार्यालयले इरान, टर्की र संयुक्त अरब इमिरेट्सबाट कारोबार गर्ने १४ व्यक्ति र संस्थामाथि प्रतिबन्ध लगाएको विज्ञप्ति सार्वजनिक गरेको छ। यी व्यक्ति र संस्थाहरू इरान सरकारको तर्फबाट हतियार खरिद तथा ढुवानीमा संलग्न रहेको आरोप अमेरिकाले लगाएको छ।
नेपाली सेनाका हरिचन्द्र गिरीले ४ जनवरी २०२६ मा चीनको चोंगकिङस्थित युन्याङमा १०० वटा सिँढी ४.७१ सेकेन्डमा ओर्लेर सातौं गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड कायम गरेका छन्। गिरीले सन् २०२१ देखि २०२३ सम्म फरक–फरक विधामा ७ वटा गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड राखिसकेका छन्। उनले आफूले गरेका सबै प्रयास आफ्नै पहल र खर्चमा भएको बताउँदै आर्थिक सहयोगको अपिल गरेका छन्। ९ वैशाख, काठमाडौं।
गिरीले हातले टेकेर केवल ४.७१ सेकेन्डमा १०० वटा सिँढी ओर्लिएका थिए। गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड राख्दा धेरैले उनलाई बधाई दिएका छन्। हरिचन्द्र त्यहाँ आफ्नै खर्चमा पुगेका थिए। गत वर्ष पनि ‘द ब्रिटेन्स गट ट्यालेन्ट’ मा अडिसन दिन त्यहाँ पुगेका बेला गिरीले हातले टेकेर उल्टो बाट आधा लिटर (५०० एमएल) कागती २४ सेकेन्डमा पिउँदै गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड कायम गरेका थिए।
गिरीले लन्डनस्थित गिनिज हेड अफिसमा १० सेप्टेम्बर २०२५ मा यो कीर्तिमान कायम गरेका थिए। नेपाली सेनाको शारीरिक तालिम तथा खेलकुद केन्द्रका लान्स कर्पोरल गिरीको यो छैटौं गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड थियो। उनले चलिरहेको टायरमाथि १ मिनेटमा १२० पटक स्किपिङ गरी “मोस्ट स्किप्स अन यान अपराइट टायर” विधामा गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड कायम गरेका थिए।
गिरीले १३ वर्षअघि नेपाली सेनामा प्रवेश गरेका हुन् र अहिलेसम्म सातवटा गिनिज वर्ल्ड रेकर्ड राखेपनि आफू सबै ठाउँबाट उपेक्षित भएको गुनासो गरेका छन्। उनले भने, “मैले जतिसुकै कला कौशल प्रस्तुत गरे पनि सबै आफ्नै पहल, मेहनत र खर्चमा भयो। तर, सरकारले आफ्ना प्राथमिकता राखेको होला, अहिलेसम्म कुनै सहयोग पाउन सकेको छैन।” उनले आर्थिक सहयोग पाए ‘द ब्रिटेन्स गट ट्यालेन्ट’ मा अडिसन जान सक्ने बताए र सहयोगको अपिल गरेका छन्।
८ वैशाख, बुटवल । गर्भपतन गराउन नर्सिङ होम र क्लिनिक गरी चार वटा स्वास्थ्य संस्था धाउँदै गर्दा पाल्पाकी २९ वर्षीया महिलाको ज्यान गएको छ । गर्भपतन गराउन विभिन्न स्वास्थ्य संस्था धाउने क्रममा पाल्पा बगनासकाली गाउँपालिका-२ की गीता पाण्डेको मृत्यु भएको हो । करिब १२ हप्ताको बच्चा अस्वस्थ भएको भन्दै गीता ५ वैशाखमा श्रीमान्सहित बुटवल इँटाभट्टीमा रहेको खत्री नर्सिङ होम गएकी थिइन् । उनलाई यसअघि २७ चैतमा जाँचका लागि खत्री नर्सिङ होम ल्याइएको थियो । त्यहाँका डा. डीबी खत्रीले गर्भ असामान्य भएको बताउँदै ४ वैशाखका लागि बोलाएका थिए। गीता ५ वैशाखमा खत्री नर्सिङ होम गइन्। नर्सिङ होमले लोकेसन म्यापसहित बुटवल अस्पताल लाइनको जोनल फार्मेसी क्लिनिकमा पठायो। त्यहाँ फार्मेसीले गर्भपतनको १६ हजार शुल्क लाग्छ भन्दै २ हजार एड्भान्स लिएर दुईथरी औषधि दिई पठाएको गीताका श्रीमान् प्रकाश पाण्डेले बताए। जोनलबाट इन्दु लेखा क्लिनिकमा पुर्याई गर्भपतन गराउने क्रममा गीताको मृत्यु भएको प्रकाशले जानकारी दिए। इन्दु लेखा क्लिनिकमा डा. सतिश रुपाखेतीले चेकजाँच गरेको उनले बताए। ‘जोनल फार्मेसीले दुई वटा औषधि दिई पठाएको थियो। फार्मेसीले भनेबमोजिम साँझ १ गोली र बिहान १ गोली खाएको हो। अर्को दिन बोलाएकै समयमा जोनल फार्मेसीमा गयौं, फेरि अर्को औषधि दिए,’ प्रकाशले भने, ‘कुनै फारम भराएका थिएनन्। फार्मेसीमै २ घण्टा रेस्ट गर्न भने। तर २ घण्टापछि पछाडिको बाटो हुँदै इन्दुलेखा क्लिनिकमा लगे। त्यहाँ मलाई बाहिर राखी गीतालाई भित्र कोठामा लगेर के-के गराए थाहा छैन।’ गीताका श्रीमान् प्रकाशले गर्भपतन गराइएको भ्रुण आफूले नदेखेको भन्दै श्रीमती बेहोस् भइसकेपछि आफूलाई कुनै जानकारी नदिई लुम्बिनी सिटी अस्पतालको इमर्जेन्सी कक्षमा लैजाँदा डाक्टरले मृत घोषित गरेको बताए। श्रीमतीको मृत्युलाई श्रीमान् प्रकाशले स्वास्थ्य संस्थाहरूले उपचारको नाममा चरम लापरबाही र व्यापार गर्ने क्रममा हत्या गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले जोनल फार्मेसीले लोकेसन कार्ड र अन्य उपचारका रिपोर्टहरू लुकाएको बताएका छन्। ‘आर्थिक लाभ लिने उद्देश्यले मिलेमतोमा अनधिकृत रूपले भ्रुण तुहाउने आपराधिक जालो खडा गरी बदनीयतपूर्वक लापरबाही गरिएको छ। मैले न्याय पाउनुपर्छ,’ प्रकाशले भने, ‘कर्तव्यबाट मृत्यु भएकोले किटानी जाहेरी दिएको छु।’ प्रकाशले श्रीमती गीताको मृत्युमा मुख्य दोषी आरोप लगाउँदै डा. डीबी खत्री र डा. सतिश रुपाखेतीलाई पक्राउ गरी कानुनी कारबाही गर्न माग गरेका छन्। दुई डाक्टर बाहेक सन्ध्या बस्नेत (जोनल फार्मेसी/क्लिनिक सञ्चालक), निलम घर्ती मगर (जोनल फार्मेसी), खगेन्द्रप्रसाद पाण्डे (इन्दुलेखा स्वास्थ्य क्लिनिक सञ्चालक) लाई पनि कारबाहीको माग गर्दै उनले इलाका प्रहरी कार्यालय बुटवलमा जाहेरी दिएका छन्। जाहेरी दर्तापछि प्रहरीले तीन जनालाई पक्राउ गरेर आवश्यक अनुसन्धान प्रक्रिया अगाडि बढाएको इलाका प्रहरी कार्यालयका प्रमुख डीएसपी निशान्त श्रीवास्तवले बताए । पक्राउ परेकाहरूमा सन्ध्या बस्नेत, निलम घर्तीमगर र खगेन्द्र पाण्डेलाई पक्राउ गरी कारबाही प्रक्रिया अगाडि बढाइएको छ । मृतकका आफन्तहरूले खत्री नर्सिङ होम, जोनल फार्मेसी र इन्दुलेखा क्लिनिकमा तालाबन्दी गरेका छन्। मृतक गीता रक्त सञ्चार सेवा केन्द्र भैरहवाकी कर्मचारी हुन्।
