Skip to main content

लेखक: space4knews

८० वर्षका ज्येष्ठ नागरिक सीजेपीको प्रदर्शनमा सहभागी, सामाजिक सञ्जालमा भाइरल

२३ जेठ, काठमाडौं । दिल्लीस्थित जन्तर-मन्तरमा आज कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) द्वारा आयोजना गरिएको प्रदर्शनमा एक ८० वर्षीय ज्येष्ठ नागरिक सहभागी भएका छन्, जसले सामाजिक सञ्जालमा अचानक चर्चा पाएका छन्। पार्टीका संस्थापक अभिजीत दीपकको नेतृत्वमा युवा प्रदर्शनकारीहरू भेला भइरहेका बेला ती ज्येष्ठ नागरिक युवाहरूको बीच उभिएको भिडियो र तस्वीरहरू ‘एक्स’ सामग्रीमा भाइरल भइरहेका छन्।
युवाहरूको बहुलतामा रहेको यस आन्दोलनमा ८० वर्षीय ज्येष्ठ नागरिकको उपस्थितिले इन्टरनेट प्रयोगकर्ताहरूको ध्यानाकर्षण गरिएको छ। सामाजिक सञ्जालका प्रयोगकर्ताहरूले ती वृद्धको तस्वीर सेयर गर्दै ‘के उनी पनि जेनजी हुन् त?’ भनी कौतुहलता र ठट्टा गरिरहेका छन्।

पुटिनले जेलेन्स्कीको वार्ता प्रस्ताव अस्वीकृत गरे

२३ जेठ, काठमाडौं । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीको वार्ताको प्रस्ताव अस्वीकृत गरेका छन्। उनले जेलेन्स्कीको व्यवहारको पनि आलोचना गरेका छन्। सेन्ट पिटर्सबर्ग अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक मञ्चमा शुक्रबार भएको छलफलमा पुटिनले जेलेन्स्कीको पत्रमाथि आफ्नो प्रतिक्रिया दिएका थिए। जेलेन्स्कीले बिहीबार पुटिनलाई युद्धविरामका लागि भेटघाट गर्न आग्रह गर्दै पत्र लेखेका थिए। सो पत्रमा उनले पुटिनको उमेर, रूसको सङ्कटग्रस्त अर्थतन्त्र र बढ्दो सैन्य क्षतिको चर्चा गरेका थिए। उनले लेखेका थिए, “२६ वर्ष सत्तामा रहँदा उमेरले आफूमा प्रभाव पार्न थाल्छ। समयसँगै तपाईंमा निराशा झन् बढ्नेछ।”

पुटिनले उक्त आलोचनाको जवाफ दिँदै आफूलाई लिएर गरिएको टिप्पणीको विरोध गरे। उनले भने, ‘मेरो उमेरको कुरा उठाइएको छ। केही विश्व नेताहरू मभन्दा धेरै उमेरले जेठा छन्। सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा त तपाईं आफ्नो काम कत्तिको दक्षतापूर्वक गर्न सक्नुहुन्छ भन्ने हो।’ पुटिनले वार्ता कहिल्यै अस्वीकार नगरेको दाबी गर्दै भने, वार्ताका लागि उपयुक्त तयारी आवश्यक छ। उनले गत वर्ष अलास्कामा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पसँग भएको सहमतिलाई वार्ताका आधारका रूपमा प्रस्तुत गरे, जसअनुसार युक्रेनले डोनबास क्षेत्र छोड्नुपर्ने व्यवस्था रहेको छ। तर युक्रेनले उक्त सहमतिप्रति विरोध जनाउँदै पत्रमा लेखेको छ, ‘हामीले सुनेका छौं कि अलास्कामा तपाईंलाई युक्रेन र युरोपका केही विषय समाधान गर्ने आश्वासन दिइएको थियो। तर तपाईं बुझ्न सक्नुहुन्छ कि युक्रेनी र युरोपेली विषयहरूको निर्णय एन्कोरेजमा हुँदैन।’

क्रेमलिनले युक्रेनलाई आफ्ना चारवटा क्षेत्रबाट सेना फिर्ता ल्याउन आग्रह गर्दै आएको छ। पुटिनले भने युक्रेन मात्र वार्तामा इच्छुक छ र युक्रेनले रूसी आक्रमण रोक्नका लागि मात्र वार्ताको माग गरेको दाबी गरे। उनले आफ्ना सैनिकहरूलाई उत्प्रेरित गर्दै भने, ‘काम जारी राख।’ पुटिनका यी अभिव्यक्तिपछि जेलेन्स्कीले शुक्रबार साँझ विज्ञप्ति जारी गरे। विज्ञप्तिमा उनले रूसले पुनः युद्ध रोजेको बताएका छन्। उनले भनेका छन्, ‘दुर्भाग्यवश रूसले फेरि युद्ध अपनाएको छ। उनी यस युद्धलाई अन्त्य गर्न चाहँदैनन्। यस कमजोर प्रतिक्रियाले धेरैलाई निराश बनाउनेछ।’ जेलेन्स्कीले अब रूसमाथि थप आर्थिक दबाब बढाउनुपर्ने उल्लेख गरेका छन्। युक्रेनले रूसको युद्ध कोषलाई क्षति पुर्याउन त्यसका तेल रिफाइनरीहरूलाई निशाना बनाउँदै आएको छ।

अमेरिका र इरानले खाडी क्षेत्रमा नयाँ आक्रमण गरे

अमेरिकी सेनाले स्ट्रेट अफ होर्मुजतर्फ प्रहार गरिएका चार वटा इरानी ड्रोन खसालिदिएको बताएको छ। उसका अनुसार ती “ओडब्ल्यूए (वान-वे अट्याक) ड्रोनहरू” तत्कालै त्यस क्षेत्रको समुद्री परिवहनको निम्ति खतराको कारण बनेका थिए। यूएस सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले जारी गरेको विज्ञप्तिमा अमेरिकी सेनाले “तटीय निगरानीको निम्ति गारुक र केशम टापुस्थित इरानी रेडार क्षेत्रमा आक्रमण” गरेको उल्लेख छ, जुन थप हमला रोक्न गरिएको हो।

अमेरिकी सेनाले इरानी ड्रोन र रेडार स्थलमा आक्रमण गरेको बताएका बेला, त्यसको जबाफमा कुवेत र बाहरेनमा रहेका अमेरिकी अड्डालाई निशाना बनाएको तेहरानले जनाएको छ। इरानको सरकारी समाचार संस्था इरिबका अनुसार इरानले जबाफी कारबाही स्वरूप कुवेतमा रहेका दुई वटा अमेरिकी हवाई अड्डाहरू र बाहरेनस्थित अमेरिकी नौसेनाको इलाकामा बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको छ। सेन्टकमका अनुसार प्रारम्भिक आकलनमा खाडीका दुई वटा देशमा ७ वटा इरानी क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको छ र तीमध्ये ६ वटा क्षेप्यास्त्रहरू निस्तेज पारिएका छन्।

यो घटना अमेरिका र इरानबीच आक्रमण भएको केही दिनपछि भएको हो जसले दुःख लागेको दुई देशबीचको युद्धविराममाथि खतरा थपेको छ। स्थानीय अधिकारीहरूको अनुसार कुवेतको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा बुधवार इरानले गरेको ड्रोन आक्रमणमा एकजनाको मृत्यु भएको र ६० भन्दा बढी घाइते भएका छन्। इरानी फौज आइआरजीसीले विमानस्थलमा भएको आक्रमणको जिम्मेवारी लिन अस्वीकार गरेको छ। तर सेन्टकमले यो असत्य भएको बताएका छन्।

अमेरिका र इरानबीच युद्धविराम वार्तामा अवरोध र लडाइँ रोक्ने सम्झौता अघि बढ्न नसकेका बेला यी आक्रमणहरू भएका हुन्। अमेरिका र इजरेलले फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि ठूलो आक्रमण गरेपछि मध्यपूर्वमा द्वन्द्व व्यापक भएको थियो। इरानले खाडीमा इजरेल र त्यहाँ रहेका अमेरिकाका सहयोगी देशहरूमा आक्रमण गरेर जवाफ दिएको थियो। त्यसैगरी उसले स्ट्रेट अफ होर्मुजलाई व्यापक रूपले बन्द गरेको थियो, जुन जलमार्गबाट विश्वको लगभग २० प्रतिशत तेल र प्राकृतिक ग्यास बहन हुन्छ।

धनकुटा नगरपालिकाले वडास्तरको बजेट १० लाख रुपैयाँमा सीमित गर्ने निर्णय

२३ जेठ, धनकुटा । आगामी आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ को लागि धनकुटा नगरपालिकाले वडास्तरको बजेट १० लाख रुपैयाँमा सीमित गर्ने निर्णय गरेपछि स्थानीय तहमा चर्चा सुरु भएको छ। अघिल्ला वर्षहरूमा करिब ५५ लाख रुपैयाँसम्मको बजेट सिलिङमा योजना बनाउँदै आएका वडाहरू यस वर्ष ४५ लाख रुपैयाँले कटौती भएपछि दबाबमा परेका छन्। नगरपालिकाले हालै १० वटै वडामा बजेट सिलिङ र मार्गदर्शन पत्र पठाउँदै आर्थिक विकास, सामाजिक विकास, पूर्वाधार, सुशासन, अन्तरसम्बन्धित क्षेत्रहरू तथा वन–वातावरण संरक्षणका क्षेत्रमा खर्च गर्न सकिने व्यवस्था गरेको छ। वडाहरूलाई १० लाख रुपैयाँको सीमाभित्र रहेर सहभागितामूलक योजना तर्जुमा गर्न निर्देशन दिइएको छ।

नगरपालिकाका अनुसार संघ र प्रदेश सरकारबाट प्राप्त वित्तीय हस्तान्तरणमा कमी आएको, विगत वर्षको स्रोत परिचालन अवस्था कमजोर देखिएको र दायित्वहरू बढ्दै गएको अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै बजेट सिलिङ घटाइएको हो। आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा नगरपालिकाले १ अर्ब १२ करोड २५ लाख २२ हजार ७३० रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेको थियो। तर आगामी आर्थिक वर्षको अनुदान रकम घटेकाले केही योजनाको रकम ‘दायित्व’ मा सर्ने सम्भावना रहेको जनाइएको छ। धनकुटा नगरपालिकाका प्रमुख चिन्तन तामाङले अघिल्ला वर्षदेखि नै दायित्वहरू बढ्दै आएको उल्लेख गर्दै स्रोत सुनिश्चित नभई ठूलो बजेट तोक्दा कार्यान्वयनमा समस्या आउने बताए। उनले जनतालाई दीर्घकालीन असर नपरोस् भन्ने हेतुले यथार्थपरक सिलिङ निर्धारण गरिएको जानकारी दिए।

तर, वडाध्यक्षहरू भने नयाँ सिलिङप्रति असन्तुष्ट देखिएका छन्। धनकुटा नगरपालिका वडा नं. ६ का वडाअध्यक्ष मिलन खड्गीले जनताको अपेक्षा र आवश्यकतासँग तुलना गर्दा १० लाख रुपैयाँ अत्यन्त न्यून रहेको बताए। वडाको समस्या र जनताको माग धेरै भएकाले यसरी सीमित बजेटले प्राथमिकतासमेत पूरा गर्न गाह्रो हुने खड्गीले बताए। त्यसैगरी धनकुटा नगरपालिका वडा नं. १० का वडाअध्यक्ष नगेन्द्र पाण्डेले सीमित बजेटका कारण वडास्तरका आवश्यक विकास कार्यक्रम सञ्चालन गर्न नसकिने अवस्था आएको बताए। उनले १० लाखमा वडाको आधारभूत पूर्वाधारसमेत धान्न गाह्रो हुने भएकाले विकास कार्यक्रम प्रभावति हुने निश्चित भएको बताए। नगरपालिकाले वडास्तरमा संचालन तथा विविध खर्चका लागि ४ लाख ६८ हजार रुपैयाँ छुट्याउने व्यवस्था गरेको छ। सामाजिक विकास अन्तर्गतका कार्यक्रम कम्तीमा ५० हजार रुपैयाँको हुनुपर्ने र सडक योजनामा नयाँ रुट खोल्नेभन्दा स्तरोन्नतिलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने प्रावधान पनि राखिएको छ।

शिक्षामन्त्रीले राजीनामा दिनुपर्छ, प्रदर्शन शान्तिपूर्ण हुनेछ – अभिजीत दीपक

२३ जेठ, काठमाडौं । कक्रोच जनता पार्टी (सीजेपी) का संस्थापक अभिजीत दीपकेले दिल्ली पुग्ने बितिकै भारतका शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानले राजीनामा दिनुपर्ने माग गरेका छन्। दिल्लीको इन्दिरा गान्धी अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट बाहिरिंदै सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै दीपकेले भने, ‘शिक्षामन्त्रीले राजीनामा दिनु आवश्यक छ। पाँच जना विद्यार्थीले आत्महत्या गरिसकेका छन्।’ दीपकेले नीट परीक्षा प्रश्नपत्र चुहावट प्रकरणसँग सम्बन्धित ती विद्यार्थीहरूलाई सम्झँदै केहीले आत्महत्या गरेको दाबी गरेका छन्।
यसैबीच, दीपकेले सामाजिक सञ्जाल एक्समार्फत दिल्ली प्रहरीले जन्तर-मन्तरमा प्रदर्शन गर्न अनुमति दिएको जानकारी दिएका छन्। उनले समर्थकहरूलाई सिधै जन्तर-मन्तर पुग्न आह्वान गरेका छन्। शान्तिपूर्ण प्रदर्शन हुने उनले बताए। सीजेपीले पनि एक्समा पोस्ट गर्दै जन्तर-मन्तरमा प्रदर्शनको अनुमति प्राप्त भएको पुष्टि गरेको छ। पार्टीले आफ्ना समर्थकहरूलाई प्रदर्शन स्थलमा भेला हुन आग्रह गरेको छ। सीजेपीले शिक्षामन्त्रीविरुद्ध प्रदर्शन घोषणा गरेको हो। सोही प्रदर्शनका लागि पार्टीका संस्थापक अभिजीत अमेरिकाबाट दिल्ली आइपुगेका हुन्। अहिले प्रदर्शनको तयारी थालिएको छ।

फिफा विश्वकप २००६ देखि २०२६ सम्मका चार खेलाडी

सन् २००६ मा जर्मनीमा भएको विश्वकपमा स्थान बनाएका चार खेलाडी अहिले २०२६ को विश्वकप खेल्ने टिममा पनि छन्। ती चार खेलाडीले यस मानेमा भाग्यमानी बनेका छन् र उनीहरूको मेहनतले पनि यो स्थानमा पुर्‍याएको हो। फिफा विश्वकप २०२६ मा पहिलो पटक ४८ राष्ट्रका १,२४८ खेलाडी सहभागी हुँदै ३९ दिनमा कुल १०४ खेल सञ्चालन हुनेछन्। लियोनल मेस्सी, क्रिस्टियानो रोनाल्डो, लुका मोड्रिच र गुइलेर्मो ओचोआ सन् २००६ देखि २०२६ सम्मका लगातार छैटौँ विश्वकप टोलीमा समावेश खेलाडी हुन्। अर्जेन्टिनाका लियोनल मेस्सी र पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डोले यस पटकको विश्वकप खेलेमा छैटौँ पटक खेल्ने ऐतिहासिक कीर्तिमान बनाउनेछन्। २३ जेठ, काठमाडौं। यही जुन ११ देखि सुरु हुने फिफा विश्वकप २०२६ का लागि ४८ राष्ट्रका अन्तिम टोलीहरू घोषणा भइसकेका छन् र अब अमेरिका, मेक्सिको तथा क्यानडा विश्व फुटबलको महाकुम्भ आयोजना गर्न तयार छन्।

विश्वकप इतिहासमा सबैभन्दा बढी टोली सहभागी रहने यो प्रतियोगितामा कुल १०४ खेल हुनेछ र ३९ दिनसम्म उत्तर अमेरिकाका १६ वटा स्टेडियममा खेलहरू आयोजना गरिनेछन्। ४८ टोलीको अन्तिम सूचीमा प्रत्येक टोलीबाट २६–२६ खेलाडीहरू छन्, जस कुल १,२४८ खेलाडी यस पटक विश्वकपमा हिस्सा लिनेछन्। यी खेलाडीहरू मध्ये केहिले पहिले नै विश्वकप खेलेका छन् वा जितेको अनुभव छ भने अधिकांशले पहिलो पटक भाग लिन लागेका छन्। यसैमा २२ खेलाडीले पहिले नै विश्वकप जितिसकेका छन् भने ३००भन्दा बढी खेलाडीले कम्तीमा एक पटक विश्वकपमा भाग लिएका छन्। तर यस १,२४८ खेलाडीहरूको सूचीमा चार खेलाडी यस्तो छन् जो आफ्नो करियरको अन्तिम विश्वकप खेल्दैछन् र दुई दशकदेखि विश्वकपमा निरन्तर सहभागी हुँदै आएका छन्। साविक विजेता अर्जेन्टिनाका स्टार लियोनल मेस्सी, पोर्चुगलका क्रिस्टियानो रोनाल्डो, क्रोएसियाका मिडफिल्डर लुका मोड्रिच र मेक्सिकन गोलकिपर गुइलेर्मो ओचोआ सन् २००६ देखि २०२६ सम्म टिममा निरन्तर रहेका छन्।

इरान: हामी फेरि युद्ध चाहँदैनौं तर आक्रमण भएसम्म पूर्ण जवाफ दिने छौं

२३ जेठ, काठमाडौं । इरानले कुनै नयाँ युद्ध सुरु गर्न नचाहेको तर आफूमाथि आक्रमण भए पूर्ण तागतका साथ जवाफ दिने प्रतिक्रिया दिएको छ। इरानी समाचार एजेन्सी तस्निमका अनुसार, विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले इरानको अडान पूर्ण रूपमा स्पष्ट रहेको बताएका छन्। देशमाथि कुनै पनि प्रकारको आक्रमण वा दबाब पुगेमा तेहरानले आफ्नो सार्वभौमसत्ता र राष्ट्रिय हितको रक्षाका लागि आवश्यक कदम चाल्ने बताएको छ।

उता, ट्रम्प प्रशासनले इरानको ऊर्जा र बैंकिङ क्षेत्रमा लक्षित गर्दै नयाँ प्रतिबन्ध लगाएको छ। अमेरिकी ट्रेजरी विभागले दक्षिण र पूर्वी एसियामा करोडौं डलर बराबरको इरानी एलपीजी बेच्ने नेटवर्कमाथि कारबाही गरेको जनाएको छ। अमेरिका आरोप लगाउँछ कि इरानी ग्यासलाई जानाजान ओमानको एलपीजी भनेर बेचिएको छ र यसको वास्तविक पहिचान लुकाउन खोजिएको छ। कुल १२ वटा संस्थामाथि प्रतिबन्ध लगाइएको छ, जसमा ५ कम्पनी मार्शल आइल्याण्ड्स, ४ संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) र १ चीनमा रहेको छ।

यी थप रूपमा ६ वटा पानीजहाजमाथि पनि कारबाही गरिएको छ, जसमा ४ वटा पनामा झण्डा लगाएका ट्याङ्करहरू समावेश छन्। अमेरिकी नाकाबन्दीको प्रभावमा मे महिनामा इरानको कच्चा तेल निर्यात ८४ प्रतिशतले घटेको छ। लोज्ड्स लिस्टका रिपोर्ट अनुसार अमेरिकी कारबाहीबाट बच्न इरानले अहिले ठूलो ट्याङ्करको सट्टा साना जहाजहरूले तेल पठाइरहेको छ।

अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डले होर्मुज जलसन्धितिर पठाइएका इरानका ४ एकतर्फी आक्रमण ड्रोन खसालेको दाबी गरेको छ। सेन्टकमले भनेका छन् यी ड्रोनहरू यस क्षेत्रको समुद्री यातायातका लागि तत्काल खतरा थिए। त्यसपछि अमेरिका आफ्नो सेनाले थप आक्रमण रोक्न गोरुक र केश्म टापुमा रहेका इरानी तटीय निगरानी राडार साइटहरूमा आक्रमण गरेको बताएको छ। सेन्टकमले अमेरिकी सेना सतर्क रहेको र आत्मरक्षामा इरानको अनुचित आक्रमणको जवाफ दिन तयार रहेको सन्देश पनि दिएको छ।

शुक्रबार मात्र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भनेका थिए कि यदि अमेरिका-इरानबीच सम्झौता भए आफू इरानका सर्वोच्च नेतालाई भेट्न तयार रहेको। उनले इरानबाट संवर्द्धित युरेनियम लिन सेना पठाउने योजना बनाइएको भए तापनि जोखिम बढी भएपछि उक्त योजना रद्द गरिएको पनि उल्लेख गरेका छन्। यसैबीच, आयरल्यान्डले इजरायलका दुई कट्टरपन्थी मन्त्री इतामार बेन-ग्वीर र बेन्जामिन स्मोट्रिचलाई देश प्रवेशमा रोक लगाएको छ। आयरल्यान्ड सरकारले ती दुवै नेताहरूको भनाइ पालेस्तिनीहरूप्रति घृणा र हिंसा प्रवर्धन गर्ने दाबी गरेको छ। (एजेन्सीहरूको सहयोगमा)

पूर्वाधार कार्यहरूमा ढिलाइ र सुस्ती अन्त्य गर्न सरकारले ल्याउन लागेको कानुन र व्यवस्थापन प्रणाली

ठूला परियोजनाहरूमा हुने ढिलाइ र विवादहरू शीघ्र समाधान गर्न र पुनरावृत्ति हुन नदिन ‘सहजीकरण ऐन’ र ‘पूर्वाधार न्यायाधिकरण’ निर्माणका लागि तयारी भइरहेको छ, अधिकारीहरूले जानकारी दिएका छन्। विशेष गरी राष्ट्रिय गौरवका आयोजना हरूमा देखिने यी समस्याहरूले सर्वसाधारणलाई कठिनाइमा पार्दै आएका छन्। लागत अत्याधिक हुनु र त्यसले आम्दानीमा पार्ने असर पनि अर्को गम्भीर विषय हो। प्रतिनिधिसभा पूर्वाधार विकास समितिका सभापति आशिष गजुरेलले आगामी १० वर्षभित्र यस्ता ‘सनसेट ल’ ल्याउने तयारी भइरहेको जनाए। “पाँच वर्षमा ७ प्रतिशत आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखेको रास्वपा सरकारले द्रुतगतिमा पूर्वाधार विकास नगरी वा ठूला पूँजीगत खर्च नगरी यो लक्ष्य पूरा गर्न सक्दैन,” गजुरेलले बताएका छन्। “यस प्रकारको कानुन लागू भएपछि अन्य अवरोधक कानुनहरू निष्क्रिय हुन्छन् र पूर्वाधारका कार्यहरू गति लिन थाल्छन्।”

प्रक्रियागत अवरोध हटाउन बनाइँदै गरेको ‘विकास आयोजना व्यवस्थापन तथा कार्यान्वयन सहजीकरण ऐन’को मस्यौदा नेपाल राष्ट्रिय योजना आयोग अन्तर्गत अर्जुनजङ्ग थापाको संयोजकत्वमा बनेको समितिबाट छलफलमा छ। २०८० सालमा तयार गरिएको यो मस्यौदामा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय, सरोकारवाला मन्त्रालय र सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयका प्रतिनिधिहरूले सुझाव दिएका थिए। “हाम्रा वन, वातावरण, खरिद, गुठी जस्ता ऐनहरू पर्याप्त छन्। केही प्रावधानहरू मात्र विकास निर्माणमा जटिलता ल्याउँछन्। हाम्रो सरकारले ती विषयमा सुधार गरिसकेको छ,” योजन आयोग सदस्य थापाले भने।

“यसले केही व्यवहारिक समस्याहरू समाधान गर्नेछ, जस्तै समयमै निर्णय नलिनु, अनुमति दिनमा ढिलाइ हुनु, ढुङ्गा तथा गिटीको उपलब्धता नहुनु, रूख काट्ने कार्य, वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन ढिलो हुनुजस्ता समस्याहरू।” प्रधानमन्त्रीको नेतृत्वमा निर्देशक समितिहरू गठन गरिएको छ। यदि कुनै निकायले तोकिएको समयमा काम पूरा नगरेमा ती समितिहरू दण्ड र सजायसहित स्वीकृति दिने अधिकार राख्नेछन्। थापाका अनुसार, यस कानुन लागू भएपछि यस प्रकारका विषयहरू प्रायः प्रधानमन्त्रीसम्म पु¥याउनुपर्ने हुन्छ। हाल लाङटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जमा वन मन्त्रालयले स्वीकृति दिएको तीन परियोजनाहरू बिना कुनै स्पष्ट कारण रोकिएका छन्।

पूर्वाधार न्यायाधिकरण स्थापना आवश्यक रहेको बताउँदै विकास निर्माणसम्बन्धी मुद्दाहरू सामान्य अदालतमा धमिलो प्रक्रियाका कारण छिटो समाधान नभएको प्रवक्ता रामहरी पोखरेलले बताए। “विशेषज्ञ न्यायाधीशहरूको सहभागिताले समस्या छिटो र सही तरिकाले समाधान हुनेछ,” उहाँले भने। ठेक्का विवादहरू समयमा समाधान भए काम ढिला हुँदैन, उहाँले जोड दिए। गजुरेलले भने, “ठूला पूर्वाधार समस्या सामान्य अदालतमा लम्बिने जिम्मेवारी हुँदा प्रक्रिया बाधाग्रस्त हुन्छ।”

“नदीजन्य विषय, मूल्यवृद्धि, म्याद थप र वनजस्ता विषयमा देखिने समस्या पनि यसले समग्रमा समाधान गर्नेछ।”

कक्रोच जनता पार्टी आज प्रदर्शन गर्ने

२३ जेठ, काठमाडौं । व्यङ्ग्यात्मक अनलाइन मोर्चा ‘कक्रोच पिपल्स पार्टी’ले आज नयाँ दिल्लीस्थित जन्तर मन्तरमा प्रदर्शन गर्ने तयारी गरेको छ। शिक्षामन्त्रीविरुद्ध शान्तिपूर्ण विरोध प्रदर्शन गर्ने पार्टीले जनाएको छ। प्रदर्शनको अनुमति पनि प्राप्त भइसकेको छ। पार्टीका संस्थापक अभिजीत डिप्के शुक्रबार नै अमेरिकाबाट भारत फिर्ता भएका छन्। बोस्टन विश्वविद्यालयका ३० वर्षीय स्नातक डिप्केले अनलाइन आन्दोलनलाई समर्थन गर्दै भारत आएका हुन्। उनी यसअघि राजनीतिक सञ्चार रणनीतिकारका रूपमा आम आदमी पार्टीसँग पनि सहकार्यमा रहेका थिए। उनले १६ मे मा व्यङ्ग्यात्मक रुपमा ‘कक्रोच जनता पार्टी’ (सिजेपी) स्थापना गरेका हुन्। सिजेपीले भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) को शैलीमा अनलाइन गतिविधि विस्तार गरेको छ। यो अभियान सर्वोच्च अदालतका मुख्य न्यायाधीश सूर्य कान्तले आलोचनात्मक युवाहरूलाई ‘कक्रोच’ र ‘परजीवी’ भनेको टिप्पणीपछि सुरु भएको बताइएको छ। पछि ती टिप्पणीलाई सन्दर्भबाहिर जान लागिएको भनिएको थियो।

सिजेपीले छोटो समयमा सामाजिक सञ्जालमा ठूलो लोकप्रियता हासिल गरेको छ। भारतमा यसको इन्स्टाग्राम खातामा दुई करोड २० लाखभन्दा बढी फलोअर्स छन्। यो सङ्ख्या भाजपाको ९० लाख र कांग्रेसको एक करोड ३० लाखभन्दा धेरै हो। डिप्केले शिक्षामन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको परीक्षा अनियमितताका आरोपका कारण उनको राजीनामा माग्दै आएका छन्। उनले एक्समा लेख्दै आफ्नो कानूनी प्रक्रियामा विश्वास व्यक्त गरेका छन् र दिल्लीमा भीड नगर्न समर्थकहरूलाई आग्रह गरेका छन्। लद्दाखका कार्यकर्ता सोनम वाङचुक पनि शनिबारको प्रदर्शनमा सहभागी हुने भएका छन्। भारतमा सामाजिक सञ्जालमा कडा निगरानीका बीच सिजेपीका केही ह्यान्डल अवरुद्ध गरिए पनि यसको लोकप्रियता निरन्तर बढ्दै गएको छ।

असहज छिमेकीहरू: विश्वकप आयोजना गर्ने तीन देशहरूले एक महिनाका लागि आपसी विवादहरू रोकिन सक्छन्?

यसलाई एउटा यस्तो रात्रिभोज जस्तो सोच्नुहोस् जहाँ तपाईं पुगेपछि आयोजकहरू आफैं आपसी विवादमा उल्झिएका हुन्छन्। उत्तर अमेरिकामा संयुक्त रूपमा पहिलो पटक आयोजना हुँदै गरेको फुटबल विश्वकप हेर्न आउने समर्थकहरूले लामो समयदेखि तनावपूर्ण अवस्थामा रहेका तीन छिमेकी देशहरूको सामना गर्नुपर्नेछ। अमेरिका, क्यानडा र मेक्सिकोका १६ वटा शहरहरूमा यो प्रतियोगिता आयोजना हुँदैछ। डिसेम्बरमा तीन देशका नेताहरू वाशिंगटन डिसीमा भेला भएर फिफाका प्रमुख जियानी इन्फेन्टिनोसँग ‘सेल्फी लिँदै’ विवादलाई टाढा राख्‍न प्रयास गरेको देखियो। तर ३९ दिनसम्म चल्ने यो प्रतियोगिता सफल बनाउन सहकार्यको चुनौती फरक किसिमको हुनेछ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाका राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उत्तर अमेरिकामा आफ्नो देशको प्रभुत्व रहेको दाबी गर्दै आएका छन्। यसको अर्थ ट्रम्प पुनः सत्तामा फर्किएपछि व्यापार, आप्रवासन र लागुऔषध तस्करीजस्ता वास्तविक तनावका विषयहरू पुनः सतहमा आउन सक्छन्। अर्कोतर्फ सही ढंगले अघि बढाएमा तीन देशबीच निकट सम्बन्ध पनि विकास हुन सक्ने संभावना छ। व्यापार र पर्यटनमा तनाव छ, यद्यपि ट्रम्पले मेक्सिको र क्यानडालाई अमेरिकाका प्रमुख व्यापार साझेदारको रूपमा राखेका छन् र थप भन्सार शुल्क लगाउने पहिलो देशहरू यी दुई हुन्।

विश्वकप फुटबल इतिहासमा यस्ता तीन देशहरूमा संयुक्तरूपमा आयोजना कहिल्यै भएको थिएन। सन् २०२६ को विश्वकप भने पूर्ण रुपमा महादेशभरि सञ्चालन भइरहेकाे छ, जहाँ विभिन्न निकायहरू संलग्न छन्। समर्थकहरूले एउटा देशबाट अर्को देशमा यात्रा गर्दा अमेरिकी आप्रवासन निकायहरूले व्यवस्था मिलाउनु ठूलो चुनौती हुनेछ। अहिले नै यस विषयमा धेरै चिन्ता ब्यक्त गरिएको छ। इरानसँगको द्वन्द्वले अमेरिकी सुरक्षा चिन्ता बढाएको छ जसले नयाँ समस्या निम्त्याउन सक्छ र साधारण देखिने घटना पनि विवादास्पद बन्न सक्छ।

प्रत्येक देशका नेताहरू यस प्रतियोगितामार्फत् छिमेकीसँग सहकार्य देखाउन र घरेलु आलोचना रोकिन आफ्नो छवि सुदृढ बनाउने प्रयास गर्नेछन्। मेक्सिकोमा आयोजकत्व सम्बन्धी अनिश्चितता र निराशा देखिएको छ। राजधानीको मुख्य विमानस्थलको तयारी अवस्था, सार्वजनिक यातायातमा परेको चाप, र पुनर्निर्मित एस्टेका रंगशालासम्बन्धी प्रश्नहरू उठिरहेका छन्। अहिले यहाँको प्रमुख शिक्षक युनियनले पेन्सन र अन्य सेवा सुविधाका मागमा सरकारविरुद्ध देशव्यापी आन्दोलन गरिरहेको छ, जसले खेल आयोजना हुने मुख्य मार्गहरू अवरुद्ध गर्ने जोखिम छ।

तीनै देशको नजर विश्वकपभन्दा पर पनि पर्न सक्छ। विश्लेषकहरू भन्छन् कि यदि यो खेलको आयोजना राम्रोसँग व्यवस्थापन हुन सकेमा तीन छिमेकी देशले अन्य क्षेत्रमा पनि सकारात्मक परिणाम ल्याउन सक्नेछन्। ती तीनै देश अहिले यूएसएमसीएको पुनरावलोकनको चुनौतीपूर्ण चरणमा छन्, यो उत्तर अमेरिका खुल्ला व्यापार सम्झौता हो। यसको पुनरावलोकनले सन् १९९४ देखि कायम रहेको व्यापार साझेदारीलाई अनिश्चित बनाएको छ।

पोर्चुगलमा सुजन लामा नेतृत्वको एनआरएनएलाई सरकारी मान्यता प्राप्त

२३ जेठ, लिस्बन । पोर्चुगलमा स्थापना भएका तीन वटा गैरआवासीय नेपाली संघ (एनआरएनए) मध्ये सुजन लामा नेतृत्वको कार्यसमितिले सरकारी मान्यता पाएको छ । एक वर्ष अघि तीनवटा कार्यसमिति गठन भएका थिए र सबै एनआरएनएले समानान्तर रूपमा क्रियाकलाप गर्दै आएका थिए । एक वर्ष अघि सुजन लामाले आफ्नै नेतृत्वमा गठन भएको कार्यसमितिलाई वैधानिक तथा कानूनी मान्यता दिलाउन पोर्चुगल सरकारले अवगत गराएको थियो । एनआरएनए सचिव सुरज भण्डारीले शुक्रबार विज्ञप्ति जारी गर्दै लामा अध्यक्ष रहेको समितिलाई सरकारी निकायले मान्यता दिएको जानकारी दिएका छन् । सन् २०२५ को अक्टोबरमा पोर्चुगलको न्याय मन्त्रालय अन्तर्गत दर्ता र नोटरी संस्था (आइआरएन) मा लामाले आफुले नेतृत्व गरिरहेको गैरआवासीय नेपाली संघ राष्ट्रिय समन्वय परिषद्, पोर्चुगललाई मान्यता र सरकारी अभिलेखमा नवीकरणको लागि निवेदन दिएका थिए । सो निवेदनमा आइआरएनले हिजो शुक्रबार फैसला जारी गर्दै लामा नेतृत्वको कार्यसमितिलाई सरकारी संरचनामा अध्यावधिक गर्दै प्रमाणपत्र प्रदान गरेको हो । यससँगै लामा नेतृत्वको एनआरएनएले पोर्चुगलमा आधिकारिकता र कानूनी मान्यता हासिल गरेको छ । ‘आइआरएनबाट न्यायपूर्ण निर्णय आएको छ, हामीले आधिकारिकता पाएका छौँ’, लामाले भने, ‘हाम्रो मुख्या चासो भनेको मानव तस्कर र भ्रष्टाचार गर्नेहरूले गैरआवासीय नेपाली संघको आवरणमा गलत काम नगर्ने सुनिश्चित गर्नु हो ।’ पोर्चुगलको कानून अनुसार मान्यता पाएकोले अन्य समूहले एनआरएनएको नाममा क्रियाकलाप गर्ने अब अवैध हुने उनले बताए । कम्पनी तथा संघसंस्था दर्ता गर्ने र विवाद टुंगाउने सरकारी निकाय आइआरएनले लामा नेतृत्वको समितिलाई मान्यता दिएको विषयमा अन्य समूहले आश्चर्य व्यक्त गरेका छन् । पोर्चुगलको एनआरएनएमा लामा बाहेक बमबहादुर जिसी र दीपा काफ्ले अध्यक्षतामा दुई छुट्टाछुटै समिति छन् । यी दुवै समितिको आर्थिक लेखा जोखा गर्ने कम्पनी भने एउटै छ । सन् २०२३ देखि नै पोर्चुगलमा एनआरएनएको आधिकारिकता विषय विवादमा रहेको छ जसले गर्दा यहाँका सरकारी निकायमा गैरआवासीय नेपाली संघको अभिलेख अपडेट हुन सकेको थिएन । सन् २००६ मा स्थापना भएको पोर्चुगलको गैरआवासीय नेपाली संघ २०२३ देखि विभाजित भएको छ । रविन अधिकारीको नेतृत्वबाट शुरु भएको विवादले २०२३ मा दुई समितिको सिर्जना गरेको थियो र २०२५ सम्ममा अर्को समानान्तर समिति थपेर कुल तीन वटा एनआरएनए भएको थियो । एकताको प्रयास भइरहेकै बेला यो खबर आएको काफ्ले बताउँछिन् एनआरएनए पोर्चुगलकी अर्का अध्यक्ष दीपा काफ्लेले भने कि एकता प्रक्रियामा रहेको समयमा यस्तो खबर आएकोले आफू अचम्मित भएको बताइएकी छिन् । शुक्रवार दिउँसो उनले अनलाइनखबरसँग कुरा गर्दै सामाजिक सञ्जालमार्फत संस्थाको आधिकारिकता लामा नेतृत्वको समूहले लिएको थाहा पाएको बताइन् । ‘बमबहादुर दाई र म दुई समितिलाई एकतामा ल्याउन लामो समयदेखि छलफलमा छौं । अहिलेको खबरले कागजी रूपमा एउटा व्यक्ति सँग संस्था, अर्को सँग संस्था हुने झैं देखिन्छ । यसलाई कसरी समाधान गर्ने विषयमा हामी अझै छलफल गरिरहेका छौं’, काफ्लेले भनिन्, ‘बमबहादुर दाई र मेरो नेतृत्वको दुई संस्थाको अकाउन्टेन्ट एउटै छ, हामी साझा काम गरिरहेका छौं, तर लामा नेतृत्वको समितिले कसरी कागजपत्र पाए र आइआरएनबाट मान्यता पायो भनेर अलमलमा छौं ।’ उनीले जिसी र आफूमध्ये सहमति भएपछि लामासँग एकताको प्रस्ताव गर्न तयारीमा रहेको सुनाइन् । काफ्लेले पोर्चुगलको कानूनी प्रक्रियाअनुसार लामामार्फत संस्था नवीकरण भएको हुनसक्ने जनाउँदै हालसम्म कुनै समितिले आधिकारिकता दाबी नगरेको बताइन् । यस विषयमा प्रतिक्रिया लिन खोज्दा जिसीले सम्पर्क गर्न चाहेनन् । ४६ लाख बढी रुपैयाँ हिनामिनाको आरोप एनआरएनएको सचिव सुरज भण्डारीले शुक्रबार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा संस्थाको बैंक खातामा रहेको नेपाली रुपैयाँ ४६ लाखभन्दा बढी रकम चोरी भएको पाइएको बताएका छन् । सुजन लामा नेतृत्वको समितिलाई सरकारी निकायले प्रमाणपत्र दिएको केहीबेरमै उनीहरूले बैंक विवरणहरू निकाल्न थाले । जसबाट अन्य समूहका पदाधिकारीहरूले अनधिकृत रूपमा २६ हजार ६५७ युरो हिनामिना गरेको आरोप लागेको छ । सचिव भण्डारीका अनुसार संस्थाको आधिकारिक भुक्तानी प्रयोग गरी जम्मा गरिएको उक्त रकम बैंक खातामा नभेटिएको छ । हाल बैंक खातामा केवल ३२४ युरो मात्र देखिएको र संस्थाको नाममा संकलित रकम संस्थाकै खातामा राख्न आग्रह गरेको बताइयो । सबैलाई समेटेर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता : लामा एनआरएनए पोर्चुगलका अध्यक्ष सुजन लामाले एकता, पारदर्शिता र आपसी सम्मानका साथ अगाडि बढ्ने प्रतिबद्धता जनाएको छन् । शुक्रबार साँझ अनलाइनखबरसँग कुरा गर्दै उनले भने, ‘लहरो तानेले पहरो खस्ने भएकाले विगतलाई छोडेर सबैसँग सहकार्य गरेर अगाडि बढ्ने प्रयासमा छु ।’ तीन वर्षदेखि उक्त संस्थाले पोर्चुगलको कानूनी मान्यता नपाएपछि सिर्जना भएको द्विविधा अन्त्य भएको र गैरआवासीय नेपाली समुदायका लागि योग्य र विधिसम्मत संरचना तयार भएको उनले बताए । ‘गैरआवासीय नेपालीहरूको हितमा गर्नुपर्ने काम धेरै छन् । त्यसैले मात्र सरकारी मान्यता पाएकोले आत्मसंतुष्ट हुनु हुँदैन, अझ बढी जिम्मेवारीसहित सेवा गर्न तयार छु’, लामाले थपे ।

धवलशमशेर राणा र दुर्गा प्रसाईको नयाँ पार्टीले राजसंस्थावादीहरूको लागि ‘रास्वपा’ जस्तै प्रभावशाली भूमिका खेल्न सक्ने सम्भावना

“नफर्किने गरी” राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) बाट निष्कासित नेता धवलशमशेर राणाले दुर्गा प्रसाईसँग सहकार्य गर्दै नयाँ पार्टी गठन गर्ने निर्णय गरेका छन्। नयाँ दलको भविष्यप्रति धेरैले जिज्ञासा देखाएका छन्, तर धवलशमशेर राणाले यस सम्बन्धमा ‘यस्तोउस्तो होला’ भन्न सक्दैनन्। उनी भन्छन्, “हामी जनता, देश र हाम्रो मुद्दाप्रति बफादार र इमानदार रहनेछौं।”
नेता राणा राजसंस्था पुनर्स्थापनाको मुद्दा अघि बढाउन राप्रपाबाट सम्भव नभएको निष्कर्षमा पुगेका छन् र नेतृत्वको कार्यशैलीलाई यसको मुख्य कारण मान्छन्। यसको जवाफमा राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनले आरोप लगाउँदै भने, “पार्टी नभएको मानिसहरूसँग मिलेर राजसंस्था पुनर्स्थापनाको विषयलाई तुहाउन राणाले काम गरेका छन्।”
उनको संकेत काठमाडौँको तिनकुनेमा २०८१ साल चैत १५ गते दुई जनाको ज्यान गएको घटनातर्फ थियो। राजावादी शक्तिहरूको प्रदर्शनमा भएको हिंसाको घटनामा राणा, प्रसाई र रवीन्द्र मिश्रलाई सरकारले गिरफ्तार गरी गम्भीर आरोप लगाएको छ। राणा र प्रसाई नयाँ दल गठनतर्फ प्रगतिशील छन्। पूर्व उपाध्यक्ष मुकुन्दश्याम गिरीका अनुसार पार्टी नेतृत्वको खराब शैलीका कारण “लगभग दुर्घटनामा परेको सोच राख्ने तथा सैद्धान्तिक विचार बोकेको नेतृत्वले नयाँ पार्टी बनाउनुपर्ने अवस्था आएको छ।”
युवा नेता रञ्जन कार्की भन्छन्, राणा पार्टी अध्यक्ष र प्रसाई वरिष्ठ नेता हुनेछन्। हाल प्रधानमन्त्री बनेका वालेन्द्र शाह ‘बालेन’ रास्वपासँग चुनावपूर्व वरिष्ठ नेताका रूपमा सभापति रवि लामिछानेसँग सहकार्यमा छन्। कार्की भन्छन्, “राप्रपा भनेको पूर्वपञ्चहरूको विरासत भएको बुझाइ थियो, हामी त्यसलाई पुनर्संरचना गर्दैछौं। सबै तहमा ६० प्रतिशत युवा र महिलाको सहभागिता सुनिश्चित गर्दै प्रविधिमैत्री पार्टी बनाउँदैछौं।”
रास्वपाको विकल्प बन्ने सम्भावना? रास्वपा गठन गर्दा नेताका अनुहार पुराना दल नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र नेकपाका दीर्घकालीन नेताहरूभन्दा फरक देखिएका थिए। दलको संरचनामा व्यवसाय, विशेषज्ञता, उमेर र क्षेत्रगत विविधता समेत समावेश गरिएको थियो। के राणा र प्रसाईको नयाँ दलले राजसंस्थावादीहरूको रास्वपा जस्तै नयाँ स्वरूप प्रस्तुत गर्ने लक्ष्य राखेको हो?
मुकुन्दश्याम गिरी भन्छन्, रास्वपाले मुलुकलाई अघि बढाउन सके भन्ने इच्छा छ, तर यसको लक्ष्यमा असफल हुनुको कारणले वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिको आवश्यकतालाई जोड दिन्छ। यद्यपि उनीहरू धेरै कुरामा परिवर्तन गर्न तयार छन्। युवा नेता कार्की भन्छन्, दक्षिणपन्थी राजनीतिक शक्तिको खाली ठाउँ छ र त्यो आफूहरूको नयाँ दलले भरिदिनेछ, जसले रास्वपाको झल्को दिने राजसंस्थावादी दल बन्नेछ। “गणतन्त्रवादीहरूको बलियो पार्टी रास्वपा छ, तर त्यो चुनौती दिने राष्ट्रिय दक्षिणपन्थी पार्टी निर्माण हुँदैछ,” उनको भनाइ छ।
“हाम्रो लक्ष्य धर्म, संस्कृति, इतिहासको संरक्षणसँगै राजसंस्था र प्रजातन्त्रको उदय गराउनेछ,” राणा भन्छन्। “हामी अधिकतम प्रयास गर्नेछौं, नेपाली जनताले समर्थन गरे भविष्य उज्जवल हुनेछ, नभए नहुने कुरा हो।” राप्रपा नेता राजाराम बर्तौला अनुसार नयाँ दलको नेतृत्वमा रहेका राणा स्वच्छ छन्, तर उनी राजनीतिक स्थिरताको अभाव देखिन्छ। बर्तौला भन्छन्, “दुर्गा प्रसाईसँगको सहकार्य कति लामो र व्यवस्थित हुन्छ भन्नेमा चिन्ता छ। उनीहरूको सम्बन्धमा उतारचढावले महत्वपूर्ण अर्थ राख्छ।”
नयाँ दलले राजसंस्था र हिन्दुवादी ‘भोटब्याङ्क’मा ठोस प्रभाव पार्न सक्छ भन्ने सम्भावनालाई उनी अस्वीकार गर्दैनन्। “मान्छे नयाँ स्वाद खोज्दैछन्, तर उनीहरूले कति मन जित्छन् भन्ने कुरामा भर पर्छ,” उनले भने। “दुर्गा प्रसाईको एक प्रकारको लोकप्रियता छ, त्यसलाई प्रभावकारी शक्ति बनाउने प्रयास गलत होइन।”

तिमी, सहारा, चिसो हावाले र अन्य – नयाँ संगीत प्रस्तुतीहरू

गीतहरू पनि मानिसजस्तै हुन्छन्। जन्मन्छन्, हुर्किन्छन् र तिनका आफ्नै यात्रा हुन्छन्। तिनका आफ्नै उद्देश्यहरू हुन्छन्। आजकल हरेक सातामा धेरै नयाँ गीतहरू निस्किन्छन् – चलचित्रका, ब्यान्डका, स्वतन्त्र कलाकारका। ती सबै गीतहरूलाई प्रचार गरिँदैन। यहाँ हाम्रा नयाँ गीतहरू छन्, जो मुख्य रूपमा आफ्नै यात्रामा रहेका छन् र सानो प्रचारमा आएका छन् :

साहारा : श्रावण के श्रेष्ठ
उनी नेपाली संगीत दुनियाँमा नयाँ प्रतिभा हुन्। ‘साहारा’ उनको शब्द, संगीत रहेको गीत हो। गीतको नामजस्तै यसमा आफ्नो प्रेमको साहारा र आशा प्रतिबिम्बित छ। एउटा प्रेमीको अपेक्षा र प्रतिज्ञा प्रस्तुत गरिएको छ, जसले प्रेमको मूर्त्तता ब्यक्त गर्दछ। यस गीतको म्युजिक भिडियो पनि उत्कृष्ट बनेको छ।

चाहना : विपुल महत
यो गीत निकै रमाइलो र मनलाई छोने छ। फोक, फंक र कन्ट्रिजस्ता शैलीको सङ्गम रहेको यो गीतमा प्रेम सम्बन्धका अपेक्षाका विभिन्न आयामहरू प्रस्तुत छन्। प्रेमिकाले प्रेमीलाई याद बनाएर सधैं माया गर्ने चाहना, छायाँजस्तै साथ दिने भावना यसमा समेटिएको छ। विपुल स्वयंका शब्द र संगीतले यो गीतलाई मनोमुग्ध पार्ने बनाएको छ।

ए कान्छी : राएबा र त्रिशला गुरुङ
यो गीत एक रमाइलो दोहोरी शैलीमा तयार पारिएको छ। प्रेमका विषयमा केटा र केटीले आ-आफ्नो तर्क र भावनाहरू प्रकट गरेका छन्, जुन सुनिरहन रमाइलो लाग्छ। दुवैले प्रेम गर्छन्, केही विवाद वा समस्या छ, र त्यो नै गीतको केन्द्र विषय बनेको छ।

सम्हाल्दै छु : जून
विशुद्ध रक शैलीमा बनेको यो गीतले केही स्थानमा सुन्दर अडियो प्रभावहरू मार्फत नयाँ अनुभव प्रदान गरेको छ। गीतको मूल विचार विछोडपछि आउने अवस्था र भावनाहरू हुन्। प्रेम छुट्टिएपछि मानिसमा के हुन्छ, के सोचिन्छ, कस्तो महसुस हुन्छ र के प्रतिक्रिया आउँछ भन्ने कुराहरू यसमा समेटिएका छन्।

रियागम्यान : डोङ
नेपाली र्‍याप सीनका चर्चित र्‍यापर डोङले वाइल्ड मार्टिन र बुल पीसँग सहकार्य गर्दै दमदार र्‍याप प्रस्तुत गरेका छन्। सामाजिक सञ्जालका कुरूपताहरू, व्यक्तिगत संघर्ष, मित्रता र व्यक्तित्वजस्ता विषयहरूमा आधारित यो र्‍याप अभद्र शब्दहरू बिना विभिन्न टेम्पोमा प्रस्तुत भएको छ, जसले फरक अनुभव गराउँछ।

चिसो हावाले : सुभान
सुभान नेपाली संगीतमा नयाँ प्रवेश गरेका कलाकार हुन्। लामो अन्तरालपछि आएका यस गीतमा प्रेमिल र रोमान्टिक भावहरू प्रभावकारी रूपमा व्यक्त भएका छन्। यात्रा गर्दा प्लेलिस्टमा राख्न सकिने यो गीतले प्रेमीसँगको सुन्दर सम्बन्धलाई चित्रण गरेको छ।

तिमी : गौरव
यदि तपाईं स्वतन्त्र शैलीमा र धेरै इन्स्ट्रुमेन्टयुक्त गीतहरू मन पराउनुहुन्छ भने यो गीत तपाईंको नयाँ प्लेलिस्टमा समावेश हुन सक्छ। प्रेरणादायी शब्दहरूले भरिएको गीतले एक्लोपना वा दुखको समयमा सान्त्वना र हौसला प्रदान गर्दछ।

यी बाहेक मनिष अधिकारीको ‘एउटा शब्द’, कमल प्रसाईंको ‘निम्तो’, एड्रिन प्रधानको ‘मे सायर हुँ’, मेलिना राईको ‘टुक्राएर मेरो माया’, ‘कुरा बुझेसी’, एलिना चौहानको ‘दोषी होइन दोषी देखाइस्’, वाङको ‘सकिनँ’ लगायतका गीतहरू पनि सुन्न सकिन्छ।

राजदूत नियुक्तिका लागि करिब तीन हजार आवेदन प्राप्त

२२ जेठ, काठमाडौं। सरकारले पहिलो पटक खुला प्रतिस्पर्धामार्फत राजदूत नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढाएपछि झण्डै तीन हजारले आवेदन दिएका छन्। परराष्ट्र मन्त्रालयले जेठ १४ देखि २२ गतेसम्म आवेदन आह्वान गरेको थियो। उक्त अवधिमा अनलाइन, इमेल तथा भौतिक रूपमा ठूलो संख्यामा आवेदन प्राप्त भएको मन्त्रालयले जनाएको छ। हाल ३४ देशमा नेपाली राजदूतावास रहेका छन्। तीमध्ये १७ देशमा राजनीतिक नियुक्तिमार्फत र बाँकी १७ देशमा परराष्ट्र मन्त्रालयका कर्मचारी पठाउने गरिएको छ। त्यसमा १७ देशका राजदूत पदहरू खाली छन्।

सरकारले १३ देशको नाम तोकेर यस्तो आवेदन आह्वान गरेको थियो भने इच्छुक अन्य देशका लागि पनि नाम उल्लेख गरी आवेदन दिन सकिने व्यवस्था गरेको छ। पूर्व सुशीला कार्की नेतृत्वको सरकारले राजनीतिक नियुक्ति पाएका १० देशका राजदूतहरू फिर्ता बोलाएको थियो। त्यसपछि बालेन्द्र शाह नेतृत्वको सरकारले ती राजनीतिक नियुक्ति पाएको व्यक्तिहरूलाई पदमुक्त गरेको थियो। राजदूत पद खाली भएपछि सरकारले पहिलो पटक खुला प्रतिस्पर्धामार्फत आवेदन आह्वान गरेको हो।

मन्त्रालय स्रोतका अनुसार प्राप्त आवेदनमध्ये केही दोहो¥िएको र केही व्यक्तिको सिफारिसले आवेदन संख्या बढी देखिएको भन्ने छ। सबै आवेदनहरूको रुजु र प्रमाणीकरणपछि वास्तविक संख्या सार्वजनिक गरिनेछ। आवेदनहरूको यकिन विवरण तयार भएपछि मन्त्रालय आवश्यक स्क्रिनिङ प्रक्रिया पुरा गरी योग्य उम्मेदवारहरूको सूची मन्त्रिपरिषद्मा पठाउनेछ। मन्त्रिपरिषद्ले सिफारिस गरेका उम्मेदवारको संसदीय सुनुवाइपछि राष्ट्रपतिबाट राजदूत नियुक्ति हुनेछ। नियुक्तिपछि राजदूतहरूले परराष्ट्र मन्त्रालयसँग कार्यसम्पादन सम्झौता गरी जिम्मेवारी सम्हाल्ने व्यवस्था छ।

मन्त्रालयले ‘राजदूत नियुक्ति सम्बन्धी निर्देशिका, २०७५’ (संशोधनसहित) अनुसार आवेदन आह्वान गरेको हो। निर्देशिकाअनुसार राजदूत बन्न कम्तीमा ३५ वर्ष उमेर पूरा भएको नेपाली नागरिक हुनुपर्ने तथा मान्यता प्राप्त विश्वविद्यालयबाट कम्तीमा स्नातक तह उत्तीर्ण गरेको हुनुपर्ने व्यवस्था छ। त्यससँगै भ्रष्टाचार वा नैतिक पतन देखिने फौजदारी अपराधमा सजाय नलिएको, विदेशी राष्ट्रको स्थायी वा अस्थायी आवासीय अनुमति (पीआर वा ग्रिनकार्ड) नलिएको हुनुपर्नेछ। साथै परराष्ट्र नीति, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध वा कूटनीतिक क्षेत्रमा अनुभव भएको र अंग्रेजी भाषामा राम्रो दक्षता भएको हुनुपर्ने योग्यता तोकिएको छ।

मध्यरातमा हत्या, बिहान मन्दिरमा प्रायश्चित गरेको खुलासा

झापाको दमक नगरपालिकामा २१ वर्षीया रमा तिवारीको हत्या आरोपमा प्रहरीले भारतीय नागरिक रमेशकुमार पण्डितलाई पक्राउ गरेको छ। लेनदेन विवादमा हत्या गरी शव रतुवा खोलाको पुलमुनि फालिएको र सीसी क्यामेरा फुटेजको सहयोगमा आरोपी पक्राउ परेको प्रहरीले जनाएको छ। पक्राउ परेका पण्डितमाथि जबरजस्ती करणी र कर्तव्य ज्यान मुद्दामा इलाका प्रहरी कार्यालय दमकले थप अनुसन्धान गरिरहेको छ।

२२ जेठ, विराटनगर। झापाको दमक नगरपालिका–८ की २१ वर्षीया रोमा भनिने रमा तिवारीको हत्यामा संलग्न भएको आरोपमा प्रहरीले एक जना भारतीय नागरिकलाई पक्राउ गरेको हो। १३ जेठ मध्यरातमा भेटघाटपछि लेनदेन विवादमा तिवारीको हत्या गरेको आरोपमा प्रहरीले भारतको अररिया घर भई दमकमा बस्दै आएका ३४ वर्षीय रमेशकुमार पण्डितलाई पक्राउ गरेको हो। प्रहरीले पण्डितलाई बिहीबार दमक नगरपालिका-५ स्थित डेराबाट पक्राउ गरेको थियो। उनले हत्यामा आफ्नो संलग्नता स्वीकार गरेपछि प्रहरीले शुक्रबार घटनाको विवरण सार्वजनिक गरेको हो।

पक्राउ परेका पण्डितमाथि जबरजस्ती करणी तथा कर्तव्य ज्यानसम्बन्धी कसुरमा अनुसन्धान भइरहेको झापा प्रहरीका निमित्त प्रवक्ता प्रहरी निरीक्षक सुमन बानियाँले जानकारी दिए।

प्रहरीका अनुसार पण्डितले दमकमा टायल्स र मार्बल जडानको ठेक्कापट्टाको काम गर्दै आइरहेका थिए। अनुसन्धानका क्रममा उनी र मृतक तिवारीबीच घटना हुनुअघि भेटघाट भएको खुल्न आएको छ। आरोपीको डेरा नजिकै विवादपछि हत्या भएको प्रहरी स्रोतको दाबी छ।

मध्यरातमा हत्या, बिहान मन्दिरमा पूजा

प्रहरीका अनुसार घटना राति ११ बजे आसपासको समयमा भएको थियो। घटनास्थल र आरोपीको कोठा नजिकै छ। युवतीको हत्यापछि पण्डितले कोठाबाट बोरा ल्याएर शवलाई प्याक गरेका थिए। राति नै भारतीय नम्बर प्लेटको मोटरसाइकलमा लोड गरेर दमक नगरपालिका–१० स्थित सेतुमारी क्षेत्रको पुल मुनि फालिदिएका थिए। मृतककी चप्पल भने घटनास्थल नजिकै फेला परेको थियो।

१३ जेठमा शव फालिएको थियो। १६ जेठमा रतुवा खोलाको पुल मुनि स्थानीयले देखेपछि प्रहरीले खबर पाएको थियो। अनुसन्धानकै क्रममा प्रहरीले ती युवकलाई सीसी क्यामेरा फुटेजको आधारमा पक्राउ गरेको हो। पक्राउ परेका पण्डितले चिनजान पुरानै रहेको बताएका थिए। घटना भएको दिन उनीहरूको रातको भेट भेटिएको थियो।

प्रहरी स्रोतका अनुसार हत्या गरेर शव व्यवस्थापन गरी फर्किएपछि उनी निदाउन सकेनन्। १४ जेठ बिहान दमकस्थित पशुपतिमन्दिरमा पुगेर प्रायश्चित गर्दै पूजा गरेका थिए।

‘राति हल्ला हुँदा बदनाम हुने डरले हत्या गरेको देखिन्छ, शव व्यवस्थापनपछि भोलिपल्ट बिहानै मन्दिर पुगेर गल्ती भयो भन्दै क्षमायाचना गरेका रहेछन्,’ प्रहरी स्रोतले भने, ‘शव व्यवस्थापनमा भारतीय नम्बरको मोटरसाइकल प्रयोग गरिएको छ।’

मृतकको पहिचान खुलाएपछि आफन्तहरूले प्रेमीले बोलाएपछि १३ जेठ राति भेट्न गई हत्या भएको किशोरी बताएको बताएका थिए। सुरुमा प्रहरीले उनको प्रेमीमाथि शंका गरेको थियो। तर, उनको संलग्नताको प्रमाण नदेखिएपछि अनुसन्धान प्रतिवद्धता फराकिलो बनाइएको थियो। त्यसपछि प्रहरी पण्डितसम्म पुगेको थियो।

घटनाको अनुसन्धान इलाका प्रहरी कार्यालय दमकका डीएसपी हरिबहादुर बस्नेतको टिमले गरेको थियो।