साविक उपविजेता पन्जाब किङ्सले आईपीएल २०२६ मा आफ्नो अपराजित यात्रा जारी राख्दै शीर्ष स्थानमा कायम रह्यो। पन्जाबले मुम्बई इन्डियन्सलाई ७ विकेटले हराउँदै १९६ रनको लक्ष्य १६.१ ओभरमा पूरा गर्यो। प्रभसिमरन सिंहले ८० रन अविजित बनाउँदै कप्तान श्रेयस अय्यरले ६६ रन बनाएर १३९ रनको महत्वपूर्ण साझेदारी गरे।
३ वैशाख, काठमाडौं। पन्जाब किङ्सले जारी इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) २०२६ मा अपराजित रहँदै शीर्ष स्थानमा उक्लिएको छ। कप्तान श्रेयस अय्यर र प्रभसिमरन सिंहको उत्कृष्ट ब्याटिङ प्रदर्शनले बिहीबार मुम्बई इन्डियन्सलाई पराजित गर्दै पन्जाबले आफ्नो अपराजित यात्रा निरन्तरता दिएको हो। वाङ्खेडे स्टेडियममा भएको खेलमा पन्जाबले मुम्बईलाई ७ विकेटले पराजित गरेको छ।
मुम्बईले दिएको १९६ रनको लक्ष्य पन्जाबले १६.१ ओभरमा ३ विकेट गुमाएर पूरा गर्यो। प्रभसिमरन सिंहले ३९ बलमा ११ चौका र २ छक्का प्रहार गर्दै ८० रन अविजित बनाएको थियो भने कप्तान श्रेयस अय्यरले ३५ बलमा ५ चौका र ४ छक्का प्रहार गरेर ६६ रन बनाए। ४५ रनमा २ विकेट गुमाएको अवस्थाबाट यी दुई ब्याट्समेन्सले १३९ रनको महत्वपूर्ण साझेदारी गरेका थिए।
मुम्बईका लागि आलम गजनफरले २ विकेट लिए भने शार्दुल ठाकुरले १ विकेट लिए। पहिले ब्याटिङ गरेको मुम्बईले २० ओभरमा ६ विकेट गुमाएर १९५ रन बनाएको थियो। त्यहाँ क्विन्टन डि ककले अविजित शतकीय पारी खेलेका थिए। उनले ६० बलमा ८ चौका र ७ छक्का प्रहार गर्दै ११२ रनको उत्कृष्ट इनिङ्स खेले। नमन धिरले ५० रन बनाए भने कप्तान हार्दिक पान्ड्याले १४ रन योगदान दिए। पन्जाबका अर्शदीप सिंहले ४ ओभरमा २२ रन दिएर ३ विकेट लिएका थिए। मार्को यानसेन र शशांक सिंहले प्रत्येकले १-१ विकेट लिए। यस जितसँगै पन्जाबले ५ खेलमा ४ जितसहित ९ अंक जोडेको छ भने अर्को एक खेलमा उनीहरूले अंक बाँडेका थिए। मुम्बई भने ५ खेलमा ४ हार भोगेर २ अंकसहित नवौं स्थानमा छ।
सरकारले चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासिकसम्म २९ खर्ब ३३ अर्ब ७९ करोड ४६ लाख रुपैयाँ सार्वजनिक ऋण लिएको छ। यसमा आन्तरिक ऋण १३ खर्ब ८८ अर्ब ११ करोड र वाह्य ऋण १५ खर्ब ४५ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ रहेको छ। राष्ट्रिय प्राकृतिक स्रोत तथा वित्त आयोगले आन्तरिक ऋणलाई चालु र प्रशासनिक खर्चमा प्रयोग नगर्न कडाइसाथ निषेध गर्न सिफारिस गरेको छ। ३ वैशाख, काठमाडौं – सार्वजनिक ऋण २९ खर्ब रुपैयाँ नाघेको छ। सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका अनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को तेस्रो त्रैमासिक अवधि (साउन–चैत) सम्म सरकारले तिर्न बाँकी रहेको ऋण २९ खर्ब ३३ अर्ब ७९ करोड ४६ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। यसमा आन्तरिक ऋण १३ खर्ब ८८ अर्ब ११ करोड र वाह्य ऋण १५ खर्ब ४५ अर्ब ६७ करोड रुपैयाँ रहेको छ।
पछिल्लो ९ महिनामै सरकारले ३ खर्ब ४८ अर्ब १५ करोड रुपैयाँ ऋण लिएको छ। विनिमय दरमा आएको उतार-चढावले नेपाली मूल्य कमजोर हुँदा वाह्य ऋणमा १ खर्ब १५ अर्ब ७५ करोड रुपैयाँ बराबरको भार थपिएको छ, जसले समग्रमा नेपालको सार्वजनिक ऋण उच्च गतिमा बढाएको छ। चालु आर्थिक वर्ष सुरु हुनुअघि, अर्थात् असार मसान्तमा सार्वजनिक ऋण २६ खर्ब ७४ अर्ब ४ करोड रुपैयाँ थियो भने अहिले साढे २९ खर्ब नजिक पुगेको छ। नेपालको जनसंख्या अनुसार प्रतिव्यक्ति ऋणभार गणना गर्दा एक नेपालीमा अनुक्रमे १ लाख ५ सय ९४ रुपैयाँ सार्वजनिक ऋण पुगेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार ऋण लिएर फेरि ऋणकै साँवा–ब्याज तिर्नुपर्ने वर्तमान अवस्था सार्वजनिक ऋणको जालो हो। सरकारले राजस्व परिचालनमा पुरा सफलता पाउन सकेको छैन र उठेको राजस्वले कडा गरी चालु खर्च मात्र संचालन गर्न सकिरहेको छ। अर्थशास्त्री र राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्वउपाध्यक्ष प्रा. डा. गोविन्दराज पोखरेलले वर्तमान अवस्थालाई मुलुक ऋण चक्रमा फसेको समस्या भनेका छन्। ७ वर्षमा दोब्बर बढेको सार्वजनिक ऋण अर्थ मन्त्रालयका तथ्यांक अनुसार पछिल्लो ७ वर्षमा सार्वजनिक ऋण लगभग दोब्बरले वृद्धि भएको छ।
समाचार सारांश समीक्षा गरिएको छ। एनसेल बिजनेस बाह्रखरी गल्फ प्रतियोगिता र आर्थिक सिम्पोजियमको नवौँ संस्करण वैशाख १९ गते गोकर्ण गल्फ कोर्समा आयोजना हुँदैछ। भारतका नीति आयोगका पूर्व सीईओ अमिताभ कान्त ‘कि नोट स्पिकर’ का रूपमा कार्यक्रममा सहभागी हुनेछन् भने अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले विशेष सम्बोधन गर्नेछन्। प्रतियोगितामा एकसयभन्दा बढी खेलाडी सहभागी हुनेछन् र मुख्य विजेताले सुनको बल पुरस्कार प्राप्त गर्नेछन् भने होल इन वन खेलाडीलाई बीवाईडीको एट्टो थ्री गाडी पुरस्कार प्रदान गरिनेछ। ३ वैशाख, काठमाडौं। ‘एनसेल बिजनेस बाह्रखरी आमन्त्रण गल्फ प्रतियोगिता’ को नवौं संस्करण र ‘आर्थिक सिम्पोजियम’ यस वर्ष काठमाडौंमा आयोजना गरिने भएको छ। बिहीबार (वैशाख ३) काठमाडौंमा पत्रकार सम्मेलनमार्फत बाह्रखरी मिडियाले प्रतियोगिता र आर्थिक परिसंवाद यही वैशाख १९ गते गोकर्ण गल्फ कोर्समा हुँदैछ भन्ने जानकारी गरायो। नवौं संस्करणको ‘एनसेल बिजनेस बाह्रखरी गल्फ तथा आर्थिक सिम्पोजियम’ मा भारतका प्रखर प्रशासक अमिताभ कान्त ‘कि नोट स्पिकर’ का रूपमा सहभागी हुनेछन्। उनी एमआईआईटी युनिभर्सिटीका चान्सलर र भारतको नीति आयोगका पूर्व सीईओ हुन्। पत्रकार सम्मेलनमा बाह्रखरी मिडियाका प्रधान सम्पादक प्रतीक प्रधानले यसबारे जानकारी दिँदै अर्थमन्त्री डा. स्वर्णिम वाग्लेले ‘आर्थिक सिम्पोजियम’ मा प्रमुख अतिथिको रूपमा विशेष सम्बोधन गर्ने बताए।
नेपाली कांग्रेसभित्रको आन्तरिक विवाद तीव्र बन्दै गएको छ। केन्द्रीय अनुशासन समितिले निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्कासँग नक्कली लेटरप्याड प्रयोग गरी प्रेस विज्ञप्ति जारी गरेको आरोपमा सात दिने स्पष्टीकरण सोधेको छ। खड्काले भने उक्त निर्णयलाई अवैधानिक, हास्यास्पद र अर्थहीन भनी अस्वीकार गरेका छन्। उनले पार्टीको आधिकारिकता सम्बन्धी मुद्दा सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन रहेको र आफूले वास्तविक लेटरप्याड प्रयोग गरेको दाबी गरेका छन्। यस विवादले पार्टीभित्र अनुशासन र नेतृत्वको वैधतामाथि गम्भीर टकराव निम्त्याएको छ।
यस विषयमा कांग्रेसका नेता तथा पूर्व परराष्ट्र मन्त्री एनपी साउदसँग गरिएको छोटो संवादमा उनले भने, “पूर्णजीलाई सोधिएको स्पष्टीकरण स्वाभाविक छैन। १४औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमिति र विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसमितिको विवादको अन्तिम निर्णय अझै टुङ्गिएको छैन। यो मुद्दा हाल अदालतमा विचाराधीन छ, त्यसैले उहाँमाथि अनुशासन कारबाही सान्दर्भिक हुँदैन।” उनले थपे, “अदालतमा विचाराधीन विषयमा पार्टीभित्र विवाद हुँदा विभाजनको सम्भावना बढ्छ।”
साउदले भने, “नेपाली कांग्रेस एक ऐतिहासिक पार्टी हो। यसको एकता लोकतन्त्र र राष्ट्रियताका लागि अत्यन्त महत्वपूर्ण छ।” उनले पार्टी सदस्यता अद्यावधिक गर्ने प्रक्रियामा गरिने परिवर्तनले आन्तरिक लोकतन्त्र, निष्पक्षता र पारदर्शितामा नकारात्मक प्रभाव पार्न सक्ने चेतावनी दिए।
साउदले निष्कर्षमा भने, “नेपाली कांग्रेसमा व्यापक एकता, रुपान्तरण र नियमित वैधानिक प्रक्रियालाई अरोध नगरी अघि बढाएर मात्र पार्टीलाई सुदृढ बनाउन सकिन्छ। छलफल र संवादबाट कुनै पनि जटिल समस्याको समाधान सम्भव हुन्छ।”
२२ चैत, काठमाडौं । जिल्ला अदालत काठमाडौंले सर्वोच्च अदालतका शाखा अधिकृत महिमानसिंह विष्टलाई लिखित सम्बन्धी अपराधमा दोषी ठहर गर्दै ६ महिनाको कैद सजाय सुनाएको छ। विष्टले जारी गरेको नक्कली पत्रका आधारमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका तत्कालीन संस्थापक नेता रेसम चौधरी पक्राउ परेका थिए। न्यायाधीश खिमानन्द भुसालको इजलासले उनलाई ६ महिनाको कैदका साथै १० हजार रुपैयाँ जरिवाना पनि लगाएको छ।
गत वैशाख १७ गते सर्वोच्च अदालतका शाखा अधिकृत महिमानसिंह विष्टले जारी गरेको पत्रको आधारमा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका संरक्षण एवं पूर्व सांसद रेसम चौधरी पक्राउ परेका थिए। अदालतमा विचाराधीन विषय टुंगो नलाग्दै चौधरीलाई कैद पठाउने उल्लेख गरिएको पत्र अनधिकृत र गैर कानुनी भएको निर्णयपछि केही घण्टाभित्रै चौधरीलाई रिहा गरिएको थियो। यस घटनापछि उक्त पत्र जारी गर्ने विष्ट पक्राउ परेका थिए।
सर्वोच्च अदालतले कारागार र प्रहरीलाई तत्काल अर्को पत्र पठाएर रेसम चौधरीको रिहाईको बाटो पनि तयार गरिदिएको थियो।
अमेरिकी राष्ट्रपतिद्वारा डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायल र लेबनानबीच १० दिने युद्धविरामको सहमति भएको घोषणा गर्नुभएको छ। ट्रम्पले ३४ वर्षपछि वाशिङटन डीसीमा दुई देशका अधिकारीहरूको पहिलो पटक भेटघाट भएको खुलासा गर्नुभएको छ। उहाँले उपराष्ट्रपति, विदेशमन्त्री र सेना प्रमुखसँग मिलेर दीर्घकालीन शान्ति स्थापना गर्ने निर्देशन दिनुभएको पनि बताउनुभयो।
३ वैशाख, काठमाडौं। बिहीवार साँझ सामाजिक सञ्जाल ट्रुथमार्फत अभिव्यक्ति दिँदै ट्रम्पले केही घण्टाभित्रै १० दिने युद्धविरामको सहमति भएकाे जानकारी दिनुभयो। ‘मैले भर्खरै लेबनानका माननीय राष्ट्रपति जोसेफ अवानेसँग र इजरायलका प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहुसँग कुरा गरेँ,’ ट्रम्पले लेख्नुभएको छ, ‘यी दुई नेताहरूले आफ्ना देशहरूबीच शान्ति कायम गर्न १० दिनको युद्धविराम सुरु गर्ने सहमति गरेका छन्।’
ट्रम्पका अनुसार ती दुई देशका प्रतिनिधिहरूले ३४ वर्षपछि वाशिङटन डीसीमा पहिलो पटक भेटेर छलफल गरेका थिए, जसमा अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियो पनि सहभागी थिए। ‘मैले उपराष्ट्रपति जेडी भान्स, विदेशमन्त्री रुबियो, र संयुक्त सेना प्रमुख समितिका अध्यक्ष डान कैनीसँग मिलेर इजरायल र लेबनानबीच दीर्घकालीन शान्ति स्थापनाका लागि काम गर्न निर्देशन दिएको छु,’ उहाँले बताउनुभयो। ट्रम्पले विश्वभर ९ वटा युद्ध समाधान गर्नु आफ्नो सम्मानको विषय भएको र यो युद्ध समाधान भएपछि १० औं हुने पनि उल्लेख गर्नुभयो।
फूलहरूले किराफट्याङ्ग्रा र चराचुरुङ्गीहरूलाई खाना, आकर्षण र सुरक्षात्मक वातावरण प्रदान गर्छन्। फूलप्रतिको मानिस र चराहरूको आकर्षणले मानवीय स्वभाव र प्राकृतिक आवश्यकतालाई प्रष्ट पार्छ। ३ वैशाख, काठमाडौं। विभिन्न प्रजातिका रंगीचंगी फूलहरूले मानिसहरूको मनमोहक ध्यान तानेका छन्। फूलको सौन्दर्यले मानव जातिलाई आकर्षित गर्छ। फूलप्रतिको आकर्षण मानवीय स्वभावको अभिव्यक्ति भएकाले मात्र होइन, किराफट्याङ्ग्रा देखि चराचुरुङ्गीहरूलाई पनि यो आकर्षित गर्छ। फूलप्रतिको चराहरूको आकर्षणका विभिन्न कारणहरू छन्। फूलहरूले चराहरूलाई खाना, आकर्षण र सुरक्षित बसोबासको संयोजन प्रदान गर्छन्, जसका कारण उनीहरू स्वाभाविक रूपमा फूलप्रति मोहित हुन्छन्। देशको प्रमुख प्रशासनिक केन्द्र सिंहदरबारभित्र अहिले रंगीचंगी फूलहरूले भरिएको छ। सिंहदरबारभरिका रंगीचंगी फूलहरूले वरिपरि बस्ने भँगेरा, जुरेली, सारौंजस्ता चराहरूलाई स्वागत गरिरहेको जस्तो लाग्छ। रंगीचंगी फूलहरूभित्र चराहरू स्वतन्त्र रूपमा भुर्रभुर्र गर्दै आनंदित र रमाएका छन्।
युट्युबमा भिडियो हेर्दाहेर्दै ‘शर्ट्स’ को अनन्त संसारमा हराउने र समय फजुल गुमाउने समस्याबाट अब छुटकारा पाउन सकिने सम्भावना खुलेको छ। युट्युबले आफ्नो ‘टाइम म्यानेजमेन्ट’ सुविधा अपडेट गर्दै प्रयोगकर्ताहरूलाई कुनै तेस्रो पक्षीय एप्सको सहारा नलिइकनै शर्ट्स फिडलाई पूर्ण रूपमा ब्लक गर्ने विकल्प उपलब्ध गराएको छ। यो सुविधा सुरुमा अभिभावकहरूका लागि ल्याइएको थियो र अहिले अप्रिल १६, २०२६ देखि सबै प्रयोगकर्ताहरूका लागि खुलेको छ।
शर्ट्स बन्द गर्ने तरिका यस प्रकार छ: सेटिङ्गमा जानुहोस्: आफ्नो एन्ड्रोइड वा आईओएस उपकरणमा युट्युब एप खोल्नुहोस्। स्क्रिनको तल दायाँ कुनामा रहेको प्रोफाइल आइकनमा थिचेर ‘सेटिङ्स’ मा प्रवेश गर्नुहोस्। टाइम म्यानेजमेन्ट: सेटिङ्स भित्र रहेको ‘टाइम म्यानेजमेन्ट’ सेक्सनमा जानुहोस्। यहाँ युट्युबले प्रयोगकर्ताको समय बचाउन र ध्यान भटकाउने समस्या रोक्न विभिन्न विकल्पहरू समावेश गरेको छ।
शर्ट्स फिड लिमिट अन गर्नुहोस्: त्यहाँ रहेको ‘Shorts feed limit’ विकल्पलाई अन (Toggle on) गर्नुहोस्। पूर्वमा यसमा कम्तीमा १५ मिनेटको सीमा निर्धारण गर्नुपर्ने थियो, तर नयाँ अपडेटमा यसलाई ‘शून्य’ क्षणमा सेट गर्न सकिन्छ। समय सीमा ‘०’ मिनेट बनाउनुहोस्: आफ्नो दैनिक सीमालाई ‘० मिनेट’ (0 Minutes) मा निर्धारण गर्नुहोस्। यसरी सेट गरेपछि युट्युबले तुरुन्तै तपाईंलाई शर्ट्स सामग्री प्रदर्शन गर्न बन्द गर्नेछ।
यो सुविधा सक्रिय गरेपछि के हुन्छ? जब तपाईंले समय सीमा शून्यमा सेट गर्नुहुन्छ, युट्युबको शर्ट्स ट्याबमा कुनै भिडियो प्रदर्शित हुनेछैन। त्यसको साटो “तपाईंले आफ्नो शर्ट्स फिडको सीमा पूरा गर्नुभयो” (Reached your Shorts feed limit) भन्ने सन्देश देखा पर्नेछ। प्रायः अवस्थामा तपाईंको होम फिडबाट समेत शर्ट्स सामग्रीहरू हटाइनेछन्।
३ वैशाख, हुम्ला । सशस्त्र प्रहरीले हुम्लाको उत्तरी नाम्खा गाउँपालिका–५ स्थित हिल्सा नाका क्षेत्रमा अतिरिक्त जनशक्ति परिचालन गरेको छ। सीमा क्षेत्रमा रहेका सशस्त्र प्रहरी बलको बीओपी हिल्सा सुरक्षा र निगरानीमा थप सहयोग पुर्याउने उद्देश्यले यो कदम चालिएको हो। नेपाल सरकारको पछिल्लो निर्णयअनुसार, सशस्त्र प्रहरी बल नेपाल नं ४४ गुल्म हेड क्वाटरबाट ९ जना नयाँ प्रहरी बल हुम्लामा खटाइएको छ, जसको जानकारी सशस्त्र प्रहरी नायब उपरीक्षक (डीएसपी) पुष्कर सिंहले दिएका छन्।
सीमा क्षेत्रमा हुने अपराध न्यूनीकरण, सीमा सुरक्षा, चोरी र तस्करी नियन्त्रणमा यो थप जनशक्तिले महत्त्वपूर्ण योगदान पुर्याउने डीएसपी सिंहले बताएका छन्। नारा लेकको हिमपात र जोखिम मोल्दै करिब ६ घण्टा पैदल यात्रा गरेर यो नयाँ टोली हिल्सामा पुगेको छ, उनले थपे।
३ वैशाख, काठमाडौं । इजरायली सेनाले बिहीबार गरेको मिसाइल आक्रमणमा दक्षिण लेबनानको अन्तिम सुरक्षित पुल पनि ध्वस्त भएको छ। बीबीसीका अनुसार, नबतिएह शहरमा आक्रमणपछि धुँवाको ठूलो बादल उठेको छ। लिटानी नदीमाथि रहेको सो पुल नबतिएह शहरमा रहेको छ, जहाँ ४० हजारभन्दा बढी मानिस बसोबास गर्छन्। यस आक्रमणपछि दक्षिणी लेबनानसँग जोड्ने कुनै पनि मार्ग बाँकी नरहेको लेबनानी अधिकारीहरूले जनाएका छन्।
बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले संविधान संशोधनमार्फत प्रदेश सरकारमा मन्त्रीहरूको संख्या घटाउनुपर्ने बताएका छन्। उनले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँगको छलफलमा निर्वाचन प्रणालीमा पनि संशोधन आवश्यक रहेको र मुख्यमन्त्रीको निर्वाचन प्रत्यक्ष गर्नुपर्ने सुझाव राखेका छन्। यसबाहेक, भूमि, वन तथा प्रहरीको अधिकार प्रदेशलाई दिन संघीय संसदबाट छिटो ऐन निर्माण गर्नुपर्ने माग समेत उठाएका छन्।
३ वैशाख, काठमाडौं। बागमती प्रदेशका मुख्यमन्त्री इन्द्रबहादुर बानियाँले संविधान संशोधन गरेर प्रदेश सरकारमा मन्त्रीहरूको संख्या घटाउनुपर्ने स्पष्ट पारेका छन्। प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहसँग भएको छलफलमा उनले संविधानमा उल्लेखित २० प्रतिशत मन्त्री बनाउने व्यवस्था लागू गर्दा प्रदेशमा अस्वभाविक रूपमा धेरै मन्त्री देखिने र यसप्रति आलोचना हुने गरेको बताएका छन्। उनले भने, ‘प्रधानमन्त्रीसँगको छलफलमा मैले संविधान संशोधन गरेर प्रदेश मन्त्रिपरिषद्को संख्या घटाउनुपर्छ भन्ने धारणा राखेँ। प्रदेशसभाको कुल सदस्य संख्याको २० प्रतिशतसम्म मन्त्री बनाउन पाउनु प्रदेशहरूलाई आलोचित बनाइरहेको छ। बागमती प्रदेशले आफ्नो मन्त्री संख्यालाई घटाएर ७ बनाउँदैछ, जसले राज्य व्यवस्थापनमा खर्च कटौती गराउनेछ।’
यसै छलफलमा मुख्यमन्त्री बानियाँले संघीय सरकारले संविधान संशोधनको प्रक्रिया अघि बढाउन छलफल शुरू गरेको सन्दर्भ उल्लेख गर्दै निर्वाचन प्रणालीमा पनि संशोधन आवश्यक रहेको जनाएको छ। उनले भने, ‘हालको निर्वाचन प्रणालीले स्थिरता प्रदान गर्दैन। अहिले जस्तो एउटै दलले बहुमत ल्याउने अवस्था सधैं रहँदैन। त्यसैले संविधान संशोधन गरेर मुख्यमन्त्रीको प्रत्यक्ष निर्वाचन गर्नुपर्छ भन्ने मेरो धारणा हो। निश्चित भूगोल अनुसार समावेशी समानुपातिक प्रतिनिधित्व पनि सुनिश्चित गर्नुपर्छ।’
उहाँले भूमि, वन र प्रहरी अधिकार प्रदेशसँग नहुँदा सेवा प्रवाहमा समस्या परिरहेको बताए। प्रदेश सरकारसँग जमिनको अधिकार नहुँदा बागमती प्रदेशले ८ वर्षसम्म आफ्नै आवश्यक पूर्वाधार निर्माण गर्न पनि सकिरहेको छैन। ‘जमिनको अधिकार नहुँदा पूर्वाधार निर्माणमा समस्या परिरहेको छ,’ उनले भनाए। उनले यो विषय प्रधानमन्त्रीसमक्ष स्पष्ट राख्दै संघीय संसदबाट छिटो ऐन बनाई भूमि, वन र प्रहरी अधिकार प्रदेशलाई दिनुपर्ने माग पनि गरे।
प्रधानमन्त्री शाहले छलफलमा काठमाडौंलाई प्रदेश राजधानी हेटौँडासँग जोड्ने दक्षिणकाली–सिस्नेरी–भीमफेदी र फर्पिङ–कुलेखानी–भीमफेदी सडकबारे चासो देखाएका थिए। मुख्यमन्त्री बानियाँले आउँदो आर्थिक वर्षभित्र दुवै सडक पुनर्निर्माण सम्पन्न गर्ने जानकारी दिए। उनले शिक्षा र स्वास्थ्य सेवा गरिब वर्गको पहुँचमा हुनुपर्नेमा जोड दिए। प्रधानमन्त्रीले प्रत्येक विद्यालय र अस्पतालमा १० प्रतिशत सिट विपन्न वर्गका लागि सुरक्षित राखिने प्रतिबद्धता जनाए। बानियाँले लगानीकर्तालाई आकर्षित गर्न झन्झटिला कानुन र वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन पुरा गर्न निश्चित समय तोकेर काम गर्नुपर्ने व्यवस्था कार्यान्वयनका लागि संघीय सरकारबाट सहयोग आवश्यक रहेको बताए।
समाचार सारांश नेपाली कांग्रेसले संसदमा प्रमुख प्रतिपक्षको प्रभावकारी भूमिका निर्वाह गर्दै सरकारसँग सहकार्य गर्ने निर्णय गरेको छ। कांग्रेसले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र विधिको शासनको संरक्षणमा सरकारलाई सचेत गराउँदै नागरिक स्वतन्त्रता खुम्च्याउन नदिन आग्रह गरेको छ। गौरीबहादुर कार्की आयोगको प्रतिवेदन अपूर्ण तथा चयनात्मक भएको भन्दै भदौ २४ का घटनाको स्वतन्त्र छानबिनका लागि उच्चस्तरीय न्यायिक आयोग गठनको माग गरेको छ। ३ वैशाख, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले प्रमुख प्रतिपक्षी दलको भूमिका कसरी निर्वाह गर्नेबारे छलफल गरेको छ। सभापति गगनकुमार थापाको अध्यक्षतामा बसेको केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको बैठकले संसदमा प्रमुख प्रतिपक्षको भूमिका र सरकारसँगको सम्बन्धबारे विचार विमर्श गरेको हो। ‘नेपाली जनताले २००७ सालअघिदेखि २०८२ सम्म पटक–पटक गरेका संघर्ष र आन्दोलनले रोपेका स्वतन्त्रता, समता, सम्मान र सहअस्तित्वका मूल्यहरूलाई लोकतन्त्रकै उर्वर भूमिमा विकास गर्न सकिन्छ भन्ने कुरामा नेपाली कांग्रेसको दृढ विश्वास छ,’ कांग्रेसको निर्णयको पहिलो बुँदामा उल्लेख छ। ‘संविधानमा दर्ज लोकतन्त्र, गणतन्त्र, संघीयता, नागरिक सर्वोच्चता, बहुलवाद, शक्ति पृथकीकरण, स्वतन्त्र न्यायपालिका, अभिव्यक्ति तथा प्रेस स्वतन्त्रता, विधिको शासन, मानव अधिकार र भाषिक, सांस्कृतिक एवं धार्मिक विविधता जस्ता मूलभूत मूल्य–मान्यताप्रति कुनै सम्झौता नगरी आफ्नो निर्वाचन प्रतिज्ञापत्रमा उल्लेखित नीतिगत, संस्थागत र संरचनागत सुधारका प्रतिबद्धता अनुसार नेपाली कांग्रेसले संसदमा प्रमुख प्रतिपक्षको भूमिका प्रभावकारी रूपमा निर्वाह गर्नेछ।’ साथै सुशासन, पारदर्शिता र उत्तरदायित्व, अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता तथा बलियो संसदीय संस्कार यी पाँच स्तम्भलाई बलियो बनाउन पार्टी प्रतिबद्ध रहेको कांग्रेसले जनाएको छ। कांग्रेसको निर्णयमा थप भनिएको छ, ‘विधिको शासन, नागरिक अधिकार र लोकतान्त्रिक मूल्यहरू संकुचित गर्ने कुनै पनि कार्यमा नेपाली कांग्रेसले समर्थन गर्ने छैन। सरकारलाई त्यस्ता कदमबाट बच्न सचेत गराउँदै ध्यानाकर्षण गराइन्छ।’
३ वैशाख, काठमाडौं । पाकिस्तानका सेनाका कमाण्डर फिल्ड मार्शल असिम मुनीरले बुधबार इरानी संसदका सभामुख मोहम्मद बाघर गालिबाफसँग भेटवार्ता गरेका छन्। मध्यपूर्वको युद्ध रोक्न मध्यस्थकर्ताको भूमिकामा रहेका मुनीर बिहीबार इरान पुगेका थिए। त्यहाँ उनले इरानका तर्फबाट शान्ति वार्ताको टोलीको नेतृत्व गरेका सभामुख गालिबाफसँग भेटवार्ता गरेको इरानको सरकारी टेलिभिजनले जनाएको छ।
सरकारी टेलिभिजनका अनुसार, अमेरिका र इजरायलसँगको युद्ध समाप्त गर्न थप वार्ता गर्ने विषयमा दबाब दिने उद्देश्यले मुनीर इरान भ्रमणमा पुगेका हुन्। ‘हिजो इरान भ्रमणमा आएका पाकिस्तानी सेनाका प्रमुख मुनीरले इरानी सभामुख गालिबाफसँग भेटवार्ता र संवाद गर्नुभएको छ,’ बिहीबार बिहानको रिपोर्टलाई उद्धृत गर्दै इरानी टेलिभिजनले भनेको छ। मुनीर प्रतिनिधिमण्डलसँग तेहरानमा भएका अन्य बैठकका बारेमा थप विवरण सार्वजनिक गरिएको छैन। इरानी टेलिभिजनले शान्ति योजनाको प्रस्तावलाई अमेरिकाद्वारा पठाइएको सन्देशको रूपमा व्याख्या गरेको छ। यसअघि पाकिस्तानको राजधानी इस्लामावादमा भएको शान्ति वार्ता असफल भएको थियो। पछिल्ला केही दिनयता दुवै पक्षले फेरि वार्ता हुने सम्भावना प्रकट गरिरहेका छन्।
समाचार सारांश २२ वर्षीया रिया बस्नेत क्यान्सरको चौथो चरणमा भए तापनि नेपथ्यको कन्सर्टमा सहभागी भइ नृत्य गर्न सफल भइन्। नेपथ्यको क्यानाडा यात्राको टोरन्टो कन्सर्ट दुई हप्ता अगाडि नै टिकट ‘सोल्डआउट’ भइसकेको थियो। कन्सर्टपछि टोली अप्रिल १८ मा ओन्तारियोको लन्डन म्युजिक हलमा अर्को कार्यक्रम गर्ने तयारीमा छ। टोरन्टो (क्यानाडा) । क्विन एलिजाबेथ थिएटरबाट निस्कँदै गर्दा दर्शकहरूको अनुहारमा खुशीको चमक थियो। तर, अरू सबैभन्दा फरक २२ वर्षीया रिया बस्नेतको सन्तुष्टिमा आकाश-धरतीको भिन्नता थियो। पाठेघरको चौथो चरणको क्यान्सर भएका रियाले दुईपटक शल्यक्रिया र विभिन्न थेरापी गराइसकेकी छिन् र आफ्नो जीवनकै मनपर्ने ब्यान्डको कन्सर्टमा सहभागी हुन निकै मुस्किल भएको थियो। उभिएर हेर्न त झनै कठिन थियो र नाच्नु त लगभग असम्भव। तर ती महिला सोमबार साँझ टोरन्टोको हाउसफुल हलमा पुगिन्। बसिरहन मन नलागेपछि आफूलाई सहित नृत्य गर्ने ठाउँसम्म पुर्याइन र नाच्न सफल भइन्। ‘मेरो शरीरको अवस्थाले गर्दा म त्यहाँ नाचिरहेका अरु दर्शकभन्दा फरक थिएँ,’ झापाको बिर्तामोडबाट क्यानाडामा बसेकी वाणिज्यशास्त्रकी स्नातक रिया भन्छिन्, ‘बाल्यकालदेखि देखेको मेरो सपनाको प्रत्येक क्षणलाई त्यहाँ म आफूसित सङ्घर्ष गर्दै बिताइरहेकी थिएँ।’ क्यान्सरले मानसिक स्वास्थ्यमा समेत असर गरेकोले उनी अहिले डिप्रेसनको औषधि समेत खानुपर्ने अवस्था छ। ‘गाढा अन्धकारबीच थोरै उज्यालोको महत्व म कसरी बताउन सक्छु?’ रिया भन्छिन्, ‘म यो पावन क्षणलाई जीवनको अन्तिम श्वाससम्म सुरक्षित राख्नेछु।’ टोरन्टो, क्यानाडाको व्यस्त व्यावसायिक शहरमा आयोजना गरिएको नेपथ्यको शोका लागि दुई हप्ता अगाडि टिकट ‘सोल्डआउट’ भइसकेको थियो। सोमबार साँझ साटोभरि नाचिरहेका दर्शकहरूको व्यवहार उस्तै देखिएको भए पनि कतिपयको परिस्थिति खासै फरक थियो, जस्तै अर्की दर्शक सोनिया तिवारी। उत्तरी अमेरिकामा लामो समयदेखि बसोबास गर्दै आएका नेपाली परिवारको तेस्रो पुस्ताकि उनी यसअघि कुनै नेपाली कन्सर्टमा गएकी थिइनन्। ‘म जन्मनु अघि नै घरमा नेपथ्यका गीत बज्दथे, अनि म पनि तिनै गीत सुनेर हुर्किएँ,’ सोनिया भन्छिन्, ‘गायक अमृतले स्टेजबाट हरेक दर्शकमा यति धेरै ऊर्जा फैलाउँछन् र आत्मालाई छोइन्छ भन्ने म कल्पना पनि गर्न सकिनँ।’ नेपाली कार्यक्रम भए तापनि हरेक सेकेन्डलाई महत्त्व दिइएको र अत्यन्त व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन भएको कुरा उनले थपिन्। सो अनुभवकै कारण सोमबार साँझ कन्सर्ट सकिए पनि दर्शकहरू तुरुन्तै हल छोड्न चाहेनन्, बरु कलाकारहरूलाई ‘नेपथ्य, नेपथ्य’ भन्दै लामो समय नारा लगाउँदै थिए। त्यतिबेला जताततै नेपाली झण्डा फहरिरहेको थियो। मञ्चमा गाएका गीतहरू मात्र नभएर प्रत्येक सन्देशले पनि दर्शकलाई ऊर्जा र उत्साह दिएको थियो, जस्तै गायक अमृत गुरुङले ‘गाउँ गाउँबाट उठ’ गीत अघि राखेको मन्तव्य। ‘नेपालका सबै आन्दोलनमा यो गीत बज्यो र सत्ता परिवर्तन भयो,’ अमृतले गीत गाउनुअघि भने, ‘तर बारम्बार सरकारमा पुगेकाले यस गीतको मर्म बिर्सिए।’ अमृतले ‘भर्खरको जेन–जी आन्दोलन’ भनेर उल्लेख गर्नासाथ हलमा ठूलो कर्कश आवाज गुन्जियो।‘पहिले जस्तै नयाँ पुस्ताले पनि यस गीतको अर्थ भुल्न नहुनेछ,’ अमृतले भने, ‘पञ्चायती व्यवस्थाको विरोधमा श्याम तमोटले लेखेको र मन्जुल-रामेशले गाएको यो गीत सम्झाउँदै, गल्ती दोहोरियो भने नेपालीहरू गाउँ गाउँ, बस्ती बस्तीबाट उठेर फेरि यस्तो सतर्कता गर्नेछन्।’ त्यतिबेला दर्शकहरूबाट ठूलो सहमति र उत्साहको आवाज आएको थियो। यो मात्र होइन, सम्पूर्ण कन्सर्ट अवधिभर कलाकारले दर्शकहरूबाट यस्तै ऊर्जा र प्रोत्साहन पाउँदै गए। ‘एकपछि अर्को गीत बजिरहेको महसुस भयो र पुराना सम्झनामा हराउन पाइयो,’ काठमाडौँबाट आएर टोरन्टोमा मेडिकल ल्याब प्राविधिक रहेका समीर श्रेष्ठले भने। टोरन्टोमा नेपथ्यको कन्सर्ट हेर्न टाढाबाट पनि धेरै दर्शकहरूले पुगेका थिए, जसमध्ये भ्यानकुभरबाट आएका अनुप घिमिरे पनि थिए। ‘मेरो जीवनमा पहिलोपटक नेपथ्य कन्सर्ट अनुभव गरें,’ पोखराबाट सञ्चारमा स्नातक गरेका अनुपले भने, ‘प्रस्तुति देखि हलको माहोल र व्यवस्थित कार्यक्रम देख्दा म टाढाबाट आएको महसुस भएन।’ जर्ज ब्राउन कलेजकी स्नातक उज्वला प्रधानले कन्सर्टले आफूहरूलाई आफ्नो जरा सम्झाइदिएको बताइन्। ‘रोमाञ्चकता र विगतका सम्झनाहरू मिसिएको एउटा मीठो कथा जस्तो थियो,’ उनले भनिन्, ‘नेपथ्यले आफ्नो परिवेश बोकेर हामीलाई घरको याद दिलाएको महसुस गराए।’ सिक्किमबाट आएका उज्वलाले ब्यान्डको जोशिलो प्रस्तुतिका कारण सबै दर्शक उफ्रिएर नाचेको सुनाइन्। नेपथ्यले ‘रातो र चन्द्रसुर्जे’ गीतबाट आफ्नो प्रस्तुति समाप्त गर्यो। मञ्चमा अमृतलाई ध्रुव लामा (ड्रमसेट), सुविन शाक्य (बेस गितार), नीरज गुरुङ (गितार), शान्ति रायमाझी (मादल) र दिनेशराज रेग्मी (किबोर्ड)ले साथ दिएका थिए। ‘विदेशी जमिनमा यति नेपाली प्रस्तुति दुर्लभ हुन्छ,’ आयोजनाकर्ता छिरिङ शेर्पाले अपेक्षा व्यक्त गर्दै भने, ‘हलभरि दर्शकहरूले रमाइलो गरेको यस्तो कन्सर्ट आयोजना गर्न पाउँदा गर्व लाग्छ।’ यो प्रस्तुति पछाडि १४ सदस्यीय कलाकार, प्राविधिक र व्यवस्थापन टोली क्यानाडा यात्राको अन्तिम शोको लागि ओन्तारियो राज्यको लन्डन प्रस्थान गर्नेछन्। टोरन्टोबाट करिब दुई सय किलोमिटर टाढा रहेको लन्डन म्युजिक हलमा अप्रिल १८ मा कन्सर्ट हुनेछ। एलिजाबेथ हलमा टिकट पहिले नै सकिएकाले लन्डनमा टोरन्टोका दर्शक पनि सहभागी हुने विश्वास आयोजकले लिएका छन्। कन्सर्टका लागि अनलाइनबाट टिकट खरीद गर्न सकिन्छ भन्ने व्यवस्था नेपालयले मिलाएको छ। नेपथ्यको वेबसाइटमार्फत आफ्नो सिट सुरक्षित गर्न सकिने बताइएको छ।
रुपन्देही प्रहरीले नक्कली नोटसहित चार जनालाई पक्राउ गरी सार्वजनिक गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा कपिलवस्तु, नवलपरासी, सिन्धुपाल्चोक र काठमाडौंका चार जना छन्। पक्राउ परेकाले चैत २२ र २६ गते सिद्धार्थनगर र सैनामैना क्षेत्रमा रु एक हजारका २१ थान नक्कली नोटसहित पक्राउ परेका हुन्।
जिल्ला प्रहरी कार्यालय रुपन्देहीबाट खटिएको टोलीले नक्कली नोटसहित चार जनालाई पक्राउ गरी सार्वजनिक गरेको छ। प्रहरीका अनुसार कपिलवस्तुको वाणगंगा नगरपालिका-२ का ३६ वर्षीय विष्णु श्रेष्ठ, नवलपरासी (पूर्व) देवचली नगरपालिका-१५ का २८ वर्षीय सुजन खनाल भन्ने मुक्तिप्रसाद खनाल, सिन्धुपाल्चोकको चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका-८ का ३५ वर्षीय रोलबहादुर श्रेष्ठ र काठमाडौंको बूढानीलकण्ठ नगरपालिका-९ का ५३ वर्षीय दीपेन्द्र थापा पक्राउ परेका हुन्।
जिल्ला प्रहरी कार्यालयका सूचना अधिकारी एवं प्रहरी नायब परीक्षक कृष्णकुमार चन्दका अनुसार जिल्लाका विभिन्न स्थानमा नेपाली नोटको अवैध कारोबार भइरहेको भन्ने प्रहरीलाई विशेष सूचना प्राप्त भएको थियो। उक्त सूचनाका आधारमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय र मातहतका कार्यालयबाट खटिएको प्रहरी टोलीको निगरानीमा गत चैत २२ गते सिद्धार्थनगर नगरपालिका-५ (भैरहवा) र चैत २६ गते सैनामैना नगरपालिका-१० स्थित भच्कैया बाट रु एक हजारदरका नेपाली नक्कली नोट २१ थानसहित चार जनालाई पक्राउ गरिएको उनले बताए। पक्राउ परेका चारैजनालाई सार्वजनिक गरी सो सम्बन्धमा थप अनुसन्धान जारी रहेको उनले बताए।