सप्तरीको बोदेबरसाइनमा पसलमा काम गरिरहेका रामसेवक साहलाई बिहीबार बिहान गोमन सर्पले डसेको छ। गोमन सर्पको डसाइबाट घाइते भएका साहलाई उपचारका लागि विराटनगरस्थित विराट नर्सिङ होम लगिएको छ। २८ साउन, सप्तरी।
बोदेबरसाइन नगरपालिका–५ का रोशन ट्रेडर्सका सञ्चालक रामसेवक साहलाई बिहीबार बिहान लगभग साढे ९ बजे पसलमा काम गरिरहेको बेला सर्पले डसेको हो। घटनापछि जिल्ला वन कार्यालय सप्तरीका प्राविधिक टोलीले घटनास्थलमा पुगेर गोमन सर्पको उद्धार गरेको छ।
फिफा काउन्सिलको बैठकले २५ जूनमा अजरबैजानमा अक्टोबर २२ देखि ३२ सम्म आयोजना गर्ने निर्णय गरेको थियो। नेपाल यू-१५ फुटबल टोली अजरबैजानमा हुने फिफा यू-१५ विश्वकप र उत्सवमा सहभागी हुने जनाइएको छ। एन्फा निलम्बित भए तापनि, यो प्रतियोगिता युवा उत्सव भएकाले नेपालले खेल्न पाउने एन्फाका प्रवक्ता सुरेश शाहले जानकारी दिए। प्रतियोगिताका लागि जिल्ला, प्रदेश र राष्ट्रिय तहमा खेलाडी छनोट प्रक्रिया अगष्ट १६ बाट सुरु हुने बताइएको छ।
काठमाडौं। नेपालको उमेर समूह फुटबल टोलीले अजरबैजानमा आयोजना हुने फिफा यू-१५ विश्वकप र उत्सवमा भाग लिन तयारी थालेको छ। फिफाको काउन्सिलले २५ जूनमा अजरबैजानमा अक्टोबर २२ देखि ३२ सम्म प्रतियोगिता गर्ने निर्णय गरेको थियो। फिफाले २११ सदस्य राष्ट्रलाई निमन्त्रणा गरेका छन् र सबैलाई सहभागी हुन पाइने व्यवस्था अनुसार नेपालले पनि भाग लिनेछ। निलम्बनमा रहेको अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) का प्रवक्ता सुरेश शाहले यो जानकारी दिएका छन्।
हालै एन्फा फिफाको निलम्बनमा रहेको छ। तर यो प्रतियोगिता मुख्य प्रतिस्पर्धा भन्दा भिन्न र युवा उत्सव भएकोले नेपालले खेल्न पाउने शाहले बताए। ‘निलम्बनअघि नै हाम्रो नाम यू-१५ विश्वकप र उत्सवका लागि दर्ता भइसकेको थियो। यसमा विश्वभरका सबै फिफा सदस्य राष्ट्र सहभागी हुन पाउनेछन्। छनोट प्रतियोगितासमेत हुनेछ। त्यसैले नेपाललाई पनि खेल्न अनुमति दिइएको हो,’ उनले भने।
फिफाले पहिलो पल्ट युवा प्रतिभाका लागि यू-१५ विश्वकप र उत्सव आयोजना गर्न लागिरहेको हो। प्रतियोगिता घोषणा गरेकोै दिनमै फिफाले एन्फालाई निलम्बन गरेको थियो। शाहले यू-१५ विश्वकप र उत्सवका लागि जिल्ला, प्रदेश र राष्ट्रिय तहसम्म छनोट गरेर टोली छानिने बताए। नेपालमा जिल्ला छनोट १६ देखि २५ अगस्त, प्रदेश छनोट २८ देखि ३१ अगस्त र राष्ट्रिय छनोट ३ देखि ६ सेप्टेम्बरसम्म हुनेछ। सेप्टेम्बर १० मा प्रारम्भिक सूची पठाउनुपर्नेछ भने अक्टोबर ७ मा अन्तिम सूची बुझाउनुपर्नेछ। यस विषयमा आज भर्चुअल बैठक भएको र अब एन्फाले खेलाडी छनोट प्रक्रिया सुरु गर्ने प्रवक्ता शाहले जानकारी दिए। हाल एन्फा फिफाको निलम्बनमा रहेकोले नेपालको सबै अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता रोकिएको छ भने देशभित्र फुटबल गतिविधि पनि ठप्प अवस्थामा छ।
अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवस २०२६ को अवसरमा आयोजित दौड प्रतियोगितामा खुला वर्गमा गणेश सिंह र महिलातर्फ जेनिशा राई प्रथम भएका छन्। २८ साउन, काठमाडौं। नेपाल ट्रेड युनियन कांग्रेस राष्ट्रिय युवा समितिले आयोजना गरेको उक्त दौडको सुरुवात माइतीघरबाट भई तिनकुनेमा समाप्त भएको थियो। खुला वर्गमा रुपेश कार्की दोस्रो र सञ्जीव नेपाली तेस्रो स्थानमा ल्याएका छन्। महिलातर्फ पूर्णिमा आचार्य दोस्रो र शारदा राई तेस्रो भएका छन्। प्रतियोगितामा प्रथम, द्वितीय र तृतीय स्थान धराउनु भएकालाई क्रमशः १० हजार, ५ हजार र २५०० रुपैयाँ नगद पुरस्कार, मेडल र प्रमाणपत्र प्रदान गरिएको छ। ८ वर्षकी एक सहभागी धाविकालाई २ हजार रुपैयाँ सान्त्वना पुरस्कार पनि दिइएको आयोजकले जनाएको छ। राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले प्राविधिक सहयोग गरेको यस दौडमा ३०० भन्दा बढी युवा सहभागी थिए, जसको जानकारी नेपाल ट्रेड युनियन कांग्रेस राष्ट्रिय युवा समितिका अध्यक्ष दिपेन्द्र सुनारले दिएका छन्। सुनारका अनुसार, यस प्रतियोगिताले युवाहरूमा स्वास्थ्य, अनुशासन, नेतृत्व क्षमता र सकारात्मक सामाजिक सहभागिता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्य राखेको छ।
राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले आगामी पुस १५ गतेदेखि प्रथम पारा राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिता आयोजना गर्ने निर्णय गरेको छ। राखेप सदस्य सचिव रामचरित्र मेहताले दशौं राष्ट्रिय खेलकुद सम्पन्न भएको १५ दिनपछि पारा प्रतियोगिता सुरु हुने जानकारी दिनुभएको छ।
कर्णाली प्रदेशमा मंसिर १६ देखि २९ गतेसम्म दशौं राष्ट्रिय खेलकुद सञ्चालन हुने मिति तोकिएको छ। पहिला पनि पारा राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताका लागि मिति तोकिएको थियो, तर हालसम्म आयोजना हुन सकेको छैन। दशौं राष्ट्रिय खेलकुद मंसिर १६ देखि २९ गतेसम्म कर्णाली प्रदेशमा सञ्चालन हुने पनि तय भइसकेको छ।
शिक्षा तथा खेलकुद मन्त्री सस्मित पोखरेलले अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) को निलम्बन फुकुवाका लागि सकारात्मक पहल भइरहेको जानकारी दिएका छन्। राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्को १२५औं बोर्ड बैठकमा मन्त्री पोखरेलले फिफासँग निरन्तर संवाद भइरहेको बताएका छन्। २८ साउन, काठमाडौं।
मन्त्री पोखरेलले भने, “हामी बीच सहकार्य भइराखेको छ। छलफल भइराखेको छ। विभिन्न प्रकारका पत्राचार पनि भइरहेको छ। छलफल सकारात्मक छ। निलम्बन चाँडै फुकुवा हुने आशा गर्न सकिन्छ।” एन्फाको विषय बैठकको एजेन्डामा राखिए पनि कुनै निर्णय भइसकेको छैन।
स्रोतका अनुसार, सरकार अहिले फिफाबाट जवाफको प्रतीक्षामा छ। “हाम्रो पक्षबाट निर्णय तयार भइसकेको छ। अहिले फिफाको जवाफको प्रतीक्षामा छौं। जवाफ आएपछि सरकार अगाडि बढ्नेछ,” स्रोतले बताएको छ।
पश्चिमी कोलम्बियामा गएको ७.४ म्याग्निच्युडको शक्तिशाली भूकम्पले २६५ जनाको ज्यान लिएको छ भने ५०० जना अझै बेपत्ता रहेको छन्। राष्ट्रपति अबेलार्डो डे ला एस्प्रियेलाले भूकम्पबाट आएको व्यापक क्षति सम्बोधन गर्न आर्थिक आपतकाल घोषणा गर्दै राहत तथा पुनर्निर्माण कोष स्थापना गर्ने घोषणा गर्नुभएको छ। निरन्तर आइरहेका १३० वटा परकम्पका कारण भग्नावशेषमा फसेकाहरूको खोजी तथा उद्धार कार्यमा सुरक्षाकर्मी र उद्धार टोलीलाई कठिनाइ भइरहेको छ। २८ साउन, बोगोटा (राससक्युएनए)।
गत सोमबारको शक्तिशाली भूकम्पमा मृत्यु हुनेको संख्या २६५ पुगेको छ भने भग्नावशेषमा फसेका मानिसहरूको खोजी जारी रहँदा करिब ५०० जना अझै बेपत्ता छन्। लगातार आइरहेका परकम्पले उद्धार तथा खोजी कार्यमा चुनौती थपिए पनि सुरक्षाकर्मी र उद्धारकर्मीहरूले प्रभावित क्षेत्रमा अभियान जारी राखेका छन्। राष्ट्रपति एस्प्रियेलाले भूकम्पबाट क्षतिग्रस्त अस्पताल, विद्यालय, घर तथा अन्य पूर्वाधार पुनर्निर्माणका लागि आपतकालीन कोष स्थापना गरिने बताएका छन्।
राष्ट्रपति एस्प्रियेलाका अनुसार भूकम्पबाट प्रभावित परिवारको संख्या २५ हजार ८०० भन्दा बढी पुगेको छ। आधिकारिक विवरणअनुसार तीन हजार ७७० जना घाइते भएका छन् भने नौ हजार ५५० भन्दा बढी घरमा क्षति पुगेको छ। कोलम्बियाको प्रमुख कफी उत्पादन क्षेत्रको सहर पेरेरामा ८३ जना र देशको तेस्रो ठूलो सहर कालीमा ७४ जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। अन्य प्रभावित क्षेत्रमा समेत ठूलो जनधनको क्षति भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्।
भूकम्पले काली, पेरेरा र मनिजालेसलगायत सहरमा भवन, घर तथा स्वास्थ्य संस्थामा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। चोको क्षेत्रका दुर्गम बस्तीसमेत प्रभावित भएका छन्। त्यहाँ भूगोलिक कठिनाइका कारण उद्धार तथा राहत सामग्री पुर्याउन थप चुनौती देखिएको छ। उक्त भूकम्पलाई कोलम्बियामा २१औँ शताब्दीमा गएको सबैभन्दा शक्तिशाली भूकम्पमध्ये एकका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। सरकारले प्रभावित परिवारलाई तत्काल राहत उपलब्ध गराउनुका साथै ध्वस्त पूर्वाधार पुनर्निर्माणलाई प्राथमिकता दिने जनाएको छ।
नेपाल प्रिमियर लिगको च्याम्पियन लुम्बिनी लायन्सले आगामी सिजनका लागि श्रीलंकाका विकेटकिपर–ब्याटर निरोशन डिकवेलालाई पुनः टोलीमा अनुबन्ध गरेको छ। गत सिजनमा डिकवेलाको उत्कृष्ट प्रदर्शन र नेतृत्वका कारण टोलीले उपाधि जित्न सफल भएको अध्यक्ष ईश्वर जिसीले उल्लेख गर्नुभयो। अध्यक्ष जिसीले डिकवेलालाई स्वागत गर्दै भन्नुभयो, “निरोशन डिकवेलालाई पुनः लुम्बिनी लायन्समा स्वागत गर्न पाउँदा हामी हर्षित छौं।” २८ साउन, काठमाडौं।
लुम्बिनी लायन्सले निरोशन डिकवेलालाई आगामी सिजनका लागि निरन्तरता दिएको छ। गत सिजन लुम्बिनीलाई उपाधि जिताउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका डिकवेलाले आगामी सिजन पनि च्याम्पियन टोलीबाटै खेल्ने भएका छन्। डिकवेलाले गत सिजन समूह चरणका चार खेलपछि लुम्बिनीको टोलीमा आवद्ध भएका थिए। त्यतिबेला लुम्बिनीले तीन खेलमा हार बेहोरेर संकटमा थियो। डिकवेलाको टोलीमा आएका पछि लुम्बिनीले बाँकी सबै ६ खेल जित्दै उपाधि जितेको थियो।
लुम्बिनीबाट खेलेका ६ खेलमा डिकवेलाले १२२ भन्दा माथिको स्ट्राइक रेटमा १३७ रन बनाएका थिए। उनको ब्याटिङ औसत ३४.२५ थियो, जुन टोलीका ब्याटरमध्ये सबैभन्दा बढी थियो। लुम्बिनीबाट उनीभन्दा बढी रन रोहित पौडेलले २७६ र डार्सी शर्टले २५६ रन बनाएका थिए। लुम्बिनी लायन्सका अध्यक्ष ईश्वर जिसीले डिकवेलालाई पुनः टोलीमा स्वागत गर्न पाउँदा खुसी लागेको बताए। ‘निरोशन डिकवेलालाई पुनः लुम्बिनी लायन्समा स्वागत गर्न पाउँदा हामी हर्षित छौं। गत सिजनमा उनले व्यक्तिगत प्रदर्शन मात्र गरेनन्, टोलीलाई एकजुट बनाउन पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका थिए। उनी च्याम्पियन खेलाडी हुन्, किनभने उनले लुम्बिनी लायन्सबाट खेल्दा कुनै खेल हारेका छैनन्। आगामी सिजन पनि उनले यही भूमिका निभाउने अपेक्षा लायन्सको रहेको छ,’ उनले भने।
डिकवेलाले गत सिजन क्वालिफायर–२ मा २२ बलमा २९ रन बनाएका थिए। उनका योगदानमा लुम्बिनीले ८ विकेट गुमाएर १३४ रन बनाउँदै उक्त स्कोर रक्षा गरेको थियो। विराटनगर किंग्सविरुद्धको समूह चरणको खेलमा पनि उनले २२ बलमा अविजित २९ रन बनाएका थिए। पोखरा एभेन्जर्सविरुद्ध भने उनले २२ बलमा ३७ रन बनाएका थिए, जुन एनपीएलमा उनको व्यक्तिगत उच्च स्कोर हो। फाइनलमा डिकवेलाले १२ बलमा अविजित ११ रन बनाएका थिए। ३३ वर्षीय डिकवेला हालै श्रीलंकामा दम्बुला सिक्सर्सबाट लंका प्रिमियर लिग खेलेका थिए। उनले श्रीलंकाका लागि ५४ टेस्ट, ५५ एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय र २८ टी–२० अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलेका छन्।
सङ्घीय संसद्को सार्वजनिक लेखा समितिले बुधबार गरेको छलफल प्रहरी पोसाक खरिदमा अनियमितताको उजुरीलाई लिएर केन्द्रित थियो, जसले ठूलो चर्चा पाएको छ। बैठकमा गृह मन्त्रालयका सचिव तथा सशस्त्र प्रहरी र नेपाल प्रहरीका प्रमुखसहित सहभागी सत्तारूढ राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद खगेन्द्र सुनार र अन्य प्रतिनिधिहरूको प्रस्तुतिबाट सार्वजनिक रूपमा व्यापक बहस सुरु भएको छ। यसले संसदीय छलफलमा अभिव्यक्तिको शैली, मर्यादा र संसदीय संस्कारबारे प्रश्न उठाएको देखिन्छ। कतिपयले उजुरीको आधार बिना प्रहरी प्रमुखको ठूलो सम्मानमा “हुर्मत लिन नहुने” भन्ने गरेका छन् भने केहीले संसदीय व्यवस्थामा सांसदहरूले पदाधिकारीहरुलाई सिधा र कडा प्रश्न गर्ने परम्परा अन्य लोकतान्त्रिक मुलुकमा पनि रहेको बताएका छन्। साथै, प्रहरी महानिरीक्षक दानबहादुर कार्कीको जवाफ सटीक नभएको समेत टिप्पणी भइरहेको छ।
राजनैतिक विश्लेषक मिलन श्रेष्ठले सांसद सुनार र अन्यको प्रस्तुतिमा प्रश्न उठाउन पर्याप्त ठाउँ रहेको बताउँछन्। “जवाफ दिन बोलाएको पदाधिकारीको जवाफ मन नपर्यो भने अर्को बैठक बोलाउन सकिन्छ, र त्यसमाथि पनि नपत्याए छानबिन समिति बनाउन सकिन्छ। तर संसदीय भाषणशैली र मर्यादा नबुझी सार्वजनिक रूपमा सुरक्षा निकायका प्रमुखमाथि खराब शैली अपनाउनु ठीक होइन,” त्रिभुवन विश्वविद्यालयको राजनीतिशास्त्र विभागका उपप्राध्यापक श्रेष्ठले भने। सांसदहरूलाई मर्यादित छलफल गराउने जिम्मा समितिका सभापति र सदस्यहरूको रहेको पूर्वसंसद महासचिव मनोहर भट्टराई बताउँछन्। “कुरा राख्दा कानुनको सीमा भित्र मर्यादित शैली अपनाउनु आवश्यक हुन्छ। कसैलाई अपमान गर्ने गरी प्रस्तुत हुनु अनुशासनकै दृष्टिले पनि ठीक हुँदैन,” भट्टराईले भने।
सांसद सुनार आफैँले उठाएका विषयहरू महत्वपूर्ण भएको दाबी गर्छन्, न कि आफ्नो प्रयोग गरेको शैली। “मेरो शैली ठीक नभए सुधार गर्छु वा मौन बस्छु, तर पहिलो र मुख्य कुरा म उठाएको विषय हो,” उनले भने, “गम्भीर विषयपछि संसदीय समितिले प्रभावकारी कारबाही गर्नुपर्छ भन्नेमा म अडिग छु।” बैठकमा सुनारले आरोप लागेको उच्च अधिकारीहरू छानबिन पूरा नभएसम्म जिम्मेवारीबाट अलग हुनु पर्ने बताएका थिए। “सुन्तलामा भिटामिन पाइन्छ, अण्डामा भिटामिन पाइन्छ, जुत्ता-मोजामा भिटामिन के हो?” उनले भनेका थिए।
तर आफ्नै दलका केही सांसदहरूले असहज देखिएपछि असन्तुष्ट सुनार बैठकबाट उठेर हिँडे। उनका शब्द चयनमा सानोतिनो सावधानी आवश्यक भए पनि गल्ती भन्न नमिल्ने बताइएको छ। “यसमा प्रशिक्षणको कमी हुन सक्छ तर त्यो व्यक्तिको स्वाभाविक अभिव्यक्तिसँग पनि सम्बन्धित छ।” समितिका सभापति भरतबहादुर खड्काले भने, “छलफल क्रममा केही असहज परिस्थिति सिर्जना भयो। मैले त्यही बेला शब्द चयनमा निर्देश जारी गरेको थिएँ। तर हाम्रो उद्देश्य सुरक्षा निकायको अपमान गर्नु होइन।”
सार्वजनिक लेखा समिति सबैभन्दा महत्वपूर्ण समिति मानिन्छ र सामान्यतया यसको अध्यक्ष मुख्य विपक्षी दलका सांसदलाई दिइने गरिन्छ। “राज्यकोष खर्च सांसदहरूको निर्देशन अनुसार भएको सुनिश्चित गर्नु र सरकारी कोषको प्रभावकारी खर्चबारे अनुसन्धान गर्नु सार्वजनिक लेखा समितिको मुख्य कर्तव्य हो,” संसदीय वेबसाइटमा उल्लेख छ।
एभरेस्ट महिला भलिबल लिग (ईडब्लूभी) को तेस्रो संस्करणमा नयाँ फ्रेन्चाइज टोली ‘सुदूरपश्चिम रोयल वारियर्स’ घोषणा गरिएको छ। नयाँ टोलीले सुदूरपश्चिमका दुर्गम क्षेत्रका प्रतिभाशाली महिला खेलाडीहरूलाई व्यावसायिक मञ्च उपलब्ध गराउने उद्देश्य राखेको छ। सञ्जीप शाही, जो टोलीका स्वामित्वकर्ता हुन्, भन्छन्, ‘ग्रामीण र दुर्गम क्षेत्रका प्रतिभाशाली महिला खेलाडीहरूको पहिचान र विकास गरी राष्ट्रिय स्तरसम्म पुग्ने अवसर दिने हाम्रो उद्देश्य हो।’
२८ साउन, काठमाडौं। एभरेस्ट महिला भलिबल लिगको तेस्रो संस्करणका लागि नयाँ फ्रेन्चाइज टोलीको घोषणा गरिएको छ। लिग आयोजक इन्फिनिटी ड्रिम्सले बिहीबार विज्ञप्ति जारी गर्दै सुदूरपश्चिम रोयल वारियर्सलाई तेस्रो संस्करणको नयाँ फ्रेन्चाइज टोलीको रूपमा सार्वजनिक गरेको हो। यस नयाँ टोलीको सहभागी भएपछि व्यावसायिक महिला भलिबलको राष्ट्रिय पहुँच अझ विस्तार हुने आयोजकको विश्वास छ।
सुदूरपश्चिम रोयल वारियर्सको स्वामित्व उमा गौतम भण्डारी, सञ्जीप शाही र कुमार भण्डारीसँग रहेको छ। आयोजकका अनुसार यो फ्रेन्चाइज सुदूरपश्चिम क्षेत्रको भलिबल प्रतिभा र खेलकुद क्षमतालाई प्रतिनिधित्व गर्नेछ। विशेष रूपमा ग्रामीण, दुर्गम तथा अवसरवञ्चित क्षेत्रका महिला खेलाडीहरूलाई पहिचान गरी व्यावसायिक मञ्च प्रदान गर्ने लक्ष्य टोलीले लिएको छ।
स्वामित्व समूहका सञ्जीप शाही भन्छन्, “सुदूरपश्चिम क्षेत्रमा भलिबलप्रति आकर्षण र प्रतिभा अत्यधिक छ, तर महिला भलिबलको व्यावसायिक लिगमा यस क्षेत्रको आफ्नै फ्रेन्चाइज टोलीको अभाव छ। सुदूरपश्चिम रोयल वारियर्समार्फत हामी यस अवस्थालाई परिवर्तन गर्न चाहन्छौं। ग्रामीण र दुर्गम क्षेत्रका प्रतिभाशाली महिला खेलाडीहरूको पहिचान र विकास गरी उनीहरूलाई व्यावसायिक मञ्च र राष्ट्रिय स्तरसम्म पुग्ने अवसर दिने हाम्रो लक्ष्य हो।”
उनका अनुसार यो टोलीले सुदूरपश्चिमको पहिचान र क्षमतालाई प्रतिनिधित्व गर्दै युवतीहरूका लागि भलिबलमार्फत अर्थपूर्ण अवसरहरू सिर्जना गर्ने योजना बनाएको छ।
एभरेस्ट महिला भलिबल लिगकी प्रमुख कार्यकारी अधिकृत स्नेभी चापागाईंले पनि तेस्रो संस्करणमा सुदूरपश्चिम रोयल वारियर्सलाई स्वागत गर्न पाउँदा गर्व लागेको बताइन्। उनले भनिन्, “ईडब्लूभीको सुरुवातदेखि नै सुदूरपश्चिमका उत्साही भलिबलप्रेमी दर्शकमाझ पुग्ने र यस क्षेत्रमा भलिबलको विकासमा भइरहेको योगदानलाई सम्मान गर्दै क्षेत्रलाई लिगसँग जोड्ने हाम्रो सपना रहेको छ।”
स्नेभीले नयाँ स्वामित्व समूहको आगमनसँगै लिगको राष्ट्रिय उपस्थितिलाई अझ सशक्त बनाउँदै सुदूरपश्चिमलाई महिला भलिबलको व्यावसायिक संरचनासँग नजिकबाट जोडिने अपेक्षा व्यक्त गरिन्।
आयोजकहरूले एभरेस्ट महिला भलिबल लिगको तेस्रो संस्करणलाई प्रभावकारी रूपमा सञ्चालन गर्ने तयारीमा रहेका र भविष्यमा थप विवरण सार्वजनिक गरिने बताएका छन्।
‘एकछिन दिउँसै रात पर्यो’: उत्तरी गोलार्धमा दुर्लभ सूर्यग्रहण हेर्दा मानिसहरू दङ्ग परेका छन्। १३ अगस्ट २०२६, १३:२१ +०५४५२५ मिनेटअघि अद्यावधिक। युरोप, उत्तर अफ्रिका र उत्तर अमेरिकामा सन् १९९९ पछिको सबैभन्दा ठूलो सूर्यग्रहण देखिएको छ। लाखौं मानिसहरूले दिउँसो ‘रात’ परेको जस्तो देखिने उक्त खगोलीय घटना रमाइलो साथ अवलोकन गरे। बुधबार पृथ्वी, चन्द्रमा र सूर्य एउटै रेखामा हुँदा उत्तरी गोलार्धका केही भागहरूमा केही समय अँध्यारो छायो। आइसल्याण्ड र स्पेनबाट दुर्लभ खग्रास अर्थात पूर्ण सूर्यग्रहण देखियो भने अन्यत्र खण्डग्रास सूर्यग्रहण देखियो।
समाचार सारांश राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्ले २०औं एसियाली खेलकुदमा नेपालका इ–स्पोर्ट्स खेलाडी सहभागी हुन नपाएको विषयमा गम्भीर ध्यानाकर्षण व्यक्त गरेको छ। परिषद्काअनुसार इ–स्पोर्ट्स संघ, नेपालसँग समन्वय गरी खेलाडीको नाम सिफारिस गरिएकामा संघले नै सहभागिता हुन नसक्ने जानकारी गराएको थियो। प्रारम्भिक नामावलीमा समावेश नभएका खेलाडीलाई पछि छनोट भएको दाबी गर्दै सहभागी गराउन नसकिने राखेपले स्पष्ट पारेको छ। २८ साउन, काठमाडौं। राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) ले आगामी २०औं एसियाली खेलकुदमा नेपालका इ–स्पोर्ट्स खेलाडी सहभागी हुन नपाएको विषयमा आफ्नो गम्भीर ध्यानाकर्षण व्यक्त गरेको छ। राखेपले बुधबार जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा एसियाडका लागि प्रारम्भिक नामावली पठाउँदा परिषद्मा आधिकारिक रूपमा दर्ता भएको इ–स्पोर्ट्स संघ, नेपाल (इसान)सँग समन्वय गरी खेलाडीहरूको नाम समावेश गरिएको जनाएको छ। यसैबीच, नेपाल इ–स्पोर्ट्स संघ (नेसा) नामक अर्को संस्थाले पनि गतिविधि सञ्चालन गरिरहेको जानकारी पाएपछि खेलाडीहरूको हितमा सहभागीता सुनिश्चित गर्न आवश्यक छलफल र समन्वयका लागि राखेपले उक्त संस्थालाई पत्राचार गरेको थियो। तर निर्धारित समयभित्र नेसा राखेपको सम्पर्कमा आउन सकेको छैन भन्ने तथ्य परिषद्ले जनाएको छ। एसियाड आयोजकले तोकेको समयभित्र नेपाल ओलम्पिक कमिटीमार्फत योग्य खेलाडीहरूको अन्तिम नामावली पठाउनुपर्ने भएकाले सम्बन्धित संघबाट सिफारिस अनुसार १२ खेलाडीसहित १५ जनाको सहभागिताका लागि नाम सिफारिस गरिएको राखेपले बताएको छ। तर आधिकारिक रूपमा दर्ता भएको इ–स्पोर्ट्स संघ, नेपालले सिफारिस गरेका खेलाडी छनोट हुन नसकेको भनाइ राखेपलाई जानकारी गराएको र त्यसैको आधारमा राखेपले एसियाडमा इ–स्पोर्ट्स खेलाडीको सहभागिता नहुने निर्णय गरेको उल्लेख गरिएको छ। समय सकिएपछि सहभागिताको दाबी राखेपका अनुसार समन्वयका लागि गरिएको अनुरोधलाई निर्धारित समयसम्म नेसाले बेवास्ता गरेको थियो। तर समयसीमा बितेपछि आफ्ना खेलाडी छनोट भएको भन्दै एसियाडमा सहभागी गराउनुपर्ने दाबी गरिएको छ। राखेपले एसियाडका लागि पठाइएको प्रारम्भिक नामावलीमै समावेश नभएका खेलाडीलाई पछि छनोट भएको दाबीका आधारमा सहभागी गराउन नसकिने स्पष्ट पारेको छ। ‘प्रतियोगिताका लागि दर्ता गरिएको प्रारम्भिक नामावलीमा समावेश नभएका खेलाडी छनोट भएको दाबी परिषद्ले कार्यान्वयन गर्न असमर्थ रहेको’ विज्ञप्तिमा उल्लेख छ। यथार्थलाई बेवास्ता गरी एकपक्षीय रूपमा भ्रामक समाचार प्रकाशित गरिएको भन्दै राखेपले असहमति जनाएको छ। २०औं एसियाली खेलकुद आगामी सेप्टेम्बर–अक्टोबरमा जापानमा सञ्चालन हुँदैछ।
पाँच ओभर महिनाको विदेश बसाइपछि नेपाल फर्किएका पूर्वप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले त्रिभुवन विमानस्थलमा भेटिएका शुभेच्छुकहरूसँग कुनै टिप्पणी गरेनन्। तर सामाजिक सञ्जालमा उनले दुई पृष्ठ लामो सन्देश जारी गरेका छन्। “नेपाली कांग्रेसले आफूलाई एकताबद्ध बनाएर देशका सक्रिय अन्य सबै राजनीतिक दलहरूसँग सहमति र सहकार्य गर्दै अगाडि बढ्नुपर्ने आजको आवश्यकता हो। सबै मिलेर देशको राष्ट्रियता र लोकतन्त्रको सुदृढीकरण गर्नुपर्नेछ,” सन्देशमा भनिएको छ। “अहिले नेपाली कांग्रेसमा देखिएको असहमतिलाई तुरुन्त समाधान गर्नुपर्छ। मुलुककै मुख्य दलमा विवाद हुँदा देशको राष्ट्रियता नै कमजोर हुनसक्छ। त्यसैले सबै नेपाली कांग्रेसका नेता, कार्यकर्ता, शुभेच्छुक, समर्थक र मतदातादेखि आम नेपाली जनताले कांग्रेस सामूहिकतामा विश्वास गर्ने पार्टी हो भनेर त्यस नीतिअनुसार सबैको त्याग, बलिदान र संघर्षलाई स्वीकार गरी अघि बढ्न म अपील गर्न चाहन्छु। नेपाली कांग्रेस कसैको इगोमा छैन, जनताको सर्वोपरि हितलाई केन्द्रमा राखेर अगाडि बढ्नुपर्छ।”
कमै कुरा गर्ने छवि बनाएका देउवाले विमानस्थलमा कुनै सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिएनन्। तर केही दिनमा आउने उनको भनाईले नेपाली कांग्रेस एकताबद्ध हुन्छ कि फुट्छ भन्ने जानकारहरू बताउँछन्। उनलाई स्वागत गर्न पुगेका पूर्वकार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले पार्टीको सम्पूर्ण एकताका लागि देउवाको “निर्णायक भूमिका” रहने बताए।
पार्टी नेतृत्वको अपेक्षा के छ? पाँच पटक प्रधानमन्त्री भइसकेका र पार्टी सभापति रहिसकेका देउवाले अरू पक्षले आयोजना गरेको विशेष महाधिवेशन अस्वीकार गरेको नेपाली कांग्रेसको अर्का ठूलै समूहका नेता र कार्यकर्ताहरूमा अझै निकै प्रभाव पुर्याएको उल्लेख जानकारहरू गर्नुहुन्छ।
गगन थापाको नेतृत्वमा पार्टी नेतृत्व पुगेपछि असन्तुष्ट पक्षले ‘राष्ट्रिय भेला’ आयोजना गर्न लागेको दिनअघि देउवा फर्किएका कारण उनकी स्वदेश फिर्तीलाई धेरैले अर्थपूर्ण ठानेका छन्। देउवाको कारण पार्टीमा एकताको सन्देश फैलिने अपेक्षा संस्थापन पक्षका नेताहरूको छ। “नेपाली कांग्रेसको शीर्ष तहमा पुगेका वहाँ अनुभवी व्यक्ति हुनुहुन्छ। वहाँले परिपक्व तरिकाले नेपाली कांग्रेसलाई एकीकृत गर्न योगदान दिन सक्ने स्थिति छ,” नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री प्रदीप पौडेलले भने। “नेपाली कांग्रेसलाई एकीकृत गर्ने क्रममा वहाँ आफैलाई प्रस्तुत गर्नुहुन्छ भन्ने हाम्रो अपेक्षा छ।”
नेसनल एसोसिएसन फर स्पोर्ट्स हेल्थ एन्ड फिटनेस नेपालको अध्ययनअनुसार ३०.८ प्रतिशत नेपाली महिला खेलाडी छनोट प्रक्रियामा यौनजन्य दुर्व्यवहारमा परेका छन्। प्रशिक्षण र खेलकुदका क्रममा ३३.३३ प्रतिशत खेलाडीले प्रशिक्षकबाट अभद्र शब्द प्रयोग र दुर्व्यवहार भोग्नु परेको छ। दुर्व्यवहारका कारण ६५.२ प्रतिशत खेलाडी मानसिक तनावमा परेको र १३.०४ प्रतिशतले खेल जीवन नै छोड्नुपर्ने अवस्थामा पुगेको अध्ययनले देखाएको छ। २८ साउन, काठमाडौं।
नेपालका महिला खेलाडीहरू यौनजन्य दुर्व्यवहारमा पर्ने गरेको एक अध्ययनले प्रकाश पारेको छ। नेसनल एसोसिएसन फर स्पोर्ट्स हेल्थ एन्ड फिटनेस नेपालले ‘नेपाली महिला खेलाडीहरूमा हुने यौन उत्पीडनको स्थिति’ सम्बन्धि गरेको अध्ययनले यस विषयमा महत्वपूर्ण तथ्यहरू सार्वजनिक गरेको छ। २७६ महिला खेलाडीबीच गरिएको सर्वेक्षणले खेलाडी छनोटको क्रममा ३०.८ प्रतिशत महिला खेलाडीले यौनजन्य दुर्व्यवहार भोगेको निष्कर्ष दिएको छ। प्रतियोगिताको समयमा २६.०९ प्रतिशत र प्रशिक्षणको क्रममा ७.९७ प्रतिशत दुर्व्यवहारमा परेको तथ्य समेत अध्ययनले देखाएको छ।
अध्ययनअनुसार, प्रशिक्षण तथा खेलको क्रममा प्रशिक्षकबाट ३३.३३ प्रतिशत महिला खेलाडीहरूले अभद्र शब्द सुन्नु परेको र दुर्व्यवहार भोग्नु परेको छ। त्यस्तै, म्यानेजरबाट २३.१९ प्रतिशत, दर्शकबाट ११.५९ प्रतिशत र प्रशिक्षक, व्यवस्थापक, संघ तथा राखेपका पदाधिकारीहरूबाट २१.७४ प्रतिशत महिला खेलाडीहरूलाई अभद्र व्यवहारको अनुभव भएको अध्ययनले देखाएको छ। दुर्व्यवहारले महिला खेलाडीहरूको मानसिक स्वास्थ्य र खेल जीवनमा गम्भीर असर पुर्याएको अध्ययनको नतिजामा उल्लेख छ।
दुर्व्यवहारका कारण ६५.२ प्रतिशत खेलाडीहरू मानसिक तनावमा परेका छन्। यसमा ४६.३८ प्रतिशतले निराशा अनुभव गरेको र २०.२९ प्रतिशतले असहाय महसुस गरेको पाइएको छ। १३.०४ प्रतिशत महिला खेलाडीहरूले खेलकुद नै छोड्ने सोच बनाएका छन्। दुर्व्यवहारमा परेकामध्ये २६.०९ प्रतिशतले डर र सामाजिक प्रतिष्ठाको कारण कसैलाई उजुरी नगरेको पाइएको छ भने ४२.०३ प्रतिशतले प्रशिक्षक र साथीहरूलाई भने जानकारी गराएका छन्। अध्ययन मार्फत नेपाली महिला खेलाडीहरूले देशभर सचेतना र सशक्तिकरण कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्ने तथा दुर्व्यवहार गर्नेहरूमा कानुनी कारबाही हुनुपर्ने माग गरेका छन्। महिला खेलाडीहरूसँग सम्बन्धित उजुरी गोप्य रूपमा दिन सकिने छुट्टै महिला सेल स्थापना हुनुपर्ने, सानै उमेरदेखि आत्मरक्षा तालिम प्रदान गर्नुपर्ने र खेलाडीहरूको लागि निशुल्क फिजियोथेरापीको व्यवस्था सुनिश्चित गर्नुपर्नेमा पनि उनीहरूद्वारा जोड दिइएको छ।
दक्षिण भारतको आन्ध्र प्रदेश राज्य अन्तर्गत चिराला नगरपालिकामा आमासँगै सुतिरहेको छ महिनाको शिशु चोरी भएको उजुरीसहितको भिडिओ प्रहरीले सार्वजनिक गरेको छ। प्रहरीले नयाँ ३६० डिग्री सीसीटीभी फुटेज हेर्ने एप प्रयोग गरी अपहरण गरिएका शिशु २४ घण्टाभित्र फेला पार्न सफल भएको जनाएको छ। प्रहरीले यो एप मार्फत सीसीटीभी सञ्जाल विस्तार गर्ने कार्य समेत गरिरहेको छ।
चीनको प्रयोगात्मक म्याग्लेभ ट्रेनले ५.३ सेकेन्डमै शून्यबाट ८०० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गति हासिल गरी आफ्नै विश्व कीर्तिमान तोडेको छ। चुम्बकीय शक्तिको प्रयोग गरेर घर्षणविना गुड्ने यो ट्रेनले परीक्षणका क्रममा २०० मिटरको दूरीमा सुरक्षित रूपमा ब्रेक लगाउन सफल भएको छ। यस प्रविधिले भविष्यमा रकेट लन्च प्रणाली र अति-उच्च गतिको यातायात पूर्वाधार निर्माणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले आशा गरेका छन्। २८ साउन, काठमाडौं।
चीनको एउटा प्रयोगात्मक बुलेट ट्रेनले करिब ५ सेकेन्डमै शून्यबाट ८०० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गति लिएर प्रवेग (गति बढाउने) सम्भव गराएर आफ्नै विश्व कीर्तिमान तोडेको छ। यसले अति-उच्च गतिको यातायातको लागि नयाँ बाटो खोल्ने सम्भावना देखाएको छ। हुबेई प्रान्तस्थित डोङ्हु प्रयोगशालाको १ किलोमिटर लामो परीक्षण ट्र्याकमा यो भारी म्याग्लेभ ट्रेनले स्थिर अवस्थाबाट मात्र ५.३ सेकेन्डमा ८०० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गति लिएको हो।
म्याग्लेभ ट्रेनहरूले ट्रेनलाई ट्र्याकबाट थोरै माथि उठाउन चुम्बकीय शक्तिको प्रयोग गर्छन्, जसले गर्दा घर्षण पूर्ण रूपमा हट्छ। त्यस्तै ट्र्याक वरिपरि रहेका कोइलहरूले उत्पादन गरेको चुम्बकीय तरङ्गले गाडीलाई अगाडि धकेल्ने काम गर्छ। चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूले यो ट्रेनले चरम गतिमा पुग्न मात्र होइन, यसको ब्रेकिङ प्रणालीमार्फत नियन्त्रित रूपमा रोकिन पनि सक्षम रहेको देखाएका छन्। ० बाट ८०० किलोमिटर प्रतिघण्टाको गतिमा पुगेपछि, करिब २०० मिटरको दूरी पार गर्दै यो ट्रेन बिस्तारै र सहज रूपमा रोकिएको थियो।