लेखक: space4knews

२४ असार, काठमाडौं । फिफा विश्वकप २०२६ मा पहिलो पटक सहभागी भएर विश्वभरको मन जितेको अफ्रिकी टापु राष्ट्र केप भर्डेको सफल यात्रामा चीनको पनि महत्वपूर्ण भूमिका रहेको खुलेको छ । केवल पाँच लाखभन्दा केही बढी जनसंख्या रहेको केप भर्डेले विश्वकपमा डेब्यू गर्दै नकआउट चरणसम्मको यात्रा तय गर्‍यो । राउन्ड अफ ३२ मा विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिनासँग अतिरिक्त समयमा ३–२ को कठोर हार भोगे पनि, आफ्नो प्रदर्शनबाट विश्व फुटबल समर्थकको मन जित्न सफल भयो ।

विशेषगरी कप्तान तथा गोलकिपर जसिमार इभोरा डियास (भोजिन्हा) ले गरेका उत्कृष्ट बचाउहरूले उनलाई विश्वभर चर्चामा ल्यायो । विश्वकपमा भोजिन्हाले लगाएको फुटबल बुट भने चिनियाँ कम्पनीले बनाएको रहेको खुलेको छ । दक्षिणपूर्वी चीनको फुजियान प्रान्तस्थित छुफेङ स्पोर्ट्सले उत्पादन गरेको जुत्ता उनले विश्वकपभर प्रयोग गरेका थिए । प्रतियोगिताबाट अघि कम्पनीले २०० भन्दा बढी जोडी फुटबल बुट उत्पादन गरिसकेको थियो भने विश्वकपका लागि थप २० जोडी तयार गरेको जनाएको छ । भोजिन्हाको उत्कृष्ट प्रदर्शन सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएपछि मात्र कम्पनीले यो कुरा थाहा पाएको बताइएको छ । त्यसपछि उक्त ब्रान्डका जुत्ता खरिद गर्न चाहने समर्थकहरूको फोनको भीड लागेको छ, कम्पनीले जनाएको छ ।

केप भर्डेको विश्वकप यात्रा चीनसँग अर्को कारणले पनि जोडिएको छ । टोलीले विश्वकप छनोटअघिका प्रशिक्षण र ऐतिहासिक छनोट खेलहरू राजधानी प्रेयामा रहेको चिनियाँ सहयोगमा निर्माण गरिएको राष्ट्रिय रंगशालामा खेलेको थियो । सन् २०१४ मा निर्माण भएको १५ हजार दर्शक क्षमताको उक्त रंगशाला चीनको आर्थिक सहयोगमा बनेको हो । चीनका लागि केप भर्डेका राजदूत अर्लिन्डो डो रोसारियोले चीनले देशको खेलकुद विकासमा महत्वपूर्ण योगदान दिएको बताए । उनले आगामी दिनमा नवीकरणीय ऊर्जा, डिजिटल अर्थतन्त्र, पर्यटन र प्रविधि क्षेत्रमा पनि चीनसँग सहकार्य विस्तार गर्ने इच्छा व्यक्त गरेका छन् ।

विश्वकपबाट बाहिरिएपछि केप भर्डे टोलीले चिनियाँ समर्थकलाई समेत विशेष धन्यवाद दिएको थियो। ‘हामीलाई समर्थन गर्ने सबै चिनियाँ नागरिकप्रति आभारी छौं। तपाईंहरूले देखाउनुभएको माया र साथका लागि धन्यवाद,’ भन्दै टोलीले एक सन्देश जारी गरेको थियो।

सन् १९७६ मा दुई देशबीच कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भएयता चीनले केप भर्डेमा विभिन्न पूर्वाधार निर्माणमा लगानी गर्दै आएको छ। राष्ट्रिय रंगशालासँगै बाँध, विश्वविद्यालय परिसर र सरकारी भवनहरूको निर्माणमा पनि चीनको सहयोग छ। यस्तै, चीनमा बसोबास गर्ने व्यवसायी लिन जीले भोजिन्हाकी आमालाई छोरा विश्वकप खेल्न अमेरिकामा पुगेका बेला अमेरिकी भिसा प्राप्त गर्न आर्थिक तथा प्रशासनिक सहयोग गरेको घटना चीनमा निकै चर्चित बनेको थियो। भोजिन्हाको विश्वकप प्रदर्शन र यी घटनापछि चीनमा केप भर्डेबारे चासो उल्लेखनीय रूपमा बढेको बताइन्छ। स्थानीय सञ्चारमाध्यमका अनुसार अर्जेन्टिनासँगको खेलपछि २४ घण्टाभित्र केप भर्डेसम्बन्धी अनलाइन खोज २०० प्रतिशतभन्दा बढीले वृद्धि भएको थियो।

गत वर्ष चीन र केप भर्डेबीच करिब ११६ मिलियन अमेरिकी डलर बराबरको द्विपक्षीय व्यापार भएको थियो, जसमा अधिकांश हिस्सा चीनबाट हुने निर्यातको रहेको छ।

विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिनाले अन्तिम २० मिनेट बाँकी रहँदा इजिप्टसँग २–० ले पछि परेको अवस्थामा विश्वकपबाट बाहिरिने खतरा सामना गरिरहेको थियो। २४ असार, काठमाडौं। लियोनेल मेसीका आँखा रसाइरहेका थिए। एटलान्टा स्टेडियमको बीच मैदानमा उनी आफ्ना टोलीका खेलाडीहरूको काँधमा टाउको राखेर भक्कानिएका थिए। केही मिनेटअघिसम्म ती आँसु विश्वकपबाट दर्दनाक बिदाइका हुन सक्थे। तर खेल सकिँदासम्म तिनै आँसु राहत, गर्व र अर्को ऐतिहासिक पुनरागमनको खुसीमा बदलिएका थिए।

विश्व च्याम्पियन अर्जेन्टिनाले अन्तिम २० मिनेट बाँकी रहँदा इजिप्टसँग २–० ले पछि परेको अवस्थामा विश्वकपबाट बाहिरिने खतरा सामना गरिरहेको थियो। स्टेडियमको विशाल स्क्रिनमा निराश मुद्रामा माथितिर हेरिरहेका ३९ वर्षीय मेसीको दृश्यले लाखौं समर्थकको मन भारी बनाएको थियो। त्यही क्षणमा कतिपयले यो विश्वकपमा उनको अन्तिम खेल हुन सक्ने अनुमान गरिरहेका थिए। तर अर्जेन्टिनाले हार मानेन। अन्तिम १४ मिनेटमा तीन गोल गर्दै अर्जेन्टिनाले खेललाई ३–२ मा पल्टायो र विश्वकप इतिहासकै सबैभन्दा रोमाञ्चक पुनरागमनमध्ये एक रच्यो।

निराशाबाट सुरु भएको रात अन्त्यमा उत्सवमा बदलियो। अझै उस्तै जादुगर उमेर ३९ पुगिसकेको छ। मेसी पहिलेझैं लगातार दौडिँदैनन्। धेरै समय उनी हिँडेरै खेलको गति नियाल्छन्। तर उनी कहिले दौडिने, कहिले पास दिने र कहिले प्रहार गर्ने भन्ने निर्णय गर्ने उनको फुटबल मस्तिष्क भने अझै संसारकै तीक्ष्णमध्ये एक छ। इजिप्टका गोलकिपर मोस्तफा शोबेरले सुरुदेखि नै अद्भुत प्रदर्शन गरेका थिए। पहिलो हाफमा मेसीको पेनाल्टी बचाउँदै उनले अर्जेन्टिनालाई थप दबाबमा पारे।

विश्वकप इतिहासमा मेसीले गुमाएको यो आठौं पेनाल्टी थियो भने एउटै विश्वकपमा (शुटआउट बाहेक) दुई पेनाल्टी गुमाउने पहिलो खेलाडी पनि बने। यासेर इब्राहिम र मोस्तफा जिकोका गोलले इजिप्ट २–० ले अघि बढ्दा विश्व च्याम्पियनको यात्रा लगभग समाप्त भएको देखिन्थ्यो। तर त्यसपछि मैदानमा फेरि मेसीको जादु बोल्न थाल्यो। ७९औं मिनेटमा उनले दिएको उत्कृष्ट क्रसलाई क्रिस्टियन रोमेरोले हेडमार्फत गोलमा परिणत गर्दै अर्जेन्टिनालाई खेलमा फर्काए। त्यसको चार मिनेट १८ सेकेन्डपछि मेसी आफैंले बायाँ खुट्टाले शक्तिशाली प्रहार गर्दै बललाई क्रसबारमा ठोक्काएर जाली चुमाए र खेल २–२ मा पुर्‍याए। इजिप्टले अन्तिमसम्म संघर्ष गरे पनि इन्जुरी समयमा एन्जो फर्नान्डेजको निर्णायक हेडरले अर्जेन्टिनालाई ३–२ को अविश्वसनीय जित दिलायो।

आँसु, उत्सव र अमर दृश्य अन्तिम सिठी बज्नेबित्तिकै केही मिनेटअघि निराश देखिएका मेसीलाई उनका सहकर्मीहरूले काँधमा उठाएर हावामा उछाले। अर्जेन्टिनी समर्थकहरूले लामो समयसम्म स्टेडियम नछोडी गीत गाउँदै जितको उत्सव मनाए। मेसीका आँसु अब हारका थिएनन्। ती विश्वकपमा फेरि एकपटक चमत्कार रचेको सन्तुष्टिका आँसु थिए। विश्वकप इतिहासमा अर्को कीर्तिमान यो खेलसँगै मेसीले विश्वकपमा नयाँ इतिहास पनि रचे। उनी विश्वकपको नकआउट चरणमा लगातार छ खेलमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने। जारी विश्वकपमा उनको गोल संख्या आठ पुगेको छ, जुन सन् १९७० मा जर्मनीका गर्ड मुलरले पहिलो पाँच खेलमा गरेको १० गोलयताकै उत्कृष्ट प्रदर्शन हो।

पछिल्ला नौ विश्वकप खेलमा मेसीले १६ गोलमा प्रत्यक्ष योगदान दिएका छन्- १३ गोल र तीन असिस्ट। अर्जेन्टिनाको यो जितले प्रतियोगिताको नकआउट समिकरण पनि बदलिदिएको छ। यदि अर्जेन्टिना पराजित भएको भए इंग्ल्यान्डको सम्भावित बाटो निकै सहज देखिन्थ्यो। तर अब इंग्ल्यान्डले क्वार्टरफाइनलमा नर्वेलाई हराए पनि फाइनल पुग्ने यात्रामा मेसी नेतृत्वको अर्जेन्टिनासँग भेट हुन सक्छ। पूर्व इंग्लिस गोलकिपर पाउल रोबिन्सनले भनेका छन्, ‘यो अविश्वसनीय थियो। अर्जेन्टिना लगभग प्रतियोगिताबाट बाहिरिसकेको थियो। तर त्यसपछि मेसी आए र खेलको सम्पूर्ण कथा बदलिदिए।’

अर्जेन्टिना केवल मेसीमा निर्भर टोली होइन। यो टोलीमा प्रतिभा, अनुभव र हार नमान्ने मानसिकता प्रशस्त छ। तर जब सबैभन्दा कठिन क्षण आउँछ, त्यही बेला मेसीले आफू किन सर्वकालीन महान खेलाडीमध्ये एक हुन् भन्ने फेरि प्रमाणित गर्छन्। तथ्यांकअनुसार रोमेरोले पहिलो गोल गर्दा अर्जेन्टिनाको जित्ने सम्भावना मात्र ०.६ प्रतिशत थियो। तर विश्व च्याम्पियनहरूले असम्भवलाई सम्भव बनाए। विश्वकपका थुप्रै नाटकीय खेलहरूमध्ये यो खेल पनि इतिहासमा लामो समय सम्झिइनेछ। र यसको केन्द्रमा फेरि एकपटक थिए- लियोनेल मेसी। आँसुबाट सुरु भएको रात अन्त्यमा अर्को अमर विश्वकप कथामा बदलियो।

२४ असार, काठमाडौं । विश्व फुटबलको सर्वोच्च निकाय फिफाले अमेरिकी सोसल मिडिया इन्फ्लुएन्सर आइशोस्पीड र एक जना अर्जेन्टिनी समर्थकबीच भएको भनिएको जातीय भेदभावजन्य दुर्व्यवहारको आरोपबारे अनुसन्धान सुरु गरेको छ। शुक्रबार अर्जेन्टिनाले केप भर्डमाथि ३-२ को जित निकालेको खेलका क्रममा उक्त घटना भएको बताइएको छ। फिफाले मियामीको हार्ड रक स्टेडियममा जुलाई ३ मा भएको अन्तिम ३२ को खेलका दौरान भएको यस घटनाबारे आफू जानकार रहेको र तुरुन्तै अनुसन्धान सुरु गरेको जनाएको छ।

युट्युबमा ५ करोड ७० लाख सब्सक्राइबर र टिकटकमा ५ करोड ३० लाख फलोअर्स भएका आइशोस्पीडले प्रतियोगिताका क्रममा खेलहरूको लाइभ स्ट्रिम गर्दै आएका छन्। उनका केही स्ट्रिमहरूमा फिफा अध्यक्ष जियानी इन्फान्टिनो र बार्सिलोना तथा एसी मिलानका पूर्वफरवार्ड ज्लाटान इब्राहिमोविचसमेत देखिएका छन्। उनको युट्युब च्यानलको भिडियो फुटेजमा केप भर्डको जर्सी लगाएका २१ वर्षीय स्पीड प्यारापिटमा एक जना अर्जेन्टिनाका समर्थकसँग विवादमा परेको देख्न सकिन्छ।

यस विषयमा फिफाले जारी गरेको विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘फिफा विश्वकप एकता, विविधता र सम्मानको उत्सव हो। यसले विश्वभरिका मानिस, संस्कृति र समुदायहरूलाई एकसाथ ल्याउँछ। जसले यी मूल्यमान्यताहरूलाई कमजोर पार्ने काम गर्छ, उसलाई हाम्रो खेलमा स्वागत छैन।’ आइशोस्पीडमाथि लाग्दै गरेको यो दुर्व्यवहारको घटना फ्रान्सका फरवार्ड किलियन एम्बाप्पेले एक पराग्वेली सिनेटरमाथि उनको उत्पत्ति र शिक्षाको खिल्ली उडाउँदै गरिएको जातीय टिप्पणीको आलोचना गरेपछि केही दिनमा सार्वजनिक भएको हो। एम्बाप्पेले उक्त टिप्पणीलाई ‘घृणित र आफ्नो पदका लागि अयोग्य’ भनी समेत बताए। पराग्वेको लिबरल र्‍याडिकल पार्टीकी सेलेस्टे अमरिलाले विश्वकपको अन्तिम १६ मा आफ्नो देश फ्रान्ससँग पराजित भएपछि सामाजिक सञ्जालमा आफ्ना टिप्पणीहरू पोस्ट गरेकी थिइन्। फ्रान्सेली फुटबल महासङ्घले अमरिलाको टिप्पणीलाई ‘पूर्ण रूपमा घृणास्पद र अक्षम्य’ भन्दै आपराधिक मुद्दा दायर गर्ने योजना बनाइरहेको छ।

२४ असार, काठमाडौं । नेपाली पुरुष फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षक गुग्लिएल्मो एरेना पदमुक्त भएका छन् । नेपाली फुटबलको नियामक निकाय अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) फिफाको निलम्बनमा परेको अवस्थामा दुवै पक्षको सहमतिमा उनलाई पदमुक्त गरिएको छ, यसबारे निलम्बित एन्फाका प्रवक्ता सुरेश शाहले जानकारी दिए।
‘हाल नेपाली फुटबल निलम्बनको अवस्थामा रहँदा दुवै पक्षको सहमतिमा उहाँलाई रिलिज गर्ने निर्णय भएको हो, निलम्बन फुकुवा भएपछि नयाँ प्रशिक्षक चयन प्रक्रिया सुरु हुनेछ,’ प्रवक्ता शाहले बताए।
एन्फाले गत फागुन २८ मा इटालीका एरेनालाई आधिकारिक रूपमा मुख्य प्रशिक्षकको रूपमा नियुक्त गरेको थियो। फिफाले गत ११ असारमा एन्फालाई निलम्बन गरेको थियो।